Εισαγωγή στις Επιστήμες της Ζωής

of 12 /12
MEPO™ ¶PøTO EI™A°ø°H ™TI™ E¶I™THME™ TH™ ZøH™ EÈÛ·ÁˆÁ‹ ÛÙȘ ÂÈÛً̘ Ù˘ ˙ˆ‹˜

Embed Size (px)

description

Βιολογικές επιστήμες Επιστημονική μέθοδος σχολικό βιβλίο Γ Λυκείου

Transcript of Εισαγωγή στις Επιστήμες της Ζωής

Page 1: Εισαγωγή στις Επιστήμες της Ζωής

MEPO™ ¶PøTO

EI™A°ø°H ™TI™ E¶I™THME™

TH™ ZøH™

EÈÛ·ÁˆÁ‹ ÛÙȘ ÂÈÛً̘ Ù˘ ˙ˆ‹˜

Page 2: Εισαγωγή στις Επιστήμες της Ζωής

1.1 ™‡Á¯ÚÔÓ˜ Ù¿ÛÂȘ ÛÙȘ ‚ÈÔÏÔÁÈΤ˜ ÂÈÛً̘

1.2 H ÂÈÛÙËÌÔÓÈ΋ ̤ıÔ‰Ô˜

1.3 H Û¯¤ÛË Ù˘ BÈÔÏÔÁ›·˜ Ì ÙȘ ¿ÏϘ ÂÈÛً̘

KEºA§AIO 1Ô: EI™A°ø°H ™TI™ E¶I™THME™ TH™ ZøH™

Page 3: Εισαγωγή στις Επιστήμες της Ζωής

B·ÛÈΤ˜ ¤ÓÓÔȘ

ñ H ÂÈÛÙËÌÔÓÈ΋ ̤ıÔ‰Ô˜ Â›Ó·È Î·Ù¿ÏÏËÏË ÁÈ· ÙË Û˘ÏÏÔÁ‹ÏËÚÔÊÔÚÈÒÓ Î·È ·Ú·ÙËÚ‹ÛˆÓ, Ë ÂÂÍÂÚÁ·Û›· ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ Ì·˜ Ô‰ËÁ›ÛÂ Û˘ÌÂÚ¿ÛÌ·Ù· ÁÈ· ÙË ‰ÔÌ‹ Î·È ÙȘ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›Â˜ ÙÔ˘ Ê˘ÛÈÎÔ‡ ÎfiÛÌÔ˘.

ñ H BÈÔÏÔÁ›· ÛÙËÚ›˙ÂÙ·È ÛÙ· ÂÈÙ‡ÁÌ·Ù· Î·È ÛÙ· Û˘ÌÂÚ¿ÛÌ·Ù· Ù˘º˘ÛÈ΋˜, Ù˘ XËÌ›·˜, Ù˘ T¯ÓÔÏÔÁ›·˜ Î·È ÛÙËÚ›˙ÂÈ, Ì ÙË ÛÂÈÚ¿ Ù˘,¿ÏÏÔ˘˜ ÂÈÛÙËÌÔÓÈÎÔ‡˜ ÙÔÌ›˜, fiˆ˜ Ë I·ÙÚÈ΋, Ë BÈÔÙ¯ÓÔÏÔÁ›· Î.¿.

O ÂÈÎÔÛÙfi˜ ·ÈÒÓ·˜ ·Ô‰Â›¯ıËÎÂ Ô ·ÈÒÓ·˜ ÙˆÓ ÌÂÁ¿ÏˆÓ ·ÏÏ·ÁÒÓ. TÔ 1900,

Ë ˘ÚËÓÈ΋ ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ‹Ù·Ó ¿ÁÓˆÛÙË, Ë ‰ÔÌ‹ ÙˆÓ ‚ÈÙ·ÌÈÓÒÓ ‰ÂÓ Â›¯Â

ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÙ›, ÔÈ ÔÚÌfiÓ˜ ‰ÂÓ Â›¯·Ó ·Ó·Î·Ï˘ÊÙ›, ÂÓÒ Ù· ·ÓÙÈ‚ÈÔÙÈο ‹Ù·Ó

¿ÁÓˆÛÙ·. ¶Ôχ Ï›Á· ‹Ù·Ó ÁÓˆÛÙ¿ ÁÈ· ÙȘ Û¯¤ÛÂȘ ÙˆÓ ÌÔÚ›ˆÓ Î·È ÙˆÓ ·ÙfïÓ,

ÙË ¯ËÌÈ΋ ‚¿ÛË Ù˘ ÎÏËÚÔÓÔÌÈÎfiÙËÙ·˜ Î·È ·ÎfiÌË ÏÈÁfiÙÂÚ· ÁÈ· ÙȘ ·Èٛ˜ Ô˘

ÚÔηÏÔ‡Ó ÙȘ ÎÏËÚÔÓÔÌÈΤ˜ ·Ûı¤ÓÂȘ.

16 1. EI™A°ø°H ™TI™ E¶I™THME™ TH™ ZøH™

KEºA§AIO 1Ô: EI™A°ø°H ™TI™ E¶I™THME™ TH™ ZøH™

EÎ·È‰Â˘ÙÈÎÔ› ÛÙfi¯ÔÈ

ñ N· ÏËÚÔÊÔÚËıԇ̠ÁÈ· ÙȘ Û‡Á¯ÚÔÓ˜ Ù¿ÛÂȘ Ù˘ BÈÔÏÔÁ›·˜,ȉȷ›ÙÂÚ· ÛÙÔ˘˜ ÙÔÌ›˜ Ù˘ MÔÚȷ΋˜ BÈÔÏÔÁ›·˜ Î·È Ù˘ MÔÚȷ΋˜°ÂÓÂÙÈ΋˜.ñ N· ÂÚÈÁÚ¿ÊÔ˘ÌÂ Î·È Ó· ÂÊ·ÚÌfi˙Ô˘Ì ٷ ‚‹Ì·Ù· Ù˘ ÂÈÛÙËÌÔÓÈ΋˜ÌÂıfi‰Ô˘, ÛÂ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤Ó˜ ÂÚÈÙÒÛÂȘ.ñ N· ηٷÓÔ‹ÛÔ˘Ì ÙË Û¯¤ÛË Ù˘ BÈÔÏÔÁ›·˜ Ì ¿ÏϘ ÂÈÛً̘ Î·È ÙËÓÛ˘Ì‚ÔÏ‹ ÙÔ˘˜ ÛÙËÓ ·Ó¿Ù˘ÍË Î·È ·ÍÈÔÔ›ËÛË Ù˘ ÌÂıÔ‰ÔÏÔÁ›·˜ Ù˘.

1.1 ™‡Á¯ÚÔÓ˜ Ù¿ÛÂȘ ÛÙȘ ‚ÈÔÏÔÁÈΤ˜ ÂÈÛً̘

Page 4: Εισαγωγή στις Επιστήμες της Ζωής

™‹ÌÂÚ·, ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ÙÔ˘ ÂÈÎÔÛÙÔ‡ ·ÈÒÓ·, Ë ·Ú·ÁˆÁ‹ ·ÓıÚÒÈÓ˘

ÈÓÛÔ˘Ï›Ó˘ ÛÙËÚ›˙ÂÙ·È Û ·ÏÏ·Á¤˜ Ô˘ ÚÔηÏ› Ô ¿ÓıÚˆÔ˜ ÛÙÔ ÁÂÓÂÙÈÎfi

˘ÏÈÎfi ÙˆÓ ‚·ÎÙËÚ›ˆÓ. OÈ ÌÂÙ·ÌÔۯ‡ÛÂȘ ÔÚÁ¿ÓˆÓ Û ÂÓ‹ÏÈΘ Î·È ·È‰È¿,

Â›Ó·È Û¯Â‰fiÓ Î·ıËÌÂÚÈÓ‹ ˘fiıÂÛË, Ì ÌÂÁ¿Ï· ÔÛÔÛÙ¿ ÂÈÙ˘¯›·˜. H

‰È›ۉ˘ÛË ÛÙÔÓ ¿ÁÓˆÛÙÔ ÎfiÛÌÔ ÙÔ˘ ΢ÙÙ·ÚÈÎÔ‡ ˘Ú‹Ó· Î·È ÙˆÓ

¯ÚˆÌÔۈ̿وÓ, ›¯Â ˆ˜ ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ÙÔÓ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi ÙˆÓ ·ÈÙ›ˆÓ ÂÓfi˜

ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ·ÚÈıÌÔ‡ ÎÏËÚÔÓÔÌÈÎÒÓ Î·È ÌË ·ÛıÂÓÂÈÒÓ. H Ù¯ÓËÙ‹ ÁÔÓÈÌÔÔ›ËÛË,

·ÎfiÌË Î·È ÛÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ, Â›Ó·È ÁÂÁÔÓfi˜, ÂÓÒ Ù· ÚÒÙ· ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· Ù˘

‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›·˜ fiÌÔÈˆÓ ·ÓÙÈÁÚ¿ÊˆÓ (ÎψÓÔÔ›ËÛË ÙÔ˘ DNA) Û ηÙÔÈΛ‰È· ˙Ò·

›‰·Ó ÙÔ Êˆ˜ Ù˘ ‰ËÌÔÛÈfiÙËÙ·˜, ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÒÓÙ·˜ ı‡ÂÏÏ· ·ÓÙȉڿÛÂˆÓ ÛÙËÓ

ÂÈÛÙËÌÔÓÈ΋ ÎÔÈÓfiÙËÙ·. TÈ ÚfiÏÔ ¤·ÈÍÂ Ë BÈÔÏÔÁ›· Û fiÏ· ·˘Ù¿ Ù·

ÂÈÙ‡ÁÌ·Ù·; ¶Ò˜ ÊÙ¿Û·Ì ے ·˘Ùfi ÙÔ ÛËÌ›Ô; ¶Ô‡ ı· ÊÙ¿ÛÂÈ Ë ÂÈÛÙ‹ÌË

Ù˘ ˙ˆ‹˜ ÙÔÓ 21Ô ·ÈÒÓ·; ¶ÔÈÔ Â›Ó·È ÙÔ ËıÈÎfi Ï·›ÛÈÔ ÁÈ· ÙȘ ÂÈÛÙËÌÔÓÈΤ˜

·Ó·Î·Ï‡„ÂȘ Ô˘ Û¯ÂÙ›˙ÔÓÙ·È Ì ٷ Ê·ÈÓfiÌÂÓ· Ù˘ ˙ˆ‹˜;

H BÈÔÏÔÁ›· Û‹ÌÂÚ·, ‰ÂÓ ÂÚÈÔÚ›˙ÂÙ·È ÛÙË ÌÂϤÙË Ù˘ ·Ó·ÙÔÌ›·˜ Î·È Ù˘

Ê˘ÛÈÔÏÔÁ›·˜ ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ, fiˆ˜ ¿ÏÏÔÙÂ, ·ÏÏ¿ ‰ÈÂÈÛ‰‡ÂÈ ÛÙÔ ÂÛˆÙÂÚÈÎfi

ÙÔ˘ ΢ÙÙ¿ÚÔ˘ Î·È ·ÔÎÚ˘ÙÔÁÚ·Ê› fiÏÔ Î·È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· Ì˘ÛÙÈο ÙÔ˘. OÈ

Û‡Á¯ÚÔÓÔÈ ‚ÈÔÏfiÁÔÈ Î·Ù¿ÊÂÚ·Ó Ó· Û˘Ó‰¤ÛÔ˘Ó ·ÔÙÂÏÂÛÌ·ÙÈο ÙËÓ ÂÈÛÙ‹ÌË

Ì ÙËÓ Ù¯ÓÔÏÔÁ›· Î·È Ó· ··ÓÙ‹ÛÔ˘Ó Û ÔÏÏ¿ ‚·ÛÈο ÂÚˆÙ‹Ì·Ù· ÁÈ· ÙË

‰ÔÌ‹ Î·È ÙȘ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›Â˜ Ù˘ ˙ˆ‹˜. ™‹ÌÂÚ· ÁÓˆÚ›˙Ô˘ÌÂ, fiÙÈ ÔÏϤ˜ ·fi

·˘Ù¤˜ ÙȘ ··ÓÙ‹ÛÂȘ Û¯ÂÙ›˙ÔÓÙ·È Ì ÙËÓ ÔÚÁ¿ÓˆÛË Ù˘ ˙ˆ‹˜ Û ÌÔÚÈ·Îfi

›‰Ô. H MÔÚȷ΋ BÈÔÏÔÁ›· Î·È Ë MÔÚȷ΋ °ÂÓÂÙÈ΋, ÎÏ¿‰ÔÈ Ù˘

Û‡Á¯ÚÔÓ˘ BÈÔÏÔÁ›·˜, Ì‹Î·Ó ‰˘Ó·ÌÈο Î·È ÂËÚ¿˙Ô˘Ó fiÏÔ Î·È

ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ, ÙfiÛÔ ÙË ˙ˆ‹ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘, fiÛÔ Î·È ÙˆÓ ¿ÏÏˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ

ÙÔ˘ Ï·Ó‹ÙË. A˜ ÂÏ›ÛÔ˘Ì fiÙÈ Ì ٷ ÂÈÙ‡ÁÌ·Ù¿ ÙÔ˘˜ ı· ·ÔηٷÛÙ·ı› Ë

ÈÛÔÚÚÔ›· ÛÙË BÈfiÛÊ·ÈÚ· Î·È ı· Á›ÓÂÈ Î·Ï‡ÙÂÚË Ë ·ÓıÚÒÈÓË ˙ˆ‹.

OÈ Ê˘ÛÈΤ˜ ÂÈÛً̘, fiˆ˜ Ë BÈÔÏÔÁ›·, ¤¯Ô˘Ó ˆ˜ ·ÚÈÔ ÛÙfi¯Ô ÙËÓ

·Ó·Î¿Ï˘„Ë ÙˆÓ ‚·ÛÈÎÒÓ ·Ú¯ÒÓ Ô˘ ‰È¤Ô˘Ó ÙÔÓ ÎfiÛÌÔ Á‡Úˆ Ì·˜. ¶ˆ˜ fï˜

ÔÈ ÂÈÛÙ‹ÌÔÓ˜ ·Ó·Î·Ï‡ÙÔ˘Ó ·˘Ù¤˜ ÙȘ ·Ú¯¤˜;

¶ÚÒÙÔ ‚‹Ì· Â›Ó·È Ë ·Ú·Ù‹ÚËÛË. OÈ ÂÈÛÙ‹ÌÔÓ˜ ·Ú·ÙËÚÔ‡Ó Î·È Ì¤Û·

·fi ÙËÓ ·Ó¿Ï˘ÛË ÙˆÓ ·Ú·ÙËÚ‹ÛÂˆÓ ÙÔ˘˜, Ô‰ËÁÔ‡ÓÙ·È ÛÂ Û˘ÌÂÚ¿ÛÌ·Ù·

Î·È ·Ú¯¤˜. H ·Ó·Î¿Ï˘„Ë Î·È Ë ‰È·Ù‡ˆÛË ÁÂÓÈÎÒÓ ·Ú¯ÒÓ, ˆ˜ ·ÎfiÏÔ˘ıÔ

ÚÔÛÂÎÙÈ΋˜ ·Ú·Ù‹ÚËÛ˘, ÂͤٷÛ˘ Î·È ÂÎÙ›ÌËÛ˘ ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ·ÚÈıÌÔ‡

Û˘ÁÎÂÎÚÈÌ¤ÓˆÓ Ê·ÈÓÔ̤ӈÓ, ·ÔÙÂÏ› ÙËÓ Â·ÁˆÁÈ΋ ÏÔÁÈ΋ ÙfiÛÔ ÛÙË

ʇÛË fiÛÔ Î·È ÛÙ· ÂÚÁ·ÛÙ‹ÚÈ·. ŒÁÈÓ Ôχ ÁÓˆÛÙ‹ ·fi ÙÔÓ Isaac NewtonÎ·È ÙÔÓ Francis Bacon, ÚÈÓ ·fi ÙÂÙÚ·ÎfiÛÈ· ÂÚ›Ô˘ ¯ÚfiÓÈ· Î·È Ô‰ËÁ›

ÙÔ˘˜ ÂÈÛÙ‹ÌÔÓ˜ ÛÙË ‰È·Ù‡ˆÛË

·Ú¯ÒÓ, ÔÈ Ôԛ˜ ÛÙËÓ Ú·ÁÌ·ÙÈÎfiÙËÙ·

Â›Ó·È Èı·Ó¤˜ ÂÚÌËÓ›˜ ‹ ˘Ôı¤ÛÂȘۯÂÙÈο Ì ÙË ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›· ÙÔ˘ Ê˘ÛÈÎÔ‡

ÎfiÛÌÔ˘. O ÙÚfiÔ˜ Ì ÙÔÓ ÔÔ›Ô ÔÈÂÈÛÙ‹ÌÔÓ˜ ÂÚ¢ÓÔ‡Ó ÙȘ ˘Ôı¤ÛÂȘ, Ô˘ ‰È·Ù˘ÒÓÔÓÙ·È ˆ˜ ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ·Û˘ÏÏÔÁ‹˜ Î·È ·Ó¿Ï˘Û˘ ·Ú·ÙËÚ‹ÛˆÓ, ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È ÂÈÛÙËÌÔÓÈ΋̤ıÔ‰Ô˜.

1. EI™A°ø°H ™TI™ E¶I™THME™ TH™ ZøH™ 17

1.2 H ÂÈÛÙËÌÔÓÈ΋ ̤ıÔ‰Ô˜

“H ÂÈÛÙËÌÔÓÈ΋ ̤ıÔ‰Ô˜

Â›Ó·È ·˘Ù‹ Ô˘ οÓÂÈ ÙËÓ

ÂÈÛÙ‹ÌË ÂÈÛÙ‹ÌË.”

H MÔÚȷ΋ BÈÔÏÔÁ›··Ó·Ï‡ÂÈ ÙÔ Ê·ÈÓfiÌÂÓÔ Ù˘˙ˆ‹˜ Û ÌÔÚÈ·Îfi ›‰Ô. H·Ú¯‹ Ù˘ ÙÔÔıÂÙ›ٷȯÚÔÓÈο Ì ÙËÓ ·Ó·Î¿Ï˘„ËÙ˘ ‰ÔÌ‹˜ ÙÔ˘ DNA ηÈÛ˘ÓÂÓÒÓÂÈ ÙË BÈÔ¯ËÌ›·, ÙËBÈÔÊ˘ÛÈ΋ Î·È ÙË °ÂÓÂÙÈ΋. HMÔÚȷ΋ °ÂÓÂÙÈ΋¯ÚËÛÈÌÔÈ› Ù· ‰Â‰Ô̤ӷ Ù˘ÌÔÚȷ΋˜ ¤Ú¢ӷ˜ ÁÈ· ÙËÓÂÚÌËÓ›· ÙˆÓ Ê·ÈÓÔÌ¤ÓˆÓ Ù˘ÎÏËÚÔÓÔÌÈÎfiÙËÙ·˜ ÛÂ

Page 5: Εισαγωγή στις Επιστήμες της Ζωής

O ‚ÈÔÏfiÁÔ˜ Claud Ville ÂÚȤÁÚ·„ ÙËÓ ÂÈÛÙËÌÔÓÈ΋ ̤ıÔ‰Ô ˆ˜ ÙËÓ

“ÔÚÁ·ÓˆÌ¤ÓË ÎÔÈÓ‹ ÏÔÁÈ΋ ÛΤ„Ë”, ıˆÚÒÓÙ·˜ fiÙÈ ÔÈ ÂÈÛً̘ ÌÔÚ› Ó·

Ê·›ÓÔÓÙ·È ÂÚ›ÏÔΘ, ·ÏÏ¿ ÛÙËÓ Ú·ÁÌ·ÙÈÎfiÙËÙ·, ‰ÂÓ Â›Ó·È Ù›ÔÙÂ

ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ·fi ηϿ ÔÚÁ·ÓˆÌ¤Ó· Û˘ÛÙ‹Ì·Ù· ÂÚˆÙ‹ÛˆÓ-·ÔÚÈÒÓ Î·È

··ÓÙ‹ÛˆÓ.

™ÙËÓ Ú¿ÍË, ÔÈ ÂÈÛÙ‹ÌÔÓ˜ ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Ó ÙËÓ ÂÈÛÙËÌÔÓÈ΋ ̤ıÔ‰Ô ÌÂ

ÔÏÏÔ‡˜ Î·È ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎÔ‡˜ ÙÚfiÔ˘˜.

¶·Ú’ fiÏ· ·˘Ù¿, Ë Ù˘È΋ ¿Ô„Ë Ù˘

ÂÈÛÙËÌÔÓÈ΋˜ ÌÂıfi‰Ô˘

ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÈ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ӷ ‚‹Ì·Ù·.

H ÂÈÎfiÓ· 1.1 ‰Â›¯ÓÂÈ Ù· ‚·ÛÈο

‚‹Ì·Ù· Ù˘ ÂÈÛÙËÌÔÓÈ΋˜ ÌÂıfi‰Ô˘.

TÔ ÚÒÙÔ ‚‹Ì· Â›Ó·È Ë Û˘ÏÏÔÁ‹·Ú·ÙËÚ‹ÛÂˆÓ Ô˘ Ô‰ËÁ› ÛÙË

‰È·Ù‡ˆÛË ÌÈ·˜ ˘fiıÂÛ˘,

ÚfiÙ·Û˘ Ô˘ ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜ Ù˘

‰È·‰Èηۛ·˜ ı· ÂȂ‚·Èˆı› ‹ ı·

·ÔÚÚÈÊı›. H ‰È·Ù‡ˆÛË Ù˘

˘fiıÂÛ˘ ·ÔÙÂÏ› ÙË ‚¿ÛË ÁÈ· Ӥ˜

·Ú·ÙËÚ‹ÛÂȘ Î·È ÂÈÚ¿Ì·Ù·. OÈ

˘Ôı¤ÛÂȘ Â›Ó·È Ë ‰‡Ó·ÌË Ô˘ Ô‰ËÁ›

Û Ӥ˜ ¤Ú¢Ó˜.

TÔ ÂfiÌÂÓÔ ‚‹Ì· Â›Ó·È Ô

ۯ‰ȷÛÌfi˜ ÙÔ˘ ηٿÏÏËÏÔ˘

ÂÈÚ¿Ì·ÙÔ˜ Ô˘ ı· ÛÙËÚ›ÍÂÈ ‹ fi¯È

ÙËÓ ˘fiıÂÛË. ¶ÔÏÏÔ› ‚ÈÔÏfiÁÔÈ

ÚÔÙÈÌÔ‡Ó Ó· ÔÚÁ·ÓÒÓÔ˘Ó

ÂÈÚ¿Ì·Ù· ÛÙÔ ÂÚÁ·ÛÙ‹ÚÈÔ, ÛÙ·

ÔÔ›· ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ÂϤÁ¯Ô˘Ó ÙÔ˘˜

ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ˘˜ ·Ú¿ÁÔÓÙ˜-

ÌÂÙ·‚ÏËÙ¤˜ Ô˘ Û¯ÂÙ›˙ÔÓÙ·È Ì ٷ

Ê·ÈÓfiÌÂÓ· Ô˘ ÂÚ¢ÓÔ‡Ó. T·

ÂÈÚ¿Ì·Ù· ·˘Ù¿ ¯·Ú·ÎÙËÚ›˙ÔÓÙ·È

ˆ˜ ÂÏÂÁ¯fiÌÂÓ· ÂÈÚ¿Ì·Ù·(controlled experiment) Î·È ÙÔ

‚·ÛÈÎfi ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi ÙÔ˘˜ ›ӷÈ

fiÙÈ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ‰‡Ô ÔÌ¿‰Â˜

ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ, ·fi ÙȘ Ôԛ˜ Ë ÌÈ·

Â›Ó·È Ë ÔÌ¿‰· ÂϤÁ¯Ô˘ (control

group), Ô˘ ‰ÂÓ ÂËÚ¿˙ÂÙ·È ·fi

ÙËÓ ÌÂÙ·‚ÏËÙ‹ Ô˘ ÂÍÂÙ¿˙Ô˘ÌÂ. H

ÂÂÍÂÚÁ·Û›· ÙˆÓ ‰Â‰Ô̤ӈÓ

·Ú·ÙËÚ‹ÛÂˆÓ Ô‰ËÁ› ÛÂ

Û˘ÌÂÚ¿ÛÌ·Ù· Ô˘ ÂȂ‚·ÈÒÓÔ˘Ó

‹ ·ÔÚÚ›ÙÔ˘Ó ÙËÓ ·Ú¯È΋ ̆ fiıÂÛË.

°È· Ó· ¤¯Ô˘Ó ·Í›· Ù·

·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· ÂÓfi˜ ÂÈÚ¿Ì·ÙÔ˜ ı·

Ú¤ÂÈ, fiÛ˜ ÊÔÚ¤˜ Î·È ·Ó

18 1. EI™A°ø°H ™TI™ E¶I™THME™ TH™ ZøH™

EÈÎ. 1.1 T· ‚·ÛÈο ‚‹Ì·Ù· Ù˘ ÂÈÛÙËÌÔÓÈ΋˜ÌÂıfi‰Ô˘

E¶I™THMONIKH ME£O¢O™

Page 6: Εισαγωγή στις Επιστήμες της Ζωής

·ӷÏËÊı› ÙÔ Â›Ú·Ì· ÛÙȘ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤Ó˜

Û˘Óı‹Î˜, Ó· ¿ÚÔ˘Ì ٷ ›‰È· ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù·,

¯ˆÚ›˜ ÛËÌ·ÓÙÈ΋ ·fiÎÏÈÛË. H

·ӷÏËÙÈÎfiÙËÙ· ÙˆÓ ÂÈÛÙËÌÔÓÈÎÒÓ

ÂÈÚ·Ì¿ÙˆÓ Â›Ó·È ·fi Ù· ÛËÌ·ÓÙÈο ÛÙÔȯ›·

Ù˘ ÂÈÛÙËÌÔÓÈ΋˜ ÌÂıfi‰Ô˘.

H ‰ËÌÔÛ›Â˘ÛË Ù¤ÏÔ˜ ÙˆÓ ·ÔÙÂÏÂÛÌ¿ÙˆÓ, Ô

ÙÚfiÔ˜ ·ÚÔ˘Û›·Û˘, ·ÏÏ¿ Î·È Ë

·Ú¯ÂÈÔı¤ÙËÛ‹ ÙÔ˘˜ Â›Ó·È ÛËÌ·ÓÙÈÎfi ÙÌ‹Ì· Ù˘

ÂÈÛÙËÌÔÓÈ΋˜ ‰È·‰Èηۛ·˜. O ·Ó·ÁÓÒÛÙ˘

ÌÈ·˜ ÂÈÛÙËÌÔÓÈ΋˜ ÂÚÁ·Û›·˜ ı· Ú¤ÂÈ Ó·

ÁÓˆÚ›˙ÂÈ ·ÎÚÈ‚Ò˜ ÙÔÓ ÙÚfiÔ (ÙȘ ÌÂıfi‰Ô˘˜)

Ô˘ Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈ‹ıËÎ·Ó fiϘ ÔÈ ‰È·‰Èηۛ˜.

ŸÙ·Ó ÔÏϤ˜ ·Ú·ÙËÚ‹ÛÂȘ Î·È ÂÈÚ¿Ì·Ù·

ηٷϋÁÔ˘Ó Û ·ÚfiÌÔÈ· Û˘ÌÂÚ¿ÛÌ·Ù·, ›ӷÈ

Èı·ÓfiÓ ÔÈ ÂÈÛÙ‹ÌÔÓ˜ Ó· Ô‰ËÁËıÔ‡Ó ÛÙË ‰È·Ù‡ˆÛË ÌÈ·˜ ıˆڛ·˜. O fiÚÔ˜

ıˆڛ·, ÛÙËÓ ÂÈÛÙ‹ÌË, ·ÔÙÂÏ› ¤Ó· ÓÔËÙÈÎfi Û¯‹Ì·-ÌÔÓÙ¤ÏÔ, Ô˘

˘ÔÛÙËÚ›˙ÂÙ·È Û Ôχ ÌÂÁ¿ÏÔ ·ÚÈıÌfi ·Ú·ÙËÚ‹ÛÂˆÓ Î·È ÁÈ· ÙÔ ÔÔ›Ô Ì¤¯ÚÈ

ÛÙÈÁÌ‹˜ ‰ÂÓ ˘¿Ú¯Ô˘Ó ÂÈÛÙËÌÔÓÈο ‰Â‰Ô̤ӷ Ô˘ Ó· ÙÔ ·Ó·ÙÚ¤Ô˘Ó(ÙÂÎÌËÚȈ̤ÓË ıˆڛ·).

O ›Ó·Î·˜ 1.1 ‰Â›¯ÓÂÈ ÌÂÚÈΤ˜ ·fi ÙȘ ıˆڛ˜ Ô˘ ̤¯ÚÈ ÛÙÈÁÌ‹˜ ÈÛ¯‡Ô˘Ó

ÛÙË BÈÔÏÔÁ›·. OÈ ıˆڛ˜ ·˘Ù¤˜ ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·È ÛÙ· ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο Ù˘ ˙ˆ‹˜.

H ıˆڛ· Ù˘ ÂͤÏÈ͢, ÁÈ· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ· ·ÔÙÂÏ› ÙÔ Ï·›ÛÈÔ Ì¤Û· ·fi ÙÔ

ÔÔ›Ô ÔÈ ÂÈÛÙ‹ÌÔÓ˜ ηٷÓÔÔ‡Ó ÙËÓ ÈÛÙÔÚ›· Ù˘ ̇ ˆ‹˜ ‰È·Ì¤ÛÔ˘ ÙˆÓ ·ÈÒÓˆÓ,

ÙËÓ ÔÈÎÈÏ›· ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ, ÙËÓ ·Ó¿Ù˘Í‹ ÙÔ˘˜, ÙËÓ ·Ó·ÙÔÌ›· Î·È ÙË

Ê˘ÛÈÔÏÔÁ›· ÙÔ˘˜, ·ÏÏ¿ Î·È ÙË Û˘ÌÂÚÈÊÔÚ¿ ÙÔ˘˜. H ıˆڛ· Ù˘ ÂͤÏÈ͢

‰ڷÈÒÓÂÙ·È ¿Óˆ Û ¯ÈÏÈ¿‰Â˜ ·Ú·ÙËÚ‹ÛÂȘ Î·È ÂÈÚ¿Ì·Ù· Ô˘ ¤ÁÈÓ·Ó ÛÂ

¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ· ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ ÙˆÓ ÂηÙfi ¯ÚfiÓˆÓ, ÁÈ’ ·˘Ùfi ÔÏÏÔ› ‚ÈÔÏfiÁÔÈ

¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Ó ÙÔÓ fiÚÔ ·Ú¯‹ Ù˘ ÂͤÏÈ͢ ·ÓÙ› ıˆڛ· Ù˘ ÂͤÏÈ͢.

A˜ ‰Ô‡Ì ¤Ó· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ· ÁÈ· Ó· ηٷϿ‚Ô˘Ì ηχÙÂÚ· ÙËÓ ÂÈÛÙËÌÔÓÈ΋

̤ıÔ‰Ô, Ù· ÂÏÂÁ¯fiÌÂÓ· ÂÈÚ¿Ì·Ù· Î·È ÙÔ ÚfiÏÔ Ù˘ ÔÌ¿‰·˜ ÂϤÁ¯Ô˘.

¶·Ú¿‰ÂÈÁÌ·: YÔı¤ÙÔ˘Ì ÔÙÈ ¤Ó·˜ ‚ÈÔÏfiÁÔ˜ ı¤ÏÂÈ Ó· ‰È·ÈÛÙÒÛÂÈ, Â¿Ó Ë

ÁÏ˘Î·ÓÙÈ΋ Ô˘Û›· A Â›Ó·È ·ÛÊ·Ï‹˜, fiÙ·Ó ÚÔÛÙ›ıÂÙ·È Û ÙÚfiÊÈÌ·.

§·Ì‚¿ÓÔÓÙ·˜ ˘fi„Ë Î¿ÔȘ ·Ú·ÙËÚ‹ÛÂȘ ÙÔ˘ Î·È ÙË Û¯ÂÙÈ΋

‚È‚ÏÈÔÁÚ·Ê›·, ‰È·Ù˘ÒÓÂÈ ÙËÓ ˘fiıÂÛË, fiÙÈ Ë ÁÏ˘Î·ÓÙÈ΋ Ô˘Û›· A ‰ÂÓ ¤¯ÂÈ

ηÌÈ¿ ›‰Ú·ÛË ÛÙËÓ ˘Á›·, fiÙ·Ó ÚÔÛÙ›ıÂÙ·È Û ÌÈÎÚ¤˜ Û˘ÁÎÂÓÙÚÒÛÂȘ ÛÙ·

ÙÚfiÊÈÌ·, ÂÓÒ ÚÔηÏ› ηÚΛÓÔ, fiÙ·Ó ÚÔÛÙ›ıÂÙ·È Û ÌÂÁ¿Ï˜

Û˘ÁÎÂÓÙÚÒÛÂȘ. ¶ÚÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ Ó· ÂϤÁÍÂÈ ÙËÓ ˘fiıÂÛ‹ ÙÔ˘, ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ

ÚÔÛı¤ÛÂÈ, Û ·˘Í·ÓfiÌÂÓË Û˘ÁΤÓÙÚˆÛË, ÙËÓ ÁÏ˘Î·ÓÙÈ΋ Ô˘Û›· A, ÛÙËÓ

ÙÚÔÊ‹ ÙÂÛÛ¿ÚˆÓ ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎÒÓ ÔÌ¿‰ˆÓ ÔÓÙÈÎÒÓ, ˆ˜ ÂÍ‹˜:

OÌ¿‰· 1 ↔ η̛· ÔÛfiÙËÙ· (ÁÏ˘Î·ÓÙÈ΋˜) Ô˘Û›·˜ A (ÔÌ¿‰· ÂϤÁ¯Ô˘)

OÌ¿‰· 2 ↔ ÁÏ˘Î·ÓÙÈ΋ Ô˘Û›· A Û ÔÛÔÛÙfi 5% ÛÙËÓ ÙÚÔÊ‹

OÌ¿‰· 3 ↔ ÁÏ˘Î·ÓÙÈ΋ Ô˘Û›· A Û ÔÛÔÛÙfi 10% ÛÙËÓ ÙÚÔÊ‹

OÌ¿‰· 4 ↔ ÁÏ˘Î·ÓÙÈ΋ Ô˘Û›· A Û ÔÛÔÛÙfi 50% ÛÙËÓ ÙÚÔÊ‹O ÂÈÚ·Ì·ÙÈ˙fiÌÂÓÔ˜ ÂÚ¢ÓËÙ‹˜ ¯ÚËÛÈÌÔÔ›ËÛ ‰¤Î· ÁÂÓÂÙÈο fiÌÔÈ·

(˘‚Ú›‰È·) ÔÓÙ›ÎÈ· Û οı ÔÌ¿‰·. OÈ ÂÚÈ‚·ÏÏÔÓÙÈΤ˜ Û˘Óı‹Î˜ ÙÔ˘

1. EI™A°ø°H ™TI™ E¶I™THME™ TH™ ZøH™ 19

£EøPIE™ ™TH BIO§O°IA

ONOMA

KYTTAPIKH

BIO°ENE™H™

ABIO°ENE™H™

E•E§I•H™(ºY™IKH™

E¶I§O°H™)

°ONI¢IOY

EPEYNHTH™

M. Schleiden 1838Th. Schwann 1839R. Virchow 1858

L. Pasteur 1865.

AÚÈÛÙÔÙ¤Ï˘4Ô˜ .X.

Ch. Darwin 1858

G. Mendel 1866R. FranklinJ. WatsonF. Crick 1953

ANTIKEIMENO

K¿ı ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È ·fi¤Ó· ‹ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ·ÙÙ·Ú·

H ˙ˆ‹ ÚÔ¤Ú¯ÂÙ·È ·fi ˙ˆ‹

H ˙ˆ‹ ÌÔÚ› Ó· ‰ËÌÈÔ˘ÚÁËı› ·fiÓÂÎÚ¿ ·ÓfiÚÁ·Ó· ˘ÏÈο

EÍËÁ› Ò˜ ¤¯Ô˘Ó ‰ËÌÈÔ˘ÚÁËı› ÔÈÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› Î·È ·ÈÙÈÔÏÔÁ› ÙËÓÔÈÎÈÏ›· ÌÔÚÊÒÓ ˙ˆ‹˜ ÛÙË ÁË

OÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ÂÚȤ¯Ô˘ÓΈ‰ÈÎÔÔÈË̤Ó˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜ ÁÈ·ÙË ‰ÔÌ‹, ÙË ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›· Î·È ÙËÛ˘ÌÂÚÈÊÔÚ¿ ÙÔ˘˜

¶›Ó. 1.1

OÈ ÂÚÈÁÚ·ÊÈΤ˜ ÌÂϤÙÂ˜Î·È ÔÈ ÌÂϤÙ˜ Û˘Û¯¤ÙÈÛ˘ÌÔÚ› Ó· ·Ú¤¯Ô˘Ó Ӥ˜ȉ¤Â˜ Û¯ÂÙÈο Ì ÙÔ˘˜ÎÚ›ÛÈÌÔ˘˜ ·Ú¿ÁÔÓÙ˜ Ô˘ÂȉÚÔ‡Ó ÛÙ··Ú·ÙËÚËı¤ÓÙ· ÁÂÁÔÓfiÙ·,fï˜ Ù· ÂÈÚ·Ì·ÙÈο‰Â‰Ô̤ӷ Â›Ó·È ÙÂÏÈοÂΛӷ Ô˘ ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙Ô˘ÓÛ¯¤ÛÂȘ ·ÈÙ›Ô˘ -

Page 7: Εισαγωγή στις Επιστήμες της Ζωής

ÂÈÚ¿Ì·ÙÔ˜ (¿ÚÎÂÈ· ÓÂÚÔ‡, ̤ÁÂıÔ˜ ÎÏÔ˘‚ÈÒÓ, ıÂÚÌÔÎÚ·Û›· ¯ÒÚÔ˘)‹Ù·Ó ›‰È˜ ÁÈ· fiϘ ÙȘ ÔÌ¿‰Â˜.

H ÙÚÔÊ‹ ›Û˘ ‹Ù·Ó ›‰È·, ÂÎÙfi˜ ·fi ÙËÓ ÔÛfiÙËÙ· Ù˘ÚÔÛÙÈı¤ÌÂÓ˘ ÁÏ˘Î·ÓÙÈ΋˜ Ô˘Û›·˜. MÂÙ¿ ·fi Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË ¯ÚÔÓÈ΋ÂÚ›Ô‰Ô, Ù· ÔÓÙ›ÎÈ· ÂÍÂÙ¿ÛıËÎ·Ó ÁÈ· Ó· ‰È·ÈÛÙˆı› Ë ·ÚÔ˘Û›· ‹ fi¯ÈηÚÎÈÓÈÎÒÓ Î˘ÙÙ¿ÚˆÓ ÛÙÔ ÛÒÌ· ÙÔ˘˜. T· ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· Ê·›ÓÔÓÙ·È ÛÙË

ÁÚ·ÊÈ΋ ·Ú¿ÛÙ·ÛË (EÈÎ. 1.2).

XÚÂÈ¿˙ÂÙ·È ÛÙ·ÙÈÛÙÈ΋ ·Ó¿Ï˘ÛË, ÚÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ Ó·‰È·ÈÛÙˆı› Â¿Ó Ë ‰È·ÊÔÚ¿ ÛÙÔÓ ·ÚÈıÌfi ÙˆÓ ·ÙfiÌˆÓ Ô˘ÂÌÊ¿ÓÈÛ·Ó Î·ÚΛÓÔ ÛÙȘ ÔÌ¿‰Â˜ 1,2,3, Â›Ó·È ÛÙ·ÙÈÛÙÈοÛËÌ·ÓÙÈ΋. M ‚¿ÛË Ù· ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù·, Ô ÂÚ¢ÓËÙ‹˜ ÌÔÚ›ӷ οÓÂÈ Î¿ÔÈ· ·Ó·ÎÔ›ÓˆÛË, Û¯ÂÙÈο Ì ÙËÓ ÚÔÛı‹ÎË Ù˘ÁÏ˘Î·ÓÙÈ΋˜ Ô˘Û›·˜ A Û ÙÚfiÊÈÌ·. °È· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, ÌÔÚ›ӷ ·Ó·ÎÔÈÓÒÛÂÈ fiÙÈ Ë ÚÔÛı‹ÎË ÁÏ˘Î·ÓÙÈ΋˜ Ô˘Û›·˜ A ÛÂÙÚfiÊÈÌ·, Û ÔÛÔÛÙfi ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ ·fi 10%, ıˆÚ›ٷȷÈÙ›· ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›·˜ ηÚΛÓÔ˘.

™ÙÔ Â›Ú·Ì· Ô˘ ÂÚÈÁÚ¿„·ÌÂ, Ë ·Ú¯È΋ ˘fiıÂÛËÂȂ‚·ÈÒıËΠ·fi Ù· ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù·. ™Â ¿ÏϘÂÚÈÙÒÛÂȘ,Ë ·Ú¯È΋ ˘fiıÂÛË ·Ó·ÙÚ¤ÂÙ·È.

M ‰Â‰Ô̤ÓÔ fiÙÈ Î¿ÔÈ· ¿ÏÏ· ÂÈÚ¿Ì·Ù· ÌÔÚÔ‡Ó Ó··Ó·ÙÚ¤„Ô˘Ó ÙËÓ ˘fiıÂÛË ÙÔ˘, ¤Ó·˜ ÂÚ¢ÓËÙ‹˜ ‰ÂÓ

ÈÛ¯˘Ú›˙ÂÙ·È ÔÙ¤ fiÙÈ Ù· ‰Â‰Ô̤ӷ Ô˘ ‰È·ı¤ÙÂÈ ·Ô‰ÂÈÎÓ‡Ô˘Ó ÙËÓ

ÔÚıfiÙËÙ· Ù˘. M ¿ÏÏ· ÏfiÁÈ·, ÌÈ· ˘fiıÂÛË ‰ÂÓ ·Ô‰ÂÈÎÓ‡ÂÙ·È ˆ˜ ÚÔ˜ ÙËÓ ÔÚıfiÙËÙ¿

Ù˘, ·Ï¿ ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜ Ù˘ ÂÈÚ·Ì·ÙÈ΋˜ ‰È·‰Èηۛ·˜ ÌÔÚԇ̠ӷÁÓˆÚ›˙Ô˘Ì ·Ó Â›Ó·È Ï·Óı·Ṳ̂ÓË („¢‰‹˜).

20 1. EI™A°ø°H ™TI™ E¶I™THME™ TH™ ZøH™

TÔ Úfi‚ÏËÌ·T· ·ÓÙÈ‚ÈÔÙÈο Â›Ó·È ̄ ËÌÈΤ˜ Ô˘Û›Â˜

Ì ÂÍÂȉÈÎÂ˘Ì¤ÓË ·ÓÙÈÌÈÎÚԂȷ΋

‰Ú¿ÛË. K¿ıÂ Ì‹Ó· ÔÈ

Ê·Ú̷΢ÙÈΤ˜ ÂÙ·ÈÚ›˜

‰ÔÎÈÌ¿˙Ô˘Ó ÂηÙÔÓÙ¿‰Â˜ ¯ËÌÈΤ˜

Ô˘Û›Â˜ ˆ˜ ˘Ô„‹ÊÈ· ·ÓÙÈ‚ÈÔÙÈο.

BÚ¤ıËΠÌÈ· ¯ËÌÈ΋ Ô˘Û›· A ÁÈ·

ÙËÓ ÔÔ›· ˘¿Ú¯ÂÈ Ë ˘Ô„›· fiÙÈ

ÂÌÔ‰›˙ÂÈ ÙËÓ ·Ó¿Ù˘ÍË ÙˆÓ

Gram(+) ‚·ÎÙËÚ›ˆÓ. N·

ۯ‰ȿÛÂÙ ¤Ó· ›ڷ̷ ÁÈ· ÙËÓ

ÂȂ‚·›ˆÛË ‹ fi¯È Ù˘

·ÓÙÈÌÈÎÚԂȷ΋˜ ‰Ú¿Û˘ Ù˘

Ô˘Û›·˜ A.

¶ÔÚ›·-·Ó¿Ï˘ÛË1. ¶ÔȘ ‚·ÛÈΤ˜ ÁÓÒÛÂȘ

··ÈÙÔ‡ÓÙ·È ÁÈ· ÙÔÓ Û¯Â‰È·ÛÌfi -

ÂÎÙ¤ÏÂÛË ÂÓfi˜ Ù¤ÙÔÈÔ˘

ÂÈÚ¿Ì·ÙÔ˜;

2. N· ‰È·Ù˘ÒÛÂÙ ÙËÓ ˘fiıÂÛË

Ô˘ Û·˜ Ô‰‹ÁËÛ ÛÙÔÓ Û¯Â‰È·ÛÌfi

- ÂÎÙ¤ÏÂÛË ÙÔ˘ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ˘

ÂÈÚ¿Ì·ÙÔ˜.

3. ¶ÔÈ· ˘ÏÈο - fiÚÁ·Ó· ÓÔÌ›˙ÂÙÂ

fiÙÈ ı· ¯ÚÂÈ·ÛÙÔ‡Ó ÁÈ· ÙËÓ

ÂÎÙ¤ÏÂÛË ÙÔ˘ ÂÈÚ¿Ì·ÙÔ˜;

4. ¶fiÛ˜ ·ӷϋ„ÂȘ Ú¤ÂÈ Ó·

οÓÂÙ ÚÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ Ó·

ηٷϋÍÂÙ Û ·ÍÈfiÈÛÙ·

Û˘ÌÂÚ¿ÛÌ·Ù·;

5. M ÔÈÔ ÙÚfiÔ ı· ηٷÁÚ¿„ÂÙÂ

Ù· ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· Î·È ÙȘ

·Ú·ÙËÚ‹ÛÂȘ ηٿ ÙË ‰ÈÂÍ·ÁˆÁ‹

ÙÔ˘ ÂÈÚ¿Ì·ÙÔ˜;

N· ÂÚ¢ӋÛÔ˘ÌÂ....

EÈÎ. 1.2

%

ÔÓÙÈ

ÎÒÓ

ÌÂ Î

·Ú

ΛÓÔ

% ÁÏ˘Î·ÓÙÈÎÔ‡

ÛÙË ÙÚÔÊ‹

EºAPMOZONTA™ THN E¶I™THMONIKH ME£O¢O

Page 8: Εισαγωγή στις Επιστήμες της Ζωής

H MÔÚȷ΋ BÈÔÏÔÁ›·, Ë MÔÚȷ΋ °ÂÓÂÙÈ΋ Î·È Ë BÈÔÙ¯ÓÔÏÔÁ›· ‰È·Ó‡Ô˘Ó ÙÔ“¯Ú˘Ûfi” ·ÈÒÓ· Ù˘ ÈÛÙÔÚ›·˜ ÙÔ˘˜. H ÂÎÏËÎÙÈ΋ ÙÔ˘˜ ÔÚ›· ÛÙËÚ›¯ıËΠÛÙ·Â˘Ú‹Ì·Ù· ‰È·ÊfiÚˆÓ ÎÏ¿‰ˆÓ Ù˘ BÈÔÏÔÁ›·˜, fiˆ˜ Ë EͤÏÈÍË, Ë BÈÔÏÔÁ›·Î˘ÙÙ¿ÚÔ˘ Î.¿., Û ¿ÏÏÔ˘˜ ÂÈÛÙËÌÔÓÈÎÔ‡˜ ÙÔÌ›˜, fiˆ˜ Ë º˘ÛÈ΋, Ë XËÌ›·,

1. EI™A°ø°H ™TI™ E¶I™THME™ TH™ ZøH™ 21

EÈÛÙ‹ÌË Î·È ·Ï‹ıÂÈ·

°È· Ó· ÁÓˆÚ›ÛÔ˘Ì ÙȘ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›Â˜ ÙÔ˘ ÎfiÛÌÔ˘ Ô˘ Ì·˜ ÂÚÈ‚¿ÏÏÂÈ, ̤۷·fi ÙËÓ ÂÈÛÙËÌÔÓÈ΋ ̤ıÔ‰Ô, Ú¤ÂÈ ÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜ Ó· ηٷÓÔ‹ÛÔ˘ÌÂ:

ñ ŸÙÈ Ë ÂÈÛÙËÌÔÓÈ΋ ÁÓÒÛË ÌÂÙ·‚¿ÏÏÂÙ·È Û˘Ó¯Ҙ. °ÓˆÚ›˙Ô˘ÌÂ, ÔÙÈÔÏÏ¿ “ÂÈÛÙËÌÔÓÈο ‰Â‰Ô̤ӷ” ÙÔ˘ ·ÚÂÏıfiÓÙÔ˜, Û‹ÌÂÚ· ıˆÚÔ‡ÓÙ·ÈÏ·Óı·Ṳ̂ӷ. °È· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, ÚÈÓ ÌÂÚÈο ̄ ÚfiÓÈ· ÁÓˆÚ›˙·ÌÂ, fiÙÈ Ë ÁÂÓÂÙÈ΋ÏËÚÔÊÔÚ›· ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ÌfiÓÔ Û ¤Ó· ÌfiÚÈÔ, ÙÔ ÌfiÚÈÔ ÙÔ˘ DNA. ™‹ÌÂÚ·,ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ì fiÙÈ ·˘Ùfi ‰ÂÓ Â›Ó·È ·ÎÚÈ‚Ò˜ ·Ï‹ıÂÈ·. ÕÏÏÔ ¤Ó· ÌfiÚÈÔ, ÙÔ ÌfiÚÈÔÙÔ˘ RNA, ÌÂٷʤÚÂÈ ÁÂÓÂÙÈΤ˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜ Û οÔÈÔ˘˜ ÈÔ‡˜. T·ÂÈÛÙËÌÔÓÈο Û˘ÌÂÚ¿ÛÌ·Ù· Â›Ó·È ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Û˘Ó¯ÒÓ ·ÏÏ·ÁÒÓ, ·ÊÔ‡ ÔÈӤ˜ ÌÂϤÙ˜ Î·È ÔÈ Ó¤Â˜ Ù¯ÓÈΤ˜ ÚÔÛı¤ÙÔ˘Ó Ó¤· ‰Â‰Ô̤ӷ Ô˘ ÔÏ‡Û˘¯Ó¿ ·Ó·ÙÚ¤Ô˘Ó Ù· ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ·.

ñ ŸÙÈ Ë ÂÈÛÙ‹ÌË Â›Ó·È ÌÈ· ·ÓıÚÒÈÓË ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ· Î·È ÂÔ̤ӈ˜ ËÈı·ÓfiÙËÙ· Ï¿ıÔ˘˜ Â›Ó·È ÛËÌ·ÓÙÈ΋. OÈ ÂÈÛÙ‹ÌÔÓ˜ Û˘ÏϤÁÔ˘Ó Î·ÈÂÂÍÂÚÁ¿˙ÔÓÙ·È ÙȘ ÏËÚÔÊÔڛ˜ Ô˘ ·›ÚÓÔ˘Ó ·fi ·Ú·ÙËÚ‹ÛÂȘ, ÙfiÛÔÛÙË Ê‡ÛË fiÛÔ Î·È Î·Ù¿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ÂÈÚ·Ì¿ÙˆÓ ÛÙ· ÂÚÁ·ÛÙ‹ÚÈ· ηÈηٷϋÁÔ˘Ó Û οÔÈ· Û˘ÌÂÚ¿ÛÌ·Ù·, Ô˘ Ú¤ÂÈ Ó· Â›Ó·È fiÛÔ ÙÔ ‰˘Ó·ÙfiÓÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈο. A˘Ùfi Â›Ó·È ·ÚÎÂÙ¿ ‰‡ÛÎÔÏÔ, ‰ÈfiÙÈ ÔÈ·Ú·ÙËÚ‹ÛÂȘ Ô˘ ηٷÁÚ¿ÊÔÓÙ·È, ÂËÚ¿˙ÔÓÙ·È ·fi ÙȘ ·fi„ÂȘ Î·È Ù·Û˘Ó·ÈÛı‹Ì·Ù· ÙÔ˘ ·Ú·ÙËÚËÙ‹-ÂÈÛÙ‹ÌÔÓ·, ¿Ú· ‰ÂÓ Â›Ó·È ·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈΤ˜.AÍ›˙ÂÈ Ó· ·Ó·ÊÂÚı›, fiÙÈ ÔÈ ÂÚ¢ÓËÙ¤˜, fiˆ˜ Î·È ÔÈ ˘fiÏÔÈÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ,ÂËÚ¿˙ÔÓÙ·È ·fi ÙȘ ÚÔÛˆÈΤ˜ ÙÔ˘˜ ÚÔηٷϋ„ÂȘ, ÙȘ ·fi„ÂȘ Î·È Ù·Û˘Ó·ÈÛı‹Ì·Ù· ÙÔ˘˜. MÂÚÈΤ˜ ÊÔÚ¤˜, “ÎÏ›ÓÔ˘Ó Ù· Ì¿ÙÈ·” ÌÚÔÛÙ¿ Û·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· Ô˘ ‰ÂÓ ¤¯Ô˘Ó ÏÔÁÈ΋ Î·È Û˘¯Ó¿ ‚Á¿˙Ô˘Ó Û˘ÌÂÚ¿ÛÌ·Ù·Ô˘ ‰ÂÓ ˘ÔÛÙËÚ›˙ÔÓÙ·È ·fi Ù· ÁÂÁÔÓfiÙ·. ÕÏψÛÙÂ, ÙÔ Ì¿ÙÈ Ù˘·ÓıÚÒÈÓ˘ ÓfiËÛ˘ ›ӷÈ, Ï›ÁÔ Ôχ, „˘¯Úfi, ÂÌÔÙÈṲ̂ÓÔ, ηٿ οÔÈÔÙÚfiÔ, ·fi Ù· ¿ıË Î·È ÙË ‚Ô‡ÏËÛË, Ú¿ÁÌ· Ô˘ ÁÂÓÓÔ‚ÔÏ¿ ·˘ı·›ÚÂÙÂ˜Î·È ÁÂÌ¿Ù˜ Ê·ÓÙ·Û›· ˘Ôı¤ÛÂȘ. °È·Ù› Ô ¿ÓıÚˆÔ˜ fiÛÔ ÈÔ ÔχÂÈı˘Ì› ÌÈ· ÁÓÒÛË Ó· Â›Ó·È ·ÏËıÈÓ‹, ÙfiÛÔ ÈÔ Â‡ÎÔÏ· ÙËÓ ÈÛÙ‡ÂÈ. (1)

OÈ Û˘Ó¯›˜ ÌÂÙ·‚ÔϤ˜ Ô˘ ̄ ·Ú·ÎÙËÚ›˙Ô˘Ó ÙËÓ ÂÈÛÙËÌÔÓÈ΋ ÁÓÒÛË Î·È Ë¤ÏÏÂÈ„Ë ·ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈÎfiÙËÙ·˜ ÛÙ· ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· οÔÈˆÓ ÂÈÛÙËÌÔÓÈÎÒÓÂÚÁ·ÛÈÒÓ, ‰ÂÓ Ô‰ËÁÔ‡Ó ÛÙËÓ ¿Ô„Ë fiÙÈ Ú¤ÂÈ Ó· ·Ú·‚Ï¤Ô˘Ì ٷÂÈÛÙËÌÔÓÈο Û˘ÌÂÚ¿ÛÌ·Ù·. TÔ ÁÂÁÔÓfi˜ fiÙÈ Ë ÂÈÛÙ‹ÌË Â›Ó·È ·ÓÔÈÎÙ‹ ÛÂӤ˜ ȉ¤Â˜, ÂÓÒ ÔÈ ·Ï·ÈfiÙÂÚ˜ Û˘Ó¯Ҙ ÂϤÁ¯ÔÓÙ·È Î·È ‰ÔÎÈÌ¿˙ÔÓÙ·È,Ú¤ÂÈ Ó· Ì·˜ ‰›ÓÂÈ ÙË ÛÈÁÔ˘ÚÈ¿ fiÙÈ Ì ÙËÓ ÂÈÛÙËÌÔÓÈ΋ ̤ıÔ‰Ô ÌÔÚÔ‡ÌÂÓ· ÊÙ¿ÛÔ˘Ì Û ۈÛÙ¤˜ ··ÓÙ‹ÛÂȘ, ÁÈ· ÙȘ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ÂÚˆÙ‹ÛÂȘ Ô˘Ì·˜ ··Û¯ÔÏÔ‡Ó. EΛÓÔ Ô˘ οÓÂÈ ÙËÓ ÂÈÛÙ‹ÌË È‰È·ÈÙÂÚ· ÛËÌ·ÓÙÈ΋, ›ӷÈÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ fiÙÈ Ù· ÂÈÛÙËÌÔÓÈο Û˘ÌÂÚ¿ÛÌ·Ù· ‰ÔÎÈÌ¿˙ÔÓÙ·È Î·ÈÂϤÁ¯ÔÓÙ·È Û˘Ó¯Ҙ Û ۯ¤ÛË Ì ٷ Ê·ÈÓfiÌÂÓ· Ô˘ ¯·Ú·ÎÙËÚ›˙Ô˘Ó ÙÔ

°ÓˆÚ›˙ÂȘ fiÙÈ ÔÏϤ˜Â·Ó·ÛÙ·ÙÈΤ˜ ·Ó·Î·Ï‡„ÂȘ‹Ù·Ó ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ù˘¯·›ˆÓÁÂÁÔÓfiÙˆÓ, ÛÙ· ÔÔ›· Ô·Ú·ÙËÚËÙ‹˜ ‹Ù·Ó ·ÚÎÂٿηٷÚÙÈṲ̂ÓÔ˜ ÒÛÙ ӷ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÂÈ ÙË ÛËÌ·Û›· ÙˆÓÙ˘¯·›ˆÓ ÂÚÈÛÙ·ÙÈÎÒÓ; °È· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ· Ë·Ó·Î¿Ï˘„Ë Ù˘ ÂÓÈÎÈÏ›Ó˘·fi ÙÔÓ Sir A. Fleming.

1.3 H Û¯¤ÛË Ù˘ BÈÔÏÔÁ›·˜ Ì ÙȘ ¿ÏϘ EÈÛً̘

Page 9: Εισαγωγή στις Επιστήμες της Ζωής

·ÏÏ¿ Î·È ÛÙ· ÂÈÙ‡ÁÌ·Ù· Ù˘ Û‡Á¯ÚÔÓ˘ Ù¯ÓÔÏÔÁ›·˜. ¢ÂÓ ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ ‰È·ÓÔËı› ηÓ›˜ ÙËÓ ÂͤÏÈÍË Ù˘ BÈÔÏÔÁ›·˜, ˆ˜

ÂÂÌ‚·ÙÈ΋˜ ÂÈÛÙ‹Ì˘ Î·È Ù· Û‡Á¯ÚÔÓ· ÂÈÙ‡ÁÌ·Ù· Ù˘ °ÂÓÂÙÈ΋˜M˯·ÓÈ΋˜, ·Ó:

ñÔ Lavoisier ‰ÂÓ Â›¯Â ·ÓÙÈÏËÊı› ÙÔ ÚfiÏÔ Ù˘ XËÌ›·˜ ÛÙË ÌÂϤÙË ÙˆÓÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ, ı¤ÙÔÓÙ·˜ Ì ÙȘ ¤Ú¢Ӥ˜ ÙÔ˘ Î·È ÙȘ ‚¿ÛÂȘ ÁÈ· ÙËÓ ÂÚÌËÓ›· ÙË˜Î˘ÙÙ·ÚÈ΋˜ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜

ñÔ Pasteur Î·È ÔÈ Ì·ıËÙ¤˜ ÙÔ˘ ‰ÂÓ Â›¯·Ó ‰ڷÈÒÛÂÈ ÙË ÂÈÛÙ‹ÌË Ù˘

MÈÎÚÔ‚ÈÔÏÔÁ›·˜

ñÔ E. Buchner, ÙÔ 1897, ‰ÂÓ Â›¯Â ·Ó·Î·Ï‡„ÂÈ ÙÔ ÚÒÙÔ ¤Ó˙˘ÌÔ ÛÙ·

·ÙÙ·Ú· Ù˘ Ì·ÁÈ¿˜, ı¤ÙÔÓÙ·˜ ¤ÙÛÈ ÙȘ ‚¿ÛÂȘ Ù˘ Û‡Á¯ÚÔÓ˘ BÈÔ¯ËÌ›·˜

ñÔ Mendel ‰ÂÓ Â›¯Â ·Ó·Î·Ï‡„ÂÈ ÙÔ˘˜ ÓfiÌÔ˘˜ Ù˘ ÎÏËÚÔÓÔÌÈÎfiÙËÙ·˜,

ÂÈÛ¿ÁÔÓÙ·˜ ÙË ™Ù·ÙÈÛÙÈ΋ ÛÙË ‚ÈÔÏÔÁÈ΋ ¤Ú¢ӷ

ñÔÈ Morgan Î·È Muller ‰ÂÓ ıÂÌÂÏ›ˆÓ·Ó, ÌÂٷ͇ 1910 Î·È 1920, ÙË

¯ÚˆÌÔÛˆÌÈ΋ ıˆڛ· Ù˘ ÎÏËÚÔÓÔÌÈÎfiÙËÙ·˜

ñÔÈ Michaelis, Menten Î·È C. Henry, Ì ÙȘ ÌÂϤÙ˜ ÙÔ˘˜ ÛÙËÓ ÎÈÓËÙÈ΋ ÙˆÓ

‚ÈÔÌÔÚ›ˆÓ Î·È ÙË ıÂÚÌÔ‰˘Ó·ÌÈ΋, ‰ÂÓ Â›¯·Ó ÂÚÌËÓ‡ÛÂÈ ÙËÓ ÂÍÂȉÈÎÂ˘Ì¤ÓË

‰Ú¿ÛË ÙˆÓ ÂÓ˙‡ÌˆÓ ˆ˜ Î·Ù·Ï˘ÙÒÓ

ñÔÈ ¤Ú¢Ó˜ ÔÏÏÒÓ ÂÈÛÙËÌfiÓˆÓ ‰ÂÓ Â›¯·Ó Ô‰ËÁ‹ÛÂÈ ÛÙËÓ ·ÔÎ¿Ï˘„Ë

Ù˘ ¯ËÌÈ΋˜ ‚¿Û˘ Ù˘ ˙ˆ‹˜, ÙËÓ ·Ó¿Ù˘ÍË ÙÔ˘ ÌÔÓÙ¤ÏÔ˘ ÙÔ˘ ÌÔÚ›Ô˘ ÙÔ˘

DNA ·fi ÙÔ˘˜ Watson Î·È Crick Î·È ÙËÓ ·Ó·Î¿Ï˘„Ë ÙÔ˘ ÁÂÓÂÙÈÎÔ‡ ÎÒ‰Èη

ñÔÈ Jacob Î·È Monod ‰ÂÓ ·Ó·Î¿Ï˘Ù·Ó Ù· Ú˘ıÌÈÛÙÈο ÁÔÓ›‰È·,

‰ÈÂÈÛ‰‡ÔÓÙ·˜ ¤ÙÛÈ ÛÙÔÓ ÎfiÛÌÔ Ù˘ ΢‚ÂÚÓËÙÈ΋˜ ÙˆÓ ÁÔÓȉ›ˆÓ

ñÔÈ ˘ÚËÓÈÎÔ› Ê˘ÛÈÎÔ› Î·È ÔÈ ÎÚ˘ÛÙ·ÏÏÔÁÚ¿ÊÔÈ ‰ÂÓ Â›¯·Ó ÙÂı› “ÛÙËÓ

˘ËÚÂÛ›·” ÙˆÓ ÂÈÛÙËÌÒÓ Ù˘ ˙ˆ‹˜

ñÔÈ ËÏÂÎÚÔÓÈÎÔ› ̆ ÔÏÔÁÈÛÙ¤˜ ‰ÂÓ Â›¯·Ó Û˘Ó‰Âı› Ì ÙËÓ ‚ÈÔÏÔÁÈ΋ ¤Ú¢ӷ.

AÍ›˙ÂÈ Ó· ‰Ô‡Ì ˆ˜ ÂÚÈÁÚ¿ÊÂÈ , Ë Dominique Lecourt, ÙËÓ ÔÚ›· Ù˘

MÔÚȷ΋˜ BÈÔÏÔÁ›·˜ ÙȘ

ÙÂÏÂ˘Ù·›Â˜ ‰ÂηÂٛ˜, Î·È ÙË

Û¯¤ÛË Ù˘ Ì ¿ÏÏÔ˘˜

ÂÈÛÙËÌÔÓÈÎÔ‡˜ ÎÏ¿‰Ô˘˜, ÛÙËÓ

ÂÈÛ·ÁˆÁ‹ ÙÔ˘ ‚È‚Ï›Ô˘ ÙÔ˘ Francois

Gros, “O ÔÏÈÙÈÛÌfi˜ ÙÔ˘ ÁÔÓȉ›Ô˘”:

™Â ‰È¿ÛÙËÌ· ÌÈÎÚfiÙÂÚÔ Ù˘

ÙÚÈ·ÎÔÓÙ·ÂÙ›·˜, Ë ÂÎÚËÎÙÈ΋

ÚfiÔ‰Ô˜ Ù˘ ªÔÚȷ΋˜

µÈÔÏÔÁ›·˜ Û˘ÁÎÏfiÓÈÛ ÙÔ

ÔÈÎÔ‰fiÌËÌ· ÙˆÓ ÂÈÛÙËÌÒÓ Ù˘

˙ˆ‹˜: ·fi ÙË ıˆڛ· Ù˘

ÎÏËÚÔÓÔÌÈÎfiÙËÙ·˜, ÙËÓ

ÂÌ‚Ú˘ÔÏÔÁ›· Î·È ÙȘ

Ó¢ÚÔÂÈÛً̘ ¤ˆ˜ ÙË

Ê˘ÛÈÔÏÔÁ›· ÙˆÓ Ê˘ÙÒÓ.

MÂÛÔÏ¿‚ËÛ·Ó Ï›Á· ·ÎfiÌË ¯ÚfiÓÈ·

ÒÛÔ˘ ·˘Ù‹ Ë Â·Ó¿ÛÙ·ÛË ÛÙÔÓ

ÙÔ̤· Ù˘ ÁÓÒÛ˘ Ó· ÂËÚ¿ÛÂÈ

22 1. EI™A°ø°H ™TI™ E¶I™THME™ TH™ ZøH™

MÈ· ·fi ÙȘ Û˘Ó‹ıÂȘ Ù¯ÓÈΤ˜

‰È·¯ˆÚÈÛÌÔ‡ ΢ÙÙ·ÚÈÎÒÓ

Û˘ÛÙ·ÙÈÎÒÓ (ÔÚÁ·Óȉ›ˆÓ,

Ì·ÎÚÔÌÔÚ›ˆÓ) Â›Ó·È Ë

Ê˘ÁÔΤÓÙÚËÛË. AÓ·˙ËÙ‹ÛÙÂ

‚È‚ÏÈÔÁÚ·ÊÈΤ˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜

Û¯ÂÙÈο Ì ÙËÓ Ê˘ÛÈ΋ ·˘Ù‹

̤ıÔ‰Ô ‰È·¯ˆÚÈÛÌÔ‡

ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÔÓÙ·˜:

1. M ÔÈÔ ÓfiÌÔ Ù˘ º˘ÛÈ΋˜

Û¯ÂÙ›˙ÂÙ·È;

2. ¶ÔÈ· Ì·ıËÌ·ÙÈ΋ Û¯¤ÛË

ÂÎÊÚ¿˙ÂÈ ÙÔ ÓfiÌÔ ·˘Ùfi;

3. ™Â ÔȘ ÂÚÈÙÒÛÂȘ

‚ÈÔÏÔÁÈ΋˜ ¤Ú¢ӷ˜

¯ÚËÛÈÌÔÔÈÂ›Ù·È Ë Ù¯ÓÈ΋ Ù˘

Ê˘ÁÔΤÓÙÚËÛ˘;

B. 1. N· ‰ÈÂÚ¢ÓËı› Ë ÛËÌ·Û›·

(ÛÙËÓ ¤Ú¢ӷ, ÛÙËÓ ¯Ú‹ÛË Î·È

ÛÙËÓ ÂÈÛÙ‹ÌË) ÙˆÓ ·ÎÙ›ÓˆÓ - X,

Ù˘ Ú·‰ÈÂÓÂÚÁÔ‡˜ ·ÎÙÈÓÔ‚ÔÏ›·˜

Î·È Ù˘ ˘ÂÚÈÒ‰Ô˘˜ ·ÎÙÈÓÔ‚ÔÏ›·˜

ÛÙ· ‚ÈÔÏÔÁÈο Û˘ÛÙ‹Ì·Ù·.

2. TÈ Â›Ó·È ·ÎÙÈÓÔ‚ÔÏ›· X; E›Ó·È

˘„ËÏfiÙÂÚ˘ ‹ ¯·ÌËÏfiÙÂÚ˘

ÂÓÂÚÁÂȷ΋˜ ÛÙ¿ıÌ˘ Û ۯ¤ÛË

ÌÂ ÙËÓ ·ÎÙÈÓÔ‚ÔÏ›· ÔÚ·ÙÔ‡

Ê¿ÛÌ·ÙÔ˜;

3. TÈ Â›Ó·È ˘ÂÚÈ҉˘ ·ÎÙÈÓÔ‚ÔÏ›·

(UV);

4. Afi Ô˘ ¤Ú¯ÂÙ·È Ë

Ú·‰ÈÂÓÂÚÁfi˜ ·ÎÙÈÓÔ‚ÔÏ›·; ¶fiÛ·

Î·È ÔÈ· ›‰Ë Ú·‰ÈÂÓÂÚÁÔ‡

·ÎÙÈÓÔ‚ÔÏ›·˜ ˘¿Ú¯Ô˘Ó;

∂º∞ƒªO°∂™ ∆∏™ ºÀ™π∫∏™ ™∆∏ µπO§O°π∞

Page 10: Εισαγωγή στις Επιστήμες της Ζωής

Î·È ¿ÏϘ ÂÈÛً̘, fiˆ˜ Ë

·ıÔÏÔÁ›· Î·È Ë È·ÙÚÈ΋: ·fi ÙËÓ

¤Ú¢ӷ ÁÈ· ÙÔÓ Î·ÚΛÓÔ ˆ˜ ÙË

ÌÂϤÙË Ù˘ ·Ó··Ú·ÁˆÁ‹˜ ÙÔ˘

·ÓıÚÒÔ˘ Î·È Ù˘ Á‹Ú·ÓÛ˘.K·È Ó· Ô˘ ·ÓÔ›ÁÔÓÙ·È

ÌÚÔÛÙ¿ Ì·˜ ·Ó¤ÏÈÛÙ˜ÚÔÔÙÈΤ˜, fi¯È ÌfiÓÔ ÁÈ· ÙˉËÌfiÛÈ· ˘Á›· ·ÏÏ¿ Î·È ÁÈ· ÙËÁˆÚÁ›· Î·È ÙËÓ ÎÙËÓÔÙÚÔÊ›·, ηıÒ˜ Î·È ÁÈ· ÔÏfiÎÏËÚÔ˘˜ ÙÔÌ›˜ Ù˘‚ÈÔÌ˯·ÓÈ΋˜ ·Ú·ÁˆÁ‹˜. E›Ó·È Ê·ÓÂÚfi fiÙÈ Ë ÂÌÔÚÂ˘Ì·ÙÔÔ›ËÛË ÙˆÓ

‚ÈÔÚÔ˚fiÓÙˆÓ ı· ÂËÚ¿ÛÂÈ ÙËÓ ÈÛÔÚÚÔ›· Ù˘ ·ÁÎfiÛÌÈ·˜ ·ÁÔÚ¿˜, ηÈȉ›ˆ˜ ÙȘ Û¯¤ÛÂȘ ÙˆÓ ‚ÈÔÌ˯·ÓÈο ·ÓÂÙ˘ÁÌ¤ÓˆÓ ¯ˆÚÒÓ Ì ÙȘ ¯ÒÚ˜ ÙÔ˘

NfiÙÔ˘. E›Ó·È Ì¿ÏÈÛÙ· ‚¤‚·ÈÔ fiÙÈ ÏËÛÈ¿˙ÂÈ Ë ÛÙÈÁÌ‹ Ô˘ Ô ¿ÓıÚˆÔ˜ ı·

1. EI™A°ø°H ™TI™ E¶I™THME™ TH™ ZøH™ 23

1. ¶ÔȘ ·fi ÙȘ ¯ËÌÈΤ˜ Ù¯ÓÈΤ˜

¯ÚËÛÈÌÔÔÈ› Ë µÈÔÏÔÁ›·;

2. ¶ÔÈÔÈ ÎÏ¿‰ÔÈ Ù˘ XËÌ›·˜

·Û¯ÔÏÔ‡ÓÙ·È Ì ÌÂϤÙË

‚ÈÔÏÔÁÈÎÒÓ ‰ÈÂÚÁ·ÛÈÒÓ;

3. TÈ ‰È·Ê¤ÚÂÈ Ë OÚÁ·ÓÈ΋ ÃËÌ›·

·fi ÙË BÈÔ¯ËÌ›·;

4. TÈ ‰È·Ê¤ÚÔ˘Ó ÔÈ ‚ÈÔÏÔÁÈΤ˜ ·fi

ÙȘ ¯ËÌÈΤ˜ ·ÓÙȉڿÛÂȘ;

∏ ™∏ª∞™π∞ ∆∏™ Ã∏ª∂π∞™ ™∆∏ µπO§O°π∫∏ ∂ƒ∂À¡∞

1. ¶ÔÈ· ÎÂÊ¿Ï·È· ÙˆÓ

M·ıËÌ·ÙÈÎÒÓ ‚Ú›ÛÎÔ˘Ó

ÂÊ·ÚÌÔÁ¤˜ ÛÙËÓ BÈÔÏÔÁ›·;

2. ™ÙÔ ·¤Ó·ÓÙÈ ‰È¿ÁÚ·Ì· ‰›ÓÂÙ·È

Ë Î·Ì‡ÏË ·Ó¿Ù˘Í˘ ÌÈ·˜

Û‡Á¯ÚÔÓ˘ ηÏÏȤÚÁÂÈ·˜

‚·ÎÙËÚ›ˆÓ. TÔ ÛÙ¿‰ÈÔ ‚

·ÎÔÏÔ˘ı› ÂÎıÂÙÈÎfi Ú˘ıÌfi

·‡ÍËÛ˘.

·. ¶ÔÈ· Ì·ıËÌ·ÙÈ΋ Û¯¤ÛË

ÂÚÈÁÚ¿ÊÂÈ ÙÔ Ú˘ıÌfi ·‡ÍËÛ˘

ÛÙÔ ÛÙ¿‰ÈÔ ‚ ÙÔ˘ ‰È·ÁÚ¿ÌÌ·ÙÔ˜;

‚. B¿˙Ô˘Ì ¤Ó· ‚·ÎÙ‹ÚÈÔ ÛÂ

ηٿÏËÏÔ Ì¤ÛÔ Î·È ÙÔ Âˆ¿˙Ô˘ÌÂ

ÛÙȘ ȉ·ÓÈΤ˜ Û˘Óı‹Î˜.

MÂÙ¿ ·fi 3 ÒÚ˜ Î·È 18 ÏÂÙ¿

‚Ú›ÛÎÔ˘Ì fiÙÈ ˘¿Ú¯Ô˘Ó ÛÙÔ

ıÚÂÙÈÎfi ̤ÛÔ 1000 ‚·ÎÙ‹ÚÈ·. N·

‚ÚÂı› Ë ‰È¿ÚÎÂÈ· ÙÔ˘ ·ÎÏÔ˘

∂º∞ƒªO°E™ ∆ø¡ ª∞£∏ª∞∆π∫ø¡ ™∆π™ µπO§O°π∫∂™ ∂¶π™∆∏ª∂™

°È· Ó· ÂϤÁÍÔ˘Ì ÙȘ ÁÓÒÛÂȘ Ì·˜ñ ∆È Â›Ó·È Ë ÂÈÛÙËÌÔÓÈ΋ ̤ıÔ‰Ô˜ Î·È ÔÈ· Ù· ‚·ÛÈο

¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο Ù˘;

ñ ∞ӷʤÚÂÙ ¤ÓÙ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈΤ˜ ÂÚÈÙÒÛÂȘ Û‡Ó‰ÂÛ˘ Ù˘

µÈÔÏÔÁ›·˜ Ì ¿ÏϘ ÂÈÛً̘.

BÈÔÏÔÁ›·Â·ÁˆÁÈ΋ ÏÔÁÈ΋ÂÈÛÙËÌÔÓÈ΋ ̤ıÔ‰Ô˜ıˆڛ·ÔÌ¿‰· ÂϤÁ¯Ô˘·Ú·Ù‹ÚËÛËÂÈÚ·Ì·ÙÈ΋ ÔÌ¿‰·˘fiıÂÛË

§E•EI™

ñ H ÂÈÛÙËÌÔÓÈ΋ ̤ıÔ‰Ô˜ Â›Ó·È Ë ÏÔÁÈ΋ ‰È·‰Èηۛ· Ô˘ÌÂÛÔÏ·‚› ·fi ÙËÓ ·Ú·Ù‹ÚËÛË ÂÓfi˜ Ê·ÈÓÔ̤ÓÔ˘ ̤¯ÚÈ ÙËÓ·Ó·Î¿Ï˘„Ë Ù˘ ‚·ÛÈ΋˜ ·Ú¯‹˜ Ô˘ ÙÔ ÂÚÌËÓ‡ÂÈ.¶ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÈ ÂÈ̤ÚÔ˘˜ ‚‹Ì·Ù·, fiˆ˜ ÙËÓ Û˘ÏÏÔÁ‹·Ú·ÙËÚ‹ÛˆÓ, ÙËÓ ‰È·Ù‡ˆÛË ˘fiıÂÛ˘, ÙÔÓ Û¯Â‰È·ÛÌfiÎ·È ÙËÓ ÂÎÙ¤ÏÂÛË ÂÏÂÁ¯fiÌÂÓˆÓ ÂÈÚ·Ì¿ÙˆÓ, ÙËÓ ÛÙ·ÙÈÛÙÈ΋·Ó¿Ï˘ÛË Î·È ÂÂÍÂÚÁ·Û›· ÙˆÓ ·ÔÙÂÏÂÛÌ¿ÙˆÓ Î·È ÙËÓ

‰È·Ù‡ˆÛË ÌÈ·˜ ıˆڛ·˜ Ô˘ ÂÚÌËÓ‡ÂÈ Ù· ‰Â‰Ô̤ӷ. ñ H Û‡Á¯ÚÔÓË BÈÔÏÔÁ›· ÂÚÂ˘Ó¿ Ù· Ê·ÈÓfiÌÂÓ· Ù˘ ˙ˆ‹˜,

·ÓÙÏÒÓÙ·˜ ÔχÙÈ̘ ÏËÚÔÊÔڛ˜ ·fi ÙȘ ¿ÏϘ Ê˘ÛÈΤ˜ÂÈÛً̘ Î·È ·ÍÈÔÔÈÒÓÙ·˜ ÛÙÔ ¤·ÎÚÔ Ù· ÙÂÏÂ˘Ù·›·Ù¯ÓÔÏÔÁÈο ÂÈÙ‡ÁÌ·Ù·, ·ÓÔ›ÁÂÈ Ó¤Ô˘˜ ‰ÚfiÌÔ˘˜ ÛÙÔ˘˜ÙÔÌ›˜ ÙˆÓ ÂÈÛÙËÌÒÓ ˘Á›·˜, ÁˆÚÁ›·˜, ÎÙËÓÔÙÚÔÊ›·˜ Î.¿.

¶EPI§HæH

Page 11: Εισαγωγή στις Επιστήμες της Ζωής

24 1. EI™A°ø°H ™TI™ E¶I™THME™ TH™ ZøH™

1. N· ÂÈϤÍÂÙ ÙË ÛˆÛÙ‹ ϤÍË Î·È Û˘ÌÏËÚÒÛÙ ٷ ÎÂÓ¿ÛÙÔ ·Ú·Î¿Ùˆ ΛÌÂÓÔ.

∏ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ÛÙË µÈÔÏÔÁ›· Â›Ó·È ÌÈ· ‰È·‰Èηۛ·ÂÚÌËÓ›·˜ Ê·ÈÓÔ̤ӈÓ, ‰ÔÌÒÓ, ÁÂÁÔÓfiÙˆÓ Ô˘ ¤¯Ô˘ÓÛ¯¤ÛË Ì ÙË ˙ˆ‹. ¶ÚԤ΢„ ·fi ÙËÓ ·Ó¿ÁÎË Ó· ‰ÔıÔ‡Ó··ÓÙ‹ÛÂȘ Û ÂÚˆÙ‹Ì·Ù· Ô˘ ·ÊÔÚÔ‡Ó ÙÔ˘˜ ˙ˆÓÙ·ÓÔ‡˜ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ Ì ÂÈÛÙÈÎfi Î·È Î˘Ú›ˆ˜ . . . . . . . . . ÙÚfiÔ.∏ ÂÈÛÙËÌÔÓÈ΋ ̤ıÔ‰Ô˜ ÍÂÎÈÓ¿ÂÈ Ì ÙËÓ . . . . . . . . . . . . . . .Î·È ÚÔÛ·ı› Ó· Û˘ÏϤÍÂÈ fiÛ˜ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ÏËÚÔÊÔڛ˜ ÌÔÚ› Û¯ÂÙÈο Ì ÙÔ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ ı¤Ì·.∞fi ÙȘ ÏËÚÔÊÔڛ˜ Ô˘ Û˘ÏϤÁÂÈ ÁÂÓÓÈÔ‡ÓÙ·ÈÂÚˆÙ‹Ì·Ù·, ÛÙ· ÔÔ›· ÚÔÛ·ı› Ó· ··ÓÙ‹ÛÂÈ. ∏ . . . . . .. . . . . . . . Â›Ó·È ÌÈ· ‰˘ÓËÙÈ΋ ÂÚÌËÓ›· ÙˆÓ ‰Â‰ÔÌ¤ÓˆÓ Ô˘¤¯ÂÈ Ô ÂÈÛÙ‹ÌÔÓ·˜.°È· Ó· ‰È·Ï¢ηÓı› ‹ Ó· ·ÏËı¢Ù› ÌÈ· ˘fiıÂÛË,Ú¤ÂÈ Ó· ÌÔÚ› Ó· ÛÙËÚȯÙ›. . . . . . . . . . . . . , ·ÏÏÈÒ˜·ÔÚÚ›ÙÂÙ·È. ¶Ú¤ÂÈ ˆÛÙfiÛÔ Ó· ÙÔÓÈÛÙ› fiÙÈ, ÁÈ· Ó·ıˆÚËıÔ‡Ó ·ÍÈfiÈÛÙ· Ù· ÂÈÚ·Ì·ÙÈο ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù·,Ú¤ÂÈ Ó· ¤¯Ô˘Ó . . . . . . . . . ŒÙÛÈ, Ù· Ó¤· ‰Â‰Ô̤ӷ ÌÔÚÔ‡Ó Ó· Ô‰ËÁ‹ÛÔ˘Ó Û’ ¤Ó· . . . .. . . . . . . . ŸÙ·Ó ¤¯Ô˘Ì ÔÏÏ¿ Û˘ÌÂÚ¿ÛÌ·Ù· ·fi‰È·ÊÔÚÂÙÈΤ˜ ËÁ¤˜ Û¯ÂÙÈο Ì ÙË ‰ÈÂÚ‡ÓËÛË ÌÈ·˜˘fiıÂÛ˘, ÙfiÙÂ Â›Ó·È ‰˘Ó·ÙfiÓ Ó· ÚÔ·„ÂÈ ÌÈ·˘ÔÛÙËÚÈ˙fiÌÂÓË . . . . . . . . . . . . .

2. N· ÂÈϤÍÂÙ ÙË ÛˆÛÙ‹ ϤÍË Î·È Û˘ÌÏËÚÒÛÙ ٷ ÎÂÓ¿ÛÙÔ ·Ú·Î¿Ùˆ ΛÌÂÓÔ ÂÈϤÁÔÓÙ·˜ ·fi ÙȘ ϤÍÂȘ Ô˘·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Ó.

¶ÏËÚÔÊÔÚÈ΋, º˘ÛÈ΋˜, °ÂˆÏÔÁ›·˜, ÃËÌ›·˜,º·ÚÌ·ÎÔÏÔÁ›·, ª·ıËÌ·ÙÈÎÒÓ, π·ÙÚÈ΋

∏ µÈÔÏÔÁ›· Â›Ó·È ÌÈ· ÂÈÛÙ‹ÌË ¯ˆÚ›˜ ÛÙÂÁ·Ó¿, ηıÒ˜Û¯ÂÙ›˙ÂÙ·È ¿ÌÂÛ· Ì ¿ÏϘ ÂÈÛً̘. ∏ ¤Ì‚È· ‡ÏˉȤÂÙ·È ·fi ÙÔ˘˜ ›‰ÈÔ˘˜ ÓfiÌÔ˘˜ Ù˘ ......... ........ Î·È Ù˘.........………... Ô˘ ̄ ·Ú·ÎÙËÚ›˙Ô˘Ó Î·È ÙËÓ ¿‚È·, fiˆ˜ Ô 1Ô˜Î·È 2Ô˜ ıÂÚÌÔ‰˘Ó·ÌÈÎfi˜ ¡fiÌÔ˜, Ë ÒÛ̈ÛË, Ë ‰È¿¯˘ÛË, ˇ·ÚÍË ‰È·ÙÔÌÈÎÒÓ Î·È ‰È·ÌÔÚÈ·ÎÒÓ ‰ÂÛÌÒÓ. OÈÊ˘ÛÈÎÔ¯ËÌÈÎÔ› ÓfiÌÔÈ Â›Ó·È Ë ‚¿ÛË ÔÏÏÒÓ Ù¯ÓÈÎÒÓ Ô˘¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ÛÙË ªÔÚȷ΋ µÈÔÏÔÁ›·, fiˆ˜ËÏÂÎÙÚÔÊfiÚËÛË, ¯ÚˆÌ·ÙÔÁÚ·Ê›·, Ê˘ÁÔΤÓÙÚËÛË,ÌÈÎÚÔÛÎÔ›·, ÎÙÏ.ŒÓ· ÌÂÁ¿ÏÔ ÙÌ‹Ì· Ù˘ µÈÔÏÔÁ›·˜ ·ÊÔÚ¿ ¿ÌÂÛ· ‹¤ÌÌÂÛ· ÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ. ∂›Ó·È ÁÓˆÛÙ‹ Ë Û‡Ó‰ÂÛË Ù˘ªÔÚȷ΋˜ µÈÔÏÔÁ›·˜ ·) Ì ÙËÓ . . . ., .¯. ¯Ú‹ÛË ÌÔÚÈ·ÎÒÓÌÂıfi‰ˆÓ ·Ó¿Ï˘Û˘ Î·È ÌÂϤÙË Ù˘ ÁÔÓȉȷ΋˜¤ÎÊÚ·Û˘, ÚÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ Ó· ·ÓÙÈÌÂÙˆÈÛÙÔ‡Ó ·Ûı¤ÓÂȘfiˆ˜ Ô Î·ÚΛÓÔ˜ Î·È ‚) Ì ÙË. . . . . . . . ., .¯. Ê¿Ú̷η Ô˘‰ÚÔ˘Ó Û ÌÔÚÈ·Îfi ›‰Ô.™ËÌ·ÓÙÈ΋ Â›Ó·È Â›Û˘ Ë Û˘ÓÂÈÛÊÔÚ¿ ÙˆÓ . . . . . . . . . . . . . .. . ., .¯. Ì·ıËÌ·ÙÈο ÌÔÓ٤Ϸ ÌÂϤÙ˘ ÏËı˘ÛÌÒÓ Î·È Ù˘™Ù·ÙÈÛÙÈ΋˜ (ÛÙ·ÙÈÛÙÈÎÔ› ÓfiÌÔÈ, ·Ó¿Ï˘ÛË ÙÔ˘ x2) ÛÙË ÌÂϤÙË‚ÈÔÏÔÁÈÎÒÓ Û˘ÛÙËÌ¿ÙˆÓ, fiˆ˜ ›Û˘ Î·È Ù˘ . . . . . . . . . . . .. . fiÛÔÓ ·ÊÔÚ¿ ÙȘ ÁÓÒÛÂȘ ÁÈ· ÙËÓ ÂͤÏÈÍË ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ(ÙÔÌ›˜ Ù˘ ¶·Ï·ÈÔÓÙÔÏÔÁ›·˜ Î·È Ù˘ ¶·Ï·ÈÔ‚ÈÔÏÔÁ›·˜).∆¤ÏÔ˜, ¤¯Ô˘Ó Û˘Ó‰Âı› Ì ÙË µÈÔÏÔÁ›· ÂÈÛً̘ fiˆ˜ Ë .. . . . . . . . . Î·È Ë ªÈÎÚÔËÏÂÎÙÚÔÓÈ΋, ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÒÓÙ·˜ ÙÔÓÙÔ̤· Ù˘ µÈÔÏËÚÔÊÔÚÈ΋˜, Ì ÂÓÙ˘ˆÛȷο ˆ˜ Û‹ÌÂÚ·

∂ÚˆÙ‹ÛÂȘ ∞’ OÌ¿‰·˜

1. ¶Ò˜ ı· ۯ‰ȿ˙·Ù ÙËÓ ÂÈÛÙËÌÔÓÈ΋ ̤ıÔ‰Ô ÁÈ· Ó·ÂϤÁÍÂÙ ÙËÓ ·ÎÚ›‚ÂÈ· Ù˘ ÚfiÙ·Û˘: “ªÂÁ¿Ï˜ ‰fiÛÂȘ‚ÈÙ·Ì›Ó˘ ∂ ‚ÂÏÙÈÒÓÔ˘Ó ÙËÓ ÂÓÂÚÁÂȷ΋ Ì·˜ ·fi‰ÔÛË”;

2. °È·Ù› Â›Ó·È ÛËÌ·ÓÙÈ΋ Ë ¯ÚËÛÈÌÔÔ›ËÛË ÌÈ·˜ ÔÌ¿‰·˜ÂϤÁ¯Ô˘ ÛÙËÓ Ú·ÁÌ·ÙÔÔ›ËÛË ÂÈÚ·Ì¿ÙˆÓ;

3. ∆È ‰È·Ê¤ÚÂÈ ÌÈ· ˘fiıÂÛË ·fi ÌÈ· ıˆڛ·;

4. N· ‚Ú›Ù ÓfiÌÔ˘˜ Î·È ÌÔÓ٤Ϸ Ù˘ µÈÔÏÔÁ›·˜ Ô˘·ÔÙ¤ÏÂÛ·Ó ÚfiÙ˘· ‹ ‚Ú›ÛÎÔ˘Ó ÂÊ·ÚÌÔÁ‹ Î·È Û ¿ÏϘÂÈÛً̘, ÏÈÁfiÙÂÚÔ Û˘ÁÁÂÓ›˜ (.¯. ÎÔÈÓˆÓÈΤ˜).

∂ÚˆÙ‹ÛÂȘ B’ OÌ¿‰·˜

Page 12: Εισαγωγή στις Επιστήμες της Ζωής

ÌÔÚ› Ó· ÂϤÁ¯ÂÈ Ù¯ÓËÙ¿ ÙȘ ÌÂÏÏÔÓÙÈΤ˜ ÁÂÓ¤˜, ·Ó fi¯È Î·È ÙËÓ ›‰È· ÙˉȷÌfiÚʈÛË ÙˆÓ ÂȉÒÓ.

1. EI™A°ø°H ™TI™ E¶I™THME™ TH™ ZøH™ 25