ΜΟΝΟΠΩΛΙΟusers.uom.gr/~esartz/teaching/micro/...

Click here to load reader

  • date post

    04-Jan-2020
  • Category

    Documents

  • view

    1
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of ΜΟΝΟΠΩΛΙΟusers.uom.gr/~esartz/teaching/micro/...

  • 1

    ΜΟΝΟΠΩΛΙΟΜΟΝΟΠΩΛΙΟ

    Κεφάλαιο 12

    Μικροοικονοµική Ε. Σαρτζετάκης 2

    Τα χαρακτηριστικά των Τα χαρακτηριστικά των µονοπωλιακών αγορώνµονοπωλιακών αγορών

    ! Μονοπώλιο είναι η κατάσταση στην οποία µια µόνο επιχείρηση εξυπηρετεί ολόκληρη την αγορά

    ! Ο µονοπωλητής σε αντίθεση µε την ανταγωνιστική επιχείρηση είναι διαµορφωτής τιµών

    ! Η έλλειψη ανταγωνισµού επιτρέπει στον µονοπωλητή να χρεώνει πάνω από το οριακό του κόστος

  • 2

    Μικροοικονοµική Ε. Σαρτζετάκης 3

    Τα χαρακτηριστικά των Τα χαρακτηριστικά των µονοπωλιακών αγορώνµονοπωλιακών αγορών

    ! Ο µονοπωλητής αυξάνει την τιµή όσο η αύξηση των εσόδων του είναι µεγαλύτερη από την µείωση τους λόγο της εξόδου κάποιων καταναλωτών από την αγορά

    Έχει απεριόριστη δύναµη ο

    µονοπωλητής; Μπορεί να επιλέξει και την τιµή και την ποσότητα;

    Όχι

    Μόλις επιλέξει ο µονοπωλητής την τιµή (ποσότητα), οι καταναλωτές επιλέγουν την ποσότητα (τιµή) που θα διακινηθεί στην αγορά

    Μικροοικονοµική Ε. Σαρτζετάκης 4

    Πως δηµιουργούνται τα Πως δηµιουργούνται τα µονοπώλιαµονοπώλια

    ! Ο βασικός λόγος ύπαρξης µονοπωλίων είναι τα εµπόδια εισόδου νέων επιχειρήσεων σε µία αγορά

    ! Είδη εµποδίων εισόδου: " Φυσικά εµπόδια

    " Αποκλειστική κατοχή ενός φυσικού πόρου " Οικονοµίες κλίµακας (Φυσικό µονοπώλιο)

    " Νοµικά εµπόδια εισόδου " ∆ικαιώµατα ευρεσιτεχνίας και δικαιώµατα δηµιουργών " Κρατικά µονοπώλια " Ελεγχόµενες άδειες εξασκήσεως επαγγέλµατος

    (δικηγόροι, γιατροί, λογιστές,. κλπ)

  • 3

    Μικροοικονοµική Ε. Σαρτζετάκης 5

    Πως δηµιουργούνται τα Πως δηµιουργούνται τα µονοπώλιαµονοπώλια

    ! Φυσικό µονοπώλιο έχουµε όταν µία επιχείρηση µπορεί να προσφέρει το αγαθό σε χαµηλότερο κόστος από ότι δύο ή περισσότερες επιχειρήσεις

    Έχουµε φυσικό µονοπώλιο όταν υπάρχουν οικονοµίες κλίµακας στα επίπεδα παραγωγής που καλύπτουν την ζήτηση

    AC

    Q

    ACAC

    DD

    Μικροοικονοµική Ε. Σαρτζετάκης 6

    Τα χαρακτηριστικά των Τα χαρακτηριστικά των µονοπωλιακών αγορώνµονοπωλιακών αγορών

    !Παράγει όσο µπορεί στην δεδοµένη τιµή

    !Μειώνει την παραγωγή για να αυξήσει την τιµή

    !Αποδέκτης τιµών!∆ιαµορφωτής τιµών

    !Πολλές επιχειρήσεις!Μία επιχείρηση

    ΑνταγωνισµόςΑνταγωνισµόςΜονοπώλιοΜονοπώλιο

    P

    Q

    DD

    P

    Q

    DD

  • 4

    Μικροοικονοµική Ε. Σαρτζετάκης 7

    Ισορροπία µε µονοπώλιο Ισορροπία µε µονοπώλιο (ενιαία τιµή)(ενιαία τιµή)

    0100

    991

    1682

    2173

    2464

    2555

    2446

    2137

    1628

    919

    0010

    Οριακό έσοδο Οριακό έσοδο ((MR=MR=∆∆TR/TR/∆∆QQ))

    Συνολικό Συνολικό έσοδο (έσοδο (TR=PQ)TR=PQ)

    Ζητούµενη Ζητούµενη Ποσότητα (Ποσότητα (Q)Q)

    Τιµή Τιµή ((P)P)

    -9

    -7

    -5

    -3

    -1

    1

    3

    5

    7

    9

    Μικροοικονοµική Ε. Σαρτζετάκης 8

    Ισορροπία µε µονοπώλιοΙσορροπία µε µονοπώλιο ! Η καµπύλη ζήτησης και MR Η καµπύλη ζήτησης δίνει το AR δηλαδή την P του µονοπωλητή. Η αύξηση της παραγωγής κατά µία µονάδα, αυξάνει τα έσοδα του µονοπωλητή (κατά $7) (επίπτωση παραγωγής), και µειώνει τα έσοδα από τους υπάρχοντες αγοραστές (κατά $2) (επίπτωση τιµής). Το οριακό έσοδο από την αλλαγή της τιµής από $8 σε $7 είναι $7-$2=$5.

  • 5

    Μικροοικονοµική Ε. Σαρτζετάκης 9

    Ισορροπία µε µονοπώλιοΙσορροπία µε µονοπώλιο ! Ελαστικότητα ζήτησης και TR

    Καθώς συνεχίζεται η µείωση της τιµής, η MR µειώνεται πιο γρήγορα από την P. Ο µονοπωλητής δεν θα µειώσει την τιµή κάτω από $5 όπου MR=0. Ο µονοπωλητής έχει κίνητρο να µειώσει (αυξήσει) την τιµή στο ελαστικό (ανελα- στικό) µέρος της καµπύλης ζήτησης

    Μικροοικονοµική Ε. Σαρτζετάκης 10

    Ισορροπία µε µονοπώλιοΙσορροπία µε µονοπώλιο

    ! Έχοντας αποκλείσει το ανελαστικό τµήµα της καµπύλης ζήτησης αναζητούµε το σηµείο που µεγιστοποιεί το κέρδος του µονοπωλητή εισάγοντας και το κόστος παραγωγής στην διαδικασία λήψης αποφάσεων

    -4292555

    3202446 6152137 4121628

    -110919

    -990010

    ΚέρδοςΚέρδος TRTR--TCTC

    Οριακό Οριακό κόστος κόστος

    ((MR=MR=∆∆TR/TR/∆∆QQ))

    Συνολικό Συνολικό κόστοςκόστος

    Οριακό έσοδο Οριακό έσοδο ((MR=MR=∆∆TR/TR/∆∆QQ))

    Συνολικό Συνολικό έσοδο έσοδο

    ((TR=PQ)TR=PQ)

    Ζητούµενη Ζητούµενη Ποσότητα Ποσότητα

    ((Q)Q)

    Τιµή Τιµή ((P)P)

    1

    3

    5

    7

    9

    8

    5

    3

    2

    1

  • 6

    Μικροοικονοµική Ε. Σαρτζετάκης 11

    Ισορροπία Ισορροπία µε µονοπώλιοµε µονοπώλιο

    ! Το κέρδος του µονοπωλητή µεγιστοποιείται όταν το οριακό έσοδο είναι ίσο µε το οριακό κόστος

    Μικροοικονοµική Ε. Σαρτζετάκης 12

    Ισορροπία µε µονοπώλιοΙσορροπία µε µονοπώλιο ! Το οριακό έσοδο του µονοπωλητή δεν ισούται µε την τιµή, καθώς ό µονοπωλητής δεν είναι αποδέκτης της τιµής, δηλαδή, ο µονοπωλητής λαµβάνει υπόψη του την σχέση τιµής και ποσότητας

    ( ) MCqqqpTCTR q

    −=−=Πmax

    MCpq q pMCpq

    q p

    q =+

    ∂ ∂⇒=−+

    ∂ ∂=

    ∂ Π∂ 0

    Η συνθήκη πρώτου βαθµού µας δίνει

  • 7

    Μικροοικονοµική Ε. Σαρτζετάκης 13

    Ισορροπία µε µονοπώλιοΙσορροπία µε µονοπώλιο ! Το οριακό έσοδο του µονοπωλητή είναι µεγαλύτερο από την τιµή,

    καθώς η καµπύλη ζήτησης έχει αρνητική κλίση

    ppq q pMR

  • 8

    Μικροοικονοµική Ε. Σαρτζετάκης 15

    Ισορροπία µε µονοπώλιοΙσορροπία µε µονοπώλιο ! Υπάρχουν όµως περιπτώσεις που βραχυχρόνια δεν έχουµε κέρδη ή ακόµη παρατηρούνται ζηµίες

    Μικροοικονοµική Ε. Σαρτζετάκης 16

    Μονοπώλιο και τέλειος Μονοπώλιο και τέλειος ανταγωνισµόςανταγωνισµός

    ! Ο µονοπωλητής µπορεί να πουλάει σε p>MC. Εποµένως µειώνει την ποσότητα που πουλά έτσι ώστε να µεγαλώνει η διαφορά µε