Χυμική ανοσία Πολυξένη Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής ...

of 49 /49
Χυμική ανοσία Πολυξένη Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής Βιοπαθολογίας Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα Επίκουρη Καθηγήτρια Μικροβιολογίας- Εργαστηριακής Ανοσολογίας

Embed Size (px)

description

Χυμική ανοσία Πολυξένη Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής Βιοπαθολογίας Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα Επίκουρη Καθηγήτρια Μικροβιολογίας-Εργαστηριακής Ανοσολογίας. Τύποι της επίκτητης ανοσίας. Διάρθρωση της παρουσίασης. - PowerPoint PPT Presentation

Transcript of Χυμική ανοσία Πολυξένη Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής ...

Page 1: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα

Χυμική ανοσίαΠολυξένη ΤσιαβήΕιδικευόμενη Ιατρικής Βιοπαθολογίας Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ

Λεμονιά ΣκούραΕπίκουρη Καθηγήτρια Μικροβιολογίας-Εργαστηριακής Ανοσολογίας

Page 2: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα

Ανοσία

Φυσική ήΈμφυτη (innate) ή

Μη ειδική

Προσαρμοζόμενη (adaptive) ήΕπίκτητη ή

Ειδική

Page 3: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα

Τύποι της επίκτητης ανοσίας

Επίκτητη ανοσία

Κυτταρική ανοσίαCell-mediated

immunity

Τ κύτταραΕνδοκυττάρια

παθογόνα

Χυμική ανοσίαHumoral immunity

Β κύτταρα AbsΕξωκυττάρια παθογόνα και

τοξίνες

Page 4: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα

Διάρθρωση της παρουσίασης

Η διαδικασία και οι μηχανισμοί ενεργοποίησης των Β κυττάρων και της παραγωγής αντισωμάτων

Πότε ξεκινά η χυμική ανοσοαπάντηση; Πώς τα Β λεμφοκύτταρα ενεργοποιούνται και μετατρέπονται σε κύτταρα που παράγουν

αντισώματα και Β κύτταρα μνήμης; Σε ποιες θέσεις στο ανοσιακό σύστημα επιτελείται η χυμική ανοσοαπάντηση; Πώς ρυθμίζεται η διαδικασία ενεργοποίησης των Β κυττάρων ώστε να παράγονται οι πιο

χρήσιμοι τύποι αντισωμάτων ως απάντηση σε διάφορους τύπους μικροοργανισμών; Τι είναι τα αντισώματα και πώς συμβάλλουν στην ανοσία;

Page 5: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα

Πότε ξεκινά η χυμική ανοσοαπάντηση;

Αντιγονική απόκριση σε πρωτεινικά αντιγόνα απαιτεί τη βοήθεια ειδικών για το αντιγόνο Τ κυττάρων (thymus dependent - TD antigens)

Κάποια μικροβιακά στοιχεία (βακτ. λιποπολυσακχαρίτες ή DNA) επάγουν αντισωματική παραγωγή απουσία Τ βοηθητικών κυττάρων (thymus indepented - TI antigens - ΤΙ-1 / ΤΙ-2)

Page 6: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα

Πότε ξεκινά η χυμική ανοσοαπάντηση;Ενεργοποίηση των Β λεμφοκυττάρων από τα βοηθητικά Τ

Page 7: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα

Τα βοηθητικά Τ ενεργοποιούν τα Β που αναγνωρίζουν το ίδιο αντιγόνο (linked recognition)

Τα Β και Τ κύτταρα αναγνωρίζουν διαφορετικούς επιτόπους του ίδιου πρωτεϊνικού αντιγόνου

Τα Β κύτταρα εσωτερικεύουν το αντιγόνο μέσω των υποδοχέων.

Παρουσιάζει το κατάλληλο πεπτίδιο στα Τ κύτταρα.

Η ειδική ενεργοποίηση του Β κυττάρου από το «συγγενικό» του (cognate) T κύτταρο εξαρτάται από την ικανότητα του Β κυττάρου να συγκεντρώσει το κατάλληλο πεπτίδιο στην επιφάνειά του, στα MHC II μόρια.

Page 8: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα

Η ανατομία των χυμικών ανοσοαπαντήσεων

Τα παρθένα Β λεμφοκύτταρα αναγνωρίζουν τα αντιγόνα στα λεμφοζίδια

Τα βοηθητικά Τ σε πλούσιες Τ ζώνες έξω από τα λεμφοζίδια

Οι δύο τύποι αλληλεπιδρούν στα όρια του λεμφοζιδίου Η ωρίμανση συγγένειας συμβαίνει στα βλαστικά κέντρα Η μεταστροφή των βαριών αλυσίδων συμβαίνει έξω από τα λεμφοζίδια αλλά και στα

βλαστικά κέντρα

Page 9: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα

Η ανατομία των χυμικών ανοσοαπαντήσεων

Page 10: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα

Βλαστικό κέντρο

Πολλαπλασιαζόμενα Β λεμφοκύτταρα

Δενδριτικά κύτταρα

Β λεμφοκύτταρα σε ηρεμία

CD4 T λεμφοκύτταρα

Page 11: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα

Αλληλεπιδράσεις βοηθητικών Τ κυττάρων και Β κυττάρων στους λεμφικούς ιστούς

Page 12: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα

Διέγερση των Β λεμφοκυττάρων από το αντιγόνο

• Μόρια αντιγόνου προσδένονται σε γειτονικά μόρια Ig στη μεμβράνη του Β κυττάρου (Igα και Igβ: σύμπλεγμα του υποδοχέα των Β κυττάρων BCR)

• Τα κυτταροπλασματικά τμήματα Igα/Igβ περιέχουν συντηρημένες αλληλουχίες ενεργοποίησης των ανοσοϋποδοχέων (ITAMs-Immunoreceptor tyrosine-based activation motifs)

• Οι τυροσίνες φωσφορυλιώνονται από κινάσες που συνδέονται με τον BCR

• Γίνονται θέσεις εγκατάστασης πρωτεϊνών προσαρμογής και επιστρατεύουν αρκετά σηματοδοτικά μόρια

• Το τελικό αποτέλεσμα : η ενεργοποίηση μεταγραφικών παραγόντων και προϊόντων για τον πολλαπλασιασμό και διαφοροποίηση των Β κυττάρων

Page 13: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα

Το C3d είναι το δεύτερο σήμα για τα λεμφοκύτταρα…

• Ο μικροοργανισμός περιβάλλεται από προϊόντα διάσπασης του C3 (C3d)

• Συνδέεται με τον υποδοχέα συμπληρώματος τύπου 2 (CR2 ή CD21)

• Η δέσμευση του CR2 πυροδοτεί σήματα ενεργοποίησης των Β κυττάρων

Page 14: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα

Η εξέλιξη του ενεργοποιημένου Β λεμφοκυττάρου

Τα Β κύτταρα ενεργοποιούνται με τη βοήθεια των Τ

Υπερμεταλλάξεις στην V περιοχή των ανοσοσφαιρινών καθορίζουν την «τύχη» του Β κυττάρου

Μεταλλάξεις BCR με μικρή συγγένεια εμποδίζουν την αποτελεσματική ενεργοποίηση (μειωμένη ικανότητα παρουσίασης στο T κύτταρο) => Απόπτωση

Μεταλλάξεις που βελτιώνουν την ικανότητα του BCR να συνδέσει το αντιγόνο => Πολλαπλασιασμός και Διαφοροποίηση

(Τα σήματα που ελέγχουν αυτή τη διαφοροποίηση είναι άγνωστα)

Page 15: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα

Μηχανισμοί ενεργοποίησης των Β κυττάρων από τα βοηθητικά Τ

Η αλληλεπίδραση CD40L-CD40 είναι πολύ σημαντική για την ενεργοποίηση των Β κυττάρων :I. Μεταστροφή τάξης βαριών αλυσίδων (ισοτύπου) (class switching))II. Ωρίμανση συγγένειας (Affinity maturation)

Page 16: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα

Μεταστροφή τάξης βαριών αλυσίδων (ισοτύπου) (class switching)

Τα παρθένα Β κύτταρα εκφράζουν τους ίδιους αντιγονικούς υποδοχείς: ( Ισότυποι IgM και IgD)

Η μεταστροφή ξεκινά από σήματα μέσω του CD40L

Η μεταστροφή σε διαφορετικές τάξεις διεγείρεται από διαφορετικές κυτταροκίνες

Δίνει τη δυνατότητα στις χυμικές ανοσοαπαντήσεις να προσαρμόζονται για την αντιμετώπιση των μικροοργανισμών με τον καλύτερο τρόπο

Page 17: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα

Μεταστροφή τάξης βαριών αλυσίδων (ισοτύπου) (class switching)

Οι κυτταροκίνες που παράγονται από τα βοηθητικά Τ κύτταρα καθορίζουν ποια τάξη βαριάς αλυσίδας παράγεται, επηρεάζοντας το

γονίδιο που θα συμμετάσχει στον ανασυνδυασμό μεταστροφής

Page 18: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα

Μεταστροφή τάξης βαριών αλυσίδων (ισοτύπου) (class switching)

Page 19: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα

Μοριακός μηχανισμός μεταστροφής τάξης των βαριών αλυσίδων

Τα παρθένα Β κύτταρα φέρουν το VDJ γονίδιο κοντά στο πρώτο σύμπλεγμα της σταθερής περιοχής ( Cμ )

Το mRNA της βαριάς αλυσίδας παράγεται από αποκοπή του VDJ RNA και συρραφή του με το Cμ RNA

Αυτό το RNA μεταφράζεται και παράγει τη βαριά αλυσίδα μ Συνδυάζεται με μια ελαφρά αλυσίδα => IgM

Page 20: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα

Μοριακός μηχανισμός μεταστροφής τάξης των βαριών αλυσίδων

Σήματα από το CD40 και τους υποδοχείς κυτταροκινών διεγείρουν τη μεταγραφή μιας από τις άλλες σταθερές περιοχές που βρίσκονται δεξιά του Cμ

Στο ιντρόνιο στην 5’ πλευρά υπάρχει η περιοχή μεταστροφής (switch region) Ένα μεταγραφικά ενεργό γονίδιο ανασυνδυάζεται με την περιοχή μεταστροφής

στην 5’ περιοχή του Cμ και όλο το ενδιάμεσο DNA εξαλείφεται

Ανασυνδυασμός μεταστροφής

(Switch recombination)

Παραγωγή νέας τάξης βαριάς

αλυσίδας

Page 21: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα

Μεταστροφή ισοτύπου

Page 22: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα

Ωρίμανση συγγένειας

Η συγγένεια των αντισωμάτων που παράγονται σε ένα πρωτεϊνικό αντιγόνο αυξάνεται με την παρατεταμένη έκθεση στο αντιγόνο αυτό

Αυξάνει όταν η λοίμωξη παρατείνεται ή υποτροπιάζει

Οφείλεται σε σημειακές μεταλλάξεις στις περιοχές V, ειδικά στις υπερμεταβλητές περιοχές πρόσδεσης του αντιγόνου

Συμβαίνει μόνο στις απαντήσεις σε θυμοεξαρτώμενα αντιγόνα

Page 23: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα

Ωρίμανση συγγένειας

Είναι το αποτέλεσμα υπερμεταλλάξεων των

γονιδίων Ig στα διαιρούμενα Β κύτταρα, ακολουθούμενη από την επιλογή των Β κυττάρων υψηλής συγγένειας στο

αντιγόνο που παρουσιάζεται από τα

λεμφοζιδιακά δενδριτικά κύτταρα.

Page 24: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα

Β κύτταρα μνήμης

Κλάσμα ενεργοποιημένων Β κυττάρων , απόγονοι υψηλής συγγένειας Β κυττάρων που έχουν υποστεί μεταστροφή τάξης, γίνονται κύτταρα μνήμης

Εκφράζουν επιφανειακές ανοσοσφαιρίνες αλλά δεν εκκρίνουν αντισώματα

Κυκλοφορούν στο αίμα για μήνες ή έτη Ανταποκρίνονται γρήγορα σε νέα επαφη με το αντιγόνο

Page 25: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα

Αντισωματικές απαντήσεις σε Τ-ανεξάρτητα αντιγόνα

Οι πολυσακχαρίτες, τα λιπίδια και άλλα μη πρωτεϊνικά αντιγόνα δε μπορούν να προσδεθούν στα MHC μόρια => δεν αναγνωρίζονται από τα

Τ κύτταρα

Τα αντιγόνα αυτά περιέχουν πολυσθενείς συστοιχίες του ίδιου επιτόπου

Είναι ικανά να διασυνδέσουν πολλούς αντιγονικούς υποδοχείς στο Β κύτταρο

Η εκτεταμένη αυτή σύνδεση μπορεί να ενεργοποιήσει τα Β κύτταρα χωρίς τη βοήθεια των Τ.

Page 26: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα

TI-1 αντιγόνα

• Μπορούν να επάγουν τον πολλαπλασιασμό και τη διαφοροποίηση των Β κυττάρων ανεξάρτητα από την αντιγονική ειδικότητα (πολυκλωνική ενεργοποίηση)

• LPS, βακτηριακό DNA ενεργοποιούν TLRs των Β κυττάρων (B-cell mitogens)

Σε υψηλές συγκεντρώσεις τα ΤΙ-1 αντιγόνα επάγουν πολυκλωνικές Β απαντήσεις

Σε χαμηλές συγκεντρώσεις επάγονται ειδικές αντισωματικές απαντήσεις

Page 27: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα

TI-2 αντιγόνα

• Πολυσακχαρίτες της βακτηριακής κάψας με επαναλαμβανόμενη δομή

• Ενεργοποιούν μόνο Β κύτταρα ατόμων > 5έτη

• Απόκριση κυρίως από Β-1 κύτταρα (CD5 B cells) και από marginal zone B cells

• Πιθανώς δρουν συνδεόμενοι σε αρκετούς υποδοχείς των ειδικών για το αντιγόνο ώριμων Β κυττάρων

• Δενδριτικά κύτταρα και μακροφάγα πιθανώς δίνουν συνδιεγερτικά σήματα

• Άμεση και ειδική απάντηση σε βακτήρια που ξεφεύγουν τη φαγοκυττάρωση και την Τ-ειδική απόκριση

Page 28: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα

Υποπληθυσμοί Β λεμφοκυττάρων

Page 29: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα

Αντισώματα

ff

Variable region

Constant region

Κλ

μδγαε

IgMIgDIgGIgAIgE

Πρωτεολυτική διάσπαση με

παπαϊνη

FabFragment antigenbinding

FcFragmentcrystallizable

Page 30: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα

Αντισώματα

Page 31: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα

Ιδιότητες των αντισωμάτων

Μπορούν να δράσουν σε θέσεις μακριά από το σημείο παραγωγής

Χρησιμοποιούν περιοχές πρόσδεσης με το αντιγόνο (Fab) για να διακόψουν τις βλαπτικές δράσεις των μικροβίων και των τοξινών τους και τις Fc για να ενεργοποιήσουν τους ποικίλους δραστικούς μηχανισμούς

Τα προστατευτικά αντισώματα παράγονται στην πρώτη αντισωματική απάντηση (πρωτογενής) και σε μεγαλύτερες ποσότητες στις επόμενες (δευτερογενείς)

Η μεταστροφή ισοτύπου και η ωρίμανση συγγένειας ενισχύουν τις προστατευτικές λειτουργίες των αντισωμάτων

Page 32: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα

Οι δραστικές λειτουργίες των αντισωμάτων

Page 33: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα

Οι δραστικές λειτουργίες των αντισωμάτων

Page 34: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα

Εξουδετέρωση των μικροοργανισμών και των τοξινών τους

Page 35: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα

Οψωνινοποίηση και φαγοκυττάρωση

Page 36: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα

Αντισωματοεξαρτώμενη κυτταρική κυτταροτοξικότηταAntibody dependent cellular cytotoxicity (ADCC)

Page 37: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα

Ενεργοποίηση του συστήματος του συμπληρώματος

Σύνολο κυκλοφορούντων και μεμβρανικών πρωτεϊνών με σημαντικό ρόλο στην άμυνα και στην αντισωματοεξαρτώμενη ιστική βλάβη

Ο όρος αναφέρεται στην ικανότητά του να συμπληρώνει την αντιμικροβιακή δράση των αντισωμάτων

Μπορεί να ενεργοποιηθεί απουσία αντισώματος (φυσική ανοσία) ή από αντισώματα προσκολλημένα στα μικρόβια (επίκτητη ανοσία)

Η ενεργοποίηση περιλαμβάνει διαδοχικές πρωτεολυτικές διασπάσεις και δημιουργία δραστικών μορίων

Ο καταρράκτης ενεργοποίησης των πρωτεϊνών του συμπληρώματος μπορεί να επιτύχει τεράστια ενίσχυση

Page 38: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα

Οδοί ενεργοποίησης του συμπληρώματος

Page 39: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα

Οδοί ενεργοποίησης του συμπληρώματος

Οδός λεκτίνης

Page 40: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα

Οδοί ενεργοποίησης του συμπληρώματος

Το αποτέλεσμα των πρώιμων σταδίων ενεργοποίησης είναι τα επικαλυμμένα με αντισώματα κύτταρα αποκτούν περίβλημα από ομοιοπολικά συνδεδεμένο C3b

Η κλασική οδός είναι μηχανισμός της επίκτητης χυμικής ανοσίας, η εναλλακτική και η οδός λεκτίνης της φυσικής

Οι οδοί διαφέρουν στον τρόπο που ξεκινούν αλλά έχουν κοινά τελικά στάδια

Page 41: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα

Όψιμα στάδια ενεργοποίησης του συμπληρώματος

Page 42: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα

Λειτουργίες του συμπληρώματος

Page 43: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα

Ρύθμιση του συμπληρώματος

Τα κύτταρα των θηλαστικών εκφράζουν ρυθμιστικές πρωτεΐνες που αναστέλλουν την

ενεργοποίηση του συμπληρώματος,

εμποδίζοντας τη βλάβη των κυττάρων του

ξενιστή από το συμπλήρωμα

Page 44: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα

Αντισωματική ανάδραση(Antibody feedback)

j

A. Τα περισσότερα ενεργοποιημένα Β κύτταρα πεθαίνουν μέσω προγραμματισμένου κυτταρικού θανάτου

B. Αντισωματική ανάδραση

• Τα IgG παράγονται και σχηματίζουν ανοσοσυμπλέγματα με το αντιγόνο

• Η «ουρά» Fc του προσδεδεμένου IgG αναγνωρίζεται από έναν Fc υποδοχέα που εκφράζεται στα Β κύτταρα

• Ο υποδοχέας μεταβιβάζει αρνητικά σήματα τερματίζοντας τις Β κυτταρικές απαντήσεις

Συνεισφέρει στη φυσιολογική εξασθένιση των χυμικών ανοσοαπαντήσεων

Page 45: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα

Ανοσία των βλεννογόνων

Η IgA παράγεται στο λεμφικό ιστό των βλεννογόνων, μεταφέρεται διαμέσου του επιθηλίου και προσδένεται και εξουδετερώνει μικροοργανισμούς που εισέρχονται μέσω των βλεννογόνων

Οφείλεται:I. TGF-β (παράγεται σε μεγάλες ποσότητες στους βλεννογόνους)II. Β-1 κύτταρα (μεταναστεύουν στους βλεννογόνους, αποκρίνονται σε

μη πρωτεϊνικά αντιγόνα, χωρίς Τ κυτταρική βοήθεια)

Page 46: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα

Νεογνική ανοσία

Τα μητρικά αντισώματα μεταφέρονται διαμέσου του πλακούντα προς το έμβρυο και διαμέσου του επιθηλίου του εντέρου προς το νεογνό (νεογνικός υποδοχέας Fc – FcRn)

I. Υποτάξεις μητρικών IgG προσδένονται στον FcRn του πλακούντα και η IgG μεταφέρεται στην εμβρυική κυκλοφορία

II. Τα επιθηλιακά κύτταρα του εντέρου των νεογνών εκφράζουν FcRn και μεταφέρει τα μητρικά αντισώματα διαμέσου του επιθηλίου

Page 47: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα

Διαφυγή των μικροοργανισμών από τη χυμική ανοσία

Page 48: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα

Συνοψίζοντας…

Εξουδετέρωση – εξάλειψη εξωκυτταρίων μικροοργανισμών και τοξινών

Μεσολαβείται από αντισώματα - παράγονται από τα Β λεμφοκύτταρα

Η ενεργοποίηση των παρθένων Β λεμφοκυττάρων πυροδοτείται από την αναγνώριση αντιγόνων (συνήθως με τη βοήθεια των Th κυττάρων)

Η ενεργοποίηση διεγείρει τη διαφοροποίησή τους σε πλασματοκύτταρα (εκκρίνουν αντισώματα) και σε μνημονικά Β κύτταρα

Page 49: Χυμική  ανοσία Πολυξένη  Τσιαβή Ειδικευόμενη Ιατρικής  Βιοπαθολογίας  Π.Γ.Ν.Θ ΑΧΕΠΑ Λεμονιά Σκούρα