‘ ΦΑΣΗ... · Web viewΓ 1.5.1 Τα Προγράμματα του Νέου ΕΣΠΑ88 Γ 1.5.2...

of 187/187
EΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ EΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΑΙΓΙΑΛΕΙΑΣ ΔΗΜΟΥ ΑΙΓΙΑΛΕΙΑΣ 2015 – 2019 2015 – 2019 Α ΦΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Α ΦΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΑΙΓΙΟ 2015
  • date post

    12-Jan-2020
  • Category

    Documents

  • view

    3
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of ‘ ΦΑΣΗ... · Web viewΓ 1.5.1 Τα Προγράμματα του Νέου ΕΣΠΑ88 Γ 1.5.2...

EΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΔΗΜΟΥ ΑΙΓΙΑΛΕΙΑΣ

2015 – 2019

Α ΦΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ

ΑΙΓΙΟ 2015

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ1

Α. ΓΕΝΙΚΑ1

Β. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΙΓΙΑΛΕΙΑΣ2

ΜΕΡΟΣ 1ο ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ4

Α. ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ6

Α.1 ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ6

Α.1.1 Δημογραφικά Στοιχεία6

Α.1.2 Μορφωτικό επίπεδο12

Α.1.3 Ευάλωτες κοινωνικές ομάδες12

Α.1.4 Οργάνωση τοπικής κοινωνίας15

Α.2 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ16

Α.2.1 Εργατικό Δυναμικό – Απασχόληση – Ανεργία16

Α.2.2 Επιχειρηματικότητα – Οικονομική Δραστηριότητα18

Α.2.2.1 Πρόσβαση σε Πηγές Χρηματοδότησης26

Β. ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ - ΧΡΗΣΕΙΣ ΓΗΣ - ΥΠΟΔΟΜΕΣ28

Β.1 ΔΗΜΟΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΔΗΜΟΥ ΑΙΓΙΑΛΕΙΑΣ28

Β.1.1 Δημοτική Ενότητα Αιγίου28

Β.1.2 Δημοτική Ενότητα Συμπολιτείας28

Β.1.3 Δημοτική Ενότητα Ερινεού29

Β.1.4 Δημοτική Ενότητα Διακοπτού29

Β.1.5 Δημοτική Ενότητα Ακράτας29

Β.1.6 Δημοτική Ενότητα Αιγείρας30

Β.1.7 Αξιοθέατα Δήμου Αιγιαλείας31

Β.2 Πολεοδομικός Σχεδιασμός32

Β.3 Χαρακτηριστικά κτιριακού αποθέματος33

Β.3.1 Σύνολο κτιρίων33

Β.3.2 Μέγεθος και ηλικία κτιρίων33

Β.4 Προγραμματισμός έργων υποδομών και αναβάθμισης του αστικού και φυσικού περιβάλλοντος36

Β.5 Διαχείριση απορριμμάτων38

Β.6 Οδικοί Αξονες, Μεταφορές, Μετακινήσεις40

Β.7 Κοινωνική υποδομή41

Β.7.1 Εκπαίδευση41

Β.7.2 Υγεία43

Β.7.3 Κοινωνική Προστασία44

Β.7.4 Πολτιστικές Υποδομές και Θεσμοί46

Β.7.5 Αθλητικές Υποδομές47

Γ. ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΣΕ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ50

Γ.1 Το εθνικό αναπτυξιακό πλαίσιο - ΕΣΠΑ50

Γ.2 Περιφερειακό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης (ΠΠΧΣΑΑ)53

Γ.3 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ54

Γ.4 Ειδικό Σχέδιο Δράσης «Βιώσιμες Πόλεις – Μαθιός Καρλαύτης»56

ΜΕΡΟΣ 2ο ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΙΓΙΑΛΕΙΑΣ60

Α. Ο ΝΟΜΟΣ 3852/2010 (Πρόγραμμα «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ»)60

Α.1 Γενική Αποτίμηση της εφαρμογής του «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ»60

Α.2 Τροποποιήσεις Θεσμικού πλαισίου Ο.Τ.Α62

Α.3 Ανθρώπινο Δυναμικό Ο.Τ.Α63

Α.4 Η Εφαρμογή του «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ» στο Δήμο Αιγιαλείας64

Β. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΟΝ ΟΤΑ ΔΗΜΟΣ ΑΙΓΙΑΛΕΙΑΣ66

B.1 ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ66

B.2 ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΔΗΜΟΥ ΑΙΓΙΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΏΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ68

Β.2.1 Τακτικό Προσωπικού Δήμου Αιγιαλείας68

Β.2.2 Προσωπικού ΔΗΚΕΠΑ70

Β.2.3 Προσωπικό Ν.Π.Δ.Δ. "Πολιτισμός, Παιδεία, Αθλητισμός, Κοινωνική Προστασία"70

Β.2.4 Προσωπικό ΔΕΥΑ Αιγίου71

Β.2.5 Επιμόρφωση και κατάρτιση72

Γ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΔΗΜΟΥ ΑΙΓΙΑΛΕΙΑΣ73

Γ.1 ΑΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΩΝ ΔΗΜΟΥ ΑΙΓΙΑΛΕΙΑΣ (2011 – 2014)73

Γ 1.1 Εκτέλεση Προϋπολογισμού - Οικ. έτη 2011 – 201473

Γ 1.2 Λειτουργικό Ισοζύγιο – Επενδυτικό Ισοζύγιο - Οικ. έτη 2011 – 201477

Γ.1.3 Ταμειακά Διάθεσιμα - Οικ. Ετη 2011 - 201485

Γ.1.4 Αριθμοδείκτες Εκτέλεσης Προϋπολογισμού – Οικ. Ετη 2011 – 201487

Γ 1.5 Πηγές Χρηματοδότησης88

Γ 1.5.1 Τα Προγράμματα του Νέου ΕΣΠΑ88

Γ 1.5.2 Ευρωπαϊκά Προγράμματα93

Γ 1.5.3 Πρωτοβουλίες (Χρηματοδοτικά εργαλεία)94

Γ 1.5.4 Εθνικά, ευρωπαϊκά και διεθνή δίκτυα πόλεων94

Γ 1.5.5 Πράσινο Ταμείο94

Γ 1.5.6 Τ.Π. & Δανείων96

Γ 1.5.7 Συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα (ΣΔΙΤ)97

Δ. ΔΙΑΔΗΜΟΤΙΚΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ – ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΕ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ99

Δ.1 Θεσμικό Πλαίσιο και Είδη Διαδημοτικών / Διαβαθμιδικών Συνεργασιών99

Δ.2 Η Συμμετοχή του Δήμου Αιγιαλείας σε Διαδημοτικές Συνεργασίες100

ΜΕΡΟΣ 3ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ (Swot Analysis)101

Α. ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ101

Α.1 ΘΕΜΑΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ: ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ103

Α.2 ΘΕΜΑΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ, ΥΓΕΙΑ, ΠΑΙΔΕΙΑ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ104

Α.3 ΘΕΜΑΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ: ΤΟΠΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ105

Β. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΔΗΜΟΥ107

Β.1 ΘΕΜΑΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ: Δραστηριότητες & Διαδικασίες107

Β.2 ΘΕΜΑΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ: Οργάνωση & Συνεργασίες110

Β.3 ΘΕΜΑΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ: Ανθρώπινο Δυναμικό & Υλικοτεχνική Υποδομή111

ΜΕΡΟΣ 4ο ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ112

Α.1 Το Όραμα και οι αρχές της Δημοτικής Αρχής113

Α.2 Η στρατηγική του Δήμου113

Α.3 Οι άξονες & τα μέτρα του προγράμματος115

ΆΞΟΝΑΣ 1 : ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ115

ΆΞΟΝΑΣ 2 : ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ-ΠΑΙΔΕΙΑ-ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ116

ΆΞΟΝΑΣ 3 : ΤΟΠΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ-ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ117

ΆΞΟΝΑΣ 4 : ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ117

Α.4 Σύνοψη και επόμενα βήματα119

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΑΚΙΝΗΤΗ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑ ΔΗΜΟΥ ΑΙΓΙΑΛΕΙΑΣ120

ΕΙΣΑΓΩΓΗΑ. ΓΕΝΙΚΑ

Η Τοπική Αυτοδιοίκηση αποτελεί θεμελιώδη θεσμό για την ποιότητα της Δημοκρατίας μας, ο οποίος συμπορεύθηκε μαζί της, σχεδόν από τη σύσταση του πρώτου ανεξάρτητου Ελληνικού Κράτους[footnoteRef:2], έως τις μέρες μας. Με τον ν. 1065/1980 (ΦΕΚ 168 Α΄), ο οποίος αποτελεί ουσιαστικά τον πρώτο ολοκληρωμένο Δημοτικό και Κοινοτικό Κώδικα, τις τρεις κωδικοποιήσεις που ακολούθησαν, καθώς και μια πληθώρα νομοθετημάτων, τα οποία είχαν άλλοτε συστηματικό και άλλοτε αποσπασματικό χαρακτήρα, διαμορφώθηκε σταδιακά ένα θεσμικό πλαίσιο που για αρκετά χρόνια καθόριζε την οργάνωση και λειτουργία των Δήμων και των Κοινοτήτων. [2: β.δ. της 27.12.1833 «Περί συστάσεως των Δήμων»]

Η ανάγκη σύνταξης Δημοτικού και Κοινοτικού Κώδικα ως ενιαίου κειμένου, αλλά κυρίως για τον εκσυγχρονισμό του πλέγματος των αρμοδιοτήτων των Δήμων και των Κοινοτήτων, οδήγησε στον Ν. 3463/2006 (Κώδικας Δήμων και Κοινοτήτων) με το οποίο εκτός των άλλων επιχειρήθηκε μια θεματική κατανομή των αρμοδιοτήτων στους εξής τομείς:

· Ανάπτυξης

· Περιβάλλοντος

· Ποιότητας ζωής και εύρυθμης λειτουργίας των πόλεων και των Οικισμών

· Απασχόλησης

· Κοινωνικής Προστασίας και Αλληλεγγύης

· Παιδείας, Πολιτισμού και Αθλητισμού

· Πολιτικής Προστασίας.

Επιχειρησιακά Σχέδια των Δήμων

Με τα άρθρα 203-207 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων (Ν. 3463/2006) θεσπίστηκε η υποχρέωση κατάρτισης Επιχειρησιακών Προγραμμάτων από τους πρωτοβάθμιους Ο.Τ.Α και με τον Ν. 3852/2010 (Πρόγραμμα «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ») στο άρθρο 266 ορίζεται ότι για τον μεσοπρόθεσμο προγραμματισμό των δήμων εκπονείται το Πενταετές Τεχνικό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα (Τ.Ε.Π.) το οποίο εξειδικεύεται κατ’ έτος σε Ετήσιο Πρόγραμμα Δράσης (Ε.Π.Δ.) και ετήσιο Προϋπολογισμό.

Η θεσμική υποχρέωση σύνταξης Επιχειρησιακών Προγραμμάτων αποσκοπεί στην εισαγωγή εσωτερικών διαδικασιών και συστημάτων προγραμματισμού. Στόχος είναι η διαδικασία του προγραμματισμού, της παρακολούθησης και της μέτρησης των δράσεων των Ο.Τ.Α., να αποτελέσει μια σταθερή εσωτερική λειτουργία, στην οποία θα συμμετέχει σε όλες τις φάσεις τόσο το ανθρώπινο δυναμικό τους, όσο και το σύνολο, ει δυνατόν, της τοπικής κοινωνίας μέσα από την Δημοτική Επιτροπή Διαβούλευσης (αρθ. 76 του Ν. 3852/2010).

Το επιχειρησιακό πρόγραμμα των Ο.Τ.Α. και των Νομικών τους Προσώπων αποτελεί εργαλείο για την άσκηση του αναπτυξιακού και κοινωνικού τους ρόλου, καθώς: [footnoteRef:3] [3: Οδηγός κατάρτισης Επιχειρησιακών Προγραμμάτων Ο.Τ.Α., ΕΕΤΑΑ, Αθήνα 2007]

· Αποτελεί πρόγραμμα αναπτυξιακών υποδομών και τοπικών επενδύσεων, αλλά και πρόγραμμα για τη βελτίωση της υφιστάμενης λειτουργίας των δημοτικών υπηρεσιών. Είναι πρόγραμμα, πολυτομεακού χαρακτήρα, με εύρος θεματικών αντικειμένων αντίστοιχου του φάσματος των θεμάτων που απασχολούν την καθημερινή λειτουργία των ΟΤΑ και των Νομικών Προσώπων. Καλύπτει όλο το φάσμα των αρμοδιοτήτων του Δήμου και εν δυνάμει το σύνολο των τοπικών υποθέσεων.

· Στις προτεραιότητες του προγράμματος αντανακλάται η βούληση και το όραμα του Δημοτικού Συμβουλίου. Στο όραμα και στη βούληση των Δημοτικών Αρχών πρέπει να καταγράφεται σαφώς η επιδίωξη για ίσες ευκαιρίες και η ισότητα για όλες και όλους.

· Κατά τη διαδικασία σύνταξής του πρέπει να συμμετέχουν με σαφώς καθορισμένο τρόπο Αιρετά όργανα, Υπηρεσιακά στελέχη, Τοπικοί φορείς και ομάδες πολιτών.

· Η λήψη των αποφάσεων προγραμματισμού δεν στηρίζεται μόνο στην ανάλυση της υφιστάμενης κατάστασης, αλλά και στις ανάγκες και προσδοκίες των κατοίκων και του ανθρώπινου δυναμικού του Δήμου, όπως αυτές διατυπώνονται στις διαδικασίες συμμετοχής.

· Το επιχειρησιακό πρόγραμμα πρέπει να αποτελεί το βασικό πλαίσιο κατεύθυνσης, προσδιορισμού και συντονισμού των ενεργειών των οργάνων διοίκησης και των υπηρεσιών και να είναι ευρύτερα γνωστό στην τοπική κοινωνία, προκειμένου να υλοποιηθούν οι στόχοι του.

Β. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΙΓΙΑΛΕΙΑΣ

Με την υπ΄αριθμ. 41179/23-10-2014 (ΦΕΚ Β/2970/4-11-2014) απόφαση του, ο Υπουργός Εσωτερικών, σε εφαρμογή της παρ.1 του άρθρου 266 του Ν. 3852/2010 (ΦΕΚ Α/87/7-6-2010, Πρόγραμμα «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ»), όπως αναδιατυπώθηκε με την παρ. 10 κα’ του άρθρου 18 του ν.3870/2010 (ΦΕΚ Α’ 138/9-8-2010) και τροποποιήθηκε με την παρ. 1 του άρθρου 79 του ν.4172/2013 (ΦΕΚ Α’ 167/23-7-2013) καθορίστηκε το περιεχόμενο, η δομή και ο τρόπος υποβολής των πενταετών επιχειρησιακών προγραμμάτων των ΟΤΑ Α’ για την δημοτική περίοδο 2014-2019.

Η Διεύθυνση Προγραμματισμού, Οργάνωσης, Πληροφορικής και Τοπικής Ανάπτυξης συντάσσει το επιχειρησιακό πρόγραμμα σε συνεργασία με τα όργανα διοίκησης καθώς και τις υπηρεσίες του Δήμου και των Νομικών του Προσώπων. Η Διεύθυνση Προγραμματισμού, Οργάνωσης, Πληροφορικής και Τοπικής Ανάπτυξης, είναι επίσης η αρμόδια υπηρεσία για την υποστήριξη των οργάνων διοίκησης και των υπηρεσιών του Δήμου και των Νομικών Προσώπων κατά τις διαδικασίες, παρακολούθησης και αξιολόγησης του πενταετούς πλέον Επιχειρησιακού Προγράμματος και των ετησίων προγραμμάτων δράσης (στα οποία εξειδικεύεται το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα).

Ουσιαστικά η διαδικασία περιλαμβάνει την εμπλοκή της δημοτικής αρχής όπως εκφράζεται τόσο από την έγκριση του Ε.Π. από την εκτελεστική επιτροπή σε δύο φάσεις (ενδιάμεσα στο σχέδιο του στρατηγικού σχεδιασμού και στην ολοκλήρωση του Ε.Π.) όσο και του δημοτικού συμβουλίου που αποτελεί και την οριστική νομιμοποίηση του Ε.Π. Παράλληλα οι συμμετοχικές διαδικασίες που προβλέπονται περιλαμβάνουν τη γνωμοδότηση του θεσμικά αρμόδιου οργάνου δηλαδή της επιτροπής διαβούλευσης η οποία συνεδριάζει τόσο κατά την έγκριση του σχεδίου στρατηγικού σχεδιασμού όσο και κατά την ολοκλήρωση του Ε.Π

Στο τεύχος αυτό, που αποτελείται από τρία μέρη, έγινε προσπάθεια για την όσο το δυνατόν πληρέστερη περιγραφή της υφιστάμενης κατάστασης στο Δήμο, τόσο ως εδαφικής και διοικητικής περιφέρειας (1ο Μέρος), όσο και ως νομικής οντότητας (2ο Μέρος). Στο 3ο Μέρος αποτυπώνεται, όσο πιο ξεκάθαρα και ευδιάκριτα γίνεται, η στρατηγική του Δήμου για την περίοδο 2015-2019 καθώς και οι αναπτυξιακές προτεραιότητες που την συνοδεύουν.

Επιμέρους Στάδια

Σύμφωνα με τη νομοθεσία, τα επιμέρους στάδια που περιλαμβάνει η εκπόνηση και έγκριση του Επιχειρησιακού Προγράμματος του Δήμου Αιγιαλείας για την περίοδο 2015-2019 είναι :

· Η Εκτελεστική Επιτροπή θα εγκρίνει το Σχέδιο Στρατηγικού Σχεδιασμού και θα το εισαγάγει προς συζήτηση στο Δημοτικό Συμβούλιο, όπου θα εγκριθούν οι Άξονες, τα Μέτρα και οι Γενικοί Στόχοι του Επιχειρησιακού Προγράμματος με σχετική απόφασή του.

· Το προς έγκριση Τεύχος Στρατηγικού Σχεδιασμού, με το σχετικό ενημερωτικό υλικό για τη διαδικασία κατάρτισης του και το ερωτηματολόγιο προτεινομένων δράσεων, θα αναρτηθεί στην ιστοσελίδα του Δήμου.

· Στην συνέχεια θα συνεδριάσει η Δημοτική Επιτροπή Διαβούλευσης, όπου θα παρουσιασθεί το Στρατηγικό Σχέδιο, για την υποβολή προτάσεων.

· Το Τεύχος Στρατηγικού Σχεδιασμού θα γνωστοποιηθεί σε όλες τις υπηρεσίες του Δήμου, και στους Αντιδημάρχους και θα τους ζητηθεί η υποβολή προτάσεων.

· Μετά την ολοκλήρωση των διαδικασιών κατάρτισης και έγκρισης του Τεύχους Στρατηγικού Σχεδιασμού και σύμφωνα, τόσο με την προαναφερθείσα διαδικασία όσο και με τον Οδηγό Κατάρτισης Επιχειρησιακών Προγραμμάτων Δήμων της ΕΕΤΑΑ, θα καταρτισθεί το Τεύχος Επιχειρησιακού και Οικονομικού Σχεδιασμού (Β΄ Φάση).

· Το παραπάνω Τεύχος Επιχειρησιακού και Οικονομικού Σχεδιασμού (Β΄ Φάση του Ε.Π.), αφού συζητηθεί στην Εκτελεστική Επιτροπή θα αποσταλεί με δική της εισήγηση, στο Δημοτικό Συμβούλιο προς συζήτηση και έγκριση-ψήφιση.

· Το Δημοτικό Συμβούλιο με τη σειρά του, θα εγκρίνει – ψηφίσει τον Επιχειρησιακό και Οικονομικό Σχεδιασμό του Επιχειρησιακού Προγράμματος, με απόφασή του. Με απόφασή του το Δημοτικό Συμβούλιο θα εγκρίνει και την υποβληθείσα από τον Δήμαρχο «έκθεση διαδικασιών κατάρτισης του Επιχειρησιακού Σχεδίου του Δήμου Αιγιαλείας, περιόδου 2015-2019».

Το σύνολο των εργασιών και διαδικασιών, όπως αναφέρθηκαν παραπάνω και όπως θα αποτυπωθούν στις αντίστοιχες αποφάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου, θα αποτελέσουν το «Επιχειρησιακό Πρόγραμμα του Δήμου Αιγιαλείας, περιόδου 2015-2019». Σε αυτό θα συμπεριλαμβάνονται, ο Στρατηγικός Σχεδιασμός (Α΄ Φάση Ε.Π./όπως θα εγκριθεί από το Δ.Σ.) και ο Επιχειρησιακός Σχεδιασμός με τον Οικονομικό Προγραμματισμό και τους δείκτες παρακολούθησης και αξιολόγησης του Προγράμματος (Β΄ Φάση Ε.Π./ όπως θα εγκριθεί από το Δ.Σ.).

ΜΕΡΟΣ 1ο ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ

Ο Δήμος Αιγιαλείας προήλθε από συνένωση των πρώην Δήμων Αιγίου, Συμπολιτείας, Ερινεού, Διακοπτού, Ακράτας και Αιγείρας, στα πλαίσια του προγράμματος Καλλικράτης. Έδρα του νέου Δήμου είναι το Αίγιο.

Η έδρα του Δήμου απέχει περίπου 40 χιλιόμετρα από την Πάτρα και 173 χιλιόμετρα από την Αθήνα. Η συνολική έκταση του νέου δήμου είναι 723,063 τετραγωνικά χιλιόμετρα, ενώ βάσει των στοιχείων της απογραφής του 2011, ο πληθυσμός του ανέρχεται στους 49.872 κατοίκους.

Ο Δήμος Αιγιαλείας καταλαμβάνει το βορειοανατολικό τμήμα του νομού Αχαΐας. Συνορεύει στα βόρειο-δυτικά με το δήμο Πατρέων, νότια με τους δήμους Ερυμάνθου και Καλαβρύτων, δυτικά με το νομό Κορινθίας (δήμοι Ξυλοκάστρου και Συκιωνίων), ενώ ολόκληρη η βόρεια του πλευρά βρέχεται από τη θάλασσα του Κορινθιακού Κόλπου.

Ο πρώην Δήμος (1997-2010) και νυν Δημοτική Ενότητα (ΔΕ) Αιγίου (2011) περιλαμβάνει 14 Δημοτικές και Τοπικές Κοινότητες, οι οποίες αποτελούνται από 32 αυτοτελείς αναγνωρισμένους οικισμούς, ο πολυπληθέστερος εκ των οποίων είναι το οικιστικό συγκρότημα του Αιγίου, με 20.664 κατοίκους ή 77,9% του συνολικού πληθυσμού (26.523 κάτοικοι)της ΔΕ Αιγίου.

Στον επόμενο χάρτη φαίνονται οι «Καλλικρατικοί» δήμοι της Περιφερειακής Ενότητας Αχαΐας, ενώ στη συνέχεια ακολουθεί μία συνοπτική παρουσίαση των Δημοτικών Ενοτήτων του νέου Δήμου Αιγιαλείας.

Χάρτης 1 – Η περιοχή μελέτης

Το Αίγιο είναι η δεύτερη σε μέγεθος πόλη της Αχαΐας, και εκτείνεται σε μια περιοχή, όπου το βουνό και η θάλασσα βρίσκονται σε απόλυτη αρμονία. Η σημερινή Δημοτική Ενότητα Αιγίου καλύπτει συνολική έκταση 151.100 στρ. με συνολικό πληθυσμό (απογραφή 2011) 26.523 κατοίκους. Ειδικότερα, το 37,5% των εκμεταλλεύσεων του Δήμου βρίσκονται στη Δημοτική Ενότητα (ΔΕ) Αιγίου, η έκταση των οποίων ανέρχεται στα 44.841,4 στρ. ή 33,4% της συνολικής καλλιεργούμενης έκτασης του Δήμου.

Η πόλη είναι κτισμένη αμφιθεατρικά, με θέα στον Κορινθιακό και απλώνεται σε τρία επίπεδα:

· παραλιακή ζώνη (κάτω πόλη),

· Γαλαξιδιώτικα ή περιοχή Αγ. Ανδρέα (μέση πόλη) και

· άνω πόλη όπου βρίσκεται και το ιστορικό κέντρο και ο "Συνοικισμός".

Η πόλη συνδέεται με την Πάτρα, και την Αθήνα, ενώ θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει κανείς την πόλη ως βάση για κοντινές εξορμήσεις στους Δελφούς, την Ολυμπία, τις Μυκήνες, το Ναύπλιο, τα Καλάβρυτα, κ.λπ., καθώς και για τα νησιά του Ιονίου. Η πόλη του Αιγίου είναι κτισμένη κύρια σε κροκαλοπαγή λόφο σε ύψος 60 μέτρων από την επιφάνεια της θάλασσας, ΒΑ τού βουνού Χιονίστρα (κλάδου τού Παναχαϊκού), με ελαφρά αμφιθεατρική κλίση. Η γεωγραφική του θέση προσδιορίζεται ανάμεσα στους δύο ποταμούς Σελινούντα και Μεγανίτη.

Βασικά Χαρακτηριστικά

· Η μεταποίηση έχει δεχθεί ισχυρό πλήγμα στα πλαίσια της αποβιομηχάνισης των προηγούμενων δεκαετιών.

· Το λιμάνι της πόλης παρουσιάζει χαμηλή εμπορική κυρίως κίνηση, η οποία έχει σημαντικά περιθώρια ανάπτυξης, ειδικά με την προοπτική ολοκλήρωσης των έργων του σιδηροδρόμου, της Ολυμπίας Οδού, καθώς και εκμετάλλευση του νέου λιμένα Αιγίου. Σήμερα, η επιβατική και τουριστική αξιοποίηση του λιμανιού είναι ουσιαστικά ανύπαρκτη, παρά τα σημαντικά πλεονεκτήματα της περιοχής στον τομέα αυτό.

· Η τουριστική κίνηση στην ευρύτερη περιοχή αφορά κυρίως σε παραθεριστικό τουρισμό, με αξιοποίηση της μεγάλης ακτογραμμής.

Η πόλη του Αιγίου, είναι μία ζωντανή πόλη με σημαντική εμπορική δραστηριότητα, που προσπαθεί να κάνει αισθητή την παρουσία της στην καθημερινή Ελληνική πραγματικότητα τόσο σε επίπεδο Περιφέρειας όσο και σε επίπεδο Πελοποννήσου.

Α. ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Α.1 ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΑ.1.1 Δημογραφικά Στοιχεία

Ο σημερινός Δήμος Αιγιαλείας, με έδρα το Αίγιο, δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του «Καλλικράτη», με την συνένωση των πρώην δήμων Αιγίου, Συμπολιτείας, Ερινεού, Διακοπτού, Ακράτας και Αιγείρας, οι οποίοι καταργήθηκαν.

Στο δήμο περιλαμβάνονται οι εξής τοπικές κοινότητες και οικισμοί (με τον αντίστοιχο πληθυσμό):

ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΙΓΕΙΡΑΣ

2.626

Τοπική Κοινότητα Αιγείρας

1.462

Αιγείρα,η

1.462

Τοπική Κοινότητα Αιγών

338

Αιγαί,αι

70

Αλμυρός,ο

23

Λαμπινός,ο

245

Τοπική Κοινότητα Αμπελοκήπων

289

Αμπελόκηποι,οι

228

Παλιοκάτωνα,τα

28

Πιμπαίϊκα,τα

33

Τοπική Κοινότητα Βελάς

23

Βελά,η

23

Τοπική Κοινότητα Εξοχής

34

Εξοχή,η

34

Τοπική Κοινότητα Μοναστηρίου

119

Μοναστήριον,το

119

Τοπική Κοινότητα Οάσεως

32

Όασις,η

32

Τοπική Κοινότητα Περιθωρίου

91

Περιθώριον,το

91

Τοπική Κοινότητα Σελιάνας

52

Σελιάνα,η

52

Τοπική Κοινότητα Σινεβρού

38

Σινεβρόν,το

38

Τοπική Κοινότητα Χρυσανθίου

148

Κασάνεβα,η

5

Χρυσάνθιον,το

143

ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΙΓΙΟΥ

26.523

Δημοτική Κοινότητα Αιγίου

20.664

Άγιος Νικόλαος,ο

23

Αίγιον,το

20.422

Σωτήρ,ο

159

Φωνησκαριά,η

60

Τοπική Κοινότητα Βαλιμιτίκων

575

Βαλιμίτικα,τα

575

Τοπική Κοινότητα Δαφνών

307

Άγιος Ηλίας,ο

0

Δάφναι,αι

307

Τοπική Κοινότητα Διγελιωτίκων

442

Διγελιώτικα,τα

442

Τοπική Κοινότητα Κουλούρας

704

Κουλούρα,η

704

Τοπική Κοινότητα Κούμαρη

175

Κούμαρης,ο

175

Τοπική Κοινότητα Κουνινάς

479

Αγία Άννα,η

17

Κουνινά,η

387

Μονή Πεπελενίτσης,η

1

Πελεκίστρα,η

11

Πετροβούνι,το

63

Τοπική Κοινότητα Μαυρικίου

403

Άγιος Ιωάννης,ο

0

Άνω Μαυρίκιον,το

23

Κάτω Μαυρίκιον,το

380

Τοπική Κοινότητα Μελισσίων

343

Λάκκα,η

7

Μελίσσια,τα

317

Μονή Παμμεγίστων Ταξιαρχών,η

4

Πυργάκιον,το

15

Τοπική Κοινότητα Παρασκευής

251

Παρασκευή,η

251

Τοπική Κοινότητα Πτέρης

466

Άγιος Ανδρέας,ο

69

Άγιος Παντελεήμων,ο

4

Αχλαδέα,η

152

Κάτω Πτέρη,η

176

Μπουφούσκια,η

61

Πτέρη,η

4

Τοπική Κοινότητα Σελινούντος

449

Σελινούς,ο

449

Τοπική Κοινότητα Τέμενης

1.214

Τέμενη,η

1.214

Τοπική Κοινότητα Χατζή

51

Χατζής,ο

51

ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΚΡΑΤΑΣ

4.747

Τοπική Κοινότητα Αγίας Βαρβάρας

66

Αγία Βαρβάρα,η

44

Βουνάκιον,το

22

Τοπική Κοινότητα Ακράτας

1.429

Ακράτα,η

1.393

Παλαιοσταφίδα,η

2

Πύργος,ο

11

Φούρνοι,οι

23

Τοπική Κοινότητα Αμπέλου

213

Άμπελος,η

213

Τοπική Κοινότητα Βαλιμής

31

Βαλιμή,η

31

Τοπική Κοινότητα Βουτσίμου

51

Βούτσιμος,ο

51

Τοπική Κοινότητα Ζαρούχλης

94

Ζαρούχλα,η

94

Τοπική Κοινότητα Καλαμιά

278

Καλαμιάς,ο

214

Κάτω Ποταμιά,η

12

Ποταμίτικος Γιαλός,ο

52

Τοπική Κοινότητα Κραθίου

615

Γκουμαίικα,τα

133

Κράθιον,το

482

Τοπική Κοινότητα Μεσορρουγίου

62

Άνω Μεσορρούγι,το

12

Μεσορρούγιον,το

23

Σόλος,ο

27

Τοπική Κοινότητα Παραλίας Πλατάνου

268

Παραλία Πλατάνου,η

268

Τοπική Κοινότητα Περιστέρας

86

Αγρίδιον,το

3

Περιστέρα,η

76

Χαλκιάνικα,τα

7

Τοπική Κοινότητα Πλατάνου

259

Άνω Ποταμιά,η

7

Κορινθιακό Μπαλκόνι,το

12

Πλάτανος,ο

231

Τσιβλός,ο

9

Τοπική Κοινότητα Ποροβίτσης

130

Παραλία Ποροβίτσης,η

122

Ποροβίτσα,η

8

Τοπική Κοινότητα Συλιβαινιώτικων

1.165

Συλιβαινιώτικα,τα

1.165

ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΔΙΑΚΟΠΤΟΥ

6.429

Δημοτική Κοινότητα Διακοπτού

2.252

Διακοπτόν,το

2.183

Καλυβίτης,ο

2

Κερνίτσα,η

13

Λόφος,ο

54

Τοπική Κοινότητα Άνω Διακοπτού

317

Άνω Διακοπτόν,το

304

Πούντα,η

13

Τοπική Κοινότητα Ελαιώνος

712

Ελαιών,ο

671

Μετόχιον,το

1

Τερψιθέα,η

40

Τοπική Κοινότητα Ελίκης

516

Ελίκη,η

510

Καλαντέρι,το

6

Τοπική Κοινότητα Ζαχλωριτίκων

339

Ζαχλωρίτικα,τα

339

Τοπική Κοινότητα Καθολικού

29

Καθολικόν,το

29

Τοπική Κοινότητα Κερυνείας

362

Κερύνεια,η

35

Νέα Κερύνεια,η

327

Τοπική Κοινότητα Μαμουσιάς

355

Δερβένιον,το

140

Μαμουσιά,η

214

Σταυριά,η

1

Τοπική Κοινότητα Νικολαιίκων

438

Νικολαίικα,τα

438

Τοπική Κοινότητα Ριζομύλου

366

Ριζόμυλος,ο

366

Τοπική Κοινότητα Ροδιάς

429

Ροδιά,η

429

Τοπική Κοινότητα Τραπέζης

314

Παραλία Τραπέζης,η

40

Τράπεζα,η

274

ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΡΙΝΕΟΥ

3.236

Τοπική Κοινότητα Αρραβωνίτσης

189

Αρραβωνίτσα,η

166

Συνανιά,τα

23

Τοπική Κοινότητα Δαμακινίου

76

Βουνόπυργος,ο

0

Δαμακίνιον,το

76

Τοπική Κοινότητα Ζήριας

822

Άνω Ζήρια,η

3

Ζήρια,η

501

Κυανή Ακτή,η

33

Λαμπίριον,το

218

Ροδινή,η

1

Σαρκουνάς,ο

66

Τοπική Κοινότητα Καμάρων

1.323

Καμάραι,αι

1.218

Μπούκα,η

69

Πεύκα,τα

36

Τοπική Κοινότητα Νέου Ερινεού

407

Νέος Ερινεός,ο

407

Τοπική Κοινότητα Σαλμενίκου

419

Άνω Σαλμενίκον,το

12

Βοτένη,η

13

Κάτω Σαλμενίκον,το

225

Μονή Αγίας Ελεούσης,η

11

Νέο Σαλμενίκον,το

158

ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΥΜΠΟΛΙΤΕΙΑΣ

6.311

Δημοτική Κοινότητα Ροδοδάφνης

2.564

Ροδοδάφνη,η

2.564

Τοπική Κοινότητα Αγίου Κωνσταντίνου

399

Άγιος Κωνσταντίνος,ο

399

Τοπική Κοινότητα Άλσους

123

Άλσος,το

123

Τοπική Κοινότητα Βερίνου

201

Βερίνον,το

178

Μονή Αγίου Ιωάννου Θεολόγου,η

23

Τοπική Κοινότητα Γκραίκα

73

Γκραίκας,ο

73

Τοπική Κοινότητα Γρηγόρη

111

Γρηγόρης,ο

97

Επταπίττα,η

14

Τοπική Κοινότητα Δημητροπούλου

187

Δημητρόπουλον,το

187

Τοπική Κοινότητα Δουκαναιίκων

53

Άνω Δουκαναίικα,τα

22

Δουκαναίικα,τα

31

Τοπική Κοινότητα Κρήνης Αιγιαλείας

297

Κρήνη,η

293

Μικρόνι,το

4

Τοπική Κοινότητα Λάκκας

147

Λάκκα,η

147

Τοπική Κοινότητα Λόγγου

659

Λόγγος,ο

659

Τοπική Κοινότητα Μάγειρα

55

Μάγειρας,ο

55

Τοπική Κοινότητα Μυρόβρυσης

211

Μυρόβρυση,η

211

Τοπική Κοινότητα Νεραντζιών

232

Νεραντζιαί,αι

232

Τοπική Κοινότητα Σελιανιτίκων

902

Σελιανίτικα,τα

902

Τοπική Κοινότητα Τούμπας

97

Μερτίδιον,το

21

Ο Δήμος Αιγιαλείας αποτελεί το δεύτερο μεγαλύτερο σε πληθυσμό δήμο από τους πέντε δήμους της περιφερειακής ενότητας Αχαίας.

Ο πληθυσμός και η έκταση των πέντε δήμων της Αχαΐας παρουσιάζονται στον ακόλουθο πίνακα.

Πίνακας 1. Πρόγραμμα Καλλικράτης - Πληθυσμός και έκταση των δήμων της Περιφερειακής Ενότητας Αχαΐας

Δήμος

Πραγματικός πληθυσμός

% επί του πληθυσμού του Νομού

Έκταση (τ.μ.)

% επί της έκτασης του Νομού

Πατρέων

213.984

69%

334,858

10,24

Ερυμάνθου

8.877

3%

582,139

17,79

Δυτικής Αχαΐας

25.916

8%

573,3

17,52

Καλαβρύτων

11.045

4%

1.058,15

32,34

Αιγιαλείας

49.872

16%

723,063

22,1

ΕΛ.ΣΤΑΤ. (Απογραφή 2011)

Στη συνέχεια παρουσιάζεται η εξέλιξη του μόνιμου[footnoteRef:4] πληθυσμού του Δήμου Αιγιαλείας την τελευταία δεκαετία, σύμφωνα με τα προσωρινά αποτελέσματα της Απογραφής 2011. [4: Μόνιμος πληθυσμός είναι ο αριθμός των ατόμων που έχουν τη συνήθη διαμονή τους σε κάθε περιφέρεια, νομό, δήμο/ κοινότητα, δημοτικό/κοινοτικό διαμέρισμα και αυτοτελή οικισμό.]

Πίνακας 2. Μεταβολή του μόνιμου πληθυσμού του Δήμου Αιγιαλείας μεταξύ των απογραφών 2001 και 2011

Απογραφή

Άνδρες

Γυναίκες

Σύνολο

2001

27.085

26.500

53.585

2011

24.532

25340

49.872

Ποσοστιαία (%) Μεταβολή

-9%

-4%

-7%

ΕΛ.ΣΤΑΤ. (Απογραφή 2011)

Σύμφωνα με τα προσωρινά αποτελέσματα της Απογραφής Πληθυσμού 2011, ο μόνιμος πληθυσμός του Δήμου Αιγιαλείας έχει μειωθεί κατά 7,0%. Η μείωση αυτή προήλθε από τη μείωση, κατά 9,0%, του ανδρικού πληθυσμού και τη μείωση κατά 4,0% του γυναικείου πληθυσμού.

Στη συνέχεια παρουσιάζονται τα βασικά δημογραφικά μεγέθη της περιοχής, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της Απογραφής του 2011.

ΔΗΜΟΣ ΑΙΓΙΑΛΕΙΑΣ - Κατανομή του πληθυσμού κατά ομάδες ηλικιών

ΟΜΑΔΕΣ ΗΛΙΚΙΩΝ ΣΕ ΕΤΗ

ΑΠΟΛΥΤΗ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ

ΣΧΕΤΙΚΗ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ %

0-9

4.365

8,75%

10-19

4.637

9,30%

20-29

5.520

11,07%

30-39

6.842

13,72%

40-49

7.034

14,10%

50-59

6.619

13,27%

60-69

5.484

11,00%

70+

9.371

18,79%

ΣΥΝΟΛΟ

49.872

Μέση Ηλικία πληθυσμού - Συγκριτικά Αποτελέσματα

Γεωγραφική Περιοχή

Μέση ηλικία (έτη)

Σύνολο Χώρας

41,9

Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδος

41,8

Δήμος Πατρέων

38,8

Δήμος Δυτικής Αχαΐας

40,2

Δήμος Αιγιαλείας

44,5

ΔΗΜΟΣ ΑΙΓΙΑΛΕΙΑΣ - Κατανομή του πληθυσμού κατά υπηκοότητα

ΥΠΗΚΟΟΤΗΤΑ

ΑΠΟΛΥΤΗ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ

ΣΧΕΤΙΚΗ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ %

Ελληνική

46.208

92,65%

Άλλη

3.664

7,35%

ΣΥΝΟΛΟ

49.872

ΔΗΜΟΣ ΑΙΓΙΑΛΕΙΑΣ - Κατανομή του πληθυσμού κατά οικογενειακή κατάσταση

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

ΑΠΟΛΥΤΗ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ

ΣΧΕΤΙΚΗ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ %

Άγαμοι/ες

18.526

37,15%

Έγγαμοι/ες , με σύμφωνο συμβίωσης και σε διάσταση

25833

51,80%

Χήροι/ες και χήροι/ες από σύμφωνο συμβίωσης

4185

8,39%

Διαζευγμένοι/ες και διαζευγμένοι/ες από σύμφωνο συμβίωσης

1328

2,66%

ΣΥΝΟΛΟ

49.872

ΔΗΜΟΣ ΑΙΓΙΑΛΕΙΑΣ -ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΑ - ΠΥΡΗΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ

Αριθμός νοικοκυριών

18.150

Μέσο μέγεθος νοικοκυριού

2,71

Αριθμός πυρηνικών οικογενειών

14.192

Οι βασικές δημογραφικές διαπιστώσεις σε επίπεδο συνολικού πληθυσμού στο Δήμο Αιγιαλείας είναι οι ακόλουθες:

· Ο πληθυσμός του Δήμου για το διάστημα 2001-2011 παρουσιάζει συνολικά μείωση, ενώ κατά την ίδια χρονική περίοδο τόσο ο πληθυσμός της Αχαϊας όσο και οι διάφορες Περιφερειακές Ενότητες παρουσιάζουν είτε αύξηση είτε μικρότερη μείωση.

· Η συνολική πληθυσμιακή μείωση στο Δήμο Αιγιαλείας που σημειώθηκε την περίοδο 1981-2011 ανέρχεται περίπου στο 10%. Αυτή η συνεχόμενη τάση μείωσης του μόνιμου πληθυσμού μπορεί να εξηγηθεί σε κάποιο βαθμό από την υπογεννητικότητα και τη μεταδημότευση / μετακίνηση σε άλλες περιοχές, αλλά σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα.

· Η μέση ηλικία του πληθυσμού στο Δήμο Αιγιαλείας καταγράφεται σαφώς μεγαλύτερη από τον αντίστοιχο δείκτη της Περιφέρειας και των γειτονικών Δήμων.

· Ο αριθμός των ατόμων με υπηκοότητα εκτός της Ελληνικής βρίσκεται σε χαμηλότερα επίπεδα από τους αντίστοιχους της Περ. Αχαϊας, όμως διαπιστώνεται ότι είναι μεγαλύτερος από τους αντίστοιχους των γειτονικών Δήμων.

Α.1.2 Μορφωτικό επίπεδο

· Το ποσοστό των ατόμων με ανώτατη και ανώτερη εκπαίδευση στην περιοχή μελέτης είναι 12,50%.

· Η πλειοψηφία του πληθυσμού της περιοχής μελέτης είναι απόφοιτοι μέσης εκπαίδευσης (49,50%).

· Το 30,38% του πληθυσμού του Δήμου έχει ολοκληρώσει τη στοιχειώδη εκπαίδευση.

· Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας 2001-2011 έχουν επέλθει αξιοσημείωτες μεταβολές, όσον αφορά στο εκπαιδευτικό επίπεδο του πληθυσμού του Δήμου Αιγιαλείας. Οι μεταβολές αυτές συνίστανται, κατά κύριο λόγο, στην αύξηση του ποσοστού των απόφοιτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και στη μείωση του ποσοστού των αγράμματων και των αποφοίτων Δημοτικού, που παρά τη βελτίωση που επήλθε, παραμένει αρκετά υψηλό.

ΔΗΜΟΣ ΑΙΓΙΑΛΕΙΑΣ - Μορφωτικό επίπεδο (Άτομα γεννηθέντα το 2004 και πριν)

Απογραφή 2011

Πληθυσμός 10 ετών και άνω

47.122

1. Πτυχιούχοι ανωτάτων & ανωτέρων σχολών

12,55%

2. Μέσης εκπαίδευσης

44,41%

3. Στοιχειώδους εκπαίδευσης – Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης

30,38%

4. Λοιπά

12,66%

Μορφωτικό επίπεδο (Άτομα γεννηθέντα το 2004 και πριν) - Συγκριτικά Αποτελέσματα

Γεωγραφική Περιοχή

Πτυχιούχοι ανωτάτων & ανωτέρων σχολών

Μέσης εκπαίδευσης

Στοιχειώδους εκπαίδευσης – Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης

Λοιπά

Σύνολο Χώρας

17,84%

44,01%

24,90%

13,25%

Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδος

12,93%

41,30%

29,44%

16,33%

Δήμος Πατρέων

19,85%

48,40%

20,87%

10,88%

Δήμος Δυτικής Αχαΐας

5,82%

33,96%

36,94%

23,27%

Δήμος Αιγιαλείας

12,55%

44,41%

30,38%

12,66%

Α.1.3 Ευάλωτες κοινωνικές ομάδες

Είναι γνωστό ότι, η γενικότερη οικονομική κατάσταση της χώρας σήμερα, επηρεάζει αρνητικά όλο τον πληθυσμό και ιδιαίτερα και πρωτίστως τους πληθυσμούς που αντιμετώπιζαν ήδη προβλήματα κοινωνικό-οικονομικής ένταξης καθώς και τις περιοχές με καθυστέρηση στην ανάπτυξη.

Από το 2010 εμφανίζεται ραγδαία αύξηση του πληθυσμού που βρίσκεται σε κίνδυνο φτώχειας, παράγοντας που καθιστά περισσότερο αναγκαίο από ποτέ το σχεδιασμό και συντονισμό πολιτικών για τη στήριξη των αδυνάτων.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της «ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ» της ΕΛΣΑΤ [footnoteRef:5], το 2013, το 23,1% του πληθυσμού της χώρας ήταν σε κίνδυνο φτώχειας. [5: ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ - Δείκτες 2010 2013, ΕΛΣΑΤ 14/10/2014]

Επίσης, σύμφωνα με την ίδια έρευνα, σε εθνικό επίπεδο ο πληθυσμός σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικό αποκλεισμό ανέρχεται σε 3.903.800 άτομα, δηλαδή στο 35,7% του συνόλου του πληθυσμού (το έτος 2012 ήταν 3.795.100 άτομα).

Τα παραπάνω δεδομένα μας δείχνουν το βαθμό στον οποίο βρίσκονται σε κίνδυνο φτώχειας διάφορες ομάδες του πληθυσμού. Διαπιστώνουμε ότι στη χώρα μας όλες οι κοινωνικές ομάδες αντιμετωπίζουν κίνδυνο φτώχειας, αλλά δύο είναι αυτές για τις οποίες ο κίνδυνος αυτός είναι υψηλότερος και συγκεκριμένα αυτές των νέων και των γυναικών.

Αναφορικά με την ηλικία διαπιστώνουμε ότι ο κίνδυνος φτώχειας είναι μεγαλύτερος για τα παιδιά ηλικίας 0-17 ετών, σε ποσοστό που ανέρχεται στο 28,8%, υψηλότερο κατά 5,7 ποσοστιαίες μονάδες από το αντίστοιχο ποσοστό του συνολικού πληθυσμού.

Αυτό το γεγονός συνιστά ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζει η χώρας μας και έχει να κάνει με την παιδική φτώχεια η οποία είναι η μεγαλύτερη στην Ευρώπη των 28. Το 2013, έκθεση της UNICEF για την παιδική φτώχεια ανάμεσα σε 41 χώρες της Ε.Ε ή/και του ΟΟΣΑ μεταξύ του 2002 και του 2012, έδειξε ότι η παιδική φτώχεια στην Ελλάδα έχει το υψηλότερο ποσοστό και ανέρχεται σε 40,5%, ενώ η μεταβολή της από το 2008 έως το 2012 είναι 17,50%, ο δεύτερος υψηλότερος δείκτης μετά της Ισλανδίας.

Όλες οι μελέτες για την παιδική φτώχεια συνηγορούν στο ότι τα παιδιά που βρίσκονται σε φτώχεια αντιμετωπίζουν σοβαρό βαθμό δυσχέρειας στη μετάβαση από το σχολείο στη δουλειά, ή από το σχολείο στην περαιτέρω εκπαίδευση, με μακροπρόθεσμα ατομικά και κοινωνικά κόστη. Η φτώχεια είναι ένας φαύλος κύκλος: οι σχολικές επιδόσεις ενός παιδιού που βρίσκεται σε φτώχεια πιθανώς να είναι χειρότερες. Χαμηλότερες επιδόσεις στο σχολείο πιθανώς να επιφέρουν και περισσότερο άγχος στο σπίτι. Και ούτω καθεξής. Όσο μεγαλύτερο είναι το διάστημα κατά το οποίο το παιδί παραμένει εγκλωβισμένο στον κύκλο της φτώχειας, τόσο λιγότερες είναι και οι πιθανότητες απόδρασης από αυτόν.

Η Επιτροπή του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα του Παιδιού το 2013, αναφορικά με την παιδική φτώχεια στην Ελλάδα, εξέφρασε τις έντονες ανησυχίες της όσον αφορά «στο δικαίωμα στη ζωή, στην επιβίωση και στην ανάπτυξη» των παιδιών και των εφήβων οι οικογένειες των οποίων χάνουν απότομα τα εισοδήματά τους και την πρόσβασή τους στις κοινωνικές υπηρεσίες που χρηματοδοτούνται από το κράτος, κυρίως την υγειονομική περίθαλψη και την κοινωνική ασφάλιση. [footnoteRef:6] [6: http://www.skai.gr/news/world/article/235221/ee-ftoheia-kai-koinonikos-apokleismos-apeiloun-ta-paidia-sos-gia-ellada/]

Σε σχέση με το φύλο, διαπιστώνουμε ότι το ποσοστό κινδύνου φτώχειας είναι υψηλότερο στις γυναίκες σε σχέση με τους άνδρες στο σύνολο του πληθυσμού (23,8% και 22,4% αντίστοιχα), αλλά και σε όλες τις ηλικιακές ομάδες. Δηλαδή, οι γυναίκες κινδυνεύουν περισσότερο σε σχέση με τους άνδρες να βρεθούν σε κατάσταση φτώχειας σε όποια ηλικία και αν βρίσκονται.

Είναι εδραιωμένο ότι η φτώχεια και οι ανεργία είναι γένους θηλυκού, καθώς και πριν από την κρίση οι γυναίκες ήταν «πρωταγωνίστριες» στην ανεργία και στη φτώχεια, όπως και στην κακοπληρωμένη, ευέλικτη και μερική απασχόληση. Στις χώρες της κρίσης, οι γυναίκες είναι τα πρώτα και μάλιστα τα διπλά θύματα της. Και τούτο γιατί οι συνέπειες της κρίσης τις πλήττουν και στον τομέα της αγοράς εργασίας, αλλά και σε εκείνον της οικογένειάς τους. Για παράδειγμα, πέραν του τεράστιου προβλήματος της ανεργίας, σήμερα οι γυναίκες βρίσκονται αντιμέτωπες και με το φαινόμενο της ενδοοικογενειακής βίας – της βίας που ασκείται σε βάρος τους από τους συντρόφους τους και η οποία αυξάνεται όσο βαθαίνει η κρίση. Πρόκειται για μια κατάσταση στα γρανάζια της οποίας συνθλίβονται, σωματικά και ψυχικά, άνδρες και γυναίκες: σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα  της DOVE (Domestic Violence in Europe), παρατηρείται αύξηση της ενδοοικογενειακής βίας λόγω της οικονομικής κρίσης.

Την ίδια στιγμή, η εργαζόμενη μητέρα βρίσκεται αντιμέτωπη με τις συνέπειες της κατάργησης ή της απειλής  για κατάργηση μιας σειράς υποστηρικτικών θεσμών και επιδομάτων εξαιτίας των μέτρων λιτότητας και των πολιτικών που υιοθετούνται στη χώρα μας. Μια γυναίκα που καλείται να ζήσει με μισθό στα όρια της φτώχειας αδυνατεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες ανάθρεψης ενός παιδιού, ιδιαίτερα εάν τυχαίνει αυτή η γυναίκα είναι και μονογονέας. Στην έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ, ο κίνδυνος φτώχειας για μονογονεϊκά νοικοκυριά με ένα τουλάχιστον εξαρτώμενο παιδί φτάνει στο 37,2%.

Τα παραπάνω δεδομένα σαφώς ισχύουν και για την Αιγιαλεία, αν λάβουμε υπόψη τα πληθυσμιακά μεγέθη και το κοινωνικό – οικονομικό προφίλ της πόλης. Η Αιγιαλεία δοκιμάζεται από την οικονομική κρίση και υπέστη σε σημαντικό βαθμό, τις συνέπειες που απορρέουν από αυτή.

Α.1.4 Οργάνωση τοπικής κοινωνίας

Στον ενιαίο Δήμο Αιγιαλείας υπάρχει μεγάλο εύρος φορέων που δραστηριοποιούνται σε διακριτά επίπεδα και σε διαφορετικές κατευθύνσεις, οι οποίοι χαρακτηρίζονται από διαφορετική θεσμική υπόσταση, ευθύνες και αρμοδιότητες.

Στο πρώτο επίπεδο, είναι ο Δήμος . Ο Δήμος πέραν των καθιερωμένων και παραδοσιακών αρμοδιοτήτων των ΟΤΑ, δραστηριοποιείται έντονα σε ζητήματα πολιτισμού, αθλητισμού, κοινωνικής πολιτικής, εκπόνησης αναπτυξιακών μελετών κ.λπ..

Σε δεύτερο επίπεδο, λειτουργεί η Περιφερειακή διάσταση και συνέργεια, καθώς λειτουργούν φορείς σχεδιασμού και εφαρμογής αναπτυξιακών πολιτικών, τοπικού και υπερτοπικού χαρακτήρα.

Σε τρίτο επίπεδο πρέπει να αναφερθούν οι εποπτευόμενοι από το Δήμο, φορείς άσκησης κοινωνικής πολιτικής στην περιοχή, όπως τα ΚΑΠΗ, οι βρεφονηπιακοί σταθμοί κ.α.

Ως τελευταίο επίπεδο πρέπει να αναφερθούν οι Φορείς υλοποίησης προγραμμάτων και δράσεων Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Πρόνοιας, Πολιτισμού, Αθλητισμού, Προστασίας Περιβάλλοντος της Περιοχής. Διακρίνονται σε φορείς του Δημοσίου και λοιπών Νομικών Προσώπων (πχ. Οργανώσεις της Εκκλησίας) και σε τοπικούς συλλόγους, φορείς και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών.

Α.2 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Στην παρούσα ενότητα αναλύεται η οικονομική ανάπτυξη της περιοχής μελέτης. Αρχικά καταγράφεται η διάρθρωση της οικονομικής δραστηριότητας στον Δήμο και κατόπιν αναλύεται η τοπική οικονομία και επιχειρηματικότητα.

Α.2.1 Εργατικό Δυναμικό – Απασχόληση – Ανεργία

Για την περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών του εργατικού δυναμικού, της απασχόλησης και της ανεργίας σε επίπεδο Δήμου Αιγιαλείας, χρησιμοποιήθηκαν οι εξής πηγές πληροφοριών:

· Το Δελτίο της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής για την κατάσταση απασχόλησης για τα έτη 1998-2014 ανά τρίμηνο κατά μόνιμη κατοικία (σε επίπεδο Περιφέρειας).

· Τα αποτελέσματα της Απογραφής έτους 2011.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία σε επίπεδο Επικράτειας και σε επίπεδο Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, τα βασικά μεγέθη απασχόλησης διαμορφώνονται ως εξής: [footnoteRef:7] [7: Πληθυσμός της Ελλάδος (σε χιλιάδες) κατά ΥΠΑ μόνιμης κατοικίας και κατάσταση απασχόλησης για τα έτη 2001 - 2014 ανά τρίμηνο, Ελληνική Στατιστική Αρχή]

Πηγή: ΕΛ.ΣΤΑΤ, ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ

Ειδικά για την ένταση της ανεργίας οι δείκτες της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής για την Δυτική Ελλάδα δείχνουν δραματική αύξηση των ανέργων καθώς τα ποσοστά τριπλασιάστηκαν στη περίοδο 2009-2014.

Από τα επίσημα στοιχεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ της Απογραφή του 2011, καταγράφονται τα εξής:

Κατανομή του πληθυσμού κατά κατάσταση ασχολίας (Δήμος Αιγιαλείας)

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΣΧΟΛΙΑΣ

Σύνολο Χώρας

Περ. Δυτικής Ελλάδος

Δήμος Αιγιαλείας

Απασχολούμενοι

3.727.633

81,27%

206.343

79,01%

15.515

79,98%

Ζητούσαν Εργασία

859.003

18,73%

54.832

20,99%

3.883

20,02%

Μαθητές/Σπουδαστές

1.737.074

119.710

7.397

Συνταξιούχοι

2.407.222

159.389

13.713

Οικιακά

1.224.095

85.669

6.023

Λοιπά

861.259

53.853

3.341

Σύνολο Πληθυσμού

10.816.286

679.796

49.872

Πηγή: ΕΛ.ΣΤΑΤ, Απογραφή 2011

Κατανομή του απασχολούμενου πληθυσμού κατά τομέα οικονομικής δραστηριότητας (Δήμος Αιγιαλείας)

ΤΟΜΕΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ

ΑΠΟΛΥΤΗ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ

ΣΧΕΤΙΚΗ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ %

Πρωτογενής

3.107

20,03%

Δευτερογενής

2.941

18,96%

Τριτογενής

9.467

61,02%

ΣΥΝΟΛΟ

15.515

 

Πηγή: ΕΛ.ΣΤΑΤ, Απογραφή 2011

Από τα παραπάνω προκύπτει :

· Σοβαρό ζήτημα αξιοπιστίας των δεδομένων της Απογραφής του 2011 καθώς η έρευνα Εργατικού Δυναμικού της ΕΛΣΤΑΤ διαμορφώνει διαφορετικούς δείκτες σε σχέση με την απασχόληση και την ανεργία σε επίπεδο χώρας και Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας,

· Το μεγαλύτερο μέρος των απασχολούμενων δραστηριοποιείται στον Τριτογενή Τομέα, και

· Το ποσοστό ανεργίας στο Δήμο Αιγιαλείας είναι λίγο μεγαλύτερο σε σχέση με το αντίστοιχο ποσοστό της Χώρας αλλά μικρότερο από τον Μ.Ο. της Δυτικής Ελλάδας.

Οι εκτιμήσεις της ομάδας σύνταξης του Επιχειρησιακού Προγράμματος για τα επίπεδα απασχόλησης και ανεργίας στο Δήμο Αιγιαλείας είναι:

· Τόσο τα στοιχεία της απογραφής του 2011 όσο και οι πραγματοποιούμενες αναγωγές σε σημερινά δεδομένα υποεκτιμούν το ποσοστό ανεργίας στο Δήμο Αιγιαλείας.

· Σύμφωνα με την εκτίμηση της Ομάδας Σύνταξης του Επιχειρησιακού Προγράμματος το ποσοστό ανεργίας στον Δήμο Αιγιαλείας ανέρχεται στο 30%.

· Το ποσοστό ανεργίας των γυναικών είναι υψηλότερο από των ανδρών, ακολουθώντας την αντίστοιχη τάση σε επίπεδο χώρας.

· Το ποσοστό των «νέων ανέργων», δηλαδή όσων εισέρχονται για πρώτη φορά στην αγορά εργασίας αναζητώντας απασχόληση εμφανίζει αύξηση.

· Ο υψηλότερος ρυθμός αύξησης ανέργων παρατηρείται στους νέους ηλικίας έως 31 ετών, στις ηλικίες των οποίων λογικά εμφανίζεται και το μεγαλύτερο ποσοστό ανεργίας.

· Η κατανομή της ανεργίας, λαμβάνοντας υπόψη το επίπεδο εκπαίδευσης, έχει ως εξής: το υψηλότερο ποσοστό ανεργίας παρατηρείται σε όσους δεν έχουν πάει καθόλου σχολείο. Ακολουθούν τα άτομα που έχουν τελειώσει μερικές τάξεις δημοτικού και οι απόφοιτοι τριτάξιας μέσης εκπαίδευσης. Χαμηλότερα ποσοστά παρατηρούνται σε όσους έχουν διδακτορικό ή μεταπτυχιακό και στους πτυχιούχους της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

· Η συνεχιζόμενη τάση «τριτογενοποίησης» των οικονομικών δραστηριοτήτων στην ευρύτερη περιοχή της Αχαϊας, η οποία συνίσταται στη μείωση της απασχόλησης στους κλάδους του πρωτογενή και δευτερογενή τομέα και η συνακόλουθη αύξηση της απασχόλησης στους κλάδους του τριτογενή τομέα, έχει επίδραση και στην περιοχή του Δήμου Αιγιαλείας, στον οποίο παρατηρούνται αντίστοιχες εξελίξεις.

· Η γενικότερη οικονομική κατάσταση της χώρας σήμερα, επηρεάζει αρνητικά όλο τον πληθυσμό και πρωτίστως τους πληθυσμούς και τις περιοχές που αντιμετώπιζαν ήδη προβλήματα κοινωνικό-οικονομικής ένταξης και καθυστέρησης στην ανάπτυξη.

Α.2.2 Επιχειρηματικότητα – Οικονομική Δραστηριότητα

Η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας αποτελεί μία από τις φτωχότερες περιφέρειες της Ελλάδας ενώ σε αυτή καταγράφεται μία συνεχιζόμενη τάση μείωσης του κ.κ.ΑΕΠ, η οποία σε μεγάλο βαθμό οφείλεται στην παρατεταμένη οικονομική κρίση της χώρας. Η εικόνα αυτή χαρακτηρίζει γραμμικά τις τάσεις εξέλιξης των οικονομικών μεγεθών των Περιφερειών της χώρας κατά την διάρκεια της κρίσης, οπότε και η κύρια μορφή ανισοτήτων δεν είναι μεταξύ Περιφερειών, αλλά εντός των Περιφερειών.

Είναι χαρακτηριστικό ότι λόγω της εντονότερης οικονομικής δραστηριότητας στην ΠΕ Αχαΐας, διαπιστώνονται σημαντικές ενδοπεριφερειακές ανισότητες στη βάση του κ.κ.ΑΕΠ. Αξίζει να σημειωθεί ότι, σε σχέση με το 2008, η ΠΕ Αχαΐας εμφανίζει το μεγαλύτερο αρνητικό ρυθμό μεταβολής του κ.κ.ΑΕΠ μεταξύ των ΠΕ της Π. Δυτικής Ελλάδας, ενδεικτικό της συγκριτικά μεγαλύτερης επίπτωσης που είχε η οικονομική κρίση στην συγκεκριμένη ΠΕ, λόγω και του σημαντικής έντασης αστικού χαρακτήρα της ΠΕ, στην οποία οι δυναμικοί κλάδοι είναι αυτοί που πλήττονται περισσότερο από την κρίση.

Προκειμένου να αξιολογηθεί η υπάρχουσα κατάσταση στους τομείς παραγωγικών δραστηριοτήτων, θεωρήθηκε απαραίτητο να ενσωματωθεί μια ανάλυση της οικονομικής φυσιογνωμίας του Δήμου Αιγιαλείας, κατά κλάδο οικονομικής δραστηριότητας συγκριτικά με το σύνολο της ΠΕ Αχαϊάς και της Δυτικής Ελλάδας. Η ανάλυση αυτή συσχετίζει τους κυρίαρχους παραγωγικούς κλάδους με την εξέλιξη του πληθυσμού του, και εμμέσως αποκαλύπτει και αναδεικνύει τις δυναμικές ζώνες παραγωγικών δραστηριοτήτων.

Ελλείψει στοιχείων κλαδικής απασχόλησης και εισοδήματος κατά καλλικράτειο δήμο, η ως άνω ανάλυση βασίστηκε στη χωρική κατανομή των επιχειρήσεων κατά κλάδο και δήμο, για την οποία η ΕΛ.ΣΤΑΤ. διαθέτει στοιχεία. Χρησιμοποιήθηκαν τα στοιχεία του ΣΤΑΚΟΔ 08 της ΕΛ.ΣΤΑΤ., που παρατίθενται στους πίνακες «Ανάλυση επιχειρήσεων κατά διψήφιο κωδικό» στο Παράρτημα α.6.1.

Στο δεξιό μέρος του πίνακα οι κλάδοι του ΣΤΑΚΟΔ 08 ομαδοποιούνται σε 14 ομάδες, σύμφωνα με τους κωδικούς ΣΤΑΚΟΔ 08 που φαίνονται στην επικεφαλίδα του πίνακα. Αναγράφεται ο αριθμός των επιχειρήσεων της ομάδας σε κάθε δήμο, και από κάτω, με κόκκινο, το ποσοστό των επιχειρήσεων της ομάδας, στο σύνολο των επιχειρήσεων του δήμου. Στη συνέχεια, οι 14 ομάδες κλάδων ομαδοποιούνται σε 5, που αντιστοιχούν στον πρωτογενή τομέα, το δευτερογενή, τον τουρισμό / παραθεριστική κατοικία και τις υπηρεσίες.

Ο πρωτογενής τομέας χωρίζεται σε δύο κατηγορίες, ανάλογα με τη διαθεσιμότητα πεδινών εκτάσεων του δήμου (όπως δίνεται στο αριστερό μέρος του πίνακα ως ποσοστό εκτάσεων χαμηλότερων των 600 μ., μεταξύ 600-800 μ., και υψηλότερων των 800μ.): α) στον «κεντρομόλο» πρωτογενή, που ελκύει θεωρητικώς απασχόληση στις γόνιμες πεδινές εκτάσεις και β) στον «φυγόκεντρο» πρωτογενή, που εμφανίζει μεγάλο ποσοστό εξαρτημένης απασχόλησης με χαμηλό εισόδημα στις ορεινές περιοχές.

Στο δευτερογενή ομαδοποιούνται οι κλάδοι μεταποίησης τροφίμων, βιομηχανίας και υποδομών.

Στον τουρισμό/παραθεριστική κατοικία ομαδοποιούνται οι κλάδοι καταλυμάτων, εστίασης και οικοδόμησης (με το σκεπτικό ότι η εκτός σχεδίου οικοδόμηση αφορά ως επί το πλείστον παραθεριστική κατοικία), ενοικιαζόμενα διαμερίσματα καιάλλα τουριστικά καταλύματα.

Οι υπηρεσίες προστίθενται ως έχουν. Στη συνέχεια αθροίζονται και χαρτογραφούνται, στους χάρτες που ακολουθούν, τα ποσοστά των επιχειρήσεων κάθε μιας από τις 5 ομάδες, σε τρεις κατηγορίες, ανάλογα με την ένταση που εμφανίζουν σε κάθε δήμο. Δεν χαρτογραφείται το εμπόριο, γιατί ο μεγάλος αριθμός επιχειρήσεων λιανικού εμπορίου σε όλους τους δήμους φανερώνει ίσως την παθογένεια ενός κλάδου που στηρίζεται στην παροχή εισαγόμενων αγαθών και αλλοιώνει την εικόνα.

2

Χωρική κατανομή επιχειρήσεων ανά κλάδο και Δήμο – Σύγκριση με εξέλιξη πληθυσμού [footnoteRef:8] [8: Πηγή : Αξιολόγηση, αναθεώρηση και εξειδίκευση Περιφερειακού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάοτυξης Περιφέρειας Δυτ. Ελλάδας, Νοέμβριος 2012 ]

Χωρική Κατανομή Κατανομή Επιχειρήσεων ανά Κλάδο και Δήμο της Περ. Δυτ. Ελλάδος [footnoteRef:9] [9: Πηγή : Αξιολόγηση, αναθεώρηση και εξειδίκευση Περιφερειακού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάοτυξης Περιφέρειας Δυτ. Ελλάδας, Νοέμβριος 2012 ]

Πρωτογενής Τομέας

Μεταποίηση, Βιομηχανία, Υποδομές

Τουρισμός,

Υπηρεσίες

Ειδικότερα παρατηρούμε τα εξής:

α. Πρωτογενής τομέας

Σε επίπεδο Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας ο πρωτογενής τομέας συμβάλλει εντατικά στην οικονομική βάση και την αύξηση πληθυσμού δήμων με συγκριτικό πλεονέκτημα στη γεωργία (Ανδραβίδα – Κυλλήνη, Πηνειός - Δυτ. Αχαΐα και Ερύμανθος) και ελάχιστα στις αστικές περιοχές (Πάτρα, Αιγιαλεία) , ενώ ο «φυγόκεντρος» δημιουργεί τάσεις φυγής στις ορεινές περιοχές.

Οι δυναμικές ζώνες της περιφέρειας παραμένουν οι ίδιες την τελευταία δεκαετία:

- ο κάμπος – πεδινές περιοχές της Ηλείας και οι πεδινές περιοχές Αγρινίου – Μεσολογγίου (για τα γεωργικά προϊόντα),

- οι ημιορεινές περιοχές, κυρίως της Αιτωλ/νίας και σε δεύτερο βαθμό της Ηλείας και Αχαϊας για την κτηνοτροφία, και

- οι περιοχές εσωτερικών υδάτων της Αιτωλ/νίας και Ηλείας και εκτάσεις στις δυτικές ακτές της Αιτωλ/νίας και του Αμβρακικού για τις υδατοκαλλιέργειες.

Σε επίπεδο δήμων οι πεδινές και ημιορεινές περιοχές που εμφανίζουν έντονη δυναμικότητα στον τομέα της φυτικής και ζωϊκής παραγωγής και εξακολουθούν να είναι οι δυναμικές ζώνες του πρωτογενή τομέα:

· Η περιοχή των δήμων Πύργου – Ήλιδας – Πηνειού – Ανδραβίδας / Κυλλήνης για την ΠΕ Ηλείας

· Η περιοχή των δήμων Μεσολογγίου – Αγρινίου – Ακταίου / Βόνιτσας – Αμφιλοχίας για την ΠΕ Αιτωλ/νίας και

· Η περιοχή των δήμων Δυτικής Αχαϊας – Πατρέων – Ερυμάνθου για την ΠΕ Αχαϊας.

Βασικά συμπεράσματα :

· Η μεγάλη υστέρηση στην έρευνα και στην εισαγωγή νέων μεθόδων για την ανάπτυξη των δραστηριοτήτων του πρωτογενή τομέα μέσα από την καθετοποίηση της παραγωγής τους, συνεχίσθηκε και την τελευταία 10ετία, περίπου στον ίδιο βαθμό με το επίπεδο σχετικής στασιμότητας των προηγούμενων 10ετιών.

· Η μεταποίηση των παραγόμενων αγροτικών προϊόντων έχει σημαντικά περιθώρια ανάπτυξης σε όρους μεγέθυνσης της μεταπαραγωγικής προστιθέμενης αξίας. Οι επιχειρήσεις αυτές, χρειάζονται συστηματική στήριξη για θέματα υιοθέτησης και ανάπτυξης καινοτομιών, εκσυγχρονισμού, βελτίωσης της ποιότητας, της υγιεινής και ασφάλειας των προϊόντων τους.

· Οι επιχειρήσεις μεταποίησης αγροτικών προϊόντων έχουν μεγάλα περιθώρια ανάπτυξης και αφορούν κυρίως στους παρακάτω υποκλάδους: σφαγεία, μονάδες επεξεργασίας κρέατος, τυροκομεία, ελαιοτριβεία – τυποποιητήρια ελαιόλαδου, συσκευαστήρια.

Στις Αρχές του έτους 2015 η Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας προχώρησε στην πρώτη (1η) επικαιροποίηση του Καλλιεργητικού Πλάνου.

Η συγκεκριμένη διαδικασία λαμβάνει χώρα στα πλαίσια συνεχούς στήριξης του πρωτογενή τομέα της Περιφέρειάς μας, με σκοπό την αναζήτηση στοιχείων και καινοτομιών που θα εμπλουτίσουν με νέα πληροφορία και γνώση όλους τους εμπλεκόμενους και απασχολούμενους με την πρωτογενή παραγωγή.

Με βάση τη μελέτη για την υφιστάμενη που περιλαμβάνεται στο Καλλιεργητικό Πλάνο της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας: [footnoteRef:10] [10: http://www.pde.gov.gr/gr/enimerosi/epixeirisiakos-sxediasmos-protogeni-tomea/item/1326-kalliergitiko-plano-perifereias-dytikis-elladas.html]

· στο Δήμο Αιγιαλείας οι καλλιέργειες που καταλαμβάνουν το μεγαλύτερο μέρος της καλλιεργούμενης έκτασης είναι: η ελιά (70.381,1 στρ.), η σταφίδα (41.501,6 στρ.), το αμπέλι (9.272,4 στρ.) και τα εσπεριδοειδή (5.725,4 στρ.). Ακολουθούν σε μικρότερες αλλά σημαντικές εκτάσεις οι καλλιέργειες: των λοιπών σιτηρών (1.528,6 στρ.), των καρπών με κέλυφος (843,2 στρ.) και των δενδρωδών καλλιεργειών (632,8 στρ.). Μικρές εκτάσεις καταγράφονται σε καλλιέργειες όπως: το σκληρό σιτάρι, τα κηπευτικά, ο αραβόσιτος, οι ζωοτροφές, οι ανθοκομικές καλλιέργειες, τα οσπριοειδή κ.α.

· στην Π.Ε. Αχαΐας στο Νομό Αχαΐας η μελισσοκομία ασκείται από παραγωγούς όλων των διαμερισμάτων πλην των κατοίκων των πεδινών περιοχών του Δήμου Δυτικής Αχαΐας, όπου κυριαρχούν εντατικές καλλιέργειες κηπευτικών. Καθώς η διάρκεια ζωής του εντόμου ποικίλει στην περίοδο του έτους και εξαρτάται από τις εποχές και τη δραστηριότητά του (π.χ. αν εργάζεται πολύ, τότε ζει λιγότερο) το γεγονός αυτό δίνει μεγάλο εύρος στον πληθυσμό των μελισσοσμηνών στη διάρκεια του έτους το οποίο υπολογίζεται σε 40.000 έως 80.000 κυψέλες από 700 περίπου ενεργούς μελισσοκόμους (κατά κύριο επάγγελμα και μη) με τάσεις ανόδου.

· στην Π.Ε. Αχαΐας οι ενεργοί βιοκαλλιεργητές είναι 50 με τις κάτωθι καλλιέργειες ενταγμένες στο πρόγραμμα της Βιολογικής Γεωργίας: ελιές με 1352 στρ., αμπέλια 126 στρ., σταφίδα 8 στρ., εσπεριδοειδή 86 στρ., σιτηρά- αγρανάπαυση 741 στρ. και ψυχανθή 486 στρ. Επίσης, στο πρόγραμμα της Βιολογικής Κτηνοτροφίας οι ενταγμένοι παραγωγοί ανέρχονται σε 17 με 2741 αιγοπρόβατα, 310 βοοειδή και 8541 στρ. βοσκοτόπων ενταγμένων στο πρόγραμμα.

Σύμφωνα με τα γενικά συμπεράσματα της Διεύθυνσης Αγροτικής Οικονομίας της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, η γεωμορφολογία και το κλίμα της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας παρουσιάζουν εξαιρετική ποικιλία, παρέχοντας την δυνατότητα δραστηριοποίησης του αγροτικού κόσμου της σε όλους τους κλάδους που αφορούν τον πρωτογενή τομέα (φυτική παραγωγή, ζωική παραγωγή- κτηνοτροφία, αλιεία και μελισσοκομία).

Β. Δευτερογενής τομέας

Ο δευτερογενής τομέας συμβάλλει εντατικά στην οικονομική βάση μιας ομάδας δήμων γύρω από την Πάτρα και την Αιγιαλεία, διαμορφώνοντας μια δυναμική ζώνη .

Ουσιαστικά, ο κύριος πόλος βιομηχανικής συγκέντρωσης της περιφέρειας είναι η ευρύτερη περιοχή της Πάτρας και προσφέρεται ως ‘’περιοχή εντατικοποίησης’’, έχοντας την προοπτική, κάτω από προϋποθέσεις, να χαρακτηρισθεί ως δυναμική ζώνη. Παρουσιάζει τις σημαντικότερες συγκεντρώσεις εγκαταστάσεων του δευτερογενή τομέα. Στην ευρύτερη αυτή περιοχή λειτουργούν οι δύο ενεργές θεσμοθετημένες οργανωμένες περιοχές του δευτερογενή τομέα, η ΒΙΠΕ και το Βιοτεχνικό Πάρκο Πατρών.

Η ανάκαμψη του δευτερογενή τομέα και ιδιαίτερα της μεταποίησης εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις προσπάθειες για την αύξηση της ανταγωνιστικότητας του πρωτογενή τομέα, και ειδικότερα ο κλάδος μεταποίησης των τρ