Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

of 218 /218
À¶√Àƒ°∂π√ ∂£¡π∫∏™ ¶∞π¢∂π∞™ ∫∞𠣃∏™∫∂Àª∞∆ø¡ ¶∞π¢∞°ø°π∫√ π¡™∆π∆√À∆√ ∂ÈÚ‹ÓË ºÈÏÈ¿ÎË-Warburton ªÈ¯·‹Ï °ÂˆÚÁȷʤÓÙ˘ °ÂÒÚÁÈÔ˜ ∫ÔÙ˙fiÁÏÔ˘ ª·ÚÁ·Ú›Ù· §Ô˘Î¿ ANA¢OXO™ ™Y°°PAºH™: OP°ANI™MO™ EK¢O™Eø™ ¢I¢AKTIKøN BIB§IøN A£HNA °Ú·ÌÌ·ÙÈ΋ EãÎ·È ™Ùã¢ËÌÔÙÈÎÔ‡

Embed Size (px)

description

xristx.blogspot.gr

Transcript of Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

Page 1: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

À¶√Àƒ°∂π√ ∂£¡π∫∏™ ¶∞π¢∂π∞™ ∫∞𠣃∏™∫∂Àª∞∆ø¡

¶ ∞ π ¢ ∞ ° ø ° π ∫ √ π ¡ ™ ∆ π ∆ √ À ∆ √

∂ÈÚ‹ÓË ºÈÏÈ¿ÎË-Warburton ªÈ¯·‹Ï °ÂˆÚÁȷʤÓÙ˘

°ÂÒÚÁÈÔ˜ ∫ÔÙ˙fiÁÏÔ˘ ª·ÚÁ·Ú›Ù· §Ô˘Î¿

ANA¢OXO™ ™Y°°PAºH™:

OP°ANI™MO™ EK¢O™Eø™ ¢I¢AKTIKøN BIB§IøN

A£HNA

°Ú·ÌÌ·ÙÈ΋EãÎ·È ™Ùã¢ËÌÔÙÈÎÔ‡

Page 2: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού
Page 3: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

¶ÚfiÏÔÁÔ˜

™Ùfi¯Ô˜ ÙÔ˘ ÂÁ¯ÂÈÚȉ›Ô˘ Â›Ó·È Ó· Ô‰ËÁ‹ÛÂÈ Ì ÙÚfiÔ Â˘¯¿ÚÈÛÙÔ Î·È ·ÈÁÓÈÒ‰Ë ÙÔ˘˜ ÌÈÎÚÔ‡˜ Ì·ıË-

Ù¤˜ ÛÙË Û˘ÓÂȉËÙÔÔ›ËÛË ÙÔ˘ Û˘ÛÙËÌ·ÙÈÎÔ‡ ̄ ·Ú·ÎÙ‹Ú· Ù˘ ÁÏÒÛÛ·˜. ∏ ËÏÈΛ· ÙˆÓ Ì·ıËÙÒÓ, ·fi

ÙË Ì›· ÏÂ˘Ú¿, Î·È Ë Ê‡ÛË ÙÔ˘ ‚È‚Ï›Ô˘ ·˘ÙÔ‡ ̂ ˜ ÂÁ¯ÂÈÚȉ›Ô˘ ·Ó·ÊÔÚ¿˜ (Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔ ∞Ó·Ï˘ÙÈ-

Îfi ¶ÚfiÁÚ·ÌÌ· ™Ô˘‰ÒÓ), ·fi ÙËÓ ¿ÏÏË, ηÙ‡ı˘Ó·Ó Û ÌÂÁ¿ÏÔ ‚·ıÌfi ÙȘ ÂÈÏÔÁ¤˜ Ì·˜. ™ÎÔfi˜

Ì·˜, ÏÔÈfiÓ, Â›Ó·È Ó· ÚÔÛʤÚÔ˘Ì ÛÙÔ˘˜ Ì·ıËÙ¤˜ Î·È ÙÔ˘˜ ‰·ÛοÏÔ˘˜ ¤Ó· Â˘Û‡ÓÔÙÔ, ‡¯ÚËÛÙÔ

Î·È ÌÂıÔ‰ÈÎfi ‰È‰·ÎÙÈÎfi ÂÚÁ·Ï›Ô.

∆· ȉȷ›ÙÂÚ· ·˘Ù¿ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο ÙÔ˘ ‚È‚Ï›Ô˘ °Ú·ÌÌ·ÙÈ΋ ∂ãÎ·È ™Ùã¢ËÌÔÙÈÎÔ‡ ˘·ÁfiÚÂ˘Û·Ó

οÔȘ ··Ú·›ÙËÙ˜ ·ÏÔÔÈ‹ÛÂȘ ·ÏÏ¿ Î·È ÔÚÈṲ̂Ó˜ ÛËÌ·ÓÙÈΤ˜ ‰È·ÊÔÚÔÔÈ‹ÛÂȘ ÛÙÔ ÂÚÈÂ-

¯fiÌÂÓÔ ÙÔ˘ ÂÁ¯ÂÈÚȉ›Ô˘ ÙfiÛÔ ·fi ÙȘ Û‡Á¯ÚÔÓ˜ ÁψÛÛÔÏÔÁÈΤ˜ ÌÂϤÙ˜ ÁÈ· ÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋ ÁÏÒÛ-

Û· (Ô˘ ·Â˘ı‡ÓÔÓÙ·È Û ÂȉÈÎÔ‡˜) fiÛÔ Î·È ·fi ÙȘ ·Ú·‰ÔÛȷΤ˜ ÁÚ·ÌÌ·ÙÈΤ˜. ŒÙÛÈ, ÁÈ· ÚÒÙË

ÊÔÚ¿ ÂÈÛ¿ÁÔÓÙ·È Û ٤ÙÔÈÔ ÂÁ¯ÂÈÚ›‰ÈÔ ÎÂÊ¿Ï·È· ÁÈ· ÙËÓ ¶Ú·ÁÌ·ÙÔÏÔÁ›· / ÁψÛÛÈ΋ ̄ Ú‹ÛË, ÙË ™‡-

ÓÙ·ÍË Î·È ÙË ™ËÌ·ÛÈÔÏÔÁ›·. ∂›Û˘, Û fiÏÔ ÙÔ ‚È‚Ï›Ô ¤¯ÂÈ Á›ÓÂÈ ÚÔÛ¿ıÂÈ· Ó· ·ÍÈÔÔÈËıÔ‡Ó Ù· Ô-

Ú›ÛÌ·Ù· Ù˘ ÁψÛÛÔÏÔÁÈ΋˜ ¤Ú¢ӷ˜ Î·È ÂÚÈÁÚ·Ê‹˜ Ù˘ ÂÏÏËÓÈ΋˜ ÁÏÒÛÛ·˜ Ô˘ Â›Ó·È ··Ú·›-

ÙËÙ· Î·È ÛÙÔÓ ‚·ıÌfi Ô˘ οÙÈ Ù¤ÙÔÈÔ Â›Ó·È ·È‰·ÁˆÁÈο ÂÊÈÎÙfi. ¶ÚÔÛʤÚÂÙ·È, ÁÈ· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, ÌÈ·

Ó¤· ÂÚÈÁÚ·Ê‹ ÙÔ˘ ÚËÌ·ÙÈÎÔ‡ Û˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜ (Ì ¤ÌÊ·ÛË ÛÙË ‰È¿ÎÚÈÛË ¯ÚÔÓÈ΋˜ ‚·ıÌ›‰·˜ / ÔÈÔ‡

ÂÓÂÚÁ›·˜ Î·È Ì ·ÚΤÛÙÂÚË ·Ó¿Ï˘ÛË ÙˆÓ Ù‡ˆÓ Ù˘ ˘ÔÙ·ÎÙÈ΋˜), Û˘ÓÔÙÈ΋ ÂÈÛ·ÁˆÁ‹ ÛÙËÓ

¤ÓÓÔÈ· Ù˘ ‰ÔÌ‹˜ ÙˆÓ ÊÚ¿ÛÂˆÓ Î·È ÙˆÓ ·Ú·ÁfiÓÙˆÓ Ô˘ ÂËÚ¿˙Ô˘Ó ÙË ÛÂÈÚ¿ ÙˆÓ Û˘ÛÙ·ÙÈÎÒÓ

Ù˘ ÚfiÙ·Û˘, Î·È Ï‹ıÔ˜ ¿ÏÏˆÓ ‚ÂÏÙÈÒÛÂˆÓ ÛÙË ÁÚ·ÌÌ·ÙÈ΋ ·Ó¿Ï˘ÛË Ù˘ ÁÏÒÛÛ·˜. ∞fi ÙËÓ ¿Ï-

ÏË ÏÂ˘Ú¿, ÔÚÈṲ̂ӷ ‰‡ÛÎÔÏ· ÁψÛÛÈο Ê·ÈÓfiÌÂÓ· ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙ÔÓÙ·È Û ÂÍ·ÈÚÂÙÈο ·ÏÔ˘ÛÙÂ˘Ì¤-

ÓË ÌÔÚÊ‹ ÛÙÔ ÂÁ¯ÂÈÚ›‰ÈÔ, ÒÛÙ ÔÈ ÌÈÎÚÔ› Ì·ıËÙ¤˜ Ó· ¿ÚÔ˘Ó ÌfiÓÔ ÌÈ· ÚÒÙË Á‡ÛË ÁÈ· ÁψÛÛÈΤ˜

¤ÓÓÔȘ ÙȘ Ôԛ˜ ı· ‰È‰·¯ıÔ‡Ó ·Ó·Ï˘ÙÈÎfiÙÂÚ· Û ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË Û¯ÔÏÈ΋ ‚·ıÌ›‰·. ŒÙÛÈ, ÁÈ· ·Ú¿-

‰ÂÈÁÌ·, ÛÙËÓ ÂÓfiÙËÙ· 3, ÂÓÒ ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙Ô˘Ì ٷ ʈӋ̷ٷ Ù˘ ÂÏÏËÓÈ΋˜, ̄ ÚËÛÈÌÔÔÈԇ̠ÙÔÓ fiÚÔ

ÊıfiÁÁÔÈ ÁÈ· Ó· ·ÔʇÁÔ˘Ì ÙË ̄ Ú‹ÛË Ù˘ ·ÊËÚË̤Ó˘ ÁψÛÛÔÏÔÁÈ΋˜ ¤ÓÓÔÈ·˜ ÊÒÓËÌ·. øÛÙfi-

ÛÔ, ‰ÂÓ ÂÍÂÙ¿˙Ô˘Ì ÏÂÙÔÌÂÚÒ˜ ÙÔ˘˜ ÊıfiÁÁÔ˘˜ Ù˘ ÁÏÒÛÛ·˜ Ì·˜, ÁÈ·Ù› ‰Â ı¤ÏÔ˘Ì ӷ ÚÔηϤ-

ÛÔ˘Ì ۇÁ¯˘ÛË Û ̷ıËÙ¤˜ Î·È ‰·ÛοÏÔ˘˜ Ì ÙËÓ ·Ó¿Ï˘ÛË Ê·ÈÓÔÌ¤ÓˆÓ ·ÏÏÔʈӛ·˜.

™ÙÔ Û‡ÓÔÏfi Ù˘, Ë °Ú·ÌÌ·ÙÈ΋ ∂ãÎ·È ™Ùã¢ËÌÔÙÈÎÔ‡ ·ÎÔÏÔ˘ı› ÙȘ ·Ú¯¤˜ Ù˘ Û‡Á¯ÚÔÓ˘ ·Ó¿-

Ï˘Û˘ Ù˘ ÁÏÒÛÛ·˜. ¢›ÓÂÈ ÚÔÙÂÚ·ÈfiÙËÙ· ÛÙË ÌÂϤÙË ÙÔ˘ ÚÔÊÔÚÈÎÔ‡ ÏfiÁÔ˘ Î·È ÛÙË ¯Ú‹ÛË Ù˘

ÁÏÒÛÛ·˜ ̂ ˜ ÂÚÁ·Ï›Ԣ ÛΤ„˘ Î·È ÂÈÎÔÈÓˆÓ›·˜. ŒÙÛÈ, ÙÔÓ›˙ÂÙ·È Ô ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÈÎfi˜ ̄ ·Ú·ÎÙ‹Ú·˜ Ù˘

ÁÏÒÛÛ·˜, Ë ÔÔ›· ÚÔÛʤÚÂÈ ÛÙÔÓ ÔÌÈÏËÙ‹ ÙË ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ· Ó· ÂÎÊÚ¿ÛÂÈ ÙÔ Ì‹Ó˘Ì¿ ÙÔ˘ Ì ÂÓ·Ï-

5

Page 4: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

Ï·ÎÙÈÎÔ‡˜ ÙÚfiÔ˘˜, ÁψÛÛÈο Û˘Ó·Ê›˜ ·ÏÏ¿ Î·È ÂÈÎÔÈÓˆÓȷο ‰È·ÎÚÈÙÔ‡˜. ™ÙÔ Ï·›ÛÈÔ ·˘Ùfi, ÛÙfi-

¯Ô˜ ÙÔ˘ ÂÁ¯ÂÈÚȉ›Ô˘ Â›Ó·È Ó· ÂÍÔÈÎÂȈı› Ô ÌÈÎÚfi˜ Ì·ıËÙ‹˜ Ì ʷÈÓfiÌÂÓ· ÔÏ˘Ù˘›·˜ Û fiÏ· Ù· ›-

‰· ÏfiÁÔ˘ (.¯. ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎÔ‡˜ ÙÚfiÔ˘˜ ¤ÎÊÚ·Û˘ ÙˆÓ ›‰ÈˆÓ ÏÂÎÙÈÎÒÓ Ú¿ÍˆÓ, ÔÏ˘Ù˘›· ÛÙȘ

ÌÔÚÊÔÏÔÁÈΤ˜ ηٷϋÍÂȘ ÙˆÓ ÎÏÈÙÒÓ ÌÂÚÒÓ ÙÔ˘ ÏfiÁÔ˘, ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎÔ‡˜ ÙÚfiÔ˘˜ ÁÚ·ÌÌ·ÙÈ΋˜ ·fi-

‰ÔÛ˘ ÙˆÓ ›‰ÈˆÓ Û˘ÓÙ·ÎÙÈÎÒÓ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÈÒÓ Î·È ‰È·ÊÔÚÂÙÈο ›‰· ‡ÊÔ˘˜ ·Ó¿ÏÔÁ· Ì ÙËÓ ÂÈ-

ÎÔÈÓˆÓȷ΋ ÂÚ›ÛÙ·ÛË).

∆Ô ‚È‚Ï›Ô ·˘Ùfi ̄ ˆÚ›˙ÂÙ·È Û ¤ÓÙ ̤ÚË (·. ¶Ú·ÁÌ·ÙÔÏÔÁ›·, ‚. ºˆÓËÙÈ΋ – ºˆÓÔÏÔÁ›·, Á. ∫ÏÈ-

ÙÈ΋ ÌÔÚÊÔÏÔÁ›·, ‰. ™‡ÓÙ·ÍË, Â. ™ËÌ·ÛÈÔÏÔÁ›· – ™‡ÓıÂÛË – ¶·Ú·ÁˆÁÈ΋ ÌÔÚÊÔÏÔÁ›·), Ù· ÔÔ›·

¤¯Ô˘Ó ̂ ˜ ·ÊÂÙËÚ›· Ù· ·ÓÙ›ÛÙÔȯ· ›‰· ÁψÛÛÈ΋˜ ·Ó¿Ï˘Û˘.

∞˜ ‰Ô‡Ì ÙÒÚ· ÙÔ˘˜ ÎÂÓÙÚÈÎÔ‡˜ ̄ ·Ú·ÎÙ‹Ú˜ ÙÔ˘ ‚È‚Ï›Ô˘:

∫È ÂÁÒ Â›Ì·È Ô µÚ·Û›‰·˜. ™˘¯Ó¿, ‚ÔËı¿ˆ ÙÔÓ √Ú¤ÛÙË Ó·

ÂÍȯÓÈ¿ÛÂÈ Ù· Ì˘ÛÙ‹ÚÈ· Ù˘ ÁÏÒÛÛ·˜ ηÈÙÔ˘ ÂÍËÁÒ ÙÔ˘˜ ηÓfiÓ˜ Ù˘

ÁÚ·ÌÌ·ÙÈ΋˜.

∂›Ì·È Ô√Ú¤ÛÙ˘ ηÈ

ı¤Ïˆ Ó··Ó·Î·Ï‡„ˆ Ò˜

ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ› Ë ÂÏÏËÓÈ΋ÁÏÒÛÛ·. ™˘¯Ó¿·Ó·ÚˆÙÈ¤Ì·È Î·È

„¿¯Óˆ. ∞Ó ‰ÂÓ Í¤Úˆ οÙÈ, ÌÂ

‚ÔËıÔ‡Ó Ô ı›ԘÌÔ˘ Î·È ÙÔ¯ÂψӿÎÈ.

∫È ÂÁÒ ÂÈÛËÌ·›Óˆ ÌÂÚÈο ‰‡ÛÎÔÏ· ÛËÌ›· ηÈ

οÔȘ ÂÍ·ÈÚ¤ÛÂȘ.

6

Page 5: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

7

¶ÂÚȯfiÌÂÓ·

¶¶ƒƒøø∆∆√√ ªª∂∂ƒƒ√√™™ÃÃÚÚËËÛÛÈÈÌÌÔÔÔÔÈÈÒÒ ÙÙËË ÁÁÏÏÒÒÛÛÛÛ·· ÁÁÈÈ·· ÓÓ·· ÂÂÈÈÎÎÔÔÈÈÓÓˆ̂ÓÓ‹‹ÛÛˆ̂ ¶¶ÚÚ··ÁÁÌÌ··ÙÙÔÔÏÏÔÔÁÁ››·· –– °°Ïψ̂ÛÛÛÛÈÈÎ΋‹ ¯̄ÚÚ‹‹ÛÛËË

∂ÓfiÙËÙ· 1: ∆È Î¿Óˆ Ì ٷ ÏfiÁÈ·; ...............................................................................................12∂‡¯ÔÌ·È, ˘fiÛ¯ÔÌ·È, ‰ËÏÒÓˆ, Û˘Ì‚Ô˘Ï‡ˆ, ·Ú·Î·ÏÒ – ˙ËÙÒ, ‰È·Ù¿˙ˆ –··ÁÔÚ‡ˆ, ÂÎÊÚ¿˙ˆ ÊÈÏÈ΋ Î·È Â˘ÁÂÓÈ΋ ‰È¿ıÂÛË (.¯. ¤·ÈÓÔ, Û˘Ì¿ıÂÈ·)

∂ÓfiÙËÙ· 2: ¶Ò˜ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÒ ¤Ó· ΛÌÂÓÔ; ..................................................................................202.1 ∞Ó·ÁÓˆÚ›˙ˆ Ù· ›‰Ë ÙˆÓ ÎÂÈ̤ӈÓ.....................................................................................20

¶ÂÚÈÁڿʈ, ·ÊËÁԇ̷È, ‰›Óˆ Ô‰ËÁ›Â˜, ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÒ ÂȯÂÈÚ‹Ì·Ù· 2.2 ™˘Óı¤Ùˆ ΛÌÂÓÔ .................................................................................................................25

™˘Óı¤Ùˆ ·Ú¿ÁÚ·ÊÔ, ÎÂÈÌÂÓÈÎÔ› ‰Â›ÎÙ˜2.3 ∂ÈϤÁˆ ÙÔ Î·Ù¿ÏÏËÏÔ ‡ÊÔ˜ ·Ó¿ÏÔÁ· Ì ÙËÓ ÂÚ›ÛÙ·ÛË ................................................28

∂›ÛËÌÔ (Ù˘ÈÎfi) – ·Ó›ÛËÌÔ (ÔÈΛÔ) ‡ÊÔ˜2.4 ∞ÎÔÏÔ˘ıÒ Î·ÓfiÓ˜ ÛÙËÓ ÂÈÎÔÈÓˆÓ›· ................................................................................29

∫·ÓfiÓ˜ Û˘ÓÂÚÁ·Û›·˜, ηÓfiÓ˜ Û˘ÌÂÚÈÊÔÚ¿˜

¢¢∂∂ÀÀ∆∆∂∂ƒƒ√√ ªª∂∂ƒƒ√√™™ªªÈÈÏÏÒÒ Îη·ÈÈ ÁÁÚÚ¿¿Êʈ̂ -- ººııfifiÁÁÁÁÔÔÈÈ,, ÁÁÚÚ¿¿ÌÌÌÌ··ÙÙ·· Îη·ÈÈ ÛÛ˘̆ÏÏÏÏ··‚‚¤¤˜̃ººˆ̂ÓÓÔÔÏÏÔÔÁÁ››·· Îη·ÈÈ ÁÁÚÚ··ÊÊ‹‹

∂ÓfiÙËÙ· 3: ¶Ò˜ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÒ Ï¤ÍÂȘ; ...........................................................................................343.1 ºıfiÁÁÔÈ ...............................................................................................................................343.2 °Ú¿ÌÌ·Ù·.............................................................................................................................39

∂ÓfiÙËÙ· 4: ¶Ò˜ ÚÔʤڈ Î·È Áڿʈ ϤÍÂȘ Î·È ÊÚ¿ÛÂȘ; .......................................................444.1 §¤ÍÂȘ, Û˘ÏÏ·‚¤˜, Û˘ÏÏ·‚ÈÛÌfi˜ ........................................................................................444.2 ∞·ÏÔÈÊ‹ ʈӋÂÓÙÔ˜ .........................................................................................................464.3 ∆fiÓÔ˜ Î·È ¿ÏÏ· ÔÚıÔÁÚ·ÊÈο ÛËÌ›·.................................................................................48

ŒÁÎÏÈÛË ÙÔ˘ ÙfiÓÔ˘, ‰È·Ï˘ÙÈο – ·fiÛÙÚÔÊÔ˜ – ˘Ô‰È·ÛÙÔÏ‹4.4 ™ËÌ›· ÛÙ›Í˘ ......................................................................................................................524.5 ∆ÂÏÈÎfi -Ó ..............................................................................................................................55

∆∆ƒƒππ∆∆√√ ªª∂∂ƒƒ√√™™™™¯̄ËËÌÌ··ÙÙ››˙̇ˆ̂ ÏϤ¤ÍÍÂÂÈȘ̃ ∫∫ÏÏÈÈÙÙÈÈÎ΋‹ ÌÌÔÔÚÚÊÊÔÔÏÏÔÔÁÁ››··

∂ÓfiÙËÙ· 5: ¶Ò˜ Û¯ËÌ·Ù›˙ˆ ϤÍÂȘ;............................................................................................585.1 ∆· ̤ÚË ÙÔ˘ ÏfiÁÔ˘..............................................................................................................58

Page 6: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

5.2 ∆‡ÔÈ ÙˆÓ Ï¤ÍÂˆÓ – £¤Ì·, ηٿÏËÍË.................................................................................595.3 °¤ÓÔ˜, ·ÚÈıÌfi˜, ÙÒÛË........................................................................................................595.4 ∆· ¿ÚıÚ· .............................................................................................................................60

∂ÓfiÙËÙ· 6: ªÈÏÒ ÁÈ· ·ÓıÚÒÔ˘˜, ˙Ò·, Ú¿ÁÌ·Ù·, ÂÓ¤ÚÁÂȘ, ηٷÛÙ¿ÛÂȘ Î·È È‰ÈfiÙËÙ˜................................................................................................................................63∆Ô Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi6.1 ∂›‰Ë Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎÒÓ................................................................................................................646.2 ∫Ï›ÛË Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎÒÓ..............................................................................................................64

∞ ∞ÚÛÂÓÈο ........................................................................................................................65 ∞.1 πÛÔÛ‡ÏÏ·‚· Û -˘, -·˜, -Ô˜ ...............................................................................65 ∞.2 ∞ÓÈÛÔÛ‡ÏÏ·‚· Û -·˜, -˘, -˜, -Ô˘˜..................................................................71∞.3 ∞ÓÒÌ·Ï· ·ÚÛÂÓÈο .............................................................................................72

µ £ËÏ˘Î¿ ...........................................................................................................................73µ.1 πÛÔÛ‡ÏÏ·‚· Û -·, -Ë, -ˆ ....................................................................................73µ.2 ∞ÓÈÛÔÛ‡ÏÏ·‚· Û -·, -Ô˘ ...................................................................................78µ.3 §fiÁÈ· ÎÏ›ÛË ıËÏ˘ÎÒÓ Û -Ô˜ .............................................................................79µ.4 √˘ÛÈ·ÛÙÈο ÎÔÈÓÔ‡ Á¤ÓÔ˘˜ .................................................................................81

° √˘‰¤ÙÂÚ·........................................................................................................................82°.1 πÛÔÛ‡ÏÏ·‚· Û -Ô, -È, -Ô˜....................................................................................82 °.2 ∞ÓÈÛÔÛ‡ÏÏ·‚· Û -Ì·, -ÈÌÔ, -˜ , -Ó, -˘ ................................................................86

¢ ∞ÓÒÌ·Ï· Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο .....................................................................................................91

∂ÓfiÙËÙ· 7: ¢›Óˆ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜ ÁÈ· ·ÓıÚÒÔ˘˜, ˙Ò·, Ú¿ÁÌ·Ù· Î·È Î·Ù·ÛÙ¿ÛÂȘ ................................................................................................................................93∆Ô Â›ıÂÙÔ 7.1 ∫Ï›ÛË ÂÈı¤ÙˆÓ ...................................................................................................................96

∞ ∂›ıÂÙ· Û -Ô˜, -Ë/-·, -Ô ................................................................................................96µ ∂›ıÂÙ· Û -Ô˜, -È·, -Ô....................................................................................................98° ∂›ıÂÙ· Û -‡˜, -È¿, -‡ ...................................................................................................99¢ ∂›ıÂÙ· Û -‹˜, -È¿, -› ..................................................................................................100∂ ∂›ıÂÙ· Û -˘, -·, -ÈÎÔ................................................................................................101™∆ ∂›ıÂÙ· Û -¿˜/-‹˜, -Ô‡, -¿‰ÈÎÔ/-Ô‡‰ÈÎÔ/-‹‰ÈÎÔ ...........................................................102∑ ∂›ıÂÙ· Û -ˆÓ, -Ô‡Û·, -ÔÓ Î·È Û -ˆÓ/-ÔÓ·˜, -ÔÓ.......................................................103∏ ∂›ıÂÙ· Û -‡˜, -›·, -‡ Î·È Û -˘, -˜ ......................................................................104£ ∆Ô Â›ıÂÙÔ Ôχ˜.........................................................................................................105

7.2 ÕÎÏÈÙ· ›ıÂÙ· ................................................................................................................. 105 7.3 ¶·Ú·ıÂÙÈο ÂÈı¤ÙˆÓ .......................................................................................................107

∞ µ·ıÌÔ› Û‡ÁÎÚÈÛ˘ ÙˆÓ ÂÈı¤ÙˆÓ.................................................................................107µ ™˘ÁÎÚÈÙÈÎfi˜ ‚·ıÌfi˜ .....................................................................................................108° ÀÂÚıÂÙÈÎfi˜ ‚·ıÌfi˜ ....................................................................................................108¢ ∂Í·ÈÚ¤ÛÂȘ ÛÙ· ·Ú·ıÂÙÈο.........................................................................................110

∂ÓfiÙËÙ· 8: ªÈÏÒ ÁÈ· ·ÓıÚÒÔ˘˜, ˙Ò·, Ú¿ÁÌ·Ù· Î·È Î·Ù·ÛÙ¿ÛÂȘ Ì ¿ÏÏÔ ÙÚfiÔ..............112 √È ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜8.1 ¶ÚÔÛˆÈΤ˜ ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜...................................................................................................1148.2 ∫ÙËÙÈΤ˜ ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜.........................................................................................................1158.3 ∞˘ÙÔ·ı›˜ ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜....................................................................................................1168.4 √ÚÈÛÙÈΤ˜ ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜.......................................................................................................1178.5 ¢ÂÈÎÙÈΤ˜ ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜........................................................................................................118 8.6 ∞Ó·ÊÔÚÈΤ˜ ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜ ...................................................................................................1198.7 ∂ÚˆÙËÌ·ÙÈΤ˜ ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜................................................................................................1208.8 ∞fiÚÈÛÙ˜ ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜........................................................................................................121

∂ÓfiÙËÙ· 9: ªÂÙÚÒ, ‰ËÏÒÓˆ ÔÛfiÙËÙ· Î·È ÛÂÈÚ¿ ....................................................................122∆· ·ÚÈıÌËÙÈο9.1 ∞fiÏ˘Ù· ·ÚÈıÌËÙÈο..........................................................................................................123

8

Page 7: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

9.2 ∆·ÎÙÈο ·ÚÈıÌËÙÈο............................................................................................................1249.3 ¶ÔÏÏ·Ï·ÛÈ·ÛÙÈο ·ÚÈıÌËÙÈο .........................................................................................1279.4 ∞Ó·ÏÔÁÈο ·ÚÈıÌËÙÈο .......................................................................................................1289.5 ¶ÂÚÈÏËÙÈο ·ÚÈıÌËÙÈο ....................................................................................................128

∂ÓfiÙËÙ· 10: ∫¿Óˆ οÙÈ, ·ı·›Óˆ οÙÈ ‹ ‚Ú›ÛÎÔÌ·È Û ÌÈ· ηٿÛÙ·ÛË ...................................130∆Ô Ú‹Ì·10.1 °ÂÓÈο ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο.....................................................................................................131

∞ ¶ÚfiÛˆÔ Î·È ·ÚÈıÌfi˜ ................................................................................................131µ ¶ÔÈfiÓ ÂÓÂÚÁ›·˜ Î·È ¯ÚfiÓÔÈ.......................................................................................131° ºˆÓ‹ Î·È ÌÂÙ·‚·ÙÈÎfiÙËÙ· ..........................................................................................138¢ ŒÁÎÏÈÛË ......................................................................................................................141

10.2 ∫Ï›ÛË ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜............................................................................................................142∞ ∆Ô Ú‹Ì· ¤¯ˆ...............................................................................................................143µ ∞ã Û˘˙˘Á›·..................................................................................................................144° µã Û˘˙˘Á›· ..................................................................................................................149¢ ™¯ËÌ·ÙÈÛÌfi˜ ÚËÌ¿ÙˆÓ Û -¿Áˆ, -‚¿Ïψ ...................................................................153∂ ™˘ÓËÚË̤ӷ Ú‹Ì·Ù·...................................................................................................155™∆ ∂ÏÏÂÈÙÈο, ·ÚfiÛˆ· & ·ÓÒÌ·Ï· Ú‹Ì·Ù· ..............................................................155

∂ÓfiÙËÙ· 11: ¢›Óˆ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜ ÁÈ· ·ÓıÚÒÔ˘˜, ˙Ò·, Ú¿ÁÌ·Ù· Î·È Î·Ù·ÛÙ¿ÛÂȘ Ì ¤Ó·Ó ·ÎfiÌË ÙÚfiÔ ..........................................................................................158√È ÌÂÙÔ¯¤˜11.1 ∫ÏÈÙ‹ ÌÂÙÔ¯‹ ....................................................................................................................16011.2 ÕÎÏÈÙË ÌÂÙÔ¯‹ ..................................................................................................................160

∂ÓfiÙËÙ· 12: ¢›Óˆ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜ ÁÈ· ÌÈ· ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ‹ ηٿÛÙ·ÛË .....................162∆Ô Â›ÚÚËÌ·12.1 ∂›‰Ë ÂÈÚÚËÌ¿ÙˆÓ ............................................................................................................16312.2 ∂ÈÚÚ‹Ì·Ù· Û -· Î·È -ˆ˜ ................................................................................................16412.3 ¶·Ú·ıÂÙÈο ÂÈÚÚËÌ¿ÙˆÓ ................................................................................................165

∂ÓfiÙËÙ· 13: ¢ËÏÒÓˆ Û¯¤ÛÂȘ ·Ó¿ÌÂÛ· Û ÊÚ¿ÛÂȘ...............................................................167∏ ÚfiıÂÛË13.1 ∞Ϥ˜ Î·È Û‡ÓıÂÙ˜ ÚÔı¤ÛÂȘ .......................................................................................16713.2 §fiÁȘ ÚÔı¤ÛÂȘ.............................................................................................................168

∂ÓfiÙËÙ· 14: ¶Ò˜ ÂÓÒÓˆ ϤÍÂȘ, ÊÚ¿ÛÂȘ Î·È ÚÔÙ¿ÛÂȘ;.......................................................169™‡Ó‰ÂÛÌÔÈ Î·È ÌfiÚÈ·14.1 ™‡Ó‰ÂÛÌÔÈ.........................................................................................................................169

∞ ¶·Ú·Ù·ÎÙÈÎÔ› Û‡Ó‰ÂÛÌÔÈ .............................................................................................170µ ™‡Ó‰ÂÛÌÔÈ Ô˘ ÂÈÛ¿ÁÔ˘Ó ÂÍ·ÚÙË̤Ó˜ ‰Â˘ÙÂÚ‡ԢÛ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ..........................171

14.2 ªfiÚÈ·................................................................................................................................171

∂ÓfiÙËÙ· 15: ¶Ò˜ ‰ËÏÒÓˆ Û˘Ó·ÈÛı‹Ì·Ù·; ...............................................................................173∂ÈʈӋ̷ٷ

∆∆∂∂∆∆∞∞ƒƒ∆∆√√ ªª∂∂ƒƒ√√™™™™˘̆ÓÓıı¤¤ÙÙˆ̂ ÊÊÚÚ¿¿ÛÛÂÂÈȘ̃ Îη·ÈÈ ÚÚÔÔÙÙ¿¿ÛÛÂÂÈȘ̃ ™™‡‡ÓÓÙÙ··ÍÍËË

∂ÓfiÙËÙ· 16: ¶Ò˜ Û˘Óı¤Ùˆ ÊÚ¿ÛÂȘ Î·È ÚÔÙ¿ÛÂȘ; ................................................................17616.1 ªÂ ÙËÓ ÚfiÙ·ÛË Û˘Ó‰¤ˆ ‰‡Ô ÊÚ¿ÛÂȘ ...........................................................................17616.2 ∆· ›‰Ë ÙˆÓ ÊÚ¿ÛÂˆÓ ......................................................................................................181

∞ √ÓÔÌ·ÙÈ΋ ÊÚ¿ÛË.......................................................................................................181

9

Page 8: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

µ ƒËÌ·ÙÈ΋ ÊÚ¿ÛË .........................................................................................................182° ¶ÚÔıÂÙÈ΋ ÊÚ¿ÛË .......................................................................................................184¢ ∂ÈÚÚËÌ·ÙÈ΋ ÊÚ¿ÛË ..................................................................................................184

16.3 ∆· ›‰Ë ÙˆÓ ÚÔÙ¿ÛˆÓ...................................................................................................185A •Â¯ˆÚ›˙ˆ ÙȘ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ì ‚¿ÛË Ù· Û˘ÛÙ·ÙÈο ÙÔ˘˜ ..............................................185

∞.1 ∏ ÛÂÈÚ¿ ÙˆÓ Û˘ÛÙ·ÙÈÎÒÓ Ù˘ ·Ï‹˜ ÚfiÙ·Û˘................................................188 µ •Â¯ˆÚ›˙ˆ ÙȘ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ·Ó¿ÏÔÁ· Ì ÙÔ ·Ó ÂÍ·ÚÙÒÓÙ·È ·fi ¿ÏϘ ‹ fi¯È ..............190

16.4 ∂Í·ÚÙË̤Ó˜ / ‰Â˘ÙÂÚ‡ԢÛ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ......................................................................192∞ ∂ȉÈΤ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ......................................................................................................192µ ¶Ï¿ÁȘ ÂÚˆÙËÌ·ÙÈΤ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ.............................................................................193° µÔ˘ÏËÙÈΤ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ...............................................................................................193¢ ∂Ó‰ÔÈ·ÛÙÈΤ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ............................................................................................194∂ ∞Ó·ÊÔÚÈΤ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ..............................................................................................195™∆ ÀÔıÂÙÈΤ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ...............................................................................................196∑ ÃÚÔÓÈΤ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ...................................................................................................196∏ ∞ÈÙÈÔÏÔÁÈΤ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ .............................................................................................197£ ∂Ó·ÓÙȈ̷ÙÈΤ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ – ·Ú·¯ˆÚËÙÈΤ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ.........................................198π ∆ÂÏÈΤ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ .....................................................................................................199π∞ ∞ÔÙÂÏÂÛÌ·ÙÈΤ˜ ‹ Û˘ÌÂÚ·ÛÌ·ÙÈΤ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ....................................................199

16.5 ∂˘ı‡˜ – Ï¿ÁÈÔ˜ ÏfiÁÔ˜ ...................................................................................................200

¶¶∂∂ªª¶¶∆∆√√ ªª∂∂ƒƒ√√™™µµÚÚ››ÛÛÎΈ̂ ÙÙÈȘ̃ ÛÛ¯̄¤¤ÛÛÂÂÈȘ̃ ÙÙˆ̂ÓÓ ÏϤ¤Í͈̂ÓÓ¶¶··ÚÚ··ÁÁˆ̂ÁÁÈÈÎ΋‹ ÌÌÔÔÚÚÊÊÔÔÏÏÔÔÁÁ››·· –– ™™‡‡ÓÓııÂÂÛÛËË –– ™™ËËÌÌ··ÛÛÈÈÔÔÏÏÔÔÁÁ››··

∂ÓfiÙËÙ· 17: ¶Ò˜ ÊÙÈ¿¯Óˆ Ӥ˜ ϤÍÂȘ; ...................................................................................202¶·Ú·ÁˆÁÈ΋ ÌÔÚÊÔÏÔÁ›· – ™‡ÓıÂÛË17.1 ¶·Ú·ÁˆÁ‹ ........................................................................................................................20317.2 ™‡ÓıÂÛË............................................................................................................................20617.3 ∞ÚÎÙÈÎfiÏÂÍ· – ™˘ÓÙÔÌÔÁڷʛ˜ ......................................................................................207

∂ÓfiÙËÙ· 18: TÈ ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó ÔÈ Ï¤ÍÂȘ; ........................................................................................209√È ÛË̷ۛ˜ ÙˆÓ Ï¤ÍˆÓ18.1 ∫˘ÚÈÔÏÂÍ›· – ªÂÙ·ÊÔÚ¿ .................................................................................................20918.2 ™˘ÓÒÓ˘Ì· – ∞ÓÙÒÓ˘Ì· (·ÓÙ›ıÂÙ·).................................................................................. 21018.3 √ÌÒÓ˘Ì· – ¶·ÚÒÓ˘Ì· ....................................................................................................21018.4 ¶ÔχÛËÌ· ........................................................................................................................211

¶¶··ÚÚ··ÚÚÙÙ‹‹ÌÌ··ÙÙ··∞. ¶›Ó·Î·˜ ·ÓÒÌ·ÏˆÓ ÚËÌ¿ÙˆÓ ...............................................................................................213µ. °ÏˆÛÛ¿ÚÈ ..............................................................................................................................217

10

Page 9: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

¶Ú·ÁÌ·ÙÔÏÔÁ›· - °ÏˆÛÛÈ΋ ¯Ú‹ÛËXÚËÛÈÌÔÔÈÒ ÙË ÁÏÒÛÛ· ÁÈ· Ó· ÂÈÎÔÈÓˆÓ‹Ûˆ¶ƒø∆√ ª∂ƒ√™

Page 10: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

12

∆È Î¿Óˆ Ì ٷ ÏfiÁÈ·;EENNOOTTHHTTAA 11

∆È ·Ú¿ÍÂÓÔ Ú¿ÁÌ· Ô˘ ›ӷÈË ÁÏÒÛÛ·! ŸÏÔÈ ÁÂÓÓÈfiÌ·ÛÙÂÌ ·˘Ù‹…

M ÙË ÁÏÒÛÛ· ·ÊËÁԇ̷ÛÙÂÁÂÁÔÓfiÙ· ‹ ÂÚÈÁÚ¿ÊÔ˘ÌÂÚfiÛˆ·, ˙Ò· Î·È Ú¿ÁÌ·Ù·. ∞ÏÏ¿ Ì ÙË ÁÏÒÛÛ· ÌÔÚÒ Â›Û˘ Ó· οӈ

Ú¿ÁÌ·Ù·: Ó· ηϤۈ ÙÔ˘˜ Ê›ÏÔ˘˜ ÌÔ˘, Ó·ÙÔ˘˜ ¢¯ËıÒ, Ó· ˘ÔÛ¯ÂıÒ Î¿ÙÈ ÛÙË Ì·Ì¿ÌÔ˘, Ó· ‰ÒÛˆ Û˘Ì‚Ô˘Ï¤˜ ÛÙË ÌÈÎÚ‹ ÌÔ˘·‰ÂÚÊ‹, Ó· Ù˘ ˙ËÙ‹Ûˆ Ó· οÓÂÈ Î¿ÙÈ Î·È –ÙÔÛÔ˘‰·ÈfiÙÂÚÔ– Ó· Ù˘ ··ÁÔÚ‡ۈ Ó·Ì·›ÓÂÈ ÛÙÔ ‰ˆÌ¿ÙÈÔ ÌÔ˘ ¯ˆÚ›˜ Ó· ÌÂÚˆÙ‹ÛÂÈ. ∫¿ı ÊÔÚ¿ Ô˘ Ì·›ÓÂÈ Ê¤ÚÓÂÈηٷÛÙÚÔÊ‹!

…ÙË ¯ÚËÛÈÌÔÔÈԇ̠οıÂÛÙÈÁÌ‹, Ì ·˘Ù‹ ÛÎÂÊÙfiÌ·ÛÙÂÎ·È ÂÈÎÔÈÓˆÓԇ̠̠ÙÔ˘˜Á‡Úˆ Ì·˜.

∞˜ ÌÈÏ‹ÛÔ˘Ì ÏÔÈfiÓ ÁÈ· ÙȘ ÏÂÎÙÈΤ˜ Ú¿ÍÂȘ: ™˘¯Ó¿, ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡-Ì ÙË ÁÏÒÛÛ· fi¯È ÌfiÓÔ ÁÈ· Ó· ÂÚÈÁÚ¿„Ô˘Ì ڿÁÌ·Ù· ‹ Ó· ·ÊËÁË-ıÔ‡ÌÂ, ·ÏÏ¿ Î·È ÁÈ· Ó· οÓÔ˘Ì ·ÔÙÂÏÂÛÌ·ÙÈο ‰È¿ÊÔÚ˜ Ú¿ÍÂȘ(.¯. Ó· ¢¯ËıÔ‡ÌÂ, Ó· Û˘Ì‚Ô˘Ï¤„Ô˘ÌÂ, Ó· ˘ÔÛ¯Âıԇ̠οÙÈ).

M·Ì¿!

O OÚ¤ÛÙ˘̛ÏËÛÂ!

Ta aÔÁ‡̷ٷËÁ·›Óˆ ÛÙ·

Í·‰¤ÏÊÈ· ÌÔ˘ ÌÂÙÔ Î·ÈÓÔ‡ÚÈÔÌÔ˘ Ú¿ÛÈÓÔÔ‰‹Ï·ÙÔ.

Page 11: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

XÚËÛÈÌÔÔÈÒ ÙË ÁÏÒÛÛ· ÁÈ· Ó· ÂÈÎÔÈÓˆÓ‹Ûˆ

13

∂∂‡‡¯̄ÔÔÌÌ··ÈÈ

™Ù¤ÊÂÙ·È Ô ‰Ô‡ÏÔ˜ ÙÔ˘ £ÂÔ‡ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜

ÙË ‰Ô‡ÏË ÙÔ˘ £ÂÔ‡ ¢·Ó¿Ë...

µ·Ù›˙ÂÙ·È Ô ‰Ô‡ÏÔ˜ ÙÔ˘£ÂÔ‡ √Ú¤ÛÙ˘.

∂ÁηÈÓÈ¿˙ÂÙ·È ÙÔ ˘ÂڈοÓÈÔ™∞¡∆√ƒπ¡∏.

¡· ¯·›ÚÂÛ·È ÙÔÓ Ì·Ì¿ÛÔ˘, √Ú¤ÛÙË. ∫ÒÛÙ· ‰ÂÓ

ÙÔÓ Ï¤ÓÂ;

™ÙË ÁÏÒÛÛ· Ì·˜ ¤¯Ô˘Ì ÔÏϤ˜ ¢¯¤˜, ·ÏÏ¿·˘Ù¤˜ ÙȘ ͤڈ ÎÈ ÂÁÒ!

∫·Ïfi ™·‚‚·ÙÔ·ÚÈ·ÎÔ! ∫·Ï‹ ‚‰ÔÌ¿‰·! ∫·Ïfi Ì‹Ó·!∫·Ïfi ¯ÂÈÌÒÓ·! ∫·Ïfi ηÏÔη›ÚÈ! ∫·Ïfi ÌÂÛË̤ÚÈ! ∫·Ïfi ·fiÁÂ˘Ì·! ∫·Ïfi ‚Ú¿‰˘! ∫·Ï‹ fiÚÂÍË! ∫·Ï‹ ÍÂÎÔ‡Ú·ÛË! ∫·Ïfi Ì¿ıËÌ·! ∫·Ï¤˜ ‰È·ÎÔ¤˜! ∫·Ï¿ ÃÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ·! ∂˘Ù˘¯ÈṲ̂ÓÔ˜ Ô Î·ÈÓÔ‡ÚÈÔ˜ ¯ÚfiÓÔ˜!

Page 12: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

XXÚÚÚËËËÛÛÈÈÌÌÌÔÔÔÔÈÈÒÒ ÙÙËËË ÁÁÁÏÏÁÏÁÏÒÒÛÛÛÛÛ··· ÁÁÈ· Ó· ÂÈÎÔÈÓÓˆ̂ÓÓ‹‹‹ÛÛˆ̂

14

ªÈ· ÂÈÙ˘¯›·: ™˘Á¯·ÚËÙ‹ÚÈ·! ∫·È ÂȘ ·ÓÒÙÂÚ·! ªÚ¿‚Ô ÛÔ˘! ∂ÍÂÙ¿ÛÂȘ: ∫·Ï‹ ÂÈÙ˘¯›·! ∫·Ï‹ Ù‡¯Ë! ∫·Ï‹ ‰‡Ó·ÌË!∫·ÈÓÔ‡ÚÈÔ ·˘ÙÔΛÓËÙÔ: ªÂ ÁÂÈ·! ∫·ÏÔÚ›˙ÈÎÔ!ÕÊÈÍË: ∫·ÏˆÛÔÚ›Û·ÙÂ! ∫·ÏÒ˜ ‹Úı·ÙÂ! ∫·Ï‹ ‰È·ÌÔÓ‹!∞Ó·¯ÒÚËÛË: ∫·Ïfi Ù·Í›‰È! ™ÙÔ Î·Ïfi Î·È Ó· ÌË Ì·˜ ͯ¿ÛÂÙÂ!°¿ÌÔ˜: ¡· ˙‹ÛÂÙÂ! ¡· Û·˜ ˙‹ÛÔ˘Ó! ∫·È ηÏÔ‡˜ ·ÔÁfiÓÔ˘˜!°¤ÓÓËÛË: ¡· Û·˜ ˙‹ÛÂÈ ÙÔ ÓÂÔÁ¤ÓÓËÙÔ!µ¿ÊÙÈÛË: ¡· Û·˜ ˙‹ÛÂÈ ÙÔ ÓÂÔÊÒÙÈÛÙÔ!∞Ûı¤ÓÂÈ·: ¶ÂÚ·ÛÙÈο! °Ú‹ÁÔÚ· ηϿ! ∫·Ï‹ ·Ó¿ÚÚˆÛË!£¿Ó·ÙÔ˜: ™˘ÏÏ˘ËÙ‹ÚÈ·! ∑ˆ‹ Û ÏfiÁÔ˘ Û·˜! ∫·Ïfi ÎÔ˘Ú¿ÁÈÔ!¶Ù˘¯›Ô: ∫·Ï‹ ÛÙ·‰ÈÔ‰ÚÔÌ›·!

¡· Î·È ÌÂÚÈΤ˜Â˘¯¤˜ ÁÈ·¿ÏϘ ÂÚÈÛÙ¿ÛÂȘ.

™ÙȘ ˘ÔÛ¯¤ÛÂȘ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÌÂÛ˘Ó‹ıˆ˜:̤ÏÏÔÓÙ·(‚Ï. ÂÓfiÙËÙ· 10.1)(£· ¤Úıˆ.)ÙÔ Ú‹Ì· ˘fiÛ¯ÔÌ·È+ ˘ÔÙ·ÎÙÈ΋(ÀfiÛ¯ÔÌ·È Ó·¤Úıˆ.)

ÀÀfifiÛÛ¯̄ÔÔÌÌ··ÈÈ

£· Û·˜ ʤڈ ¿ÛÙ˜

Î·È ÛÔÎÔÏ·Ù¤ÓÈ··˘Á¿, ∞ÁÁÂϛӷ.

M·Ì¿,ÛÔ˘ ˘fiÛ¯ÔÌ·È Ó·

ÌËÓ Í·Ó··›Íˆ Ì¿Ï·ÛÙÔÓ Î‹Ô Ì ÙȘ

ÁÏ¿ÛÙÚ˜. £· ËÁ·›ÓˆÛÙÔ ¿ÚÎÔ.

∫È ÂÁÒ ı·ÛÔ˘ ÊÙȿ͈ηʤ, ÁÈ·ÁÈ¿.

Page 13: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂¡¡¡√√√∆∏∆∞ 1 : ∆È Î¿Óˆ Ì ٷ ÏfiÁÈ·;

15

¢¢ËËÏÏÒÒÓÓˆ̂

™ÙȘ ‰ËÏÒÛÂȘ Û˘Ó‹ıˆ˜ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈԇ̠ÔÚÈÛÙÈ΋ (‚Ï. ÂÓfiÙËÙ· 10.1).(∞Á·Ò Ôχ ÙË ÌÔ˘ÛÈ΋.)

To ‚È‚Ï›ÔÙ˘ ¶ËÓÂÏfi˘ ¢¤ÏÙ·

“√ ∆ÚÂÏ·ÓÙÒÓ˘”ÌÔ˘ ¿ÚÂÛ Ôχ.

¢Â ı· Û ͷӷ¿Úˆ Ì·˙› ÌÔ˘ ÛÙÔ ¿ÚÎÔ

·Ó ÁÎÚÈÓÈ¿˙ÂȘfiÏË ÙËÓ ÒÚ·. ∂Û‡ ÊٷȘ Ô˘

ÁÎÚÈÓÈ¿˙ˆ. ∫È ÂÁÒ, fï˜, ‰Â ı· Û ͷӷʈӿ͈ fiÙ·Ó Ûo˘ ÙËÏÂʈÓÔ‡Ó

ÔÈ Ê›ÏÔÈ ÛÔ˘.

™™˘̆ÌÌ‚‚ÔÔ˘̆Ïχ‡ˆ̂

¶ÚfiÛ¯Â,∞ÁÁÂϛӷ, fiÙ·Ó ‚Á·›ÓÂȘ

ÛÙÔÓ ‰ÚfiÌÔ. ¡· ÂÚ·Ù¿˜¿ÓÙ· ÛÙÔ Â˙Ô‰ÚfiÌÈÔ Î·È Ó·

ÌËÓ ÂÚÓ¿˜ ·¤Ó·ÓÙÈ fiÙ·ÓÂ›Ó·È ·Ó·Ì̤ÓÔ ÙÔ ÎfiÎÎÈÓÔ

Ê·Ó¿ÚÈ.

™Â Û˘Ì‚Ô˘Ï‡ˆ Ó· ÚÔÛ¤¯ÂȘ Ù· Ï›Ë, ¢·Ó¿Ë. ¡· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ›˜ ÌfiÓÔ

ÂÏ·ÈfiÏ·‰Ô Î·È Ó· ·ÔʇÁÂȘ ÙÔ ‚Ô‡Ù˘ÚÔÎ·È ÙË Ì·ÚÁ·Ú›ÓË.

∂‰Ò Û˘¯Ó¿ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÌÂ:ÚÔÛÙ·ÎÙÈ΋ (¶‹Á·ÈÓ ÛÙÔÓ ÁÈ·ÙÚfi!)Î·È ˘ÔÙ·ÎÙÈ΋ (¡· ·˜ ÛÙÔÓ ÁÈ·ÙÚfi!)

Page 14: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

XXÚÚÚËËËÛÛÈÈÌÌÌÔÔÔÔÈÈÒÒ ÙÙËËË ÁÁÁÏÏÁÏÁÏÒÒÛÛÛÛÛ··· ÁÁÈ· Ó· ÂÈÎÔÈÓÓˆ̂ÓÓ‹‹‹ÛÛˆ̂

16

¶¶··ÚÚ··Îη·ÏÏÒÒ –– ∑∑ËËÙÙÒÒ

¢¢ÈÈ··ÙÙ¿¿˙̇ˆ̂ –– ∞∞··ÁÁÔÔÚÚ‡‡ˆ̂

Mo˘ οÓÂȘ ÌÈ· ¯¿ÚË;ªÔ˘ ‰›ÓÂȘ ÂΛÓÔ ÙÔ ‚·˙¿ÎÈ

·fi ÙÔ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô Ú¿ÊÈ;

Na ÌËÓ ÂȘ ÛÙËÓ ·‰ÂÚÊ‹ ÛÔ˘ÙÔ Ì˘ÛÙÈÎfi Ô˘ ÛÔ˘ ›·.

∞ÁÁÂϛӷ, ‚Á˜ ·Ì¤Ûˆ˜ ¤Íˆ!£¤Ïˆ Ó· ÎÔÈÌËıÒ.

∫È ÂÛ‡ ‰ÒÛÂÌÔ˘

ÙÔ ËÏÂÎÙÚÔÓÈÎfiÛÔ˘ ·È¯Ó›‰È!

™Â ·Ú·Î·ÏÒ,Ì·Ì¿, ·ÁfiÚ·Û¤ ÌÔ˘

ÂΛӘ ÙȘηڷ̤Ϙ.

™ÙȘ ·Ú·ÎÏ‹ÛÂȘ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈԇ̠΢ڛˆ˜ ÚÔÛÙ·ÎÙÈ΋ ‹ ÂÚˆÙ‹ÛÂȘ. ∂›Û˘, ·ÎÔÏÔ˘ıԇ̠ÙÔ˘˜ ηÓfiÓ˜ Û˘ÌÂÚÈÊÔÚ¿˜ ÛÙËÓÂÈÎÔÈÓˆÓ›· (‚Ï. ÂÓfiÙËÙ· 2.4). (™Â ·Ú·Î·ÏÒ... ªÔ˘ οÓÂÙ ÙË ¯¿ÚË... ªÔ˘ ‰›ÓÂÙ ... £· ‹ıÂÏ·... £· ÌÔÚÔ‡Û·Ù ӷ...)

Page 15: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂¡¡¡√√√∆∏∆∞ 1 : ∆È Î¿Óˆ Ì ٷ ÏfiÁÈ·;

17

∂∂ÎÎÊÊÚÚ¿¿˙̇ˆ̂ ÊÊÈÈÏÏÈÈÎ΋‹ Îη·ÈÈ Â¢̆ÁÁÂÂÓÓÈÈÎ΋‹ ‰‰ÈÈ¿¿ııÂÂÛÛËË ((..¯̄.. ¤¤··ÈÈÓÓÔÔ,, ÛÛ˘̆ÌÌ¿¿ııÂÂÈÈ··))

√È ÏÂÎÙÈΤ˜ Ú¿ÍÂȘ Â›Ó·È Ôχ ÛËÌ·ÓÙÈΤ˜ ÁÈ· ÙËÓηıËÌÂÚÈÓ‹ ÂÈÎÔÈÓˆÓ›·. ∂›Ó·È fï˜ Î·È Ôχ Î·Ï‹Â˘Î·ÈÚ›· ÁÈ· ·È¯Ó›‰È!

∂‰Ò Û˘¯Ó¿ ¤¯Ô˘Ì ¯Ú‹ÛË:ÚÔÛÙ·ÎÙÈ΋˜ (¶‹Á·ÈÓ ÛÙÔ ‰ˆÌ¿ÙÈfi ÛÔ˘!)Î·È˘ÔÙ·ÎÙÈ΋˜ (¡· ·˜ ÛÙÔ ‰ˆÌ¿ÙÈfi ÛÔ˘!)

TÈ ˆÚ·›Ô ÎÔ˘ÛÙÔ‡ÌÈ,ı› µÚ·Û›‰·!

ªÚ¿‚ÔÛ·˜, ΢ڛ· ∂˘Ù¤ÚË!À¤ÚÔ¯Ô ÙÔ ÁÏ˘Îfi!

Page 16: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

XXÚÚÚËËËÛÛÈÈÌÌÌÔÔÔÔÈÈÒÒ ÙÙËËË ÁÁÁÏÏÁÏÁÏÒÒÛÛÛÛÛ··· ÁÁÈ· Ó· ÂÈÎÔÈÓÓˆ̂ÓÓ‹‹‹ÛÛˆ̂

18

¶ÚˆÙÔ¯ÚÔÓÈ¿¶¿Û¯·

∫·Ï‹ ¯ÚÔÓÈ¿! ∫·Ï‹ ∞Ó¿ÛÙ·ÛË! ∂˘Ù˘¯ÈṲ̂ÓÔ˜ Ô Î·ÈÓÔ‡ÚÈÔ˜ ¯ÚfiÓÔ˜! ÃÚÈÛÙfi˜∞Ó¤ÛÙË! ÃÚfiÓÈ· ÔÏÏ¿! ¡· ˙‹ÛÂȘ! ∞ÏËıÒ˜ ∞Ó¤ÛÙË! ¡· Ù· ÂηÙÔÛÙ‹ÛÂȘ! ¡· Û¯·ÈÚfiÌ·ÛÙÂ! ∫·Ï¿ ÃÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ·! ∫·È ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘! ∫·Ïfi ¶¿Û¯·! ∫·Ï¤˜ ÁÈÔÚÙ¤˜!¡· ¯·›ÚÂÛ·È ÙË ÁÈÔÚÙ‹ ÛÔ˘!

ÃÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ·√ÓÔÌ·ÛÙÈ΋ ÂÔÚÙ‹°ÂÓ¤ıÏÈ·

¢È·Ù·Á‹

∞·ÁfiÚ¢ÛË, ™˘Ì‚Ô˘Ï‹, ÀfiÛ¯ÂÛË, ¢‹ÏˆÛË, ∂˘¯‹, ¶·Ú¿ÎÏËÛË, ¢È·Ù·Á‹, Œ·ÈÓÔ˜

¢ƒ∞™∆∏ƒπ√∆∏∆∞ 1 ∆·ÈÚÈ¿˙ˆ ÛÙÔ ÙÂÙÚ¿‰Èfi ÌÔ˘ ÙȘ ¢¯¤˜ Ì ÙȘ ÂÚÈÛÙ¿ÛÂȘ ÛÙȘ ÔÔ›-˜ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈԇ̠ÙȘ ¢¯¤˜ ·˘Ù¤˜.

¢ƒ∞™∆∏ƒπ√∆∏∆∞ 2 ™˘˙ËÙÒ ÛÙËÓ Ù¿ÍË Î·È ‚Ú›ÛΈ ÙË ÏÂÎÙÈ΋ Ú¿ÍË Ô˘ Ù·ÈÚÈ¿˙ÂÈ ÛÂοı ÂÚ›ÙˆÛË. ªÂÙ¿ ÙË Áڿʈ ÛÙÔ Î·ÚÙÂÏ¿ÎÈ Ù˘ οı ÂÈÎfiÓ·˜.

º¿ÂÁÚ‹ÁÔÚ· ÙÔ·˘Áfi ÛÔ˘!

™˘Á¯·ÚËÙ‹ÚÈ·ÁÈ· ÙÔ Ó¤Ô Û·˜

‚È‚Ï›Ô!

¢ÂÓ ÂÈÙÚ¤ÂÙ·ÈÓ· ÂÚ¿ÛÂÙÂ.

¡· ·Ú·ÎÔÏÔ˘ı›˜ÙËÏÂfiÚ·ÛË Ì ̤ÙÚÔ!∞ÏÏÈÒ˜, ı· ¯·Ï¿ÛÂȘ

Ù· Ì¿ÙÈ· ÛÔ˘.

ªÔ˘ ‰›ÓÂȘ ÙËÓ͇ÛÙÚ· ÛÔ˘;

¶‹Á·ÌÂÛÙÔ ı¤·ÙÚÔ.

∂›‰·Ì ÙÔ ¤ÚÁÔ“√‰˘ÛÛ‚¿¯”.ªÔ˘ ¿ÚÂÛÂ

Ôχ.

∫·Ïfi Ù·Í›‰È!∫·Ï¤˜ ‰È·ÎÔ¤˜!∫·Ï‹ ·Óٿ̈ÛË!∫·Ï‹ ÂÈÛÙÚÔÊ‹!

£· Ê¿Ì ηÈÌÂÙ¿ ı· ¿Ì ÛÙÔ ¿ÚÎÔ Ì ٷ Ô‰‹Ï·Ù·.

Page 17: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂¡¡¡√√√∆∏∆∞ 1 : ∆È Î¿Óˆ Ì ٷ ÏfiÁÈ·;

19

∆∆ÈÈ ıı·· ıı˘̆ÌÌ¿¿ÌÌ··ÈÈ ÁÁÈÈ··...... ÙÙÈȘ̃ ÏÏÂÂÎÎÙÙÈÈÎΤ¤˜̃ ÚÚ¿¿ÍÍÂÂÈȘ̃

1. ÃÚËÛÈÌÔÔÈÒ ÙË ÁÏÒÛÛ· fi¯È ÌfiÓÔ ÁÈ· Ó· ÂÚÈÁÚ¿„ˆ Ú¿Á-Ì·Ù· ‹ Ó· ·ÊËÁËıÒ ÁÂÁÔÓfiÙ·, ·ÏÏ¿ Î·È ÁÈ· Ó· οӈ ‰È¿-ÊÔÚ˜ Ú¿ÍÂȘ. ∞˘Ù¤˜ ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·È ÏÂÎÙÈΤ˜ Ú¿ÍÂȘ.

2. ªÔÚÒ Ó· ¢¯ËıÒ, Ó· ˘ÔÛ¯ÂıÒ Î·È Ó· ‰ËÏÒÛˆ οÙÈ.ªÔÚÒ ·ÎfiÌ· Ó· ‰ÒÛˆ Û˘Ì‚Ô˘Ï¤˜, Ó· ˙ËÙ‹Ûˆ οÙÈ, Ó·‰È·Ù¿Íˆ ‹ Ó· ··ÁÔÚ‡ۈ. ªÔÚÒ Â›Û˘ Ó· ÂÎÊÚ¿ÛˆÙË ‰È¿ıÂÛ‹ ÌÔ˘ ÁÈ· οÔÈÔÓ ‹ οÙÈ (Û˘Ì¿ıÂÈ·, ¤·ÈÓÔÎÙÏ.).

3. ∆Ș ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ÊÔÚ¤˜, ÛÙȘ ÏÂÎÙÈΤ˜ Ú¿ÍÂȘ ̄ ÚËÛÈÌÔ-ÔÈÒ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ˘˜ ÁÚ·ÌÌ·ÙÈÎÔ‡˜ Ù‡Ô˘˜ (.¯. ÔÚÈÛÙÈ-΋, ˘ÔÙ·ÎÙÈ΋, ÚÔÛÙ·ÎÙÈ΋ ¤ÁÎÏÈÛË, ̤ÏÏÔÓÙ· ¯ÚfiÓÔ)‹ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ӷ Ú‹Ì·Ù· (.¯. ̆ fiÛ¯ÔÌ·È).

Page 18: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

20

¶Ò˜ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÒ ¤Ó· ΛÌÂÓÔ;EENNOOTTHHTTAA 22

¢ƒ∞™∆∏ƒπ√∆∏∆∞ 3 ∂ÓÙÔ›˙ˆ Ù· Ú‹Ì·Ù· ÛÙÔ ·Ú·¿Óˆ ·fiÛ·ÛÌ·. ™Â ÔÈÔ ¯ÚfiÓÔ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È;

∆Ô ÂÍÔ¯ÈÎfi Ù˘∞ÊÚÔ‰›Ù˘ Î·È ÙÔ˘µ·Û›ÏË ‚Ú›ÛÎÂÙ·ÈÛÙ· ÷ÓÈ¿. ∂›Ó·È¤Ó· οٷÛÚÔηÈÓÔ‡ÚÈÔ ‰ÈÒÚÔÊÔÌ ÎfiÎÎÈÓ·ÎÂÚ·Ì›‰È·. Œ¯ÂÈı·Ï·ÛÛÈ¿ ͇ÏÈÓËfiÚÙ· Î·È ‰‡ÔÌÂÁ¿Ï· Á·Ï¿˙È·

·Ú¿ı˘Ú· ÛÙÔӉ‡ÙÂÚÔ fiÚÔÊÔ.∞Ó¿ÌÂÛ· ÛÙ··Ú¿ı˘Ú· ˘¿Ú¯ÂȤӷ ·Ó¤ÌÔÚÊÔÌ·ÏÎÔÓ¿ÎÈ ÁÂÌ¿ÙÔÁÏ·ÛÙÚԇϘ Ì¿ÛÚ· Î·È ÎfiÎÎÈÓ·ÁÂÚ¿ÓÈ·.

¶¶ÂÂÚÚÈÈÁÁÚÚ¿¿Êʈ̂.. .. ..

22..11 ∞∞ÓÓ··ÁÁÓÓˆ̂ÚÚ››˙̇ˆ̂ ÙÙ·· ››‰‰ËË ÙÙˆ̂ÓÓ ÎÎÂÂÈÈÌ̤¤ÓÓˆ̂ÓÓ

¶¶∂∂ƒƒππ°°ƒƒ∞∞ºº∏∏°È· Ó· ÂÚÈÁÚ¿„Ô˘Ì ¤Ó· ÚfiÛˆÔ, ¤Ó· ˙ÒÔ ‹ ¤Ó··ÓÙÈΛÌÂÓÔ Û˘Ó‹ıˆ˜ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÌÂ:ñ ·ÚÔÓÙÈÎÔ‡˜ ¯ÚfiÓÔ˘˜ (.¯. ÂÓÂÛÙÒÙ·, ‚Ï. ÂÓfiÙËÙ· 10.1)ñ ÙÔÈο ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· (‚Ï. ÂÓfiÙËÙ· 12.1)ñ ›ıÂÙ· ÁÈ· Ó· ‰ÒÛÔ˘Ì ˙ˆÓÙ¿ÓÈ· Û’ ·˘Ùfi Ô˘

ÂÚÈÁÚ¿ÊÔ˘ÌÂ.

¶Ô‡ Â›Ó·È ¯ÙÈṲ̂ÓÔ ÙÔ Û›ÙÈ; ∆È ¯ÚÒÌ·Ù· ¤¯ÂÈ; ¶ÔÈ· ÂÓÙ‡ˆÛË Ì·˜ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÂ›Ù·È fiÙ·Ó

ÙÔ ·ÓÙÈÎÚ›˙Ô˘ÌÂ;

√˘Ê, ηÓ›˜ ‰ÂÓ ·Û¯ÔÏÂ›Ù·È Ì·˙› ÌÔ˘Û‹ÌÂÚ·. √ √Ú¤ÛÙ˘, Ë ∞ÁÁÂϛӷ, Ô Ì·Ì¿˜ ηÈ

Ë Ì·Ì¿ ‰È·‚¿˙Ô˘Ó! ¶Ôχ ÙÔ ·Á·Ô‡Ó Ùԉȿ‚·ÛÌ· Û’ ·˘Ùfi ÙÔ Û›ÙÈ!

Page 19: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

21

XÚËÛÈÌÔÔÈÒ ÙË ÁÏÒÛÛ· ÁÈ· Ó· ÂÈÎÔÈÓˆÓ‹Ûˆ

∞∞ºº∏∏°°∏∏™™∏∏°È· Ó· ·ÊËÁËıԇ̠ÁÂÁÔÓfiÙ· ¯ÚÂÈ·˙fiÌ·ÛÙÂ:·ÚÂÏıÔÓÙÈÎÔ‡˜ ¯ÚfiÓÔ˘˜ (·Ú·Ù·ÙÈÎfi, ·fiÚÈÛÙÔ, ‚Ï. ÂÓfiÙËÙ· 10.1), ¯ÚÔÓÈÎÔ‡˜ Û‡Ó‰ÂÛÌÔ˘˜ (‚Ï. ÂÓfiÙËÙ· 14), ¯ÚÔÓÈο ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· (‚Ï.ÂÓfiÙËÙ· 12.1), ¯ÚÔÓÈΤ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ (ÁÈ· Ó· ‰ËÏÒÛÔ˘Ì ÙË ¯ÚÔÓÈ΋ ÛÙÈÁÌ‹ÙˆÓ ÁÂÁÔÓfiÙˆÓ, ‚Ï. ÂÓfiÙËÙ· 16.4 ∑), Ú‹Ì·Ù· ‰Ú¿Û˘, ÂÚÈÁÚ·ÊÈÎ¿Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο Î·È Â›ıÂÙ· ÁÈ· Ó· ·ÚÔ˘ÛÈ¿ÛÔ˘Ì ÙȘ ÂÈÎfiÓ˜.

¶fiÙ Á›ÓÔÓÙ·È Ù· ÁÂÁÔÓfiÙ·; ¶Ô‡; ¶ÔÈÔÈ

Û˘ÌÌÂÙ¤¯Ô˘Ó;

∞∞ÊÊËËÁÁÔÔ‡‡ÌÌ··ÈÈ.. .. .. ™ÙÔ˘˜ ¯ÒÚÔ˘˜ Ù˘ ªÔÓ‹˜ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ ¡ÈÎÔÏ¿Ô˘ ™Â-ÙÛÒÓ, ÂÎÙfi˜ ·fi ÙËÓ ÂÎ-ÎÏËÛ›·, ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÔ‡Û ÙÔÛ¯ÔÏÂ›Ô Î·È ÂΛ Á›ÓÔÓÙ·ÓÛ˘Ì‚Ô‡ÏÈ· Î·È Ï·˚Τ˜ Û˘-ÓÂχÛÂȘ, fiˆ˜ Î·È ÂΛ-ÓË Ù˘ 3˘ ∞ÚÈÏ›Ô˘ 1821,∫˘Úȷ΋˜ ÙˆÓ µ·˝̂ Ó, fiÙ·ÓÙÔ Î·Ì·Ó·ÚÈfi Û‹Ì·Ó ÙËÓÂͤÁÂÚÛË ÙˆÓ ™ÂÙÛȈÙÒÓÎ·È ̆ „ÒıËΠÁÈ· ÚÒÙË ÊÔ-

Ú¿ Ë ÛËÌ·›· Ù˘ ·ӿÛÙ·-Û˘ ÛÙÔ ÓËÛ›. ∞fi ÙÔÓ ÕÁÈÔ¡ÈÎfiÏ·Ô ÔÈ ÓËÛÈÒÙ˜ ηÙ¢-ı‡ÓıËÎ·Ó Ì ÎÏ¿‰Ô˘˜ ‚·˝̂ ÓÛÙ· ̄ ¤ÚÈ· ÚÔ˜ ÙÔ ‰ÈÔÈÎËÙ‹-ÚÈÔ ÙÔ˘ ÓËÛÈÔ‡, fiÔ˘ Û˘Ó¿-ÓÙËÛ·Ó ÚÔÎÚ›ÙÔ˘˜ Î·È Ï‹-ıÔ˜ Ï·Ô‡.

¶¤ÙÚÔ˜ ÷ÚÈÙ¿ÙÔ˜,∞ÓÂÍÂÚ‡ÓËÙ˜ ™¤ÙÛ˜,

ROAD ∂ΉfiÛÂȘ, ∞ı‹Ó· 2004(‰È·Û΢‹)

¢ƒ∞™∆∏ƒπ√∆∏∆∞ 4 ∂ÓÙÔ›˙ˆ Ù· Ú‹Ì·Ù· ÛÙÔ ·Ú·¿Óˆ ·fiÛ·ÛÌ·. ∆È Â›‰Ô˘˜ Ú‹Ì·-Ù· ›ӷÈ; ™Â ÔÈÔ ¯ÚfiÓÔ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È;

¢¢››ÓÓˆ̂ ÔÔ‰‰ËËÁÁ››Â˜̃.. .. ..

ªªÈÈ·· ‡‡ÎÎÔÔÏÏËË ÛÛ˘̆ÓÓÙÙ··ÁÁ‹‹ –– ººÚÚÔÔ˘̆ÙÙÔÔÛÛ··ÏÏ¿¿ÙÙ··

ÀÏÈο2-3 ÔÚÙÔοÏÈ·ó ÎÈÏfi ÎÂÚ¿ÛÈ·1 ÏÂÌfiÓÈ200 ÁÚ·ÌÌ¿ÚÈ· ÊÚ¿Ô˘Ï˜ 3 Ì·Ó¿Ó˜ 3 ÎÔ˘Ù·Ï¿ÎÈ· ÙÔ˘ ÁÏ˘ÎÔ‡ ̇ ¿¯·ÚË2 Ì‹Ï·3 ÎÔ˘Ù·ÏȤ˜ Ù˘ ÛÔ‡·˜ ÁÈ·Ô‡ÚÙÈ

∂ÎÙ¤ÏÂÛ˶ÚÒÙ· ÛÙ‡‚Ô˘Ì ٷ ÔÚÙÔοÏÈ· ηÈÙÔ ÏÂÌfiÓÈ. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·,

ÍÂÊÏÔ˘‰›˙Ô˘Ì ٷ Ì‹Ï·Î·È ÙȘ Ì·Ó¿Ó˜ Î·È Ù·Îfi‚Ô˘Ì Û ÌÈÎÚ¿ÎÔÌÌ¿ÙÈ·. ∆· ‚¿˙Ô˘ÌÂÛ ¤Ó· Û·Ԙ Ì·˙›Ì ٷ ÎÂÚ¿ÛÈ· Î·È ÙȘÊÚ¿Ô˘Ï˜.∞ӷηÙ‡ԢÌ ÙÔÓ ̄ ˘ÌfiÙÔ˘ ÏÂÌÔÓÈÔ‡ Î·È ÙÔ˘ÔÚÙÔηÏÈÔ‡ Ì ÙË ̇ ¿¯·ÚË Î·È ÙÔÁÈ·Ô‡ÚÙÈ Ì¤Û· Û ¤Ó· ÔÙ‹ÚÈ. ªÂÙ¿,Ú›¯ÓÔ˘Ì ÙÔ Ì›ÁÌ· ÛÙ· ÊÚÔ‡Ù·.∆¤ÏÔ˜, ‚¿˙Ô˘Ì ÙË ÊÚÔ˘ÙÔÛ·Ï¿Ù· ÛÙÔ„˘ÁÂ›Ô ÁÈ· ‰‡Ô ÒÚ˜. ∆Ë ÛÂÚ‚›ÚÔ˘ÌÂÛΤÙË ‹ Ì ۷ÓÙÈÁ›.

Page 20: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

XXÚÚÚËËËÛÛÈÈÌÌÌÔÔÔÔÈÈÒÒ ÙÙËËË ÁÁÁÏÏÁÏÁÏÒÒÛÛÛÛÛ··· ÁÁÈ· Ó· ÂÈÎÔÈÓÓˆ̂ÓÓ‹‹‹ÛÛˆ̂

22

¢ƒ∞™∆∏ƒπ√∆∏∆∞ 5 ∂ÓÙÔ›˙ˆ Ù· Ú‹Ì·Ù· ÛÙË Û˘ÓÙ·Á‹. ™Â ÔÈÔ ¯ÚfiÓÔ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È; ªÂÔÈÔ ÙÚfiÔ ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙ÂÙ·È Ë Û˘ÓÙ·Á‹ ‚‹Ì· ÚÔ˜ ‚‹Ì·;

∫∫∂∂ππªª∂∂¡¡√√ √√¢¢∏∏°°ππøø¡¡

°È· Ó· ÊÙÈ¿ÍÔ˘Ì ¤Ó· ΛÌÂÓÔ Ì ԉËÁ›Â˜ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÌÂ:ñ Ú‹Ì·Ù· ÛÙËÓ ÔÚÈÛÙÈ΋ ÂÓÂÛÙÒÙ·ñ ÚÔÛÙ·ÎÙÈ΋ ñ ˘ÔÙ·ÎÙÈ΋¶ÚÔÛ¤¯Ô˘Ì ӷ ·ÚÔ˘ÛÈ¿ÛÔ˘Ì ٷ ÛÙ¿‰È· Ù˘ ‰È·‰Èηۛ·˜Ì ÙË ÛˆÛÙ‹ ¯ÚÔÓÈ΋ ÛÂÈÚ¿.

ÃÃÚÚËËÛÛÈÈÌÌÔÔÔÔÈÈÒÒ ÂÂÈȱÂÂÈÈÚÚ‹‹ÌÌ··ÙÙ··.. .. ..

∏ ΢ÎÏÔÊÔÚ›· ÙˆÓ ·˘ÙÔÎÈÓ‹ÙˆÓ ÛÙÔ Î¤ÓÙÚÔÙ˘ ∞ı‹Ó·˜ ı· Ú¤ÂÈ Ó· ÂÚÈÔÚÈÛÙ›, ·ÊÔ‡ÚÒÙ· ÚÒÙ· ÔÈ ‰ÚfiÌÔÈ ÂΛ Â›Ó·È ÛÙÂÓÔ›.ŒÙÛÈ, Ì ÙËÓ ·‡ÍËÛË ÙˆÓ ·˘ÙÔÎÈÓ‹ÙˆÓ ÙȘڈÈÓ¤˜ Î·È ÙȘ ·ÔÁÂ˘Ì·ÙÈÓ¤˜ ÒÚ˜, η-Ó›˜ ÙÂÏÈο ‰ÂÓ ÌÔÚ› Ó· ΢ÎÏÔÊÔÚ‹ÛÂÈ.∂›Ó·È ÁÓˆÛÙ¿ Û fiÏÔ˘˜ Ù· ÔχˆÚ· ÌÔÙÈ-ÏÈ·Ú›ÛÌ·Ù·, Ë ÌfiÏ˘ÓÛË Ù˘ ·ÙÌfiÛÊ·ÈÚ·˜, ÔÂÎÓ¢ÚÈÛÌfi˜ Î·È ÔÈ Î·ı˘ÛÙÂÚ‹ÛÂȘ. ∆Ș ÒÚ˜·˘Ù¤˜, ›Û˘, Ô‡Ù ÔÈ Â˙Ô› Ô‡Ù ٷ ·ÛıÂ-ÓÔÊfiÚ· ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ÂÚ¿ÛÔ˘Ó, ÂÂȉ‹ ÔȉÚfiÌÔÈ ·Ú·Ì¤ÓÔ˘Ó ÎÏÂÈÛÙÔ› ·fi Ù· ·˘ÙÔ-ΛÓËÙ· ȉȈÙÈ΋˜ ̄ Ú‹Û˘. ∂ÈϤÔÓ, ı· Ú¤-ÂÈ Ó· ÛÎÂÊÙÔ‡ÌÂ Î·È ÙȘ Û˘Ó¤ÂȘ ÛÙÔÓÙÔ˘ÚÈÛÌfi. ŸÏÔ ÙÔÓ ¯ÚfiÓÔ ¯ÈÏÈ¿‰Â˜ ÙÔ˘Ú›-ÛÙ˜ ÂÈÛΤÙÔÓÙ·È ÙËÓ ∞ı‹Ó· Î·È Ì¿Ù·È·ÚÔÛ·ıÔ‡Ó Ó· ·ÔÏ·‡ÛÔ˘Ó ÙËÓ ÔÌÔÚÊÈ¿Î·È ÙÔ˘˜ ̄ ÒÚÔ˘˜ ÙÔ˘ ÈÛÙÔÚÈÎÔ‡ ΤÓÙÚÔ˘ Ù˘fiÏ˘. ∆¤ÏÔ˜, ÁÈ·Ù› ÍÔ‰¤„·Ì ÙfiÛ· ̄ Ú‹Ì·-Ù· ÁÈ· Ó· ÊÙÈ¿ÍÔ˘Ì ÙÔ ÈÔ Û‡Á¯ÚÔÓÔ ÌÂÙÚfiÙ˘ ∂˘ÚÒ˘ ·Ó Â›Ó·È Ó· ΢ÎÏÔÊÔÚÔ‡ÌÂfiÏÔÈ Ì ٷ ·˘ÙÔΛÓËÙ¿ Ì·˜;

¶ÔÈ· ›ӷÈÙ· ·ÚÓËÙÈο

Ù˘ ΢ÎÏÔÊÔÚ›·˜ ÛÙÔ Î¤ÓÙÚÔ Ù˘ fiÏ˘;

¶ÔÈ· ÂȯÂÈÚ‹Ì·Ù·¯ÚËÛÈÌÔÔÈ›

Ô ·ÚıÚÔÁÚ¿ÊÔ˜ ÁÈ· Ó·Ì·˜ ›ÛÂÈ;

Page 21: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂∂¡¡¡¡√√√∆∆∆∏∏∏∆∆∆∞∞∞ 222: ¶Ò˜ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÒ ¤Ó· ΛÌÂÓÔ;

23

∫∫∂∂ππªª∂∂¡¡√√ ∂∂¶¶ππÃÃ∂∂ππƒƒ∏∏ªª∞∞∆∆øø¡¡

°È· Ó· Û˘Óı¤ÛÔ˘Ì ¤Ó· ΛÌÂÓÔ Ì ÂȯÂÈÚ‹Ì·Ù· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÌÂ:ñ ÂÓÂÛÙÒÙ· ñ ·ÈÙÈÔÏÔÁÈΤ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ (‚Ï. ÂÓfiÙËÙ· 16.4 ∏)E›Û˘, ÂÎı¤ÙÔ˘Ì ٷ ÂȯÂÈÚ‹Ì·Ù· ÛÙË ÏÔÁÈ΋ ÙÔ˘˜ ÛÂÈÚ¿.

™Ù· ÂÚÈÁÚ·ÊÈο Î·È ÛÙ· ·ÊËÁËÌ·ÙÈο ΛÌÂÓ· ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙ˆ Úfi-Ûˆ·, Ú¿ÁÌ·Ù·, ÁÂÁÔÓfiÙ· Î·È Î·Ù·ÛÙ¿ÛÂȘ (·Ó·ÊÔÚÈÎfi˜ ÏfiÁÔ˜).™Ù· ΛÌÂÓ· Ô˘ ÂÚȤ¯Ô˘Ó Ô‰ËÁ›Â˜ Î·È ÂȯÂÈÚ‹Ì·Ù· ÚÔÛ·ıÒÓ· Ô‰ËÁ‹Ûˆ ÙÔÓ ·Ó·ÁÓÒÛÙË Û ÌÈ· ÔÚÈṲ̂ÓË ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ‹ Û˘ÌÂ-ÚÈÊÔÚ¿ (ηÙ¢ı˘ÓÙÈÎfi˜ ÏfiÁÔ˜).

∫∫∂∂ππªª∂∂¡¡∞∞

∞∞ÓÓ··ÊÊÔÔÚÚÈÈÎÎÔÔ‡‡ ÏÏfifiÁÁÔÔ˘̆11.. ∞∞ÊÊ‹‹ÁÁËËÛÛËË22.. ¶¶ÂÂÚÚÈÈÁÁÚÚ··ÊÊ‹‹

∫∫··ÙÙ¢̆ıı˘̆ÓÓÙÙÈÈÎÎÔÔ‡‡ ÏÏfifiÁÁÔÔ˘̆11.. √√‰‰ËËÁÁ››Â˜̃22.. ∂∂ÈȱÂÂÈÈÚÚ‹‹ÌÌ··ÙÙ··

Page 22: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

XXÚÚÚËËËÛÛÈÈÌÌÌÔÔÔÔÈÈÒÒ ÙÙËËË ÁÁÁÏÏÁÏÁÏÒÒÛÛÛÛÛ··· ÁÁÈ· Ó· ÂÈÎÔÈÓÓˆ̂ÓÓ‹‹‹ÛÛˆ̂

24

ŒÓ· ΛÌÂÓÔ ÌÔÚ› Ó· Û˘Ó‰˘¿˙ÂÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ·fi Ì›· ÏÂÈ-ÙÔ˘ÚÁ›Â˜. ªÔÚ›, ÁÈ· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, Ó· ÂÚÈÁÚ¿ÊÂÈ Î¿ÙÈ, ·ÏÏ¿Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· Ó· ÚÔÛ·ı› Ó· Ì·˜ ›ÛÂÈ Ì ÂȯÂÈÚ‹Ì·Ù· ӷοÓÔ˘Ì οÙÈ.

∏ Ó¤· ·˘ÙfiÌ·ÙË ÛÎÔ‡· ¤¯ÂÈ ÌÈÎÚfi ̤ÁÂıÔ˜, ÂÏ¿¯ÈÛÙÔ ‚¿ÚÔ˜ Î·È Â›Ó·È Â‡ÎÔÏË ÛÙË ¯Ú‹ÛË.™·˜ ÂÈÙÚ¤ÂÈ Ó· ÂÈϤÍÂÙ ÙÔÓ ‚·ıÌfi ·ÔÚÚÔÊËÙÈÎfiÙËÙ·˜, ·Ó¿ÏÔÁ· Ì ÙÔ Â›‰Ô˜ Ù˘ÂÈÊ¿ÓÂÈ·˜ Ô˘ ı¤ÏÂÙ ӷ ηı·Ú›ÛÂÙÂ. ™˘Óԉ‡ÂÙ·È ·fi Ù¤ÛÛÂÚ· ÌÈÎÚ¿ ·ÓÙ·ÏÏ·ÎÙÈο,ÒÛÙ ӷ Û·˜ ÂÈÙÚ¤ÂÈ Ó· ηı·Ú›˙ÂÙ fi¯È ÌfiÓÔ ÁˆÓ›Â˜ ·ÏÏ¿ Î·È ÔÏ˘ıÚfiÓ˜, ηӷ¤‰Â˜Î·È ÎÔ˘ÚÙ›Ó˜. ∏ Û˘Û΢‹ ·˘Ù‹ ·ÔÙÂÏ› ÙËÓ ÈÔ ÔÏÔÎÏËڈ̤ÓË Î·È ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋ χÛË ÛÙÔÚfi‚ÏËÌ· Ù˘ ÛÎfiÓ˘. π‰·ÓÈ΋ ·ÎfiÌ· ÎÈ ·Ó ˘ÔʤÚÂÙ ·fi ·ÏÏÂÚÁ›Â˜, ηıÒ˜ ‰ÂÓ ·Ê‹ÓÂÈÙ· ÌfiÚÈ· Ù˘ ÛÎfiÓ˘ Ó· ‰È·Ê‡ÁÔ˘Ó ÛÙËÓ ·ÙÌfiÛÊ·ÈÚ·.

¢ƒ∞™∆∏ƒπ√∆∏∆∞ 6 ¢È·‚¿˙ˆ Ù· ΛÌÂÓ· Î·È Áڿʈ Û ÔÈÔ Â›‰Ô˜ ·Ó‹ÎÔ˘Ó.

∞Á·Ë̤ÓÔ ÌÔ˘ ËÌÂÚÔÏfiÁÈÔ,™‹ÌÂÚ· ÛÙÔ Û¯ÔÏÂ›Ô ¤Ú·Û· ÌÈ· ı·˘Ì¿Ûȷ̤ڷ. ºÙÈ¿Í·Ì Ì ÙÔÓ ¡›ÎÔ ÌÈ· ÙÂÚ¿ÛÙÈ·˙ˆÁÚ·ÊÈ¿ Û ¯·ÚÙfiÓÈ Î·È ÛÙÔϛ۷Ì ÙÔӉȿ‰ÚÔÌÔ. ™ÙÔ ‰È¿ÏÂÈÌÌ· Ë ™ÔÊ›· Î·È Ëº·Ó‹, ÔÈ ‰›‰˘Ì˜, Ì οÏÂÛ·Ó ÛÙÔ ¿ÚÙÈ ÁÈ·Ù· ÁÂÓ¤ıÏÈ¿ ÙÔ˘˜. ∆ËÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›· ÒڷοӷÌ Úfi‚· Ì ÙË ‰·ÛοϷ Ì·˜ ÁÈ· ÙËÛ¯ÔÏÈ΋ ÁÈÔÚÙ‹. ª¿ı·ÌÂ Î·È ÙÚ›· Ó¤·ÙÚ·ÁÔ‡‰È·!

™ÙËÓ ÂÔ¯‹ Ì·˜ ÔÈ Ó¤Â˜Ù¯ÓÔÏÔÁ›Â˜ ‰ÂÓ Â›Ó·È È·˘fiıÂÛË ÌfiÓÔ ÙˆÓ ÂȉÈÎÒÓ.ª¿ıÂÙ ӷ ¯ÚËÛÈÌÔÔț٠Ùԉȷ‰›ÎÙ˘Ô. ™·˜ ÚÔÛʤÚÂÈÙ·¯‡ÙÂÚË Î·È ·ÎÚÈ‚¤ÛÙÂÚËÂÓË̤ڈÛË. ªÔÚ›Ù ӷ·ÓÙÏ‹ÛÂÙ ÔχÙÈ̘ÏËÚÔÊÔڛ˜ ÁÈ· fi,ÙÈ Û·˜ÂӉȷʤÚÂÈ. ∫·È, ÂÈϤÔÓ, ËÚfiÛ‚·ÛË Û ·˘Ùfi ›ӷȇÎÔÏË Î·È ·ÚÎÂÙ¿ ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋.

√ ∫¿ÌÔ˜ Ù˘ Ã›Ô˘∆ËÓ ¿ÓÔÈÍË Ô ∫¿ÌÔ˜ Â›Ó·È ÛÙȘ ÌÂÁ¿Ï˜ ÙÔ˘‰fi͘. √È ·Ú·‰ÂÈÛ¤ÓÈÔÈ Î‹ÔÈ Ì ٷÂÛÂÚȉÔÂȉ‹ ÏËÌÌ˘Ú›˙Ô˘Ó Ì ÌÈ· ˘ÎӋ¢ˆ‰È¿ ÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ Î·È Ù· ‰¤ÓÙÚ·‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È Û ϋÚË ·ÓıÔÊÔÚ›·.

¶ÂÚÈÔ‰ÈÎfi Passport, Ù‡¯Ô˜ 11

ºÙÈ¿Í ÌfiÓÔ˜ ÛÔ˘ ·ÚˆÌ·ÙÈο¯ÒÚÔ˘. £· ¯ÚÂÈ·ÛÙ›˜ ‰‡ÔÔÚÙÔοÏÈ·, ÌÂÚÈο Í˘Ï·Ú¿ÎȷηӤϷ˜, ÌÂÚÈο Á·Ú›Ê·Ï·.

Page 23: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂∂¡¡¡¡√√√∆∆∆∏∏∏∆∆∆∞∞∞ 222: ¶Ò˜ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÒ ¤Ó· ΛÌÂÓÔ;

25

™™˘̆ÓÓıı¤¤ÙÙˆ̂ ··ÚÚ¿¿ÁÁÚÚ··ÊÊÔÔ

– ªÂ ÙÈ ı· ·Û¯ÔÏËıԇ̠ۋÌÂÚ·, ı›Â;

– £· ÊÙÈ¿ÍÔ˘Ì ÌÈ· ·Ú¿ÁÚ·ÊÔ. ŒÏ· Ó· ÛÔ˘‰Â›Íˆ Ò˜ ·ÎÚÈ‚Ò˜!

¢ƒ∞™∆∏ƒπ√∆∏∆∞ 7 ¢È·Ï¤Áˆ ÙÚ›· ÌÈÎÚ¿ ΛÌÂÓ· ·fi ¤Ó· ÂÚÈÔ‰ÈÎfi Î·È ‚Ú›ÛΈ Û ÔÈÔ›‰Ô˜ ·Ó‹ÎÂÈ ÙÔ Î·ı¤Ó·. ∞ÈÙÈÔÏÔÁÒ ÙËÓ ·fiÊ·Û‹ ÌÔ˘ Ì ‚¿ÛË Ù·¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο ÙÔ˘˜.

22..22 ™™˘̆ÓÓıı¤¤ÙÙˆ̂ ÎΛ›ÌÌÂÂÓÓÔÔ

√√ ÁÁÓÓˆ̂ÛÛÙÙfifi˜̃ ÎÎÚÚÈÈÙÙÈÈÎÎfifi˜̃ ÛÛ‡‡ÁÁ¯̄ÚÚÔÔÓÓˢ̃ ÙÙ¤¤¯̄ÓÓˢ̃,, ººÈÈÏÏ›› ¶¶ÂÂÚÚfifi,,

ÂÈÛΤÊÙËΠÙËÓ ¤ÎıÂÛË Ô˘ ÊÈÏÔÍÂÓÂ›Ù·È ÛÙÔ ªÔ˘Û›Ô

∫˘ÎÏ·‰È΋˜ ∆¤¯Ó˘ ·˘Ù‹ ÙËÓ ÂÔ¯‹. √√ η‡ÚÚÈÈÔÔ˜̃ ¶¶ÂÂÚÚfifi,

‚Á·›ÓÔÓÙ·˜ ·fi ÙÔ ÌÔ˘Û›Ô, ‰‹ÏˆÛÂ: «◊Úı· ÛÛÙÙËËÓÓ

∞∞ıı‹‹ÓÓ·· ¤ÚÛÈ, ··ÏÏÏÏ¿¿ ·ÈÛı¿ÓÔÌ·È fiÙÈ ˙ˆ ÛÛÂÂ ··˘̆ÙÙ‹‹ ÙÙËËÓÓ fifiÏÏËË

¿Óˆ ·fi ‰¤Î· ¯ÚfiÓÈ·. √ ÂÏÏËÓÈÎfi˜ ÔÏÈÙÈÛÌfi˜ ‹Ù·Ó

¿ÓÙ· ̤۷ ÛÙËÓ „˘¯‹ Î·È ÛÙÔ Ì˘·Ïfi ÌÔ˘. ¡ÔÌ›˙ˆ fiÙÈ··ÔÔÙÙÂÂÏÏ›› ·ÁÎfiÛÌÈ· ÎÎÏÏËËÚÚÔÔÓÓÔÔÌÌÈÈ¿¿. ∞∞ÔÔÙÙÂÂÏÏ›› ÌÌÈÈ··

ÎÎÏÏËËÚÚÔÔÓÓÔÔÌÌÈÈ¿¿ ÁÈ· ÙËÓ ÔÔ›· ÔÔÈÈ ŒŒÏÏÏÏËËÓÓ˜̃ Îη·ÈÈ fifiÏÏÔÔÈÈ ÔÔÈÈ

∂∂˘̆ÚÚˆ̂··››ÔÔÈÈ ÓÈÒıÔ˘Ó Û‹ÌÂÚ· ÂÚ‹Ê·ÓÔÈ, ·ÏÏ¿ ÙËÓ ›‰È·

ÛÙÈÁÌ‹ ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ó fiÙÈ ÂÂÎΛ›ÓÓÔÔÈÈ ¤¯Ô˘Ó Î·È ÙËÓ ˘Ô¯Ú¤ˆÛË

Ó· ÙË ‰È·Ê˘Ï¿ÍÔ˘Ó».

ŒÙÔÈÌË Ë ·Ú¿ÁÚ·ÊÔ˜, √Ú¤ÛÙË. £· ÛÔ˘ ˆ fï˜ ÎÈ ¤Ó· ÌÂÁ¿ÏÔÌ˘ÛÙÈÎfi: ªÈ· ·Ú¿ÁÚ·ÊÔ˜, ÁÈ· Ó· Ì·˜ ÌÂÙ·‰ÒÛÂÈ ¤Ó· Ì‹Ó˘Ì·,Ú¤ÂÈ Ó· ¤¯ÂÈ Û˘ÓÔ¯‹.

Page 24: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

XXÚÚÚËËËÛÛÈÈÌÌÌÔÔÔÔÈÈÒÒ ÙÙËËË ÁÁÁÏÏÁÏÁÏÒÒÛÛÛÛÛ··· ÁÁÈ· Ó· ÂÈÎÔÈÓÓˆ̂ÓÓ‹‹‹ÛÛˆ̂

26

™™¯̄¤¤ÛÛÂÂÈȘ̃ ÛÛ˘̆ÓÓÔÔ¯̄‹‹˜̃

·. ∂·Ó¿ÏË„Ë Ï¤Í˘, ÊÚ¿Û˘ ‹ ÚfiÙ·Û˘:

ªÔÚԇ̠ӷ ·ӷϿ‚Ô˘Ì ÌÈ· ϤÍË ‹ ÌÈ· ÊÚ¿ÛË (‹ ¤Ó· ̤ÚÔ˜ ÌÈ·˜ ÊÚ¿Û˘).¶.¯. √ ÁÓˆÛÙfi˜ ÎÚÈÙÈÎfi˜ Û‡Á¯ÚÔÓ˘ Ù¤¯Ó˘, ºÈÏ› ¶ÂÚfi, ÂÈÛΤÊÙËΠÙËÓ ¤ÎıÂÛË Ô˘ÊÈÏÔÍÂÓÂ›Ù·È ÛÙÔ ªÔ˘ÛÂ›Ô ∫˘ÎÏ·‰È΋˜ ∆¤¯Ó˘ ·˘Ù‹ ÙËÓ ÂÚ›Ô‰Ô. √ ·ÚÈÔ˜ ¶ÂÚfi…ªÔÚԇ̠ӷ ·ӷϿ‚Ô˘ÌÂ Î·È ÌÈ· ÔÏfiÎÏËÚË ÚfiÙ·ÛË.¶.¯. ¡ÔÌ›˙ˆ fiÙÈ ·ÔÙÂÏ› ·ÁÎfiÛÌÈ· ÎÏËÚÔÓÔÌÈ¿. ∞ÔÙÂÏ› ÌÈ· ÎÏËÚÔÓÔÌÈ¿…

‚. ∞ÓÙÈηٿÛÙ·ÛË:

ªÔÚԇ̠ӷ ·ÓÙÈηٷÛÙ‹ÛÔ˘Ì ÌÈ· ϤÍË ‹ ÌÈ· ÊÚ¿ÛË Ì ÌÈ· ¿ÏÏË Ô˘ ÌÈÏ¿ÂÈ ÁÈ· ÙÔ ›‰ÈÔÚ¿ÁÌ·.¶.¯. ◊Úı· ÛÙËÓ ∞ı‹Ó· ¤ÚÛÈ, ·ÏÏ¿ ·ÈÛı¿ÓÔÌ·È fiÙÈ ̇ ˆ Û ·˘Ù‹ ÙËÓ fiÏË ¿Óˆ ·fi ‰¤Î· ̄ ÚfiÓÈ·.

Á. ∞ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜:

ªÔÚԇ̠ӷ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ‹ÛÔ˘Ì ÌÈ· ·ÓÙˆÓ˘Ì›· ÛÙË ı¤ÛË ÌÈ·˜ ÔÓÔÌ·ÙÈ΋˜ ÊÚ¿Û˘ (‚Ï.ÂÓfiÙËÙ· 8 ÁÈ· ÙȘ ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜ Î·È ÂÓfiÙËÙ· 16.2 ∞ ÁÈ· ÙȘ ÔÓÔÌ·ÙÈΤ˜ ÊÚ¿ÛÂȘ).¶.¯. ∞ÔÙÂÏ› ÌÈ· ÎÏËÚÔÓÔÌÈ¿ ÁÈ· ÙËÓ ÔÔ›· ÔÈ ŒÏÏËÓ˜ Î·È fiÏÔÈ ÔÈ ∂˘Úˆ·›ÔÈ ÓÈÒıÔ˘Ó Û‹ÌÂÚ·ÂÚ‹Ê·ÓÔÈ, ·ÏÏ¿ ÙËÓ ›‰È· ÛÙÈÁÌ‹ ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ó fiÙÈ ÂΛÓÔÈ ¤¯Ô˘Ó Î·È ÙËÓ ˘Ô¯Ú¤ˆÛË Ó· ÙË‰È·Ê˘Ï¿ÍÔ˘Ó.

‰. ™‡Ó‰ÂÛË:

√È ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÂÓÒÓÔÓÙ·È ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ ÌÂ Û˘Ó‰¤ÛÌÔ˘˜ (‚Ï. Î·È ÎÂÈÌÂÓÈÎÔ‡˜ ‰Â›ÎÙ˜ ·Ú·Î¿Ùˆ).¶.¯. ◊Úı· ÛÙËÓ ∞ı‹Ó· ¤ÚÛÈ, ·ÏÏ¿ ·ÈÛı¿ÓÔÌ·È fiÙÈ ̇ ˆ Û ·˘Ù‹ ÙËÓ fiÏË ¿Óˆ ·fi ‰¤Î· ̄ ÚfiÓÈ·.

√È Ï¤ÍÂȘ, ÔÈ ÊÚ¿ÛÂȘ Î·È ÔÈ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ô˘ ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ÌÈ· ·Ú¿ÁÚ·ÊÔ Ú¤ÂÈ Ó· ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È Û ÏÔÁÈ΋ ÛÂÈÚ¿. ∞˘Ùfi ÂÈÙ˘Á¯¿ÓÂÙ·È fiÙ·Ó ÔÈ Ï¤ÍÂȘ, ÔÈ ÊÚ¿ÛÂȘ Î·È ÔÈ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ‰¤ÓÔÓÙ·ÈÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜. ∆fiÙÂ, ϤÌ fiÙÈ ·˘Ù¤˜ ¤¯Ô˘Ó ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ Û¯¤ÛÂȘ Û˘ÓÔ¯‹˜.

∫ÂÈÌÂÓÈÎÔ› ‰Â›ÎÙ˜ Â›Ó·È fiϘ ÔÈ Ï¤ÍÂȘ ‹ ÊÚ¿ÛÂȘ Ô˘ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÌÂÁÈ· Ó· ‰Â›ÍÔ˘Ì Ҙ Û˘Ó‰¤ÔÓÙ·È ÔÈ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ̤۷ ÛÙÔ Î›ÌÂÓÔ. ª·˜‰Â›¯ÓÔ˘Ó ‰ËÏ·‰‹ ÙȘ Û¯¤ÛÂȘ Û˘ÓÔ¯‹˜. √È ÎÂÈÌÂÓÈÎÔ› ‰Â›ÎÙ˜ ›ӷÈÛ˘Ó‹ıˆ˜ ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· ‹ Û‡Ó‰ÂÛÌÔÈ (‚Ï. ÂÓfiÙËÙ˜ 12 Î·È 14).

∫∫ÂÂÈÈÌÌÂÂÓÓÈÈÎÎÔÔ›› ‰‰Â››ÎÎÙÙ˜̃

À¿Ú¯ÂÈ ·ÎfiÌ· ¤Ó· Ì˘ÛÙÈÎfi ÁÈ· ÙË Û˘ÓÔ¯‹ ÌÈ·˜ ·Ú·ÁÚ¿ÊÔ˘:ÔÈ ÎÂÈÌÂÓÈÎÔ› ‰Â›ÎÙ˜.

Page 25: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂∂¡¡¡¡√√√∆∆∆∏∏∏∆∆∆∞∞∞ 222: ¶Ò˜ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÒ ¤Ó· ΛÌÂÓÔ;

27

·. ™˘Ó‰¤Ô˘ÌÂ: ηÈ, Î·È Â›Û˘, Î·È ·ÎfiÌ·, ÂÈϤÔÓ, Ì ¿ÏÏ· ÏfiÁÈ·, ÁÈ··Ú¿‰ÂÈÁÌ·

‚. ¢ËÌÈÔ˘ÚÁԇ̠·ÓÙ›ıÂÛË: ·ÏÏ¿, ÂÓÒ, ˆÛÙfiÛÔ, ·Ó ηÈ, ·ÓÙ›ıÂÙ·, fï˜Á. ∞ÈÙÈÔÏÔÁÔ‡ÌÂ: ÁÈ·Ù›, ÂÂȉ‹, ·ÊÔ‡, ηıÒ˜‰. µÁ¿˙Ô˘ÌÂ Û˘ÌÂÚ¿ÛÌ·Ù·: ÂÔ̤ӈ˜, Û˘ÓÂÒ˜, ¿Ú·Â. √Ú›˙Ô˘Ì ÙÔÓ ¯ÚfiÓÔ: ÙfiÙÂ, ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, ÚÒÙ·, ‡ÛÙÂÚ·, ̤¯ÚÈ ÙÒÚ·

√Ú¤ÛÙË, ÚfiÛÂÍ ÙÈ Î¿ÓÔ˘Ì Ì ÙÔ˘˜ ÎÂÈÌÂÓÈÎÔ‡˜ ‰Â›ÎÙ˜:

1. ™ÙÔ Ù¤ÏÔ˜, fï˜, ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ ÚˆÙ‹ÛÂÈ ÙË ™ÔÊ›· ÙÈ ·ÎÚÈ‚Ò˜ ›¯Â Û˘Ì‚Â›. 2. ∂›‰Â ÙÔ ÚÔÏfiÈ ÙÔ˘ Î·È ‹Ù·Ó ÂÚ·Ṳ̂Ó˜ ÂÓÓ¤·.3. ™ÙËÓ ·Ú¯‹, ¤ÌÂÈÓ ¿ÊˆÓÔ˜.4. ŸÌˆ˜, ÚÔÊ·ÓÒ˜ ·˘Ùfi ‰ÂÓ Â›¯Â Á›ÓÂÈ, ·ÊÔ‡ ÙÒÚ· ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ÂΛ Î·È ÌfiÓÔ Ë ™ÔÊ›·

‹Ù·Ó ÛÙÔ Û›ÙÈ.5. ◊ÍÂÚ fiÙÈ ÙÔ ¿ÚÙÈ ¤Ú ӷ ›¯Â ·Ú¯›ÛÂÈ ·fi ÙȘ ÔÎÙÒ.6. ŸÙ·Ó Ô º›ÏÈÔ˜ ¤ÊÙ·Û ÛÙÔ Û›ÙÈ Ù˘ ™ÔÊ›·˜ ÁÈ· ÙÔ ¿ÚÙÈ ÙˆÓ ÁÂÓÂıÏ›ˆÓ Ù˘,

Í·ÊÓÈ¿ÛÙËÎÂ, ÁÈ·Ù› ηÓ›˜ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ÂΛ.

¢ƒ∞™∆∏ƒπ√∆∏∆∞ 8 µ¿˙ˆ ÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Û ÏÔÁÈ΋ ÛÂÈÚ¿, ÒÛÙ ӷ ‚Á·›ÓÂÈÓfiËÌ· ÛÙËÓ ÈÛÙÔÚ›·. ™’ ·˘Ùfi ı· Ì ‚ÔËı‹ÛÔ˘Ó ÔÈ ÎÂÈÌÂÓÈÎÔ›‰Â›ÎÙ˜. ∞Ó ¤¯ˆ ‚¿ÏÂÈ ÙȘ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÛÙË ÛˆÛÙ‹ ÛÂÈÚ¿, ÙfiÙ ı·‰È·ÈÛÙÒÛˆ fiÙÈ ¤¯ÂÈ Û˘ÓÔ¯‹ ÙÔ Î›ÌÂÓÔ Ô˘ ‰ËÌÈÔ‡ÚÁËÛ·.

ŸÙ·Ó Ô √Ú¤ÛÙ˘ ¿ÓÔÈÍ ÙËÓ fiÚÙ· Î·È Â›‰Â ÙÔÓ ıÂ›Ô µÚ·Û›‰·, Í·ÊÓÈ¿ÛÙËÎÂ, ÁÈ·Ù› ‰ÂÓÂÚ›ÌÂÓ ӷ ÙÔÓ ‚ÚÂÈ ÂΛ. ◊ÍÂÚ fiÙÈ Â›¯Â ʇÁÂÈ ÙËÓ ÂÚ·Ṳ̂ÓË ‚‰ÔÌ¿‰· ÁÈ· ¤Ó· Û˘Ó¤-‰ÚÈÔ ÛÙÔ ¶·Ú›ÛÈ. ŸÌˆ˜, ·˘Ùfi ÙÔ Ù·Í›‰È ÚÔÊ·ÓÒ˜ ‰ÂÓ Â›¯Â Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈËı›, ·ÊÔ‡ Ôı›Ԙ µÚ·Û›‰·˜ ‹Ù·Ó ÛÙÔ Û›ÙÈ. ™ÙËÓ ·Ú¯‹, Û¿ÛÙÈÛÂ Î·È ¤ÌÂÈÓ ·Ì›ÏËÙÔ˜. ¡fiÌÈ˙ fiÙÈ‹Ù·Ó fiÓÂÈÚÔ. ŸÌˆ˜, ‹Ù·Ó ·Ï‹ıÂÈ·. °È’ ·˘Ùfi, ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, ¤ÙÚÂÍ ÚÔ˜ ÙÔ Ì¤ÚÔ˜ ÙÔ˘.

¢ƒ∞™∆∏ƒπ√∆∏∆∞ 9 ∂ÈϤÁˆ ‰‡Ô ‰È·ÊÔÚÂÙÈΤ˜ ·Ú·ÁÚ¿ÊÔ˘˜ ·fi ‰‡Ô ¿ÚıÚ· ÂÓfi˜ÂÚÈÔ‰ÈÎÔ‡ Î·È ÂÓÙÔ›˙ˆ ÙȘ Û¯¤ÛÂȘ Û˘ÓÔ¯‹˜ Î·È ÙÔ˘˜ ÎÂÈÌÂÓÈÎÔ‡˜‰Â›ÎÙ˜ Û ηıÂÌÈ¿ ·fi ·˘Ù¤˜.

Page 26: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

28

– ¶·Ú·Î·ÏÒ;– ∫·ÏË̤ڷ Û·˜, ·ÚÈ ‰È¢ı˘ÓÙ¿.– ∫·ÏË̤ڷ, ΢ڛ· ∏ÏÈ¿‰Ë. ΔÈ Î¿ÓÂÙÂ;– ¢ÂÓ ·ÈÛı¿ÓÔÌ·È Ôχ ηϿ Û‹ÌÂÚ·, ·ÚÈ ‰È¢ı˘-ÓÙ¿. ™·˜ ÙËÏÂʈÓÒ ÏÔÈfiÓ ÁÈ· Ó· Û·˜ ÂÓËÌÂÚÒÛˆ fiÙȉ ı· ÌÔÚ¤Ûˆ Ó· ¤Ïıˆ ÛÙË ‰Ô˘ÏÂÈ¿ Î·È Ó· Û·˜ ˙ËÙ‹-Ûˆ ·Ó·ÚÚˆÙÈ΋ ¿‰ÂÈ·…

– ¡·È;– ŒÏ·, °ÈÒÚÁÔ, Ô √Ú¤ÛÙ˘.– ΔÈ ¤ÁÈÓÂ; ∫·Ï¿;– ∂, ¤ÙÛÈ ÎÈ ¤ÙÛÈ. ª¿ÏÏÔÓ ‰Â ı· ¤Úıˆ ÛÙÔ ¿ÚÙÈ.∫ڛ̷, ÙÔ ÂÚ›ÌÂÓ· Ò˜ Î·È Ò˜!

22..33 ∂∂ÈÈÏϤ¤ÁÁˆ̂ ÙÙÔÔ Îη·ÙÙ¿¿ÏÏÏÏËËÏÏÔÔ ‡‡ÊÊÔÔ˜̃ ··ÓÓ¿¿ÏÏÔÔÁÁ·· ÌÌ ÙÙËËÓÓ ÂÂÚÚ››ÛÛÙÙ··ÛÛËË

∂∂››ÛÛËËÌÌÔÔ ((ÙÙ˘̆ÈÈÎÎfifi)) –– ··ÓÓ››ÛÛËËÌÌÔÔ ((ÔÔÈÈÎΛ›ÔÔ)) ‡‡ÊÊÔÔ˜̃

ÃÚËÛÈÌÔÔÈԇ̠‰È·ÊÔÚÂÙÈÎfi ‡ÊÔ˜, ‰ËÏ·‰‹ ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎfi ÏÂÍÈÏfiÁÈÔ Î·È‰È·ÊÔÚÂÙÈΤ˜ ÂÎÊÚ¿ÛÂȘ, ·Ó¿ÏÔÁ· Ì ÙÔ Ô‡ ‚ÚÈÛÎfiÌ·ÛÙÂ, Û ÔÈÔӷ¢ı˘ÓfiÌ·ÛÙÂ, ÔÈÔÈ Â›Ó·È ÔÈ Û˘ÓÔÌÈÏËÙ¤˜ Î·È ÔÈÔÈ ¿ÏÏÔÈ Â›Ó·È·ÚfiÓÙ˜. ¢ËÏ·‰‹, ·ÏÏÈÒ˜ ÌÈÏ¿ÂÈ Ë Î˘Ú›· ¢·Ó¿Ë ÛÙÔÓ ‰È¢ı˘ÓÙ‹ Ù˘ ηȷÏÏÈÒ˜ ÌÈÏ¿ÂÈ Ô √Ú¤ÛÙ˘ Ì ÙÔÓ Ê›ÏÔ ÙÔ˘, ÙÔÓ °ÈÒÚÁÔ.

Δ· ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο ÙÔ˘·Ó›ÛËÌÔ˘ ‡ÊÔ˘˜ Â›Ó·È ÔÈ ÌÈÎÚ¤˜ÚÔÙ¿ÛÂȘ, ÔÈ ·Ï¤˜ ϤÍÂȘ ÎÙÏ.(ŒÏ·, °ÈÒÚÁÔ... ΔÈ ¤ÁÈÓÂ;... ¤ÙÛÈ ÎȤÙÛÈ...)

Δ· ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο ÙÔ˘ ›ÛËÌÔ˘ ‡ÊÔ˘˜ ›ӷÈÔÈ ÌÂÁ¿Ï˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ, ÔÈ ‰Â˘ÙÂÚ‡ԢÛ˜ÚÔÙ¿ÛÂȘ, ÔÈ Ï¤ÍÂȘ ·fi ·ÏÈfiÙÂÚ˜ ÌÔÚʤ˜Ù˘ ÁÏÒÛÛ·˜ Ì·˜ ÎÙÏ.(∫·ÏË̤ڷ Û·˜, ·ÚÈ ‰È¢ı˘ÓÙ¿... ΔÈοÓÂÙÂ;... ¢ÂÓ ·ÈÛı¿ÓÔÌ·È Ôχ ηϿۋÌÂÚ·...)

GRAMMATIKH E'-ST' DHM 23-05-04 23:29 Page 28

Page 27: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂∂¡¡¡¡√√√∆∆∆∏∏∏∆∆∆∞∞∞ 222: ¶Ò˜ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÒ ¤Ó· ΛÌÂÓÔ;

29

∏ ηıËÌÂÚÈÓ‹ ÂÈÎÔÈÓˆÓ›· Ì ÙÔ˘˜ Û˘Ó·ÓıÚÒÔ˘˜ Ì·˜ ‚·Û›˙ÂÙ·È Û οÔÈÔ˘˜Î·ÓfiÓ˜ Û˘ÓÂÚÁ·Û›·˜:1. ¢›ÓÔ˘Ì ·ÎÚÈ‚Ò˜ fiÛ˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜ Â›Ó·È ·Ó·Áη›Â˜Ø Ô‡Ù ÏÈÁfiÙÂÚ˜ Ô‡Ù ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜.2. ¢›ÓÔ˘Ì ·ÏËı›˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜.3. ¢Â ϤÌ ¿Û¯ÂÙ· Ú¿ÁÌ·Ù·.4. ∂›Ì·ÛÙ ۷Ê›˜, Û‡ÓÙÔÌÔÈ Î·È Ï¤Ì ·˘Ù¿ Ô˘ ı¤ÏÔ˘Ì Ì ÏÔÁÈ΋ ÛÂÈÚ¿.

– °È· ÙÔ Ê·ÁËÙfi Û‹ÌÂÚ· Ú¤ÂÈ Ó· ·ÁÔÚ¿ÛÔ˘Ì ηÚfiÙ·. ∞ÊÔ‡ Ù· ÍÂÊÏÔ˘‰›ÛÔ˘ÌÂ, ı· Ù· Îfi„Ô˘ÌÂ Î·È ı· Ù· ‚¿ÏÔ˘Ì ̷˙›

Ì ٷ ˘fiÏÔÈ· Ï·¯·ÓÈο ÛÙËÓ Î·ÙÛ·ÚfiÏ·.

– ∆È ÒÚ· ›ӷÈ, Û·˜ ·Ú·Î·ÏÒ;– ∆¤ÛÛÂÚȘ Î·È Ù¤Ù·ÚÙÔ.

– £· ¤ÚıÂȘ ÛÙÔ ¿ÚÙÈ ÙÔ˘ °È¿ÓÓË;– º˘ÛÈο Î·È ı· ¤Úıˆ.

– ¶Ô‡ Â›Ó·È ÙÔ ÈÔ ÎÔÓÙÈÓfi ‚ÂÓ˙ÈÓ¿‰ÈÎÔ;– ™ÙËÓ ÂfiÌÂÓË ÁˆÓ›·.

22..44 ∞∞ÎÎÔÔÏÏÔÔ˘̆ııÒÒ Îη·ÓÓfifiÓÓ˜̃ ÛÛÙÙËËÓÓ ÂÂÈÈÎÎÔÔÈÈÓÓˆ̂ÓÓ››··

∫∫··ÓÓfifiÓÓ˜̃ ÛÛ˘̆ÓÓÂÂÚÚÁÁ··ÛÛ››··˜̃

Page 28: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

XXÚÚÚËËËÛÛÈÈÌÌÌÔÔÔÔÈÈÒÒ ÙÙËËË ÁÁÁÏÏÁÏÁÏÒÒÛÛÛÛÛ··· ÁÁÈ· Ó· ÂÈÎÔÈÓÓˆ̂ÓÓ‹‹‹ÛÛˆ̂

30

∫∫··ÓÓfifiÓÓ˜̃ ÛÛ˘̆ÌÌÂÂÚÚÈÈÊÊÔÔÚÚ¿¿˜̃

– ª‹ˆ˜ ͤÚÂÙ ԇ ‚Ú›ÛÎÂÙ·È ÙÔ Î·ÈÓÔ‡ÚÈÔ ÂÌÔÚÈÎfi ΤÓÙÚÔ;

– ∞Ó ı¤ÏÂÙÂ, ÌÔÚÒ Ó· Û·˜ ‚ÔËı‹Ûˆ.

∞˜ ‰Ô‡Ì ÙÒÚ· Î·È Î¿ÔȘ ¿ÏϘ ÂÚÈÙÒÛÂȘ fiÔ˘ ÔÈ Û˘-ÓÔÌÈÏËÙ¤˜ ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Ó Î·ÓfiÓ˜. ∞˘ÙÔ› ı· ÌÔÚÔ‡Û·Ì ӷԇÌ fiÙÈ ·ÔÙÂÏÔ‡Ó Î·ÓfiÓ˜ «Î·Ï‹˜» Û˘ÌÂÚÈÊÔÚ¿˜.

ŸÙ·Ó ·Â˘ı˘ÓfiÌ·ÛÙ Û οÔÈÔÓ Ô˘ ‰ÂÓ ÙÔÓÁÓˆÚ›˙Ô˘ÌÂ, Ô˘ Â›Ó·È ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ˜ ‹ η٤¯ÂÈ˘„ËÏfiÙÂÚË ÎÔÈÓˆÓÈ΋ ı¤ÛË ·fi ÂÌ¿˜, ÙfiÙ¯ÚËÛÈÌÔÔÈԇ̠ÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ ÏËı˘ÓÙÈÎfi ÚfiÛˆÔ.∞˘Ùfi ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È ÏËı˘ÓÙÈÎfi˜ ¢Á¤ÓÂÈ·˜.

ŸÙ·Ó ı¤ÏÔ˘Ì ӷ ˙ËÙ‹ÛÔ˘Ì οÙÈ ÊÈÏÈο ·fi ÙÔÓ ¿ÏÏÔ, ¯ˆÚ›˜ fï˜ Ó· ÙÔ ··ÈÙÔ‡ÌÂ,¯ÚËÛÈÌÔÔÈԇ̠ٷ ˘ÔÎÔÚÈÛÙÈο (‚Ï. ÂÓfiÙËÙ· 17.1 µ).

–ŒÓ· ÓÂÚ¿ÎÈ ·ÎfiÌ·, Û·˜ ·Ú·Î·ÏÒ.

Page 29: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂∂¡¡¡¡√√√∆∆∆∏∏∏∆∆∆∞∞∞ 222: ¶Ò˜ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÒ ¤Ó· ΛÌÂÓÔ;

31

°È· Ó· ˙ËÙ‹ÛÔ˘Ì οÙÈ Ì ¢ÁÂÓÈÎfi ÙÚfiÔ, ÌÔÚԇ̠ӷ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ‹ÛÔ˘Ì ˘ÔÙ·ÎÙÈ΋ ‹ ÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ ÂÓÈÎfi/ÏËı˘ÓÙÈÎfi ÚfiÛˆÔ ÙÔ˘ ÂÓÂÛÙÒÙ· Û ÌÈ· ÂÚˆÙËÌ·ÙÈ΋ ÚfiÙ·ÛË,·ÓÙ› ÁÈ· ÚÔÛÙ·ÎÙÈ΋.

MÔÚԇ̠ӷ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ‹ÛÔ˘Ì ›Û˘ ÙȘ ϤÍÂȘ ·Ú·Î·ÏÒ Î·È ÌÔÚÒ ÁÈ· Ó· ›̷ÛÙ¢ÁÂÓÈÎÔ›.

– ¡· ÛÔ˘ ˙ËÙ‹Ûˆ ÌÈ· ¯¿ÚË;

– ∫Ï›ÓÂȘ ÙËÓ fiÚÙ·;

– ¶·Ú·Î·ÏÒ, ÂÚ¿ÛÙ ̤۷.

– ªÔÚ›Ù ӷ Ì·˜ οÓÂÙ ÙÔÓ ÏÔÁ·ÚÈ·ÛÌfi;

¢ƒ∞™∆∏ƒπ√∆∏∆∞ 10 ∂ÎÊÚ¿˙ˆ ÙËÓ ·Ú·Î¿Ùˆ ·Ú¿ÎÏËÛË Ì ÈÔ Â˘ÁÂÓÈÎfi ÙÚfiÔ (‰ËÏ·-‰‹ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÒÓÙ·˜ ÙÔÓ ÏËı˘ÓÙÈÎfi ¢Á¤ÓÂÈ·˜, Ù· ˘ÔÎÔÚÈÛÙÈοÎÙÏ.). °Ú¿Êˆ ÙȘ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ô˘ Û¯ËÌ·Ù›˙ˆ ÛÙÔ ÙÂÙÚ¿‰Èfi ÌÔ˘.– ¢ÒÛ ÌÔ˘ ¤Ó· ÌÔχ‚È!

µÏ¤Ô˘Ì ÏÔÈfiÓ fiÙÈ Ë ÁÏÒÛÛ· Ì¿˜ ‰›ÓÂÈ ‰È·ÊÔÚÂÙÈο ̤۷ ÁÈ· ӷοÓÔ˘Ì Ì ٷ ÏfiÁÈ· Ì·˜ ·˘Ùfi ·ÎÚÈ‚Ò˜ Ô˘ ı¤ÏÔ˘Ì οı ÊÔÚ¿.

Page 30: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

XXÚÚÚËËËÛÛÈÈÌÌÌÔÔÔÔÈÈÒÒ ÙÙËËË ÁÁÁÏÏÁÏÁÏÒÒÛÛÛÛÛ··· ÁÁÈ· Ó· ÂÈÎÔÈÓÓˆ̂ÓÓ‹‹‹ÛÛˆ̂

32

∆∆ÈÈ ıı·· ıı˘̆ÌÌ¿¿ÌÌ··ÈÈ ÁÁÈÈ··...... ÙÙaa ÎΛ›ÌÌÂÂÓÓ·· Îη·ÈÈ ÙÙÈȘ̃ ··ÚÚ··ÁÁÚÚ¿¿ÊÊÔÔ˘̆˜̃

1. Œ¯Ô˘Ì ٤ÛÛÂÚ· ‰È·ÊÔÚÂÙÈο ›‰Ë ÎÂÈ̤ӈÓ: (·) ÂÚÈÁÚ·ÊÈο ΛÌÂÓ·,(‚) ·ÊËÁËÌ·ÙÈο ΛÌÂÓ·,(Á) ΛÌÂÓ· Ì ԉËÁ›Â˜,(‰) ΛÌÂÓ· Ì ÂȯÂÈÚ‹Ì·Ù·. ∆· ‰‡Ô ÚÒÙ· ›‰Ë ÎÂÈÌ¤ÓˆÓ ·Ó‹ÎÔ˘Ó ÛÙÔÓ ·Ó·ÊÔÚÈÎfiÏfiÁÔ, ÂÓÒ Ù· ‰‡Ô ÙÂÏÂ˘Ù·›· ÛÙÔÓ Î·Ù¢ı˘ÓÙÈÎfi ÏfiÁÔ.

2. ∆· ΛÌÂÓ· ·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙ·È ·fi ·Ú·ÁÚ¿ÊÔ˘˜. ªÈ· ·Ú¿-ÁÚ·ÊÔ˜ ¤¯ÂÈ Û˘ÓÔ¯‹ fiÙ·Ó ÔÈ Ï¤ÍÂȘ, ÔÈ ÊÚ¿ÛÂȘ Î·È ÔÈ ÚÔ-Ù¿ÛÂȘ Ô˘ ÙËÓ ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È Û ÏÔÁÈ΋ ÛÂÈÚ¿.¶ÚÔÛ·ıÒ ÏÔÈfiÓ Ó· Û˘Ó‰¤ˆ ÙȘ ϤÍÂȘ, ÙȘ ÊÚ¿ÛÂȘ ηÈÙȘ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÌÔ˘ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÒÓÙ·˜ ÙÔ˘˜ÎÂÈÌÂÓÈÎÔ‡˜ ‰Â›ÎÙ˜, Ô˘ Â›Ó·È Û˘Ó‹ıˆ˜ ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· ‹Û‡Ó‰ÂÛÌÔÈ.

3. °ÂÓÈο, fiÙ·Ó ÂÈÎÔÈÓˆÓԇ̠̄ ÚËÛÈÌÔÔÈԇ̠‰È·ÊÔÚÂÙÈ-Îfi ÏÂÍÈÏfiÁÈÔ Î·È ‰È·ÊÔÚÂÙÈΤ˜ ÂÎÊÚ¿ÛÂȘ, ·Ó¿ÏÔÁ· Ì ÙÔÔ‡ ‚ÚÈÛÎfiÌ·ÛÙÂ Î·È Û ÔÈÔÓ ·Â˘ı˘ÓfiÌ·ÛÙÂ. ÃÚËÛÈ-ÌÔÔÈÔ‡ÌÂ, ‰ËÏ·‰‹, ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎfi ‡ÊÔ˜ (·Ó›ÛËÌÔ ‹ ›-ÛËÌÔ).

4. ™ÙËÓ Î·ıËÌÂÚÈÓ‹ ÂÈÎÔÈÓˆÓ›· Ì ÙÔ˘˜ Û˘Ó·ÓıÚÒÔ˘˜ ÌÔ˘·ÎÔÏÔ˘ıÒ Î¿ÔÈÔ˘˜ ηÓfiÓ˜ Û˘ÓÂÚÁ·Û›·˜: ¢›Óˆ ·ÎÚÈ-‚Ò˜ fiÛ˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜ Â›Ó·È ·Ó·Áη›Â˜Ø Ô‡Ù ÏÈÁfiÙÂÚ˜,Ô‡Ù ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜. ¢›Óˆ ·ÏËı›˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜. ∂›Ì·È Û·-Ê‹˜, Û‡ÓÙÔÌÔ˜ Î·È Ï¤ˆ ·˘Ù¿ Ô˘ ı¤Ïˆ Ì ÙË ÛÂÈÚ¿, ¯ˆ-Ú›˜ Ó· ÌÈÏ¿ˆ ÁÈ· ¿Û¯ÂÙ· Ú¿ÁÌ·Ù·. ∂›Û˘, ̄ ÚËÛÈÌÔÔÈÒ,ÁÈ· ÏfiÁÔ˘˜ ¢Á¤ÓÂÈ·˜, ÔÚÈṲ̂ÓÔ˘˜ ÁÚ·ÌÌ·ÙÈÎÔ‡˜ Ù‡Ô˘˜(ÏËı˘ÓÙÈÎfi ¢Á¤ÓÂÈ·˜, ̆ ÔÎÔÚÈÛÙÈο, ̆ ÔÙ·ÎÙÈ΋ ‹ ÂÚÒ-ÙËÛË, Ú‹Ì·Ù· fiˆ˜ ÌÔÚÒ, ·Ú·Î·ÏÒ Î.¿.).

Page 31: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

ºˆÓÔÏÔÁ›· Î·È ÁÚ·Ê‹

ªÈÏÒ Î·È Áڿʈ - ºıfiÁÁÔÈ, ÁÚ¿ÌÌ·Ù· Î·È Û˘ÏÏ·‚¤˜

¢∂À∆∂ƒ√ ª∂ƒ√™

Page 32: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

34

¶Ò˜ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÒ Ï¤ÍÂȘ;EENNOOTTHHTTAA 33

O ÏfiÁÔ˜ Ì·˜ ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È ·fi ϤÍÂȘ. → ¿ÏÈ – ·ÊÔ‡ – ¡Ù›Ó·

™ÙÔÓ ÁÚ·Ùfi ÏfiÁÔ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈԇ̠ٷ ÁÚ¿ÌÌ·Ù· ÁÈ· Ó· ·ÚÔ˘ÛÈ¿ÛÔ˘Ì ÙȘ ϤÍÂȘ.

™ÙÔÓ ÚÔÊÔÚÈÎfi ÏfiÁÔ, fï˜, Ô˘ Â›Ó·È Ë ‚·ÛÈ΋ ÌÔÚÊ‹ Ù˘ ÁÏÒÛÛ·˜, ¯ÚËÛÈÌÔÔÈԇ̠ÙÔ˘˜ÊıfiÁÁÔ˘˜1, ‰ËÏ·‰‹ ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎÔ‡˜ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ ‹¯Ô˘˜, Ô˘ Û˘Ó‰˘¿˙ÔÓÙ·È Î·È Û¯ËÌ·Ù›˙Ô˘Ó

¿ÏϘ ϤÍÂȘ οı ÊÔÚ¿.2

[ ] - [ · ] - [ Ï ] - [ È ] , [ · ] - [ Ê ] - [ Ô ˘ ] , [ Ó Ù ] - [ È ] - [ Ó ] - [ · ]

1. ∂‰Ò ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙ÔÓÙ·È ÌfiÓÔ ÔÈ ÊıfiÁÁÔÈ Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ‰È·ÊÔÚÔÔÈËÙÈ΋ ·Í›· ÁÈ· ÙË ÛËÌ·Û›· ÙˆÓ Ï¤ÍÂˆÓ (·˘Ùfi‰ËÏ·‰‹ Ô˘ ÔÈ ÂȉÈÎÔ› ÔÓÔÌ¿˙Ô˘Ó «ÊˆÓ‹Ì·Ù·», ‚Ï. °ÏˆÛÛ¿ÚÈ).

2. ™ÙË °Ú·ÌÌ·ÙÈ΋ ·˘Ù‹ ÛËÌÂÈÒÓÔ˘Ì ÙÔ˘˜ ÊıfiÁÁÔ˘˜ ̤۷ Û ·Á·Ϙ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÒÓÙ·˜ ÂÏÏËÓÈÎÔ‡˜¯·Ú·ÎÙ‹Ú˜. ∫·ÓÔÓÈο, fï˜, ÔÈ ÊıfiÁÁÔÈ ÛËÌÂÈÒÓÔÓÙ·È Ì ÔÚÈṲ̂ӷ ۇ̂ÔÏ· Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ÂÈϤÍÂÈ ÔÈ ÂÈÛÙ‹ÌÔÓ˜ÁÈ· Ó· ·ÚÔ˘ÛÈ¿ÛÔ˘Ó Ì ÔÌÔÈfiÌÔÚÊÔ ÙÚfiÔ ÙÔ˘˜ ‹¯Ô˘˜ fiÏˆÓ ÙˆÓ ÁψÛÛÒÓ ÙÔ˘ ÎfiÛÌÔ˘. ∆· ۇ̂ÔÏ· ·˘Ù¿·ÔÙÂÏÔ‡Ó ÙÔ ¢ÈÂıÓ¤˜ ºˆÓËÙÈÎfi ∞ÏÊ¿‚ËÙÔ.

33..11 ººııfifiÁÁÁÁÔÔÈÈ

– ∆ÒÚ· ı· Ù· Ê˘Ï¿ÂÈ Ë∞ÁÁÂϛӷ.

– ¶¿ÏÈ ÂÁÒ, ·È‰È¿;– ª· ·ÊÔ‡ ‹Úı ¿ÏÈ Ë ÛÂÈÚ¿ ÛÔ˘!

– ¡·È, ‰›ÎÈÔ ¤¯ÂÈ Ë ¡Ù›Ó·!– ∫·Ï¿, ·Ú¯›˙ˆ: ¤ÓÙÂ, ‰¤Î·,

‰Âη¤ÓÙÂ...

Page 33: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

ªÈÏÒ Î·È Áڿʈ - ºıfiÁÁÔÈ, ÁÚ¿ÌÌ·Ù· Î·È Û˘ÏÏ·‚¤˜

35

[ ]

[ · ] [ Ú ]

[ · ][ Â ]

¶ÔÈ· ϤÍË Û¯ËÌ·Ù›ÛÙËÎÂ;

[·]

[Â] [È] [Ô] [Î] [] [Ù] [ÁÎ][Ì]

[ÓÙ]

[Á][‚][‰][¯][Ê][ı][Ï][Ú][˙][Û][Ì]

[Ó]

[Ô˘]

√È ÊıfiÁÁÔÈ ¯ˆÚ›˙ÔÓÙ·È Û ʈӋÂÓÙ· Î·È Û‡Ìʈӷ. ™Ù· ʈӋÂÓÙ·,Ô ·¤Ú·˜ Ô˘ ‚Á·›ÓÂÈ ·fi ÙÔ ÛÙfiÌ· Ì·˜ ‰Â ‚Ú›ÛÎÂÈ Î·Ó¤Ó· ÂÌfi‰ÈÔ.∞ÓÙ›ıÂÙ·, ÛÙ· Û‡Ìʈӷ Ô ·¤Ú·˜ ‚Ú›ÛÎÂÈ Î¿ÔÈÔ ÂÌfi‰ÈÔ.

∏ ÂÏÏËÓÈ΋ ÁÏÒÛÛ· ¤¯ÂÈ ÙÔ˘˜ ·Ú·Î¿Ùˆ ÊıfiÁÁÔ˘˜:

GRAMMATIKH E'-ST' DHM 11-01-04 23:10 Page 35

Page 34: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

36

Õ˯· Â›Ó·È Ù· Û‡Ìʈӷ Ô˘ ·Ú¿ÁÔÓÙ·ÈfiÙ·Ó ÔÈ ÊˆÓËÙÈΤ˜ ¯ÔÚ‰¤˜ Â›Ó·È ·ÓÔÈÎÙ¤˜Î·È, ÂÔ̤ӈ˜, Ô ·¤Ú·˜ ÂÚÓ¿ÂÈ ·fi·˘Ù¤˜ ¯ˆÚ›˜ Ó· ÙȘ οÓÂÈ Ó· ¿ÏÏÔÓÙ·È.∞˘Ù¿ Â›Ó·È Ù·: [], [Ù], [Î], [Ê], [ı],[Û], [¯].

∏¯ËÚ¿ Â›Ó·È Ù· Û‡Ìʈӷ Ô˘·Ú¿ÁÔÓÙ·È fiÙ·Ó ÔÈ ÊˆÓËÙÈΤ˜ ¯ÔÚ‰¤˜Â›Ó·È ÌÈÛfiÎÏÂÈÛÙ˜ Î·È Ô ·¤Ú·˜ ÙȘοÓÂÈ Ó· ¿ÏÏÔÓÙ·È. ∞˘Ù¿ Â›Ó·È Ù·: [Ì], [ÓÙ], [ÁÎ], [‚],[‰], [Á], [˙], [Ì], [Ó], [Ï], [Ú].

™™‡‡ÌÌÊʈ̂ÓÓ··

[Î] [] [Ù] [ÁÎ] [Ì] [ÓÙ]

[Á] [‚] [‰] [¯] [Ê] [ı]

[Ï] [Ú] [˙] [Û] [Ì] [Ó]

ººˆ̂ÓÓ‹‹ÂÂÓÓÙÙ··

[·] [Â]

[È] [Ô][Ô˘]

[‰‰‰‰‰‰]

∆· Û‡Ìʈӷ, ·Ó¿ÏÔÁ· Ì ÙËÓ Ë¯ËÚfiÙËÙ· Ô˘ ¤¯Ô˘Ó, ÌÔ-ÚÔ‡Ó Ó· ̄ ˆÚÈÛÙÔ‡Ó Û ¿Ë¯· Î·È Ë¯ËÚ¿.

[ıııııı]

GRAMMATIKH E'-ST' DHM 11-01-04 23:10 Page 36

Page 35: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂¡¡¡√√√∆∆∆∏∏∏∆∆∆∞∞∞ 3 : ¶Ò˜ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÒ Ï¤ÍÂȘ;

37

∫ÏÂÈÛÙ¿: Â›Ó·È Ù· Û‡Ìʈӷ Ô˘ ·Ú¿ÁÔÓÙ·È fiÙ·Ó ¤Ó·ÂÌfi‰ÈÔ ÛÙËÓ ¤ÍÔ‰Ô ÙÔ˘ ·¤Ú· ·ÓÔ›ÁÂÈ Í·ÊÓÈο. √ ·¤Ú·˜Ô˘ ‹Ù·Ó ›Ûˆ ·fi ÙÔ ÂÌfi‰ÈÔ ·ÂÏ¢ıÂÚÒÓÂÙ·È ·fiÙÔÌ·Î·È ¤ÙÛÈ ·Ú¿ÁÂÙ·È Î¿ÔÈÔ ·fi ·˘Ù¿ Ù· Û‡Ìʈӷ.∞˘Ù¿ Â›Ó·È Ù·: [], [Ì], [Ù], [ÓÙ], [Î] Î·È [ÁÎ].

∞Ó¿ÏÔÁ· Ì ÙÔÓ ÙÚfiÔ Ô˘ ·Ú¿ÁÔÓÙ·È, Ù· Û‡Ìʈӷ¯ˆÚ›˙ÔÓÙ·È ÛÂ:

∂ÁÒ Í¤Úˆ Ó· ͯˆÚ›˙ˆ Ù· ˯ËÚ¿ ·fi Ù· ¿Ë¯· Û‡Ìʈӷ. ŸÙ·Ó ·ÎÔ˘-ÌÒ Ù· ‰¿¯Ù˘Ï¿ ÌÔ˘ ÛÙÔÓ Ï·ÈÌfi, ÓÈÒıˆ ÙËÓ Ë¯ËÚfiÙËÙ· Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ٷ˯ËÚ¿ Û‡Ìʈӷ. ∞ÈÛı¿ÓÔÌ·È ¤Ó·Ó ‚fiÌ‚Ô ÛÙȘ ʈÓËÙÈΤ˜ ̄ ÔÚ‰¤˜. ™Ù·¿Ë¯· –fiÛÔ ÎÈ ·Ó ÚÔÛ·ı‹Ûˆ– ‰Â ÓÈÒıˆ Ù›ÔÙ·!

•¤Úˆ! ∞˘Ù¿ ÚÔʤÚÔÓÙ·È ÌfiÓÔ ÌÈ· ÛÙÈÁÌ‹.

∆ÚÈ‚fiÌÂÓ·: Â›Ó·È Ù· Û‡Ìʈӷ Ô˘·Ú¿ÁÔÓÙ·È fiÙ·Ó ‰˘Ô fiÚÁ·Ó· (.¯. Ë ÁÏÒÛÛ·Î·È Ù· ‰fiÓÙÈ·) ÏËÛÈ¿˙Ô˘Ó ÙfiÛÔ Ôχ ÙÔ ¤Ó·ÙÔ ¿ÏÏÔ ÒÛÙÂ Ô ·¤Ú·˜ Ô˘ ÂÚÓ¿ÂÈ ·Ó¿ÌÂÛ¿ÙÔ˘˜ Ó· ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ› ÙÚÈ‚‹.∞˘Ù¿ Â›Ó·È Ù·: [Ê], [‚], [ı], [‰], [¯] Î·È [Á].

ƒÈÓÈο: ŸÙ·Ó Ù· ÚÔʤÚÔ˘ÌÂ, Ô ·¤Ú·˜ ‚Á·›ÓÂÈ Ì¤Û· ·fi ÙË Ì‡ÙË.∞˘Ù¿ Â›Ó·È Ù·: [Ì] Î·È [Ó].

ÀÁÚ¿: ∂›Ó·È Ù·: [Ï] Î·È [Ú].

™˘ÚÈÛÙÈο: ∂›Ó·È Ù·: [Û] Î·È [˙].

•¤Úˆ! ∞˘Ù¿ ÚÔʤÚÔÓÙ·È fiÛËÒÚ· ı¤ÏÔ˘ÌÂ. [ÊÊÊÊÊÊÊÊÊÊÊÊÊÊÊÊÊÊÊÊÊÊÊÊ]…

Page 36: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

ªªÈÈÏÏÒÒÒ Îη·Î·ÈÈ ÁÁÁÚÚÚ¿¿ÊÊʈ̂ - ººııfififiÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÔÈ,, ÁÁÚÚ¿ÌÌÌ̷ٷٷ·Ù· Îη·Î·Î·ÈÈ ÛÛ˘̆ÏÏÏÏÏÏÏÏ··Ï·Ï·‚‚¤¤˜̃̃

∫ÏÂÈÛÙ¿ [] [Ì] [Ù] [ÓÙ] [Î] [ÁÎ]

∆ÚÈ‚fiÌÂÓ· [Ê] [‚] [ı] [‰] [¯] [Á]

ƒÈÓÈο [Ì] [Ó]

™˘ÚÈÛÙÈο [Û] [˙]

ÀÁÚ¿ [Ï] [Ú]

38

¢È¯ÂÈÏÈο: Â›Ó·È Ù· Û‡ÌÊˆÓ·Ô˘ Û¯ËÌ·Ù›˙ÔÓÙ·È Ì ٷ ¯Â›ÏË.∞˘Ù¿ Â›Ó·È Ù·: [], [Ì] ηÈ[Ì].

ÃÂÈÏÔ‰ÔÓÙÈο: Â›Ó·È Ù·Û‡Ìʈӷ Ô˘ ·Ú¿ÁÔÓÙ·ÈfiÙ·Ó ÙÔ Î¿Ùˆ ¯Â›ÏÔ˜·ÎÔ˘Ì¿ÂÈ ÛÙ· ¿Óˆ‰fiÓÙÈ·. ∞˘Ù¿ Â›Ó·È Ù·: [Ê] Î·È [‚].

ƒ·¯È·›·: ›ӷÈÙ· Û‡ÌÊˆÓ·Ô˘ ·Ú¿ÁÔÓÙ·ÈfiÙ·Ó Ë Ú¿¯ËÙ˘ ÁÏÒÛÛ·˜·ÎÔ˘Ì¿ ÙÔ¿Óˆ ̤ÚÔ˜ÙÔ˘ ÛÙfiÌ·ÙÔ˜.∞˘Ù¿ Â›Ó·È Ù·:[Î], [Á], [¯],[ÁÎ].

√‰ÔÓÙÈο: Â›Ó·È Ù·Û‡Ìʈӷ Ô˘·Ú¿ÁÔÓÙ·È fiÙ·Ó ËÁÏÒÛÛ· ·ÎÔ˘Ì¿ ÛÙ·‰fiÓÙÈ·. ∞˘Ù¿ Â›Ó·È Ù·: [Ù], [ÓÙ], [ı], [‰], [Û],[z] Î·È [Ï].

º·ÙÓȷο: Â›Ó·È Ù· Û‡Ìʈӷ Ô˘·Ú¿ÁÔÓÙ·È fiÙ·Ó Ë ÁÏÒÛÛ··ÎÔ˘Ì¿ ÛÙ· Ê·ÙÓ›·, ‰ËÏ·‰‹ ÙÔ̤ÚÔ˜ Ô˘ Â›Ó·È ›Ûˆ ·fi ٷ¿ӈ ‰fiÓÙÈ·. ∞˘Ù¿ Â›Ó·È Ù·: [Ó] Î·È [Ú].

∞Ó¿ÏÔÁ· Ì ÙÔÓ ÙfiÔ (̤ÚÔ˜ ÙÔ˘ ÛÙfiÌ·ÙÔ˜) fiÔ˘ ·Ú¿-ÁÔÓÙ·È, Ù· Û‡Ìʈӷ ̄ ˆÚ›˙ÔÓÙ·È ÛÂ:

∞ ∏ ∞ ∏ ∞ ∏ ∞ ∏ ∞ ∏

∆√¶√™

∆ƒ√¶√™¢È¯ÂÈÏÈο ÃÂÈÏÔ‰ÔÓÙÈο √‰ÔÓÙÈο º·ÙÓȷο ƒ·¯È·›·

∞: ¿Ë¯·∏: ˯ËÚ¿

Page 37: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂¡¡¡√√√∆∆∆∏∏∏∆∆∆∞∞∞ 3 : ¶Ò˜ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÒ Ï¤ÍÂȘ;

39

™ˆÛÙ¿, √Ú¤ÛÙË!

33..22 °°ÚÚ¿¿ÌÌÌÌ··ÙÙ··

°Ú¿ÌÌ·Ù· Â›Ó·È Ù·ÛËÌ›· ÙÔ˘ ÁÚ·ÙÔ‡ÏfiÁÔ˘ Ô˘ ·ÚÈÛÙ¿ÓÔ˘ÓÙÔ˘˜ ÊıfiÁÁÔ˘˜. ¶.¯. ∆Ô , ÙÔ ·, ÙÔ Ï Î·ÈÙÔ È Â›Ó·È Ù· ÁÚ¿ÌÌ·Ù·Ô˘ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈԇ̠ÁÈ·Ó· ·Ó··Ú·ÛÙ‹ÛÔ˘ÌÂÙÔ˘˜ ÊıfiÁÁÔ˘˜ [],[·], [Ï], [È], Ô˘ÚÔʤÚÔ˘Ì fiÙ·Ó Ï¤ÌÂÙË Ï¤ÍË ¿ÏÈ.

∞ ·

¿

ÏÊ·

µ ‚

‚‹Ù·

° Á

Á¿Ì·

¢ ‰

‰¤ÏÙ

·

∂  ¤„ÈÏÔÓ

∑ ˙ ˙‹Ù·

∏ Ë ‹Ù·£ ı ı‹Ù·π È

ÁÈÒÙ·

∫ Πο·

§ Ï

Ͽ̉·

ª Ì

ÌÈ

¡ Ó

ÓÈ•

ÍÍÈ

√ Ô fiÌÈÎÚÔÓ

È

ƒ ÚÚÔ

™ Û/˜Û›ÁÌ·

∆ ÙÙ·˘À ˘ ‡„ÈÏÔÓ º Ê

ÊÈÃ ¯

¯È

æ „

„È

ø ˆ

ˆ

̤Á·

∂ÓÙ¿ÍÂÈ, ηٷϷ‚·›Óˆ fiÙÈ Ù· [·],[ı], [ÓÙ], [Ô˘] ÎÙÏ. Û˘Ì‚ÔÏ›˙Ô˘ÓÙÔ˘˜ ‹¯Ô˘˜ Ô˘ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÒfiÙ·Ó ÌÈÏ¿ˆ.ŸÙ·Ó Áڿʈ, fï˜, ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÒÙÔ ÂÏÏËÓÈÎfi ·ÏÊ¿‚ËÙÔ (·, ‚, Á, ‰,Â, ˙...), Ô˘ ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È ·fi 24ÁÚ¿ÌÌ·Ù·!

Page 38: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

ªªÈÈÏÏÒÒÒ Îη·Î·ÈÈ ÁÁÁÚÚÚ¿¿ÊÊʈ̂ - ººııfififiÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÔÈ,, ÁÁÚÚ¿ÌÌÌ̷ٷٷ·Ù· Îη·Î·Î·ÈÈ ÛÛ˘̆ÏÏÏÏÏÏÏÏ··Ï·Ï·‚‚¤¤˜̃̃

40

¢›„ËÊ· ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·È ‰‡Ô ÁÚ¿ÌÌ·Ù· Ì·˙› Ô˘ ·ÚÈÛÙ¿ÓÔ˘Ó ¤Ó·ÓÊıfiÁÁÔ. ∞˘Ùfi˜ Ô ÊıfiÁÁÔ˜ ÌÔÚ› Ó· Â›Ó·È Â›Ù ʈӋÂÓ (‰›„ËÊÔʈӋÂÓ) ›Ù ۇÌʈÓÔ (‰›„ËÊÔ Û‡ÌʈÓÔ).

¢ÈÏ¿ ϤÌ ٷ ÁÚ¿ÌÌ·Ù·Í Î·È „, ÁÈ·Ù› ÙÔ Î·ı¤Ó··ÚÈÛÙ¿ÓÂÈ ‰‡Ô ÊıfiÁ-ÁÔ˘˜:Í = [Î]+[Û], „ = []+[Û]

∆Ô Û ÚÔʤÚÂÙ·È

[˙] ÚÈÓ ·fi ˯Ë-

Úfi Û‡ÌʈÓÔ (.¯.

Û‚Ô‡Ú·, ÛÌ‹ÓÔ˜).

[·] ∞ ·[Â] ∂ Â, ∞È ·È[È] ∏ Ë, π È, À ˘, ∂È ÂÈ, √È ÔÈ, ÀÈ ˘È[Ô] √ Ô, ø ˆ[Ô˘] √˘ Ô˘[Î] ∫ Î[] ¶ [Ù] ∆ Ù[ÁÎ] °Î ÁÎ, ÁÁ[Ì] ª Ì[ÓÙ] ¡Ù ÓÙ[Á] ° Á[‚] µ ‚[‰] ¢ ‰[¯] à ¯[Ê] º Ê[ı] £ ı[Ï] § Ï[Ú] ƒ Ú[˙] ∑ ˙[Û] ™ Û ˜[Ì] ª Ì[Ó] ¡ Ó

¢›„ËÊ· ʈӋÂÓÙ·:·) ∆Ô Ô+˘ = Ô˘ ÁÈ· ÙÔÓ ÊıfiÁÁÔ [Ô˘], .¯. ÙÔ˘

Ô˘Ú·ÓÔ‡‚) ∆Ô ·+È = ·È, Ô˘ ÚÔʤÚÂÙ·È [Â], .¯.

·Ú¯·›Ô˜Á) ∆Ô Â+È = ÂÈ, ÙÔ Ô+È = ÔÈ Î·È ÙÔ ˘+È = ˘È, Ô˘

ÚÔʤÚÔÓÙ·È [È], .¯. ÙÚ¤¯ÂÈ, ¿ÓıÚˆÔÈ, ˘Èfi˜

¢›„ËÊ· Û‡Ìʈӷ:·) ∆Ô Ì+ = Ì ÁÈ· ÙÔÓ ÊıfiÁÁÔ

[Ì], .¯. Ì·›Óˆ‚) ∆Ô Ó+Ù = ÓÙ, Ô˘ ÚÔʤÚÂÙ·È

[ÓÙ], .¯. ÓÙ‡ÓÔÌ·ÈÁ) ∆Ô Á+Î=ÁÎ Î·È ÙÔ Á+Á=ÁÁ,

Ô˘ ÚÔʤÚÔÓÙ·È [ÁÎ], .¯. ·ÁηÏÈ¿, ÊÂÁÁ¿ÚÈ

°È· Ó· ‰Ô‡ÌÂ, ÙÒÚ·, ÔÈ·Â›Ó·È Ë ·ÓÙÈÛÙÔȯ›· ·Ó¿-ÌÂÛ· ÛÙÔ˘˜ ÊıfiÁÁÔ˘˜ ηÈÙ· ÁÚ¿ÌÌ·Ù·.

Page 39: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂¡¡¡√√√∆∆∆∏∏∏∆∆∆∞∞∞ 3 : ¶Ò˜ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÒ Ï¤ÍÂȘ;

41

·›˙Ô˘Ì 6 8

·È¯Ó›‰È

·¤Ú·˜

‹Û˘¯Ô˜

ʈӋ

ÂÈÎfiÓ·

·ÚÔÈÌ›·

fï˜

Ô˘Ú¿

ÁÎÚ›˙Ô˜

ÊÂÁÁ¿ÚÈ

Ì·ÏfiÓÈ

Ì·ÛÙÔ‡ÓÈ

ÓÙÚ¤ÔÌ·È

͇ÛÙÚ·

„·Ï›‰È

™¿‚‚·ÙÔ

·ÏÏÔ‡

ÁÚ¿ÌÌ·

˘Èfi˜

¢ƒ∞™∆∏ƒπ√∆∏∆∞ 11 ™ËÌÂÈÒÓˆ ·fi fiÛÔ˘˜ ÊıfiÁÁÔ˘˜ Î·È ·fi fiÛ· ÁÚ¿ÌÌ·Ù· ·ÔÙÂ-ÏÂ›Ù·È Ë Î·ıÂÌÈ¿ ·fi ÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ϤÍÂȘ, fiˆ˜ ÛÙÔ ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·.

§¤ÍË ºıfiÁÁÔÈ °Ú¿ÌÌ·Ù·

Page 40: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

ªªÈÈÏÏÒÒÒ Îη·Î·ÈÈ ÁÁÁÚÚÚ¿¿ÊÊʈ̂ - ººııfififiÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÔÈ,, ÁÁÚÚ¿ÌÌÌ̷ٷٷ·Ù· Îη·Î·Î·ÈÈ ÛÛ˘̆ÏÏÏÏÏÏÏÏ··Ï·Ï·‚‚¤¤˜̃̃

42

∞∞˘̆Á¿ Î·È ·Ù¿Ù˜.

∫·È ÙÈ ı· Ê¿Ì ··‡‡ÚÚÈÔ;

∆Ô ·˘ ÚÔʤÚÂÙ·È [·‚] ÚÈÓ ·fi ʈӋÂÓ ‹ ˯ËÚfiÛ‡ÌʈÓÔ.¶.¯. ·‡ÚÈÔ, ·˘Á¿

ªÂ ÙÔÓ ›‰ÈÔ ÙÚfiÔ, ÙÔ Â˘ ÚÔʤÚÂÙ·È [ÂÊ] ‹ [‚]ÛÙȘ ·ÓÙ›ÛÙÔȯ˜ ı¤ÛÂȘ.¶.¯. ¢¯·ÚÈÛÙÒ, ¢ÂÍ›·, ¢ÏÔÁ›·

¢ƒ∞™∆∏ƒπ√∆∏∆∞ 12 °Ú¿Êˆ ÛÙÔ ÙÂÙÚ¿‰Èfi ÌÔ˘ ÙȘ ϤÍÂȘ Û ‰‡Ô ÛًϘ, ·Ó¿ÏÔÁ· ÌÂÙÔ Ò˜ ÚÔʤÚÔÓÙ·È ([·Ê] ‹ [·‚]).

·˘Ï‹, ·˘ÙÔ›, Ó·˘¿ÁÈÔ, ·˘Á‹, ¡·‡ÏÈÔ, ¡·˘ÛÈο

°Ú¿Êˆ ÛÙÔ ÙÂÙÚ¿‰Èfi ÌÔ˘ ÙȘ ϤÍÂȘ Û ‰‡Ô ÛًϘ, ·Ó¿ÏÔÁ· Ì ÙÔÒ˜ ÚÔʤÚÔÓÙ·È ([ÂÊ] ‹ [‚]).

¢¯‹, Â˘Ù˘¯Ò˜, ¢ηÈÚ›·, ¢·ÁÁ¤ÏÈÔ, ‰È‡ı˘ÓÛË, ·Ó‡ı˘ÓÔ˜

√√ÈÈ ÛÛ˘̆ÓÓ‰‰˘̆··ÛÛÌÌÔÔ›› ··˘̆ Îη·ÈÈ Â¢̆

™ÙË ¡¡··‡‡·ÎÙÔ.

¶Ô‡ ı· ¿Ì Ì ÙÔ··˘̆ÙÙÔΛÓËÙÔ ÙÔ˘ Ì·Ì¿;

√ Û˘Ó‰˘·ÛÌfi˜ ·˘ ÚÔʤÚÂÙ·È [·Ê] fiÙ·Ó Â›Ó·È ÛÙÔÙ¤ÏÔ˜ ÌÈ·˜ Ϥ͢ ‹ fiÙ·Ó ÙÔ ÁÚ¿ÌÌ· Ô˘ ÙÔÓ ·ÎÔ-ÏÔ˘ı› Â›Ó·È ¿Ë¯Ô Û‡ÌʈÓÔ.¶.¯. Ù·˘, ·˘ÙÔÎÈÓËÙ¿ÎÈ·

Page 41: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂¡¡¡√√√∆∆∆∏∏∏∆∆∆∞∞∞ 3 : ¶Ò˜ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÒ Ï¤ÍÂȘ;

43

ŸŸÌÌÔÔÈÈ·· ÛÛ‡‡ÌÌÊʈ̂ÓÓ··

ŒÓ· ˙‡ÁÔ˜ fiÌÔÈˆÓ Û˘ÌÊÒÓˆÓ (‚‚, ÎÎ, ÏÏ, ÌÌ, ÓÓ, , ÚÚ, ÛÛ, ÙÙ) ÚÔʤÚÂÙ·È ˆ˜ ¤Ó· Û‡Ìʈ-ÓÔ, ÂÎÙfi˜ ·fi ÙÔ ˙‡ÁÔ˜ ÁÁ, Ô˘, fiˆ˜ ›‰·ÌÂ, ÚÔʤÚÂÙ·È [ÁÎ].

ªÂÚÈΤ˜ ÊÔÚ¤˜, ¤¯Ô˘ÌÂ Î·È fiÌÔÈ· Û‡Ìʈӷ.

¢¢››ÊÊııÔÔÁÁÁÁÔÔÈÈ

¶.¯. ·Ë‰fiÓÈ, ÎÂϷˉ¿ÂÈ, ·˚Ùfi˜, ÊÚ¿Ô˘Ï· Î.¿.

ŸÙ·Ó ‰‡Ô ‰È·ÊÔÚÂÙÈο ʈӋÂÓÙ· ÚÔʤÚÔÓÙ·È Û ̛· Û˘ÏÏ·‚‹,·ÔÙÂÏÔ‡Ó ÌÈ· ‰›ÊıÔÁÁÔ. ™˘Ó‹ıˆ˜, ÙÔ ¤Ó· ·fi Ù· ‰‡Ô ʈӋÂÓÙ·ÌÈ·˜ ‰ÈÊıfiÁÁÔ˘ Â›Ó·È ÙÔ [È] Î·È Û·ÓÈfiÙÂÚ· ÙÔ [Ô˘].

∆ÔÓ Á¿È‰·ÚÔÎÔÚfiÈ‰Â˘·Ó ˆ˜‰ÂÓ ÎÂϷˉ¿ÂÈ.•ÂΛÓËÛÂ, ÙfiÙÂ,ÎÈ ·˘Ùfi˜ Ó· ÂÈÌÈ· ÈÛÙÔÚ›·.– ŒÓ·˜ ·˚Ùfi˜

ηıfiÙ·Ó ÛÙÔÓ‹ÏÈÔ Î·ÈÏÈ·˙fiÙ·ÓÂ. ŒÓ··Ë‰fiÓÈ ¤Ú·ÛÂÎ·È ÙÔ˘ ›ÂÁÂÈ· Î·È ¯·Ú¿ÛÔ˘.

™¿‚‚·ÙÔ ·ÏÏÔ‡ ÁÚ¿ÌÌ·

‚‚ = [‚] ÏÏ = [Ï] ÌÌ = [Ì]

ÊÂÁÁ¿ÚÈ

ÁÁ = [ÁÎ]

Page 42: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

44

¶Ò˜ ÚÔʤڈ Î·È ÁڿʈϤÍÂȘ Î·È ÊÚ¿ÛÂȘ;

EENNOOTTHHTTAA 44

ŸÙ·Ó ÁÚ¿ÊÔ˘ÌÂ, Û˘Ó‰˘¿˙Ô˘Ì ٷ ‰È¿ÊÔÚ· ÁÚ¿ÌÌ·Ù· ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜, ÒÛÙ ӷ Û¯ËÌ·Ù›-ÛÔ˘ÌÂ Û˘ÏÏ·‚¤˜, Î·È ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· Ì ·˘Ù¤˜ Û˘Óı¤ÙÔ˘Ì ϤÍÂȘ.

∆Ș ϤÍÂȘ ÙȘ ÁÚ¿ÊÔ˘Ì ¯ˆÚÈÛÙ¿ ÙË ÌÈ· ·fi ÙËÓ ¿ÏÏË.£· Ê¿Ì ηÌÈ¿ ÊÔÚ¿ ‹ ‰Â ı· Ê¿Ì ηıfiÏÔ˘ Û‹ÌÂÚ·;

∞Ó¿ÏÔÁ· Ì ÙÔÓ ·ÚÈıÌfi Û˘ÏÏ·‚ÒÓ, ÔÈ Ï¤ÍÂȘ ÌÔÚ› Ó· ›ӷÈ:ÌÔÓÔÛ‡ÏÏ·‚˜ ηÈ, Ó·, ÁË, ÙÔ, ʈ˜ (ÌÈ· Û˘ÏÏ·‚‹)‰ÈÛ‡ÏÏ·‚˜ ¤-Ï·, ο-Ùˆ, ¿-Ì (‰˘Ô Û˘ÏÏ·‚¤˜)ÙÚÈÛ‡ÏÏ·‚˜ ¤-η-Ó·, ‰¤-Ì·-Ù· (ÙÚÂȘ Û˘ÏÏ·‚¤˜)ÔÏ˘Û‡ÏÏ·‚˜ Ô-‰Ô-ÛÊ·È-ÚÈ-ÛÙ‹˜ (ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ·fi ÙÚÂȘ Û˘ÏÏ·‚¤˜)

44..11 §§¤¤ÍÍÂÂÈȘ̃,, ÛÛ˘̆ÏÏÏÏ··‚‚¤¤˜̃,, ÛÛ˘̆ÏÏÏÏ··‚‚ÈÈÛÛÌÌfifi˜̃

§§¤¤ÍÍÂÂÈȘ̃ Îη·ÈÈ ÛÛ˘̆ÏÏÏÏ··‚‚¤¤˜̃

∆∆ÈÈ ÓÓ·· ıı˘̆ÌÌ¿¿ÌÌ··ÈÈ fifiÙÙ··ÓÓ ÁÁÚÚ¿¿Êʈ̂

√È Ï¤ÍÂȘ ·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙ·È ·fi Û˘ÏÏ·‚¤˜. ∫·ıÂÌÈ¿ ·fi ÙȘ ÙÚÂȘÙÂÏÂ˘Ù·›Â˜ Û˘ÏÏ·‚¤˜ Ù˘ Ϥ͢ ¤¯ÂÈ ÙÔ ‰ÈÎfi Ù˘ fiÓÔÌ·.

°Ú¿Êˆ Ì ÌÈ· ϤÍË: ñ ÙȘ ϤÍÂȘ ˘fi„Ë, ÚÔ¿ÓÙˆÓ, ÂÍ¿ÏÏÔ˘, ÂÍ·ÈÙ›·˜, ÂÈÙ¤ÏÔ˘˜,

ÔˆÛ‰‹ÔÙÂ, ˆÛÙfiÛÔ, ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜, ηÏËÛ¤Ú·. ñ Ù· ·ÚÈıÌËÙÈο ·fi ÙÔ ‰ÂηÙÚ›· ˆ˜ ÙÔ ‰ÂηÂÓÓ¤·.ñ ÌÂÚÈΤ˜ ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜ (ηıÂÙ›, ÔÔÈÔÛ‰‹ÔÙÂ, ηıÂÌÈ¿).ñ ÙËÓ ÚfiıÂÛË Û Ì ÙË ÁÂÓÈ΋ Î·È ÙËÓ ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ ÙÔ˘ ¿ÚıÚÔ˘

(ÛÂ+ÙÔ˘ = ÛÙÔ˘, ÛÂ+ÙËÓ = ÛÙËÓ).

¶ÚÔ·Ú·Ï‹ÁÔ˘Û· ¶·Ú·Ï‹ÁÔ˘Û· §‹ÁÔ˘Û·

Ù· ¯˘ ‰Úfi ÌÔ˜

Page 43: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

ªÈÏÒ Î·È Áڿʈ - ºıfiÁÁÔÈ, ÁÚ¿ÌÌ·Ù· Î·È Û˘ÏÏ·‚¤˜

45

™™˘̆ÏÏÏÏ··‚‚ÈÈÛÛÌÌfifi˜̃

∫∞¡√¡∞™ 1ŒÓ· Û‡ÌʈÓÔ ·Ó¿ÌÂÛ· Û ‰‡Ô ʈӋÂÓÙ· Û˘ÏÏ·‚›˙ÂÙ·È Ì ÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ ÊˆÓ‹ÂÓ.¶.¯. ¤-¯ˆ

∫∞¡√¡∞™ 2∆· ‰›„ËÊ· ʈӋÂÓÙ·, ÔÈ ‰›ÊıÔÁÁÔÈ Î·È ÔÈ Û˘Ó‰˘·ÛÌÔ› ·˘ Î·È Â˘ ‰Â ¯ˆÚ›˙ÔÓÙ·È.¶.¯. Ô˘-Ú·-Ófi˜, Á¿È-‰·-ÚÔ˜, Ó·‡-Ù˘

∫∞¡√¡∞™ 3¢‡Ô Û‡Ìʈӷ ·Ó¿ÌÂÛ· Û ‰‡Ô ʈӋÂÓÙ· Û˘ÏÏ·‚›˙ÔÓÙ·È Ì ÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ ÊˆÓ‹ÂÓ ÌfiÓÔfiÙ·Ó ·Ú¯›˙ÂÈ ·fi ·˘Ù¿ ÂÏÏËÓÈ΋ ϤÍË.¶.¯. ·-ÙÌfi˜ (ÙÌ → ÙÌ‹Ì·)

¢È·ÊÔÚÂÙÈο ¯ˆÚ›˙ÔÓÙ·È: ÙÔ ÚÒÙÔ ¿ÂÈ Ì ÙÔ ÊˆÓ‹ÂÓ Ô˘ ÚÔËÁÂ›Ù·È Î·È ÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ ÌÂÙÔ ÊˆÓ‹ÂÓ Ô˘ ·ÎÔÏÔ˘ı›.¶.¯. ¤Ú-¯ÔÌ·È

∫∞¡√¡∞™ 4∆Ú›· ‹ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· Û‡Ìʈӷ ·Ó¿ÌÂÛ· Û ‰‡Ô ʈӋÂÓÙ· Û˘ÏÏ·‚›˙ÔÓÙ·È Ì ÙÔ ·ÎfiÏÔ˘-ıÔ ÊˆÓ‹ÂÓ ÌfiÓÔ fiÙ·Ó ·Ú¯›˙ÂÈ ÂÏÏËÓÈ΋ ϤÍË Ì ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ Ù· ‰‡Ô ÚÒÙ· ·fi ·˘Ù¿.¶.¯. ·-ÛÙÚ¿ÊÙˆ (ÛÙ → ÛÙ¤ÁË), ÛÊ˘Ú›-¯ÙÚ· (¯Ù → ¯Ù›˙ˆ)

¶Ò˜ ÌÔÚÒ Ó· Îfi„ˆ ÌÈ· ϤÍË ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ÌÈ·˜ ÁÚ·ÌÌ‹˜fiÙ·Ó ‰Â ¯ˆÚ¿ÂÈ Ó· ÙË ÁÚ¿„ˆ ÔÏfiÎÏËÚË;

∞ÎÔÏÔ˘ıÒÓÙ·˜ ÙÔ˘˜ ηÓfiÓ˜ Û˘ÏÏ·‚ÈÛÌÔ‡.

™‹ÌÂÚ· ÎÔ˘Ú¿ÛÙËη Ôχ. ∏ Ù¿ÍË Ì·˜ ηı¿ÚÈÛ ٤ÛÛÂÚ· ¯ÈÏÈfiÌÂÙÚ· ·Ú·-Ï›·. ¶‹Ú·Ì ̷˙› Ì·˜ Ï·ÛÙÈο Á¿ÓÙÈ· Î·È Û·ÎԇϘ. ¢ÂÓ ÌÔÚ›˜ Ó· Ê·-ÓÙ·ÛÙ›˜ fiÛ· ÛÎÔ˘›‰È· ·Ê‹ÓÔ˘Ó ›Ûˆ ÙÔ˘˜ ÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ! ∫·È ÙÈ ‰Â Ì·˙¤-„·ÌÂ: Ï·ÛÙÈΤ˜ Û·ÎԇϘ, ¯·ÚÙÈ¿, οı ÏÔÁ‹˜ ÎÔ˘ÙÈ¿ Î·È ÌÔ˘Î¿ÏÈ·, ηÚ-Ô˘˙fiÊÏÔ˘‰Â˜, Û·Ṳ̂Ó˜ ηڤÎϘ. ª¤¯ÚÈ Î·È ÌÂÚÈΤ˜ Âٷ̤Ó˜ ÛÊ˘Ú›-¯ÙÚ˜ ‚ڋηÌÂ!

▼ ▼ ▼

Page 44: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

ªªÈÈÏÏÒÒÒ Îη·Î·ÈÈ ÁÁÁÚÚÚ¿¿ÊÊʈ̂ - ººııfififiÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÔÈ,, ÁÁÚÚ¿ÌÌÌ̷ٷٷ·Ù· Îη·Î·Î·ÈÈ ÛÛ˘̆ÏÏÏÏÏÏÏÏ··Ï·Ï·‚‚¤¤˜̃̃

46

¢È·ÊÔÚÂÙÈο ¯ˆÚ›˙ÔÓÙ·È: ÙÔ ÚÒÙÔ ¿ÂÈ Ì ÙÔ ÊˆÓ‹ÂÓ Ô˘ ÚÔËÁÂ›Ù·È Î·È Ù· ˘fiÏÔÈ·Ì ÙÔ ÊˆÓ‹ÂÓ Ô˘ ·ÎÔÏÔ˘ı›.¶.¯. ¿Ó-ıÚˆÔ˜

∫∞¡√¡∞™ 5∆· fiÌÔÈ· Û‡Ìʈӷ ¯ˆÚ›˙ÔÓÙ·È, ‰ËÏ·‰‹ ÙÔ ÚÒÙÔ ¿ÂÈ Ì ÙÔ ÊˆÓ‹ÂÓ Ô˘ ÚÔËÁÂ›Ù·È Î·ÈÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ Ì ÙÔ ÊˆÓ‹ÂÓ Ô˘ ·ÎÔÏÔ˘ı›.¶.¯. ÊÂÁ-Á¿ÚÈ, Û‡Ó-ÓÂÊÔ

ªÂÚÈΤ˜ ÊÔÚ¤˜, ÔÚÈṲ̂ӷ ʈӋÂÓÙ· Â›Ó·È ‰˘Ó·ÙfiÓ Ó· ̄ ·ıÔ‡ÓfiÙ·Ó ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È ‰›Ï· Û ¿ÏÏ· ʈӋÂÓÙ· ‹ ·Ó¿ÌÂÛ· Û ۇÌ-ʈӷ. ∆Ô Ê·ÈÓfiÌÂÓÔ ·˘Ùfi ÙÔ Ï¤Ì ··ÏÔÈÊ‹ ʈӋÂÓÙÔ˜.

44..22 ∞∞··ÏÏÔÔÈÈÊÊ‹‹ Êʈ̂ÓÓ‹‹ÂÂÓÓÙÙÔÔ˜̃

ªÂÚÈΤ˜ ÊÔÚ¤˜, fiÙ·Ó ‰‡Ô ʈӋÂÓÙ· Û˘Ó·ÓÙÈÔ‡ÓÙ·È̤۷ Û ÌÈ· ϤÍË, ÙÔ ¤Ó· ·fi Ù· ‰‡Ô ··Ï›ÊÂÙ·È.∞˘Ùfi Ô˘ ¯¿ÓÂÙ·È Â›Ó·È ÙÔ ÏÈÁfiÙÂÚÔ ÈÛ¯˘Úfi.

ππÛÛ¯̄˘̆ÚÚfifi AAÛÛııÂÂÓÓ¤¤˜̃

¡ÈÎfiÏ·Ô˜ → ¡ÈÎfiÏ·˜·Ú·¤Ê·Á· → ·Ú¿Ê·Á·

[·] > [Ô] > [Ô˘] > [Â] > [È]

Page 45: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂∂∂∂∂∂¡¡¡¡¡¡¡√√√√√√√∆∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∏∏∏∆∆∆∞∞∞∞ 44444 :::: ¶¶¶ÒÒÒÒÒ˜̃̃̃̃̃ ÚÚÚÚÔÔÊÊÊʤ¤¤ÚÚÚÚˆ̂ Î·È Áڿʈ ϤÍÂȘ Î·È ÊÚ¿ÛÂȘ;

47

∏ ··ÏÔÈÊ‹, fï˜, ‰ÂÓ Â›Ó·È ˘Ô¯ÚˆÙÈ΋. ªÂÚÈΤ˜ÊÔÚ¤˜, Ì¿ÏÈÛÙ·, ‰Â Û˘Ì‚·›ÓÂÈ Î·ıfiÏÔ˘!¶.¯. ‰ÂηÂÊÙ¿

™ÙË ı¤ÛË ÙÔ˘ ʈӋÂÓÙÔ˜ Ô˘ ¯¿ıËΠÛËÌÂÈÒÓÔ˘Ì ÙËÓ ·fiÛÙÚÔÊÔ (’) (‚Ï. ÂÓfiÙËÙ· 4.3).

∏ ∞ÁÁÂϛӷ Ó· ¤ÚıÂÈ ÙÔ ·fiÁÂ˘Ì·.

∏ ∞ÁÁÂϛӷ Ó· ’ÚıÂÈ Ù’ ·fiÁÂ˘Ì·.

ŸÙ·Ó ÌÈ· ϤÍË ÙÂÏÂÈÒÓÂÈ Û ʈӋÂÓ Î·È Ë ÂfiÌÂÓË ·Ú¯›˙ÂÈ ·fiʈӋÂÓ, ÙfiÙ ¯¿ÓÂÙ·È Â›Ù ÙÔ ÙÂÏÈÎfi ʈӋÂÓ Ù˘ ÚÒÙ˘Ϥ͢ ›Ù ÙÔ ·Ú¯ÈÎfi ʈӋÂÓ Ù˘ ‰Â‡ÙÂÚ˘ Ϥ͢, ·Ó¿ÏÔÁ· ÌÂÙÔ ÔÈÔ ·fi Ù· ‰‡Ô Â›Ó·È ÈÔ ·ÛıÂÓ¤˜. ¶.¯.:

ÙÔ ¿ÏÔÁÔ → Ù’ ¿ÏÔÁÔ (¯¿ÓÂÙ·È ÙÔ ÙÂÏÈÎfi ʈӋÂÓ Ù˘ ÚÒÙ˘ Ϥ͢)ÌÔ˘ ¤ÚÈÍ → ÌÔ˘ ’ÚÈÍ (¯¿ÓÂÙ·È ÙÔ ·Ú¯ÈÎfi ʈӋÂÓ Ù˘ ‰Â‡ÙÂÚ˘ Ϥ͢)

™Â ÌÂÚÈΤ˜ ÂÚÈÙÒÛÂȘ ¯¿ÓÂÙ·È ¤Ó· ʈӋÂÓ ·Ó¿ÌÂÛ· Û ‰‡Ô Û‡Ìʈӷ. ∞˘Ùfi ÌÔÚ› Ó·Á›ÓÂÈ Â›Ù ̤۷ ÛÙËÓ ›‰È· ϤÍË Â›Ù ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ÌÈ·˜ Ϥ͢, fiÙ·Ó ·ÎÔÏÔ˘ı› ϤÍË Ô˘·Ú¯›˙ÂÈ ·fi Û‡ÌʈÓÔ.

ÛÈÙ¿ÚÈ → ÛÙ¿ÚÈ ∞·ÏÔÈÊ‹ ʈӋÂÓÙÔ˜ ·Ó¿ÌÂÛ· Û ‰‡Ô Û‡Ìʈӷ ̤۷ ÛÙËÓ ›‰È· ϤÍË

ʤÚ ÙÔ → ʤڒ ÙÔ∞·ÏÔÈÊ‹ ʈӋÂÓÙÔ˜ ·Ó¿ÌÂÛ· Û ‰‡Ô Û‡Ìʈӷ ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ÌÈ·˜ Ϥ͢™ÙËÓ ÂÚ›ÙˆÛË ·˘Ù‹, ÛÙË ı¤ÛË ÙÔ˘ ʈӋÂÓÙÔ˜ Ô˘ ¯¿ıËΠÛËÌÂÈÒÓÔ˘Ì ÙËÓ ·fiÛÙÚÔÊÔ (’).

∆Ô Â›ÚÚËÌ· ̤۷ ÁÚ¿ÊÂÙ·È ¯ˆÚ›˜ ·fiÛÙÚÔÊÔ Ì ÙÂÏÈÎfi ˜fiÙ·Ó ·ÎÔÏÔ˘ıÂ›Ù·È ·fi ϤÍË Ô˘ ·Ú¯›˙ÂÈ ·fi Û‡ÌʈÓÔ.¶.¯. ªÂ˜ ÛÙË ı¿Ï·ÛÛ·

ŸÙ·Ó ·ÎÔÏÔ˘ıÂ›Ù·È ·fi ϤÍË Ô˘ ·Ú¯›˙ÂÈ ·fi ʈӋÂÓ,ÙfiÙ ÙÔ Ì¤Û’ ÁÚ¿ÊÂÙ·È Î·ÓÔÓÈο Ì ·fiÛÙÚÔÊÔ. ¶.¯. ª¤Û’ ·fi ÙË ı¿Ï·ÛÛ·

Page 46: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

ªªÈÈÏÏÒÒÒ Îη·Î·ÈÈ ÁÁÁÚÚÚ¿¿ÊÊʈ̂ - ººııfififiÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÔÈ,, ÁÁÚÚ¿ÌÌÌ̷ٷٷ·Ù· Îη·Î·Î·ÈÈ ÛÛ˘̆ÏÏÏÏÏÏÏÏ··Ï·Ï·‚‚¤¤˜̃̃

48

¶·›ÚÓÔ˘Ó ÙfiÓÔ: ñ ÔÈ ‰ÈÛ‡ÏÏ·‚˜ ϤÍÂȘñ ÔÈ ÙÚÈÛ‡ÏÏ·‚˜ ϤÍÂȘñ ÔÈ ÔÏ˘Û‡ÏÏ·‚˜ ϤÍÂȘñ ÔÈ ÌÔÓÔÛ‡ÏÏ·‚˜ ϤÍÂȘ ‹, Ô‡; Ò˜;◊ ÂÁÒ ‹ ÂÛ‡.¶Ô‡ ›ӷÈ; ¢Â ÌÔ˘ › ԇ ›ӷÈ.¶Ò˜ Ù· ¤Ú·Û˜; ¢Â Ì·˜ › Ҙ Ù·¤Ú·ÛÂ.

44..33 ∆∆fifiÓÓÔÔ˜̃ Îη·ÈÈ ¿¿ÏÏÏÏ·· ÔÔÚÚııÔÔÁÁÚÚ··ÊÊÈÈÎο¿ ÛÛËËÌÌ››··

ã ¶ÚÔÛ¤ÍÙ fï˜!∆ÔÓ›˙ÔÓÙ·È ÌfiÓÔ Ù·

ÂÚˆÙËÌ·ÙÈο ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· Ò˜Î·È Ô‡. ¢¢ÂÂÓÓ ÙÔÓ›˙ÔÓÙ·È ÔÈ ÂȉÈÎÔ›

Û‡Ó‰ÂÛÌÔÈ ˆ˜ Î·È Ô˘, Ô·ÔÙÂÏÂÛÌ·ÙÈÎfi˜ Û‡Ó‰ÂÛÌÔ˜ Ô˘ ηÈ

ÙÔ ·Ó·ÊÔÚÈÎfi Ô˘.

ªÂ Ï›Á· ÏfiÁÈ·, Ù· Ô‡ Î·È Ò˜ÙÔÓ›˙ÔÓÙ·È ÌfiÓÔ fiÙ·Ó ÌÂ

·˘Ù¿ ÚˆÙ¿ÌÂ!

∞Ó¿ÏÔÁ· Ì ÙË Û˘ÏÏ·‚‹ Ô˘ ÙÔÓ›˙ÂÙ·È, ÌÈ· ϤÍË ÌÔÚ› Ó· ›ӷÈ:

Ô͇ÙÔÓË Ô ÂÚ¢ÓËÙ‹˜, Ë ÁÈ·ÁÈ¿, ÙÔ ¯ˆÚÈfiÙÔÓ›˙ÔÓÙ·È ÛÙË Ï‹ÁÔ˘Û·

·ÚÔ͇ÙÔÓË Ô Ê›ÏÔ˜, Ë ·ÚÎÔ‡‰·, ÙÔ ‰¿ÛÔ˜ÙÔÓ›˙ÔÓÙ·È ÛÙËÓ ·Ú·Ï‹ÁÔ˘Û·

ÚÔ·ÚÔ͇ÙÔÓË Ô ¿ÓıÚˆÔ˜, Ë ı¿Ï·ÛÛ·, ÙÔ fiÓÔÌ·ÙÔÓ›˙ÔÓÙ·È ÛÙËÓ ÚÔ·Ú·Ï‹ÁÔ˘Û·

∆∆ÈÈ ÓÓ·· ıı˘̆ÌÌ¿¿ÌÌ··ÈÈ fifiÙÙ··ÓÓ ÁÁÚÚ¿¿Êʈ̂

™ËÌÂÈÒÓˆ ÙËÓ ·fiÛÙÚÔÊÔ ÌfiÓÔ fiÙ·Ó ÙÔ ÊˆÓ‹ÂÓ Ô˘ ·ı·›ÓÂÈ ··-ÏÔÈÊ‹ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ÛÙËÓ ·Ú¯‹ ‹ ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ÌÈ·˜ Ϥ͢.

√ ÙfiÓÔ˜ (ã) Ì·›ÓÂÈ ¿Óˆ ·fi ÙÔ ÊˆÓ‹ÂÓ Ù˘Ϥ͢ Ô˘ ÚÔʤÚÂÙ·È ÈÔ ‰˘Ó·Ù¿ (χÎÔ˜,Ô‰fiÛÊ·ÈÚÔ). ∞Ó Â›Ó·È ÎÂÊ·Ï·›Ô, Ô ÙfiÓԘ̷›ÓÂÈ ÌÚÔÛÙ¿ ·fi ÙÔ ÊˆÓ‹ÂÓ (ÕÁÁÂÏÔ˜).

Page 47: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂∂∂∂∂∂¡¡¡¡¡¡¡√√√√√√√∆∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∏∏∏∆∆∆∞∞∞∞ 44444 :::: ¶¶¶ÒÒÒÒÒ˜̃̃̃̃̃ ÚÚÚÚÔÔÊÊÊʤ¤¤ÚÚÚÚˆ̂ Î·È Áڿʈ ϤÍÂȘ Î·È ÊÚ¿ÛÂȘ;

49

√ ÙfiÓÔ˜ Ì·›ÓÂÈ ÛÙË Ï‹ÁÔ˘Û·, ÛÙËÓ ·Ú·Ï‹ÁÔ˘Û·, ÛÙËÓ ÚÔ·Ú·-Ï‹ÁÔ˘Û·, ÔÙ¤ fï˜ ‰ÂÓ Ì·›ÓÂÈ ÚÈÓ ÙËÓ ÚÔ·Ú·Ï‹ÁÔ˘Û·. ¶.¯. ΢ÓËÁfi˜, ·ÁÂÏ¿‰·, ¤Ú‰Èη

™ÙȘ ϤÍÂȘ Ô˘ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È Ô ÙfiÓÔ˜ ‰Â ̤ÓÂÈ ¿ÓÙ· ÛÙËÓ ›‰È· Û˘ÏÏ·‚‹.¶.¯. Ô ¿ÓıÚˆÔ˜ – ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘, ‰¤Óˆ – ¤‰ÂÓ·, Ê·›ÓÔÌ·È – Ê·ÈÓfiÌ·ÛÙÂ

√È ÌÔÓÔÛ‡ÏÏ·‚˜ ϤÍÂȘ ÁÂÓÈο ‰ÂÓ ·›ÚÓÔ˘Ó ÙfiÓÔ (ÂÎÙfi˜ ·fi ÙȘ ÂÍ·ÈÚ¤ÛÂȘ ·Ú·¿Óˆ).¶.¯. ηÈ, Ó·, ÌÔ˘, ʈ˜, ÁË, ÁÂÈ·

ÓfiÌÔ˜ – ÓÔÌfi˜ fiÙ – ÔÙ¤ fi‰È· – ԉȿ ¿ÏÏ· – ·ÏÏ¿ fiÚÔ˜ – ÔÚfi˜

√È ·‰‡Ó·ÙÔÈ Ù‡ÔÈ ÙˆÓ ÚÔÛˆÈÎÒÓ ·ÓÙˆÓ˘ÌÈÒÓ (‚Ï. ÂÓfiÙËÙ· 8.1) ÙÔÓ›˙ÔÓÙ·È fiÙ·Ó ˘¿Ú¯ÂÈ Î›Ó-‰˘ÓÔ˜ Ó· ıˆÚËıÔ‡Ó ÎÙËÙÈΤ˜ ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜. √È ·ÓÙ›ÛÙÔȯ˜ ÎÙËÙÈΤ˜ ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜, fï˜, ›ӷȿÙÔÓ˜.

øÛÙfiÛÔ, fiÙ·Ó ÔÈ ·‰‡Ó·ÙÔÈ Ù‡ÔÈ ÙˆÓ ÚÔÛˆÈÎÒÓ ·ÓÙˆÓ˘ÌÈÒÓ ‰ÂÓ ˘¿Ú¯ÂÈ ÂÚ›ÙˆÛË Ó·ÌÂډ¢ÙÔ‡Ó Ì ÙȘ ÔÌfi˯˜ ÎÙËÙÈΤ˜, ÙfiÙ ‰ÂÓ ·›ÚÓÔ˘Ó ÙfiÓÔ.¶.¯. ∆È Ì·˜ Ϙ;

∂›Û˘, ·›ÚÓÔ˘Ó Î·ÓÔÓÈο ÙfiÓÔ ÔÈ Ï¤ÍÂȘ Ô˘ ÂÌÊ·Ó›˙ÔÓÙ·È ˆ˜ ÌÔÓÔÛ‡ÏÏ·‚˜ ‡ÛÙÂÚ· ·fi··ÏÔÈÊ‹ οÔÈÔ˘ ʈӋÂÓÙfi˜ ÙÔ˘˜.¶.¯. ›Ӓ ·Ó¿ÁÎË, ‰Â›Í’ ÙÔ

ŒÓ·˜ ÚËÌ·ÙÈÎfi˜ Ù‡Ô˜ Ô˘ ¤ÌÂÈÓ fï˜ ¿ÙÔÓÔ˜ ÌÂÙ¿ ·fi ··ÏÔÈÊ‹ ʈӋÂÓÙÔ˜ ‰ÂÓ ·Ó‚¿˙ÂÈÙÔÓ ÙfiÓÔ ÛÙËÓ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓË Ï¤ÍË.¶.¯. ÌÔ˘ ¤ÚÈÍ → ÌÔ˘ ’ÚÈÍÂ

ªÂÚÈΤ˜ ÊÔÚ¤˜, Ô ÙfiÓÔ˜ Ì ‚ÔËı¿ÂÈ Ó· ͯˆÚ›˙ˆ ϤÍÂȘ Ô˘ÌÔÈ¿˙Ô˘Ó ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜, ·ÏÏ¿ ¤¯Ô˘Ó ‰È·ÊÔÚÂÙÈ΋ ÛËÌ·Û›·. µÏ.Î·È ÂÓfiÙËÙ· 18.3 (ÙÔÓÈο ·ÚÒÓ˘Ì·).

∏ ‰·ÛοϷ ÌÔ‡ › (= Ë ‰·ÛοϷ › ے Â̤ӷ)

∏ ‰·ÛοϷ ÌÔ˘ › (= Ë ‰È΋ ÌÔ˘ ‰·ÛοϷ ›Â) ÎÙËÙÈ΋ ·ÓÙˆÓ˘Ì›· – ‰ÂÓ ÙÔÓ›˙ÂÙ·È

ÚÔÛˆÈ΋ ·ÓÙˆÓ˘Ì›· – ÙÔÓ›˙ÂÙ·È ·ÏÏ¿

Page 48: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

ªªÈÈÏÏÒÒÒ Îη·Î·ÈÈ ÁÁÁÚÚÚ¿¿ÊÊʈ̂ - ººııfififiÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÔÈ,, ÁÁÚÚ¿ÌÌÌ̷ٷٷ·Ù· Îη·Î·Î·ÈÈ ÛÛ˘̆ÏÏÏÏÏÏÏÏ··Ï·Ï·‚‚¤¤˜̃̃

50

ŒŒÁÁÎÎÏÏÈÈÛÛËË ÙÙÔÔ˘̆ ÙÙfifiÓÓÔÔ˘̆

¢¢ÈÈ··ÏÏ˘̆ÙÙÈÈÎο¿ –– ··fifiÛÛÙÙÚÚÔÔÊÊÔÔ˜̃ –– ˘̆ÔÔ‰‰ÈÈ··ÛÛÙÙÔÔÏÏ‹‹

∞˘Ùfi Û˘Ì‚·›ÓÂÈ fiÙ·Ó ¤¯Ô˘ÌÂ:

·) Ú‹Ì·Ù· Ô˘ ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡ÓÙ·È ·fi ·‰‡Ó·ÙÔ˘˜ Ù‡Ô˘˜ ·ÓÙˆÓ˘ÌÈÒÓ

.¯. + → , + + →

‚) Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο ‹ ›ıÂÙ· Ô˘ ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡ÓÙ·È ·fi ÎÙËÙÈΤ˜ ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜

.¯. + → ,

+ →

Á) ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· ‹ ¿ÎÏÈÙ˜ ÌÂÙÔ¯¤˜ Ô˘ ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡ÓÙ·È ·fi ·ÛıÂÓ›˜ ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜.

.¯. + → , + → „¿¯ÓÔÓÙ¿˜ ٷٷ„¿¯ÓÔÓÙ·˜·¤Ó·ÓÙ› Ì·˜Ì·˜·¤Ó·ÓÙÈ

Ë fiÌÔÚÊ‹ Û·˜ Ù¿ÍËÛ·˜ Ù¿ÍËË fiÌÔÚÊË

Ô ‰¿ÛηÏfi˜ Ì·˜Ì·˜Ô ‰¿ÛηÏÔ˜

¿Ú ÙÔ‡ ÙÔÙÔÙÔ˘¿ÚÂοÏÂÛ¤ ÙËÓÙËÓοÏÂÛÂ

¶ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜, fiÙ·Ó Û˘Ó‰˘¿˙ˆ ÌÈ· ϤÍË Ì ̛· ‹ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ·ÛıÂÓ›˜ ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜(ÂÁÎÏÈÙÈο) (‚Ï. ÂÓfiÙËÙ˜ 8.1 Î·È 8.2), ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÒ ¤Ó·Ó ÂÈϤÔÓ ÙfiÓÔ, Ô ÔÔ›Ô˜¤ÊÙÂÈ Â›Ù ÛÙË Ï‹ÁÔ˘Û· Ù˘ ÚÒÙ˘ Ϥ͢ ›Ù ÛÙËÓ ÚÒÙË ·fi ÙȘ ‰‡Ô ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜.∞˘Ùfi ϤÁÂÙ·È ¤ÁÎÏÈÛË ÙÔ˘ ÙfiÓÔ˘.

√ ‰¿ÛηÏfi˜ Ì·˜, Ô Î‡ÚÈÔ˜ ªËÓ¿˜Î·ıfiÙ·Ó ·¤Ó·ÓÙ› Ì·˜ Ôχ ÛÎÂÊÙÈÎfi˜ÂΛÓÔ ÙÔ Úˆ›.

ªÈ· ÂÈÓ·Ṳ̂ÓË ·ÏÂÔ‡ Û˘Ó¿ÓÙËÛ ¤Ó·Ó ηÎÔÌÔ›ÚË Á·˚‰·Ú¿ÎÔ Û’ ¤Ó· ¯ˆÚ¿ÊÈ. ™Î¤-ÊÙËΠÏÔÈfiÓ Ó· ÙÔÓ ÎÔÚÔ˚‰¤„ÂÈ, Î·È ÙÔ˘ › ˆ˜ Û ¤Ó· Ï·˚Ófi ÂÚÈ‚fiÏÈ ̆ ¿Ú¯ÂÈ ¤Ó·˜ÙÂÚ¿ÛÙÈÔ˜ Ï·¯·ÓfiÎËÔ˜ Ì ̷ÚÔ‡ÏÈ· Î·È ÌÈ˙¤ÏÈ·.– £’ ·ÎÔ‡Ûˆ ÙËÓ ·ÏÂÔ‡, ÛΤÊÙËÎÂ Ô Á¿È‰·ÚÔ˜. ∂‰Ò ÛÙÔ Ï¿È Â›Ó·È. ∞˜ ÂÙ·¯ÙÒ Ó· Ú›-͈ ÌÈ· Ì·ÙÈ¿.

Page 49: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂∂∂∂∂∂¡¡¡¡¡¡¡√√√√√√√∆∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∏∏∏∆∆∆∞∞∞∞ 44444 :::: ¶¶¶ÒÒÒÒÒ˜̃̃̃̃̃ ÚÚÚÚÔÔÊÊÊʤ¤¤ÚÚÚÚˆ̂ Î·È Áڿʈ ϤÍÂȘ Î·È ÊÚ¿ÛÂȘ;

51

∆· ‰È·Ï˘ÙÈο (å)

∂ÎÙfi˜ ·fi ÙÔÓ ÙfiÓÔ, fiÙ·Ó ÁÚ¿ÊÔ˘ÌÂ, ¯ÚËÛÈÌÔÔÈԇ̠·ÎfiÌ·‰‡Ô ÔÚıÔÁÚ·ÊÈο ÛËÌ¿‰È·: Ù· ‰È·Ï˘ÙÈο Î·È ÙËÓ ·fiÛÙÚÔÊÔ.

Á·˚‰·Ú¿ÎÔ˜, ÎÔÚÔ˚‰Â‡ˆ

¢Â›¯ÓÔ˘Ó fiÙÈ ‰˘Ô ʈӋÂÓÙ· Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È ÙÔ ¤Ó· ‰›Ï· ÛÙÔ ¿ÏÏԉ ۯËÌ·Ù›˙Ô˘Ó ‰›„ËÊÔ ÊˆÓ‹ÂÓ, ·ÏÏ¿ ÚÔʤÚÔÓÙ·È ¯ˆÚÈÛÙ¿.

Á¿È‰·ÚÔ˜, Ï¿È

¢Â ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È fiÙ·Ó ÙÔ ÚÒÙÔ ·fi Ù· ‰˘Ô ʈӋÂÓÙ· ÙÔÓ›˙ÂÙ·È.

ŸÙ·Ó Ì·›ÓÔ˘Ó Û’ ¤Ó· ʈӋÂÓ Ô˘ ·›ÚÓÂÈ ÙfiÓÔ, ÙfiÙ ̷›ÓÔ˘Ó ‰ÂÍÈ¿ Î·È ·ÚÈÛÙÂÚ¿ ÙÔ˘ÙfiÓÔ˘: ª·˝Ô˘.

¢ƒ∞™∆∏ƒπ√∆∏∆∞ 13 °Ú¿Êˆ ÛÙÔ ÙÂÙÚ¿‰Èfi ÌÔ˘ ÙȘ ϤÍÂȘ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÒÓÙ·˜ ‰È·Ï˘ÙÈοfiÔ˘ ¯ÚÂÈ¿˙ÂÙ·È.

ı›Ԙ, ÂÚÁ·ÙÔ˘·ÏÏËÏÈÎfi˜, ¯·È‰Â‡ˆ, η›ÎÈ, ıÂÈÎfi˜, ηٷڷ˘ÓÙÈÎfi˜, ‰È˘ÏÈÛÙ‹ÚÈÔ, ¿˘ÓÔ˜, ÎÔÚÔȉ‡ˆ, ˘ÈÔıÂÙÒ, Ì˘ÈÎfi˜, ÌÔÈÚÔÏfiÈ, ÓÂڿȉ·

∏ ·fiÛÙÚÔÊÔ˜ (’)

∏ ·fiÛÙÚÔÊÔ˜ ÛËÌÂÈÒÓÂÙ·È ÁÈ· Ó· ‰Â›ÍÔ˘Ì fiÙÈ ¤Ó· ʈӋÂÓ ¤¯ÂÈ ··ÏÂÈÊı›.¶.¯. Ù’ ¿ÏÔÁÔ, ÌÔ˘ ’ÚÈÍÂ, ʤڒ ÙÔ

∏ ˘Ô‰È·ÛÙÔÏ‹ (,)

∏ ˘Ô‰È·ÛÙÔÏ‹ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ›ٷÈ

·) ÁÈ· Ó· ͯˆÚ›ÛÔ˘Ì ٷ ·Î¤Ú·È· ·fi Ù· ‰Âη‰Èο „ËÊ›· ÂÓfi˜ ·ÚÈıÌÔ‡.¶.¯. 23,54

‚) ÁÈ· Ó· ‰È·ÊÔÚÔÔÈ‹ÛÔ˘Ì ÙÔ ·Ó·ÊÔÚÈÎfi fi,ÙÈ (¯ˆÚ›˜ ‰È¿ÛÙËÌ· ÌÂÙ¿ ÙÔ ÎfiÌÌ·, ‚Ï. ÂÓfiÙËÙ·8.6) ·fi ÙÔ ÂȉÈÎfi fiÙÈ (‚Ï. ÂÓfiÙËÙ· 14.1).¶.¯. ª·˜ ¤ÊÂÚ·Ó fi,ÙÈ ˙ËÙ‹Û·ÌÂ.

Page 50: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

ªªÈÈÏÏÒÒÒ Îη·Î·ÈÈ ÁÁÁÚÚÚ¿¿ÊÊʈ̂ - ººııfififiÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÔÈ,, ÁÁÚÚ¿ÌÌÌ̷ٷٷ·Ù· Îη·Î·Î·ÈÈ ÛÛ˘̆ÏÏÏÏÏÏÏÏ··Ï·Ï·‚‚¤¤˜̃̃

52

∏ ÙÂÏ›·

44..44 ™™ËËÌÌ››·· ÛÛÙÙ››ÍÍˢ̃

¯ÚËÛÈÌÔ-ÔÈ›ٷÈ

ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ÌÈ·˜ ÚfiÙ·Û˘ (ÁÈ· Ó· ‰Â›ÍÂȉȷÎÔ‹)√ °È¿ÓÓ˘ ¤Ê˘ÁÂ.

ÛÂ Û˘ÓÙÔÌÔÁڷʛ˜ Ì.Ã.

ÛÙËÓ ÒÚ· 13.40

ÁÈ· Ó· ¯ˆÚ›Ûˆ„ËÊ›· ÌÂÁ¿ÏˆÓ·ÚÈıÌÒÓ1.235.780

,

.

∆Ô ÎfiÌÌ· ¯ˆÚ›˙ÂÈ...

·) ϤÍÂȘ ·Û‡Ó‰ÂÙ˜¶.¯. ªÔ˘ ÚfiÛÊÂÚ·Ó Î·Ê¤, ÁÏ˘Îfi Î·È ·Ó·„˘ÎÙÈÎfi ÛÙÔ ·ÂÚÔÏ¿ÓÔ.

‚) ÊÚ¿ÛÂȘ ̤۷ ÛÙËÓ ›‰È· ÚfiÙ·Û˶.¯. ªÔ˘ ·Ú¤ÛÔ˘Ó Ù· ·ÏÈ¿ ·˘ÙÔΛÓËÙ·, Ù· ÌÈÎÚ¿ Û›ÙÈ·, ÔÈ ‰È·ÎÔ¤˜ ÛÙË ı¿Ï·ÛÛ·.

Á) ·Û‡Ó‰ÂÙ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ¶.¯. ∞Ó‚‹Î·Ì ÙÔ ‚Ô˘Ófi, ÊÙ¿Û·Ì ÛÙÔ Î·Ù·Ê‡ÁÈÔ, Ì›ӷÌ ÂΛ Ì›· ̤ڷ Î·È ÌÂÙ¿ ÍÂÎÈÓ‹Û·-

Ì ÁÈ· ÙËÓ ÎÔÚ˘Ê‹.

‰) ‰Â˘ÙÂÚ‡ԢÛ˜ / ÂÍ·ÚÙË̤Ó˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ·fi ÙȘ ·ÚȘ¶.¯. ∞Ó ı¤ÏÂȘ Ó· ·˜ ÛÙÔ ¯ˆÚÈfi, Ú¤ÂÈ Ó· ¿ÚÂȘ ÙÔ ·˘ÙÔΛÓËÙÔ.

∆· ÛËÌ›· ÛÙ›Í˘ Â›Ó·È Ë ÙÂÏ›· . Ë ‰ÈÏ‹ ÙÂÏ›· / ¿Óˆ Î·È Î¿Ùˆ ÙÂÏ›· :Ë ¿Óˆ ÙÂÏ›· Ø Ù· ÂÈÛ·ÁˆÁÈο « »ÙÔ ÎfiÌÌ· , ÙÔ ÂÚˆÙËÌ·ÙÈÎfi ;ÙÔ ı·˘Ì·ÛÙÈÎfi ! ÙÔ ÂÓˆÙÈÎfi -ÔÈ ·ÚÂÓı¤ÛÂȘ ( ) Ë ·‡Ï· – Ë ‰ÈÏ‹ ·‡Ï· – – Ù· ·ÔÛȈËÙÈο ...

Page 51: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂∂∂∂∂∂¡¡¡¡¡¡¡√√√√√√√∆∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∏∏∏∆∆∆∞∞∞∞ 44444 :::: ¶¶¶ÒÒÒÒÒ˜̃̃̃̃̃ ÚÚÚÚÔÔÊÊÊʤ¤¤ÚÚÚÚˆ̂ Î·È Áڿʈ ϤÍÂȘ Î·È ÊÚ¿ÛÂȘ;

53

∏ ¿Óˆ ÙÂÏ›· ‰Â›¯ÓÂÈ

¶.¯. ∞˘Ùfi ‰ÂÓ Â›Ó·È Î·ÚÔ‡˙ÈØ Â›Ó·È ÂfiÓÈ.

‰È·ÎÔ‹ ÌÈÎÚfiÙÂÚË ·fi ·˘Ù‹ Ô˘ ‰Â›¯ÓÂÈ Ë ÙÂÏ›·, ·ÏÏ¿ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË ·fi ·˘Ù‹ Ô˘ ‰Â›¯ÓÂÈ ÙÔ ÎfiÌÌ·.

∏ ‰ÈÏ‹ ÙÂÏ›· (¿Óˆ Î·È Î¿Ùˆ ÙÂÏ›·) ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ›ٷÈ

¶.¯. √È ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚ˜ÂÏÏËÓÈΤ˜ fiÏÂȘ ›ӷÈ:

Ë ∞ı‹Ó·, Ë £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË, Ë ¶¿ÙÚ·.

¶.¯. √ √Ú¤ÛÙ˘ ›Â:«£¤Ïˆ ÌÈ· ÙÔ‡ÚÙ· ÁÈ· Ù·

ÁÂÓ¤ıÏÈ¿ ÌÔ˘».

fiÙ·Ó ··ÚÈıÌÔ‡ÌÂ

ÌÈ· ÛÂÈÚ¿ Ú·ÁÌ¿ÙˆÓ

ÛÙÔÓ Â˘ı‡ÏfiÁÔ

∆Ô ÂÚˆÙËÌ·ÙÈÎfi ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÂ›Ù·È ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ÌÈ·˜ ÚfiÙ·Û˘ Ë ÔÔ›· ›ӷÈ¢ı›· ÂÚÒÙËÛË (‚Ï. ÂÓfiÙËÙ· 16.4 µ). ¶.¯. ¶fiÙ ı· ʇÁÂȘ;

∆Ô ı·˘Ì·ÛÙÈÎfi ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÂ›Ù·È ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ÌÈ·˜ ÚfiÙ·Û˘ Ë ÔÔ›·ÂÎÊÚ¿˙ÂÈ ı·˘Ì·ÛÌfi, ‰È·Ù·Á‹ ‹ ··ÁfiÚ¢ÛË. ∂›Û˘, ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÂ›Ù·È ÌÂÌÈ· ÔÓÔÌ·ÙÈ΋ ÊÚ¿ÛË Û ÎÏËÙÈ΋.¶.¯. ∆È ˆÚ·›· Ô˘ ÂÚ¿Û·Ì ÛÙË Ã›Ô!

ŒÏ· ‰ˆ!ªËÓ ÌÂȘ ̤۷!¢·Ó¿Ë!

Page 52: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

ªªÈÈÏÏÒÒÒ Îη·Î·ÈÈ ÁÁÁÚÚÚ¿¿ÊÊʈ̂ - ººııfififiÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÔÈ,, ÁÁÚÚ¿ÌÌÌ̷ٷٷ·Ù· Îη·Î·Î·ÈÈ ÛÛ˘̆ÏÏÏÏÏÏÏÏ··Ï·Ï·‚‚¤¤˜̃̃

54

∆Ô ÂÓˆÙÈÎfi ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ›ٷÈ:·) ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ÌÈ·˜ ÁÚ·ÌÌ‹˜, fiÙ·Ó ‰Â ¯ˆÚ¿ÂÈ ÔÏfiÎÏËÚË Ë Ï¤ÍË Î·ÈÚ¤ÂÈ Ó· ÙËÓ Îfi„Ô˘Ì (‚Ï. ÂÓfiÙËÙ· 3.3 – Û˘ÏÏ·‚ÈÛÌfi˜)¶.¯. ·ÂÚfi-

ÛÙ·ÙÔ‚) ÁÈ· Ó· ÂÓÒÛÂÈ ‰‡Ô ϤÍÂȘ¶.¯. ÌÈ· ›Û΄Ë-·ÛÙÚ·‹

∏ ·‡Ï· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÂ›Ù·È Û ¤Ó·Ó ‰È¿ÏÔÁÔ ÁÈ· Ó· ‰Â›ÍÔ˘Ì fiÙÈ ·ÏÏ¿˙ÂÈ ÙÔ ÚfiÛˆÔ Ô˘ÌÈÏ¿ÂÈ.– ¶fiÙ ı· ·˜ ‰È·ÎÔ¤˜;– ∆ÔÓ ∞‡ÁÔ˘ÛÙÔ. ∂Û‡;– ∂ÁÒ, Ì¿ÏÏÔÓ, ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘ È·!

∏ ‰ÈÏ‹ ·‡Ï· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÂ›Ù·È ÁÈ· Ó· ¯ˆÚ›ÛÂÈ ÊÚ¿ÛÂȘ.¶.¯. √ °È¿ÓÓ˘ ı· ¤ÚıÂÈ –ÂÏ›˙ˆ– Û‹ÌÂÚ·.

™Â ÂÈÛ·ÁˆÁÈο ÎÏ›ÓÔ˘Ì ٷ ÏfiÁÈ· οÔÈÔ˘, fiÙ·Óı¤ÏÔ˘Ì ӷ ÌÂٷʤÚÔ˘Ì οÙÈ fiˆ˜ ·ÎÚÈ‚Ò˜ ÙÔ Â›Â. ¶.¯. «∂˘Ù˘¯Ò˜», Ì·˜ ›Â, «‹Úı·Ù ӈڛ˜».

∂ÈÛ·ÁˆÁÈο ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÌÂ, ›Û˘, Û ٛÙÏÔ˘˜ Î·È ÁÈ·Ó· ·Ú·ı¤ÛÔ˘Ì ÌÈ· ¤ÎÊÚ·ÛË Ï¤ÍË ÚÔ˜ ϤÍË.¶.¯. ∆Ô ‚È‚Ï›Ô «√ ÌÈÎÚfi˜ Ú›ÁÎË·˜» ÌÔ˘ ¿ÚÂÛ Ôχ.

...ÙÔ ÏÂÁfiÌÂÓÔ «Ì‹ÏÔ Ù˘ ŒÚȉԘ»

∆· ·ÔÛȈËÙÈο ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È:·) ÁÈ· Ó· ‰Â›ÍÔ˘Ì fiÙÈ ÌÈ· ÚfiÙ·ÛË ‹ ÛΤ„Ë ¤ÌÂÈÓ ·ÙÂÏ›ˆÙË.¶.¯. £· ’Ù·Ó ˆÚ·›· Ó·…

∞¯! N· ÌÔÚÔ‡Û˜ Ó· ¤ÚıÂȘ…‚) ÁÈ· Ó· Ô‰ËÁ‹ÛÔ˘Ó Û ÌÈ· ϤÍË ‹ ÊÚ¿ÛË Ô˘ ÚÔÔÚ›˙ÂÙ·È Ó· ¤ÚıÂÈ ˆ˜ ¤ÎÏËÍË ÁÈ· ÙÔÓ·Ó·ÁÓÒÛÙË.¶.¯. •·ÊÓÈο, ÂÓÒ Î·ıfiÌÔ˘Ó ÛÙË ı¤ÛË ÌÔ˘, ̋ΠÛÙÔ ı¤·ÙÚÔ… Ô Úˆı˘Ô˘ÚÁfi˜!

√È ·ÚÂÓı¤ÛÂȘ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ÁÈ· Ó· ·ÔÌÔÓÒÛÔ˘Ó ÌȷϤÍË, ÊÚ¿ÛË ‹ ÚfiÙ·ÛË Ô˘ ·ÚÂÌ‚¿ÏÏÂÙ·È Û ÌÈ· ¿ÏÏËÊÚ¿ÛË ‹ ÚfiÙ·ÛË, Î·È Ì·˜ ‰›ÓÂÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜.¶.¯. √ ¡›ÎÔ˜ (ÌÈ· Ô˘ ÌÈÏ¿Ì ÁÈ’ ·˘ÙfiÓ) ¤Ú¯ÂÙ·È Î¿ı ̤ڷ

ÛÙÔ Û¯ÔÏÂ›Ô ÙÚ¤¯ÔÓÙ·˜.

¡· ‚¿ÏÔ˘Ì ٷ ˘fiÏÔÈ··È¯Ó›‰È· Ì·˜ Û ·˘Ùfi.

Page 53: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂∂∂∂∂∂¡¡¡¡¡¡¡√√√√√√√∆∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∏∏∏∆∆∆∞∞∞∞ 44444 :::: ¶¶¶ÒÒÒÒÒ˜̃̃̃̃̃ ÚÚÚÚÔÔÊÊÊʤ¤¤ÚÚÚÚˆ̂ Î·È Áڿʈ ϤÍÂȘ Î·È ÊÚ¿ÛÂȘ;

55

44..55 ∆∆ÂÂÏÏÈÈÎÎfifi --ÓÓ

À¿Ú¯Ô˘Ó ÔÚÈṲ̂Ó˜ ϤÍÂȘ ÛÙȘ Ôԛ˜ ÙÔ ÙÂÏÈÎfi -Ó ¿ÏÏÔÙ ·Ú·Ì¤ÓÂÈ Î·È ¿ÏÏÔÙ ¯¿ÓÂÙ·È.∞˘Ù¤˜ ›ӷÈ:ñ ÙÔ ¿ÚıÚÔ ÙËÓñ Ë ÚÔÛˆÈ΋ ·ÓÙˆÓ˘Ì›· ÙÔ˘ ÙÚ›ÙÔ˘ ÚÔÛÒÔ˘ ·˘Ù‹Ó, ÙËÓñ Ù· ÌfiÚÈ· ‰ÂÓ Î·È ÌËÓ

™ÙÔÓ ÁÚ·Ùfi ÏfiÁÔ, ÙÔ ÙÂÏÈÎfi -Ó ‰È·ÙËÚÂ›Ù·È ¿ÓÙ· ÛÙÔÓÂÓÈÎfi ÙÔ˘ ·ÚÛÂÓÈÎÔ‡ ÔÚÈÛÙÈÎÔ‡ Î·È ·fiÚÈÛÙÔ˘ ¿ÚıÚÔ˘ (ÙÔÓ,¤Ó·Ó) ÁÈ· Ó· ·ÔʇÁÂÙ·È Ë Û‡Á¯˘ÛË Ì ÙÔ Ô˘‰¤ÙÂÚÔ ÔÚÈ-ÛÙÈÎfi Î·È ·fiÚÈÛÙÔ ¿ÚıÚÔ (ÙÔ, ¤Ó·). ¶.¯. ÙÔÓ Ó¤Ô (¿ÓÙÚ·) ·ÏÏ¿ ÙÔ Ó¤Ô (›‰ËÛË)

¤Ó·Ó Ó¤Ô (¿ÓÙÚ·) ·ÏÏ¿ ¤Ó· Ó¤Ô (›‰ËÛË)

∆Ô ÙÂÏÈÎfi -Ó ÁÚ¿ÊÂÙ·È ¿ÓÙ· ÛÙÔ ¿ÚıÚÔ ÙˆÓ, ÛÙËÓ ÚÔÛˆÈ΋ ·ÓÙˆÓ˘Ì›· ·˘ÙfiÓ, ÙÔÓ Î·ıÒ˜Î·È ÛÙÔ Û·Ó.¶.¯. ÙˆÓ ı·Ï·ÛÛÒÓ, ·˘ÙfiÓ ı¤ÏÂÈ, ÙÔÓ ÊÒÓ·ÍÂ, Û·Ó Ï‡ÎÔ˜

√È Ï¤ÍÂȘ ·˘Ù¤˜ ‰È·ÙËÚÔ‡Ó ÙÔ ÙÂÏÈÎfi -Ó fiÙ·Ó Ë Ï¤ÍË Ô˘ ·ÎÔÏÔ˘ı› ·Ú¯›˙ÂÈ ·fi ʈӋÂÓ ‹·fi Ù· Û‡Ìʈӷ Î, , Ù, Ù· ‰›„ËÊ· Û‡Ìʈӷ Ì, ÓÙ, ÁÎ Î·È Ù· ‰ÈÏ¿ Í, „.¶.¯. ÙËÓ Â›‰·, ÙËÓ ÎԤϷ, ÙËÓ ÓÙÔ˘Ï¿·, ‰ÂÓ Í¤Úˆ

ÕÚ·, ÔÈ Ï¤ÍÂȘ ·˘Ù¤˜ ¯¿ÓÔ˘Ó ÙÔ ÙÂÏÈÎfi -Ó fiÙ·Ó Ë ÂfiÌÂÓËϤÍË ·Ú¯›˙ÂÈ ·fi ¤Ó· ·fi Ù· ˘fiÏÔÈ· Û‡Ìʈӷ: ‚, ‰, Á,Ê, ı, ¯, Ì, Ó, Ï, Ú, Û, ˙.¶.¯. ÙË ‰·ÛοϷ, ÙË ı˘Ì‹ıËη, ‰Â ı¤Ïˆ

Page 54: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

56

ΔΔÈÈ ıı·· ıı˘̆ÌÌ¿¿ÌÌ··ÈÈ ÁÁÈÈ··...... ÙÙÔÔ˘̆˜̃ ÊÊııfifiÁÁÁÁÔÔ˘̆˜̃,,

ÙÙ·· ÁÁÚÚ¿¿ÌÌÌÌ··ÙÙ·· Îη·ÈÈ ÙÙÈȘ̃ ÛÛ˘̆ÏÏÏÏ··‚‚¤¤˜̃

1. √È ÊıfiÁÁÔÈ Ù˘ ÂÏÏËÓÈ΋˜ ÁÏÒÛÛ·˜ ̄ ˆÚ›˙ÔÓÙ·È Û ʈӋ-ÂÓÙ· ([·], [Â], [È], [Ô], [Ô˘]) Î·È Û‡Ìʈӷ ([Î], [], [Ù],[ÁÎ], [Ì], [ÓÙ], [Á], [‚], [‰], [¯], [Ê], [ı], [Ï], [Ú], [˙],[Û], [Ì], [Ó]).

2. ∏ ÂÏÏËÓÈ΋ ÁÏÒÛÛ· ¤¯ÂÈ 24 ÁÚ¿ÌÌ·Ù·. ∞˘Ù¿ ›ӷÈ: ·, ‚, Á,‰, Â, ̇ , Ë, ı, È, Î, Ï, Ì, Ó, Í, Ô, , Ú, Û/˜, Ù, ̆ , Ê, ̄ , „, ̂ .

3. ¢›„ËÊ· ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·È ‰‡Ô ÁÚ¿ÌÌ·Ù· Ì·˙› Ô˘ ·ÚÈÛÙ¿ÓÔ˘Ó¤Ó·Ó ÊıfiÁÁÔ. ∞˘Ù¿ Â›Ó·È Ù· ÂÍ‹˜: ¢›„ËÊ· ʈӋÂÓÙ·: Ô˘,·È, ÂÈ, ÔÈ, ̆ È. ¢›„ËÊ· Û‡Ìʈӷ: Ì, ÓÙ, ÁÎ/ÁÁ

4. ∫·Ù¿ ÙËÓ ··ÏÔÈÊ‹ ʈӋÂÓÙÔ˜ ̄ ¿ÓÂÙ·È ¤Ó· ʈӋÂÓ Ô˘‚Ú›ÛÎÂÙ·È ÎÔÓÙ¿ Û ¤Ó· ¿ÏÏÔ ÊˆÓ‹ÂÓ ‹ ·Ó¿ÌÂÛ· Û ‰‡ÔÛ‡Ìʈӷ (.¯. ʤÚ ÙÔ →ʤڒ ÙÔ, ‰Âη¤ÍÈ → ‰ÂοÍÈ).

5. ŸÙ·Ó Û˘Ó‰˘¿˙Ô˘Ì ÌÈ· ÚÔ·ÚÔ͇ÙÔÓË Ï¤ÍË Ì ̛· ‹ Â-ÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ·ÛıÂÓ›˜ ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜, ÙfiÙ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÌÂ¤Ó·Ó ÂÈϤÔÓ ÙfiÓÔ. ∞˘Ùfi ϤÁÂÙ·È ¤ÁÎÏÈÛË ÙÔ˘ ÙfiÓÔ˘ (.¯.Ô ‰¿ÛηÏÔ˜ + Ì·˜ → Ô ‰¿ÛηÏfi˜ Ì·˜).

6. Δ· ÛËÌ›· ÛÙ›Í˘ Â›Ó·È Ë ÙÂÏ›·, Ë ¿Óˆ ÙÂÏ›·, Ë ‰ÈÏ‹ ÙÂ-Ï›·, ÙÔ ÎfiÌÌ·, Ù· ÂÈÛ·ÁˆÁÈο, Ù· ·ÔÛȈËÙÈο, Ë ·-Ú¤ÓıÂÛË, ÙÔ ÂÓˆÙÈÎfi, Ë ·‡Ï·, Ë ‰ÈÏ‹ ·‡Ï·, ÙÔ ÂÚˆÙË-Ì·ÙÈÎfi Î·È ÙÔ ı·˘Ì·ÛÙÈÎfi.

ΔΔÈÈ ÓÓ·· ıı˘̆ÌÌ¿¿ÌÌ··ÈÈ fifiÙÙ··ÓÓ ÁÁÚÚ¿¿Êʈ̂

μ¿˙ˆ ÙfiÓÔ: ñ ™Â οı ‰ÈÛ‡ÏÏ·‚Ë, ÙÚÈÛ‡ÏÏ·‚Ë ‹ ÔÏ˘Û‡ÏÏ·‚Ë Ï¤ÍË.ñ ™ÙÔ Ô‡ Î·È ÙÔ Ò˜ fiÙ·Ó Â›Ó·È ÂÚˆÙËÌ·ÙÈο. ™ÙÔ ‰È·˙¢ÎÙÈÎfi ‹.

¶Ô‡ ¤‚·Ï˜ ÙÔ ·˙Ï, √Ú¤ÛÙË; ¶Ò˜ ı· ·›Íˆ Ì ÙȘ ʛϘ ÌÔ˘;£· ÌÔ˘ ÂȘ ‹ fi¯È;

ñ ™ÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ ÊˆÓ‹ÂÓ fiÙ·Ó ¤¯ˆ ‰›„ËÊ· ʈӋÂÓÙ· ‹ ÙÔ˘˜ Û˘Ó‰˘·ÛÌÔ‡˜ ·˘ Î·È Â˘: ›‰·, Ó·‡Ù˘, Á‡ÛË

¶Ò˜ ‚¿˙ˆ ÙËÓ ·fiÛÙÚÔÊÔ:ñ ŸÙ·Ó ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÂ›Ù·È Ë ·fiÛÙÚÔÊÔ˜, ÔÈ ‰˘Ô ϤÍÂȘ ¯ˆÚ›˙ÔÓÙ·È

Ì ¤Ó· ‰È¿ÛÙËÌ·:Ù’ ¿ÏÔÁÔ, ÌÔ˘ ’ÚÈÍÂ, ʤڒ ÙÔ

¢ÂÓ ÌÂډ‡ˆ:ñ ΔÔ ÂÓˆÙÈÎfi (-) Ì ÙËÓ ·‡Ï· (–).

GRAMMATIKH E'-ST' DHM 23-05-04 23:59 Page 56

Page 55: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∫ÏÈÙÈ΋ ÌÔÚÊÔÏÔÁ›·™¯ËÌ·Ù›˙ˆ ϤÍÂȘ∆ƒπ∆√ ª∂ƒ√™

Page 56: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

58

¶Ò˜ Û¯ËÌ·Ù›˙ˆ ϤÍÂȘ;EENNOOTTHHTTAA 55

55..11 ∆∆·· Ì̤¤ÚÚËË ÙÙÔÔ˘̆ ÏÏfifiÁÁÔÔ˘̆

ŸÙ·Ó ÌÈÏ¿Ì ηÈfiÙ·Ó ÁÚ¿ÊÔ˘ÌÂ

¯ÚËÛÈÌÔÔÈԇ̠‰È¿ÊÔڷ›‰Ë ϤÍÂˆÓ Ô˘ ϤÁÔÓÙ·È

̤ÚË ÙÔ˘ ÏfiÁÔ˘.

∫È ÂÁÒ ı’ ·Ú¯›Ûˆ Ó· „¿¯ÓˆÏ¤ÍÂȘ, ÁÈ· Ó· ÁÂ̛ۈ Ù· ÌÔ˘Î·Ï¿ÎÈ·.

°È’ ·˘Ùfi ı· ¿Úˆ ÙÔÓ Ê·Îfi ÙÔ˘ı›Ԣ µÚ·Û›‰·!

∆· ̤ÚË ÙÔ˘ ÏfiÁÔ˘ Â›Ó·È ‰¤Î· Î·È Û’ ·˘Ù¿ ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÔÓÙ·È fiϘ ÔÈ Ï¤ÍÂȘ Ù˘ ÂÏÏËÓÈ΋˜ÁÏÒÛÛ·˜. ∫¿ÔÈ· ̤ÚË ÙÔ˘ ÏfiÁÔ˘ ·ÏÏ¿˙Ô˘Ó ÌÔÚÊ‹ ̤۷ ÛÙÔÓ ÏfiÁÔ Î·È Ù· ÔÓÔÌ¿˙Ô˘ÌÂÎÏÈÙ¿ (¿ÚıÚÔ, Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi, ›ıÂÙÔ, ·ÓÙˆÓ˘Ì›·, Ú‹Ì·, ÎÏÈÙ‹ ÌÂÙÔ¯‹), ÂÓÒ Î¿ÔÈ· ¿ÏϷ̤ÓÔ˘Ó ¿ÓÙ· Ù· ›‰È· Î·È Ù· ÔÓÔÌ¿˙Ô˘Ì ¿ÎÏÈÙ· (›ÚÚËÌ·, Û‡Ó‰ÂÛÌÔ˜, ÚfiıÂÛË,ÂÈÊÒÓËÌ·, ¿ÎÏÈÙË ÌÂÙÔ¯‹). ¶ÚÔÛÔ¯‹! Œ¯Ô˘Ì ‰‡Ô ›‰Ë ÌÂÙÔ¯ÒÓ. ∏ ÌÂÙÔ¯‹, ¤ÙÛÈ,·Ó‹ÎÂÈ Î·È ÛÙ· ÎÏÈÙ¿ Î·È ÛÙ· ¿ÎÏÈÙ· ̤ÚË ÙÔ˘ ÏfiÁÔ˘.

ÔÔ˘̆ÛÛÈÈ··ÛÛÙÙÈÈÎÎfifi››ııÂÂÙÙÔÔ

··ÓÓÙÙˆ̂ÓÓ˘̆ÌÌ››··ÚÚ‹‹ÌÌ··

¿¿ÚÚııÚÚÔÔ

TTaa Ì̤¤ÚÚËË ÙÙÔÔ˘̆ ÏÏfifiÁÁÔÔ˘̆

∫∫§§ππ∆∆∞∞¿¿ÚÚııÚÚÔÔ

ÔÔ˘̆ÛÛÈÈ··ÛÛÙÙÈÈÎÎfifi››ııÂÂÙÙÔÔ

··ÓÓÙÙˆ̂ÓÓ˘̆ÌÌ››··ÚÚ‹‹ÌÌ··

ÎÎÏÏÈÈÙÙ‹‹ ÌÌÂÂÙÙÔÔ¯̄‹‹ ∞∞∫∫§§ππ∆∆∞∞››ÚÚÚÚËËÌÌ··

ÛÛ‡‡ÓÓ‰‰ÂÂÛÛÌÌÔÔ˜̃ÚÚfifiııÂÂÛÛËË

ÂÂÈÈÊÊÒÒÓÓËËÌÌ··¿¿ÎÎÏÏÈÈÙÙËË ÌÌÂÂÙÙÔÔ¯̄‹‹

››ÚÚÚÚËËÌÌ·· ÛÛ‡‡ÓÓ‰‰ÂÂÛÛÌÌÔÔ˜̃ ÚÚfifiııÂÂÛÛËËÂÂÈÈÊÊÒÒÓÓËËÌÌ··

ÌÌÂÂÙÙÔÔ¯̄‹‹

Page 57: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™¯ËÌ·Ù›˙ˆ ϤÍÂȘ

59

55..22 ∆∆‡‡ÔÔÈÈ ÙÙˆ̂ÓÓ ÏϤ¤Í͈̂ÓÓ –– ££¤¤ÌÌ··,, Îη·ÙÙ¿¿ÏÏËËÍÍËË

55..33 °°¤¤ÓÓÔÔ˜̃,, ··ÚÚÈÈııÌÌfifi˜̃,, ÙÙÒÒÛÛËË

√È ÎÏÈÙ¤˜ ϤÍÂȘ ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙ÔÓÙ·È Ì¤Û·

ÛÙÔÓ ÏfiÁÔ Ì ‰È¿ÊÔÚÔ˘˜ Ù‡Ô˘˜.

√ ηÏ-fi˜ ÂÚ¢ÓËÙ-‹˜ „¿¯Ó-ÂÈ ·ÓÙÔ‡.

√È Î·Ï-Ô› ÂÚ¢ÓËÙ-¤˜ „¿¯Ó-Ô˘Ó ·ÓÙÔ‡.

ı¤Ì· ÌÈ·˜ Ϥ͢ → ÙÔ Ì¤ÚÔ˜ Ù˘ Ϥ͢ Ô˘ ‰ÂÓ ·ÏÏ¿˙ÂÈ

ηٿÏËÍË ÌÈ·˜ Ϥ͢ → ÙÔ Ì¤ÚÔ˜ Ù˘ Ϥ͢ Ô˘ ·ÏÏ¿˙ÂÈ

ÂÚ¢ÓËÙ-‹˜ ÂÈÛÙ‹ÌÔÓ-˜

√À¢∂∆∂ƒ√£∏§À∫√∞ƒ™∂¡π∫√

∆· ÎÏÈÙ¿ ̤ÚË ÙÔ˘ ÏfiÁÔ˘ ÂÌÊ·Ó›˙ÔÓÙ·È Û ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎÔ‡˜Ù‡Ô˘˜. √È Ù‡ÔÈ Ô˘ Ê·ÓÂÚÒÓÔ˘Ó fiÙÈ ÌÈÏ¿Ì ÁÈ· ¤Ó·Ú¿ÁÌ· ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ÙÔÓ ÂÓÈÎfi ·ÚÈıÌfi. √È Ù‡ÔÈ Ô˘Ê·ÓÂÚÒÓÔ˘Ó fiÙÈ ÌÈÏ¿Ì ÁÈ· ÔÏÏ¿ Ú¿ÁÌ·Ù· ·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙÔÓ ÏËı˘ÓÙÈÎfi ·ÚÈıÌfi.

∆· ÎÏÈÙ¿ ̤ÚË ÙÔ˘ ÏfiÁÔ˘, Ì ÂÍ·›ÚÂÛË ÙÔ Ú‹Ì·, ¤¯Ô˘Ó Á¤ÓÔ˜: ∞ÚÛÂÓÈο Â›Ó·È fiÛ· Û˘Óԉ‡ÔÓÙ·È ·fi ÙÔ ¿ÚıÚÔ Ô.£ËÏ˘Î¿ Â›Ó·È fiÛ· Û˘Óԉ‡ÔÓÙ·È ·fi ÙÔ ¿ÚıÚÔ Ë.√˘‰¤ÙÂÚ· Â›Ó·È fiÛ· Û˘Óԉ‡ÔÓÙ·È ·fi ÙÔ ¿ÚıÚÔ ÙÔ.

··ÚÚÈÈııÌÌfifi˜̃

ÁÁ¤¤ÓÓÔÔ˜̃

∆È Ê·ÓÂÚÒÓÔ˘Ó ÔÈ Î·Ù·Ï‹ÍÂȘ ÙˆÓ ÎÏÈÙÒÓ ÌÂÚÒÓ ÙÔ˘ ÏfiÁÔ˘;

Ô Î·Ïfi˜ ÂÚ¢ÓËÙ‹˜, Ë Î·Ï‹ ÂÚ¢ӋÙÚÈ·, ÙÔ ÛËÌ·ÓÙÈÎfi ¤ÚÁÔ

ÔÈ Î·ÏÔ› ÂÚ¢ÓËÙ¤˜, ÔÈ Î·Ï¤˜ ÂÚ¢ӋÙÚȘ, Ù· ÛËÌ·ÓÙÈο ¤ÚÁ· ¶§∏£À¡∆π∫√™ (ÔÏÏ¿)

∂¡π∫√™ (¤Ó·)

Page 58: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

60

Δ· ̤ÚË ÙÔ˘ ÏfiÁÔ˘ Ô˘ ¤¯Ô˘Ó Á¤ÓË Û¯ËÌ·Ù›˙Ô˘ÓÔÚÈṲ̂ÓÔ˘˜ Ù‡Ô˘˜, ÙȘ ÙÒÛÂȘ. √È Ù‡ÔÈ ·˘ÙÔ› Ì·˜‰Â›¯ÓÔ˘Ó ÙȘ ‰È·ÊÔÚÂÙÈΤ˜ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›Â˜ ÙÔ˘˜ ̤۷ ÛÙËÓÚfiÙ·ÛË (‚Ï. ÂÓfiÙËÙ· 16). √È ÙÒÛÂȘ Â›Ó·È Ù¤ÛÛÂÚȘ: Ë√ÓÔÌ·ÛÙÈ΋, Ë °ÂÓÈ΋, Ë ∞ÈÙÈ·ÙÈ΋ Î·È Ë ∫ÏËÙÈ΋ ηÈηıÂÌÈ¿ ·fi ·˘Ù¤˜ ··ÓÙ¿ Û ‰È·ÊÔÚÂÙÈ΋ ÂÚÒÙËÛË, fiˆ˜ÛÙÔÓ ›Ó·Î·:

ÙÙÒÒÛÛËË

ÔÈÔ˜;

ÔÈÔÓ;

ÙÈ;

√ÓÔÌ·ÛÙÈ΋ √ ÂÚ¢ÓËÙ‹˜ ¿ÓÙ· ÂÚÂ˘Ó¿.(ÔÈÔ˜; ÙÈ;)

°ÂÓÈ΋ ∂ÚÁ·ÏÂ›Ô ÙÔ˘ ÂÚ¢ÓËÙ‹ Â›Ó·È ÌfiÓÔ… Ë ˘ÔÌÔÓ‹.(Ù›ÓÔ˜; ÔÈ·ÓÔ‡;)

∞ÈÙÈ·ÙÈ΋ ¢ÂÓ ·ÚÈÛÙ¿Óˆ ÙÔÓ ÂÚ¢ÓËÙ‹, ·ÏÒ˜ Â›Ì·È ·Ó‹Û˘¯Ô˜(ÔÈÔÓ; ÙÈ;) ¿ÓıÚˆÔ˜.

∫ÏËÙÈ΋ ∫‡ÚÈ ÂÚ¢ÓËÙ‹, Û·˜ ·Í›˙ÂÈ ¤Ó· ÌÂÁ¿ÏÔ ÌÚ¿‚Ô!(·Â˘ı˘ÓfiÌ·ÛÙ Û οÔÈÔÓ)

∂¡π∫√™ ∞ƒπ£ª√™

√ÓÔÌ·ÛÙÈ΋ √È ÂÚ¢ÓËÙ¤˜ Ú¤ÂÈ Ó· ·Ì›‚ÔÓÙ·È ÁÈ· ÙȘ ÚÔÛ¿ıÂȤ˜(ÔÈÔ˜; ÙÈ;) ÙÔ˘˜.

°ÂÓÈ΋ ΔÔ ¤ÚÁÔ ÙˆÓ ÂÚ¢ÓËÙÒÓ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ̤ÓÂÈ (Ù›ÓÔ˜; ÔÈ·ÓÔ‡;) ͯ·Ṳ̂ÓÔ.

∞ÈÙÈ·ÙÈ΋ ∫¿ÏÂÛ·Ó fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ÂÚ¢ÓËÙ¤˜ Ó· Ô˘Ó ÙË ÁÓÒÌË ÙÔ˘˜.(ÔÈÔÓ; ÙÈ;)

∫ÏËÙÈ΋ º›ÏÔÈ ÂÚ¢ÓËÙ¤˜, ηÏÒ˜ ‹Úı·ÙÂ!(·Â˘ı˘ÓfiÌ·ÛÙ Û οÔÈÔÓ)

¶§∏£À¡Δπ∫√™ ∞ƒπ£ª√™

55..44 ΔΔ·· ¿¿ÚÚııÚÚ··ΔÔ ·ÚÓ›

Î·È Ô Ï‡ÎÔ˜

ŒÓ·˜ χÎÔ˜Î˘ÓËÁÔ‡Û ¤Ó· ·ÚÓ›ÎÈ ·˘Ùfi ηٿÊÂÚ ӷÙÚ˘ÒÛÂÈ Û ¤Ó·ÓÓ·fi Î·È Ó· ÁÏÈÙÒÛÂÈ.(...) √ χÎÔ˜ ÛÙ¿ıËÎÂ

¤Íˆ ·fi ÙÔÓ Ó·fi ηÈÚÔÛ·ıÔ‡Û ӷ›ÛÂÈ ÙÔ ·ÚÓ› Ó· ‚ÁÂȤ͈, ÁÈ· Ó· ÙÔ Ê¿ÂÈ.

ŒÏÏË ∞ÏÂ͛Ԣ «ª‡ıÔÈ ÙÔ˘ ∞ÈÛÒÔ˘»,

ÂΉ. ∫·ÛÙ·ÓÈÒÙË(‰È·Û΢‹)

GRAMMATIKH E'-ST' DHM 24-05-04 00:11 Page 60

Page 59: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂¡¡¡√√√∆∆∆∏∏∏∆∆∆∞∞∞ 5: ¶Ò˜ Û¯ËÌ·Ù›˙ˆ ϤÍÂȘ;

61

ŒÓ·˜ χÎÔ˜ ÂÚ·ÙÔ‡Û ÛÙÔ ÏÈ‚¿‰È. √ χÎÔ˜, ÏÔÈfiÓ, ‹Ù·Ó Ôχ ÂÈÓ·Ṳ̂ÓÔ˜.ªÈ· ·ÏÂÔ‡ ÙÔÓ ÏËÛ›·ÛÂ. ∏ ·ÏÂÔ‡ ‰ÂÓ ¿ÚÁËÛ ӷ ηٷϿ‚ÂÈ ˆ˜ Ô Ï‡ÎÔ˜ ÂÈÓÔ‡Û Ôχ.

∞ƒ£ƒ∞ → ∂›Ó·È ÔÈ ÌÈÎÚ¤˜ ϤÍÂȘ Ô˘ Ì·›ÓÔ˘Ó ÌÚÔÛÙ¿ ·fi Ù· Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο, Ù· ›ıÂÙ·, ÙȘ ÎÏÈÙ¤˜ ÌÂÙÔ¯¤˜ Î·È ÔÚÈṲ̂Ó˜ ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜. ª·˜ ‰ËÏÒÓÔ˘Ó ·Ó Ë Ï¤ÍË Ô˘·ÎÔÏÔ˘ı› Â›Ó·È ·ÚÛÂÓÈÎfi, ıËÏ˘Îfi ‹ Ô˘‰¤ÙÂÚÔ (Á¤ÓÔ˜), ·Ó ÚfiÎÂÈÙ·È ÁÈ· ¤Ó· ‹ ÔÏÏ¿(·ÚÈıÌfi), Û ÔÈ· ÙÒÛË ‚Ú›ÛÎÂÙ·È, Î·È Î·Ù¿ fiÛÔÓ Î¿ÙÈ Â›Ó·È ÔÚÈṲ̂ÓÔ ‹ ·fiÚÈÛÙÔ.

∞fiÚÈÛÙÔ ¿ÚıÚÔ: ¤¤ÓÓ··˜̃,, ÌÌÈÈ··,, ¤¤ÓÓ··

¢ËÏÒÓÂÈ fiÙÈ Ë Ï¤ÍË Ô˘·ÎÔÏÔ˘ı› ‰ÂÓ Â›Ó·ÈÛ˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË ‹ fiÙÈ ‰ÂÓ¤¯Ô˘Ì ÌÈÏ‹ÛÂÈÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜ ÁÈ’·˘Ù‹Ó.

ŒŒÓÓ··˜̃ χÎÔ˜ Î·È ÌÌÈÈ···ÏÂÔ‡ ˙Ô‡Û·Ó Û ¤¤ÓÓ··ÏÈ‚¿‰È.

√ÚÈÛÙÈÎfi ¿ÚıÚÔ: ÔÔ,, ËË,, ÙÙÔÔ

¢ËÏÒÓÂÈ fiÙÈ Ë Ï¤ÍË Ô˘·ÎÔÏÔ˘ı› Â›Ó·È Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓËÎ·È ÁÓˆÛÙ‹.√√ χÎÔ˜ Ì·˜, Ô˘ ϤÙÂ, ›¯ÂÓ· Ê¿ÂÈ ÙÚÂȘ ̤Ú˜. ∆∆ÔÔ ·ÚÓ›,fï˜, ‰ÂÓ ¤ÏÂÁ ӷ ÍÂÌ˘Ù›ÛÂÈ·fi ÙÙÔÔÓÓ Ó·fi.

∆Ô ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÒ Î·È fiÙ·Óı¤Ïˆ Ó· οӈ οÔÈ· ÁÂÓÈ΋‰‹ÏˆÛË.∆∆·· ·Ú·Ì‡ıÈ· Ì ÙÙÔÔ˘̆˜̃χÎÔ˘˜ Î·È ÙȘ ·ÏÂÔ‡‰Â˜·Ú¤ÛÔ˘Ó Ôχ ÛÛÙÙ·· ÌÈÎÚ¿·È‰È¿.

¶·Ú·ÙËÚÒ ÙȘ ηٷϋÍÂȘ...

Ô ÂÈÓ·Ṳ̂ÓÔ˜ χÎÔ˜ – ÙÔ˘ ÂÈÓ·Ṳ̂ÓÔ˘ χÎÔ˘ – ÔÈ ÂÈÓ·Ṳ̂ÓÔÈ Ï‡ÎÔÈË ÔÓËÚ‹ ·ÏÂÔ‡ – Ù˘ ÔÓËÚ‹˜ ·ÏÂÔ‡˜ – ÔÈ ÔÓËÚ¤˜ ·ÏÂÔ‡‰Â˜ÙÔ ¿ÛÚÔ ·ÚÓ› – ÙÔ˘ ¿ÛÚÔ˘ ·ÚÓÈÔ‡ – Ù· ¿ÛÚ· ·ÚÓÈ¿

™Â ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚ· ÎÔÌÌ¿ÙÈ· ÏfiÁÔ˘, ÙÔ ·fiÚÈÛÙÔ ¿Ú-ıÚÔ Ô˘ ̆ ¿Ú¯ÂÈ ÛÙËÓ ·Ú¯‹ ·ÓÙÈηı›ÛÙ·Ù·È ÛÙË Û˘-Ó¤¯ÂÈ· ·fi ÙÔ ÔÚÈÛÙÈÎfi.

Œ¯Ô˘Ì ÏÔÈfiÓ‰‡Ô ›‰Ë ¿ÚıÚˆÓ.

Page 60: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™¯ËÌ·Ù›˙ˆ ϤÍÂȘ

62

– µÔ‹ıÂÈ·! ∞ÏÂÔ‡!– ¢ÂÓ Â›Ó·È ·ÏÂÔ‡, χÎÔ˜ ›ӷÈ.

À¿Ú¯Ô˘Ó, fï˜, Î·È ÌÂÚÈΤ˜ ÂÚÈÙÒÛÂȘ ÛÙȘ Ôԛ˜ ‰Â¯ÚÂÈ¿˙ÂÙ·È ¿ÚıÚÔ.

∆· ¿ÚıÚ· Û˘ÌʈÓÔ‡Ó Ì ٷ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο, Ù· ›ıÂÙ· Î·È ÙȘ ÎÏÈÙ¤˜ ÌÂÙÔ¯¤˜ Ô˘Û˘ÓÔ‰Â‡Ô˘Ó Û Á¤ÓÔ˜, ·ÚÈıÌfi Î·È ÙÒÛË.

∂ÁÒ Í¤Úˆ Ò˜ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È Ù· ¿ÚıÚ·!

√ÓÔÌ·ÛÙÈ΋ Ô Ë ÙÔ ÔÈ ÔÈ Ù·

°ÂÓÈ΋ ÙÔ˘ Ù˘ ÙÔ˘ ÙˆÓ ÙˆÓ ÙˆÓ

∞ÈÙÈ·ÙÈ΋ ÙÔÓ ÙË(Ó) ÙÔ ÙÔ˘˜ ÙȘ Ù·

√ÚÈÛÙÈÎfi ¿ÚıÚÔ

∂ÓÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜ ¶ÏËı˘ÓÙÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

√ÓÔÌ·ÛÙÈ΋ ¤Ó·˜ ÌÈ· ¤Ó·

°ÂÓÈ΋ ÂÓfi˜ ÌÈ·˜ ÂÓfi˜

∞ÈÙÈ·ÙÈ΋ ¤Ó·Ó ÌÈ·(Ó) ¤Ó·

∞fiÚÈÛÙÔ ¿ÚıÚÔ

∂ÓÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

∆∆ÈÈ ıı·· ıı˘̆ÌÌ¿¿ÌÌ··ÈÈ ÁÁÈÈ··...... ÙÙaa ¿¿ÚÚııÚÚ··

1. √ÚÈÛÙÈÎfi ¿ÚıÚÔ Ô, Ë, ÙÔ

2. ∞fiÚÈÛÙÔ ¿ÚıÚÔ ¤Ó·˜, ÌÈ·, ¤Ó·

3. ∆Ô ¿ÚıÚÔ Û˘Óԉ‡ÂÈ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο, ›ıÂÙ·, ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜, ÎÏÈÙ¤˜ÌÂÙÔ¯¤˜.

4. ¶Ú¤ÂÈ Ó· Û˘ÌʈÓ› Ì·˙› ÙÔ˘˜ Û Á¤ÓÔ˜, ·ÚÈıÌfi Î·È ÙÒÛË.

5. ÃÚËÛÈÌÔÔÈԇ̠ÙÔ ·fiÚÈÛÙÔ ¿ÚıÚÔ ÙËÓ ÚÒÙË ÊÔÚ¿ Ô˘ ·Ó·-ÊÂÚfiÌ·ÛÙ Û οÙÈ Î·È ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈԇ̠ÙÔ ÔÚÈ-ÛÙÈÎfi ¿ÚıÚÔ.

6. ∆Ô ¿ÚıÚÔ ‰ÂÓ ¤¯ÂÈ ÎÏËÙÈ΋.

7. ∆Ô ·fiÚÈÛÙÔ ¿ÚıÚÔ ‰Â Û¯ËÌ·Ù›˙ÂÈ ÏËı˘ÓÙÈÎfi.

8. ™Â οÔȘ ÂÚÈÙÒÛÂȘ, ÌÂÚÈΤ˜ ϤÍÂȘ ‰Â ̄ ÚÂÈ¿˙ÔÓÙ·È ¿ÚıÚÔ.

Page 61: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

63

ªÈÏÒ ÁÈ· ·ÓıÚÒÔ˘˜, ˙Ò·, Ú¿ÁÌ·Ù·, ÂÓ¤ÚÁÂȘ,

ηٷÛÙ¿ÛÂȘ Î·È È‰ÈfiÙËÙ˜

EENNOOTTHHTTAA 66

∆∆ÔÔ ÔÔ˘̆ÛÛÈÈ··ÛÛÙÙÈÈÎÎfifi

¶ÂÚȤÙÂÈ· ÛÙÔ Ù·¯˘‰ÚÔÌ›Ԗ °ÂÈ· Û·˜! £· ‹ıÂÏ· Ó· ÛÙ›ψ ·˘Ùfi ÙÔ‰¤Ì·, ·Ú·Î·ÏÒ. ¶fiÛÔ ÎÔÛÙ›˙Ô˘Ó Ù· ÁÚ·Ì-Ì·ÙfiÛËÌ·;– ªÈÛfi ÏÂÙfi, ·Ú·Î·ÏÒ, Ó· Û·˜ ÙÔ ˙˘Á›Ûˆ.– ªÂ ÙËÓ ËÛ˘¯›· Û·˜.– §ÔÈfiÓ, ˙˘Á›˙ÂÈ ‰‡Ô ÎÈÏ¿. ¶Ô‡ ı¤ÏÂÙ ӷ ÙÔÛÙ›ÏÂÙÂ;– ™ÙËÓ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ· ÙÔ˘ ı›Ԣ ÌÔ˘ ÙÔ˘¶¤ÙÚÔ˘, ÛÙÔ µÂÚÔÏ›ÓÔ. ∂›Ó·È ¤Ó· ÛÈÙ¿ÎÈ ÁÈ·ÙÔÓ Û·ÏÔ ÙÔ˘˜.– ∞, ·ÊÔ‡ ÚfiÎÂÈÙ·È ÁÈ· ·ÔÛÙÔÏ‹ ÛÙË °ÂÚ-Ì·Ó›·, ÙfiÙ ı· Â›Ó·È Î¿ˆ˜ ·ÎÚÈ‚fi. ∂›ÎÔÛȤÓÙ ¢ÚÒ, ·Ú·Î·ÏÒ.

– ªÔÚÒ Ó· ÙÔ ÛÙ›ψ ˆ˜ ηÙ›ÁÔÓ;– ¡·È, ¿ÏÏ· ÙfiÙ ı· Û·˜ ÛÙÔȯ›ÛÂÈ ÙÚ›· ¢ÚÒ ÂÈϤÔÓ.– ¢Â Ì ÂÈÚ¿˙ÂÈ. £¤Ïˆ Ó· ÊÙ¿ÛÂÈ ÚÈÓ ·fi ÙÔ Ù¤ÏÔ˜ Ù˘ ‚‰ÔÌ¿‰·˜.– ªË ÊÔ‚¿ÛÙÂ, Ë ˘ËÚÂÛ›· Ì·˜ ı· ÊÚÔÓÙ›ÛÂÈ Ó· ÊÙ¿ÛÂÈ ÛÙÔÓ ÚÔÔÚÈÛÌfi ÙÔ˘ Ì ٷ¯‡ÙËÙ· ηȷÛÊ¿ÏÂÈ·. £· ÙÔ ÛÙ›ψ Û‹ÌÂÚ· ÎÈfiÏ·˜. ∂Í¿ÏÏÔ˘, ¤¯ˆ ÔÏÏ¿ ‰¤Ì·Ù· ÁÈ· ÙË °ÂÚÌ·Ó›·. – ∂˘¯·ÚÈÛÙÒ Ôχ.

√À™π∞™∆π∫∞ → ∂›Ó·È ÔÈ Ï¤ÍÂȘ Ô˘ ‰ËÏÒÓÔ˘Ó:ÚfiÛˆ· (ı›Ԙ, ¶¤ÙÚÔ˜)˙Ò· (Û·ÏÔ˜)ÙfiÔ˘˜ (µÂÚÔÏ›ÓÔ, °ÂÚÌ·Ó›·)Ú¿ÁÌ·Ù· (‰¤Ì·, ÁÚ·ÌÌ·ÙfiÛËÌ·)ÂÓ¤ÚÁÂȘ (·ÔÛÙÔÏ‹)ηٷÛÙ¿ÛÂȘ (ËÛ˘¯›·) ȉÈfiÙËÙ˜ (Ù·¯‡ÙËÙ·, ·ÛÊ¿ÏÂÈ·)ÃÚËÛÈÌÔÔÈԇ̠ٷ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο ÏÔÈfiÓ ÁÈ· Ó· ·Ó·ÊÂÚıԇ̠۠οÔÈ· ·fi ÙȘ ·Ú·¿Óˆ ÔÓÙfiÙËÙ˜ ‹ ¤ÓÓÔȘ ÙÔ˘ ÎfiÛÌÔ˘ Á‡Úˆ Ì·˜.

Page 62: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™™¯̄̄ËËËÌÌÌ··ÙÙ››˙̇̇̇ˆ̂ ÏϤ¤ÍÍÍÂÂÈȘ̃̃

64

66..11 ∂∂››‰‰ËË ÔÔ˘̆ÛÛÈÈ··ÛÛÙÙÈÈÎÎÒÒÓÓ

66..22 KKÏÏ››ÛÛËË ÔÔ˘̆ÛÛÈÈ··ÛÛÙÙÈÈÎÎÒÒÓÓ

∫Àƒπ∞ (µÂÚÔÏ›ÓÔ, ¶¤ÙÚÔ˜)√À™π∞™∆π∫∞ ™À°∫∂∫ƒπª∂¡∞ (‰¤Ì·, Û·ÏÔ˜)

∫√π¡∞∞º∏ƒ∏ª∂¡∞ (Ù·¯‡ÙËÙ·, ·ÛÊ¿ÏÂÈ·)¶∂ƒπ§∏¶∆π∫∞ (ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ·)

∆∆ÈÈ ÓÓ·· ıı˘̆ÌÌ¿¿ÌÌ··ÈÈ fifiÙÙ··ÓÓ ÁÁÚÚ¿¿Êʈ̂

°Ú¿Êˆ Ì ÎÂÊ·Ï·›Ô: ñ Ù· ·ÚÈ· ÔÓfiÌ·Ù· (¶¤ÙÚÔ˜, µÂÚÔÏ›ÓÔ)ñ Ù· ÔÓfiÌ·Ù· ÙˆÓ ÌËÓÒÓ (ª¿ÚÙÈÔ˜, ∞Ú›ÏÈÔ˜), ÙˆÓ ËÌÂÚÒÓ

(™¿‚‚·ÙÔ, ∫˘Úȷ΋) Î·È ÙˆÓ ÂÔÚÙÒÓ (¶¿Û¯·, ÃÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ·)ñ Ù· ÂıÓÈο (ŒÏÏËÓ·˜, πÛ·Ófi˜) ñ ÙÔ˘˜ Ù›ÙÏÔ˘˜ ÏÔÁÔÙ¯ÓÈÎÒÓ ¤ÚÁˆÓ Î·È ¤ÚÁˆÓ Ù¤¯Ó˘ (ÙÔ «ÕÍÈÔÓ

∂ÛÙ›» ÙÔ˘ √‰˘ÛÛ¤· ∂χÙË, Ë «¡›ÎË Ù˘ ™·ÌÔıÚ¿Î˘»)ñ ÙÔ˘˜ ÙÈÌËÙÈÎÔ‡˜ Ù›ÙÏÔ˘˜ (.¯. ∂ÍÔ¯fiÙ·ÙÔ˜, ª·Î·ÚÈfiÙ·ÙÔ˜)

∆· Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο ‰È·ÎÚ›ÓÔÓÙ·È Î·È ˆ˜ ÚÔ˜ ÙÔÓ ·ÚÈıÌfi ÙˆÓ Û˘ÏÏ·‚ÒÓ ÙÔ˘˜. ªÂÙÚ¿Ì ÙÔÓ·ÚÈıÌfi ÙˆÓ Û˘ÏÏ·‚ÒÓ ÛÙÔÓ ÂÓÈÎfi Î·È ÛÙÔÓ ÏËı˘ÓÙÈÎfi ·ÚÈıÌfi. ∞Ó Â›Ó·È Ô ›‰ÈÔ˜, ÙfiÙÂ Ù·Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο Â›Ó·È ÈÛÔÛ‡ÏÏ·‚·Ø ·Ó fi¯È, Â›Ó·È ·ÓÈÛÔÛ‡ÏÏ·‚·.

∂¡π∫√™ÈÛÔÛ‡ÏÏ·‚Ô

¶§∏£À¡∆π∫√™

∂¡π∫√™

·ÓÈÛÔÛ‡ÏÏ·‚Ô

¶§∏£À¡∆π∫√™ÁÈ· ÁÈ¿ ‰Â˜

ÁÈ· ÁÈ¿

1 2 3

Ì· ıË Ù¤˜

Ì· ıË Ù‹˜

1 2 3

Page 63: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂∂∂¡¡¡¡¡¡¡¡√√√√√√√√∆∆∆∆∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∏∏∏∏∆∆∆∆∆∆∞∞∞∞∞∞ 6666666:::: MMMMÈÈÈÏÏÏÏÏÒÒÒÒ ÁÁÁÁÁÁÁÈÈÈÈ····· ··ÓÓıııÓıÓıÚÚÚÚÒÒÒÔÔ˘˜, ˙Ò·, Ú¿ÁÌ·Ù·, ÂÓ¤ÚÁÂȘ...

65

ºÔÈÙËÙ‹˜È·ÙÚÈ΋˜ ·Ó·Î¿Ï˘„Â

ÙÔÓ Èfi MS15.ŒÏÏËÓ·˜ ·ıÏËÙ‹˜ ÙÚ·˘Ì·Ù›ÛÙËÎÂ

ηٿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘ÚÔfiÓËÛ˘.

√Ó. Ô ·ıÏËÙ‹˜ ÂÚÁ¿Ù˘ ÔÈ ·ıÏËÙ¤˜ ÂÚÁ¿Ù˜

°ÂÓ. ÙÔ˘ ·ıÏËÙ‹ ÂÚÁ¿ÙË ÙˆÓ ·ıÏËÙÒÓ ÂÚÁ·ÙÒÓ

∞ÈÙ. ÙÔÓ ·ıÏËÙ‹ ÂÚÁ¿ÙË ÙÔ˘˜ ·ıÏËÙ¤˜ ÂÚÁ¿Ù˜

∫Ï. – ·ıÏËÙ‹ ÂÚÁ¿ÙË – ·ıÏËÙ¤˜ ÂÚÁ¿Ù˜

∂ÓÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜ ¶ÏËı˘ÓÙÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

√ ·ıÏËÙ‹˜ ¿Ú¯ÈÛ ÙÔ ÙÚ¤ÍÈÌÔ.∆Ô ÚfiÛˆÔ ÙÔ˘ ·ıÏËÙ‹ ¤‰ÂȯÓ ÙË ÌÂÁ¿ÏË ÙÔ˘ ÚÔÛ¿ıÂÈ·.√ ÎfiÛÌÔ˜ ¯ÂÈÚÔÎÚÔÙÔ‡Û Ì ÂÓıÔ˘ÛÈ·ÛÌfi ÙÔÓ ·ıÏËÙ‹.

√È ·ıÏËÙ¤˜ Ì‹Î·Ó ÙÚ¤¯ÔÓÙ·˜ ÛÙÔ Á‹Â‰Ô.∆· ÚfiÛˆ· ÙˆÓ ·ıÏËÙÒÓ ¤‰ÂÈ¯Ó·Ó ÎÔ˘Ú·Ṳ̂ӷ, ·ÏÏ¿ ÂΛÓÔÈ Û˘Ó¤¯È˙·Ó.√ Úˆı˘Ô˘ÚÁfi˜ οÏÂÛ fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ·ıÏËÙ¤˜ ÁÈ· Ó· ÙÔ˘˜ Û˘Á¯·Ú›.

ŒÙÛÈ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È Î·È Ù·:

Ó·‡Ù˘, ÔÏ›Ù˘, ÂÈ‚¿Ù˘ Î.¿.·ÁÔÚ·ÛÙ‹˜, ‰·ÓÂÈÛÙ‹˜, ÏÔÁÈÛÙ‹˜, Ì·ıËÙ‹˜ Î.¿.

∞∞.. ∞∞ÚÚÛÛÂÂÓÓÈÈÎο¿

∞∞..11 ππÛÛÔÔÛÛ‡‡ÏÏÏÏ··‚‚··

·) ™Â -˘

Page 64: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™™¯̄̄ËËËÌÌÌ··ÙÙ››˙̇̇̇ˆ̂ ÏϤ¤ÍÍÍÂÂÈȘ̃̃

66

‚) ™Â -·˜

∑ËÙÂ›Ù·È ¿ÓÙÚ·˜ 25-35 ÂÙÒÓ ÁÈ· Ó· ÂÚÁ·ÛÙ› ˆ˜ ʇϷη˜ Û ÌÂÁ¿ÏÔ ÂÚÁÔÛÙ¿ÛÈÔ.

∂›Û˘, ˙ËÙÂ›Ù·È Ì¿ÁÂÈÚ·˜ Î·È ¤ÌÂÈÚÔ˜ ÎÏËÙ‹Ú·˜ÁÈ· ÌÂÁ¿ÏË ÂÙ·ÈÚ›·.

∑ËÙÂ›Ù·È ÂÂÈÁfiÓÙˆ˜ ÙÂÚÌ·ÙÔʇϷη˜ÁÈ· ·ÁÒÓ· Ô‰ÔÛÊ·›ÚÔ˘!

√ ·ÁÒÓ·˜ ı· ·Ú¯›ÛÂÈ ÛÙȘ ¤ÓÙÂ. £· Á›ÓÂÈ ˙ˆÓÙ·Ó‹ ÂÚÈÁÚ·Ê‹ ÙÔ˘ ·ÁÒÓ·.

∞ÎÔ‡ÛÙ ÙÔÓ ·ÁÒÓ· ÛÙÔ Ú·‰ÈfiʈÓÔ. √È ·ÁÒÓ˜ ı· ·Ú¯›ÛÔ˘Ó ÙÔ ™¿‚‚·ÙÔ.∆· ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· ÙˆÓ ·ÁÒÓˆÓ ·Ó·Ì¤ÓÔÓÙ·È Ì ÌÂÁ¿ÏË ·Ó˘ÔÌÔÓËÛ›·.ŸÏÔÈ Ú¤ÂÈ Ó· ·Ú·ÎÔÏÔ˘ı‹ÛÔ˘Ì ÙÔ˘˜ ·ÁÒÓ˜.

√Ó. Ô ¿ÓÙÚ·˜ ·ÁÒÓ·˜ ›Ó·Î·˜ ÔÈ ¿ÓÙÚ˜ ·ÁÒÓ˜ ›Ó·Î˜

°ÂÓ. ÙÔ˘ ¿ÓÙÚ· ·ÁÒÓ· ›Ó·Î· ÙˆÓ ·ÓÙÚÒÓ ·ÁÒÓˆÓ ÈӿΈÓ

∞ÈÙ. ÙÔÓ ¿ÓÙÚ· ·ÁÒÓ· ›Ó·Î· ÙÔ˘˜ ¿ÓÙÚ˜ ·ÁÒÓ˜ ›Ó·Î˜

∫Ï. – ¿ÓÙÚ· ·ÁÒÓ· ›Ó·Î· – ¿ÓÙÚ˜ ·ÁÒÓ˜ ›Ó·Î˜

∂ÓÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜ ¶ÏËı˘ÓÙÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

ŒÙÛÈ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È Î·È Ù·:

ʇϷη˜, Á›ÙÔÓ·˜, ŒÏÏËÓ·˜ Î.¿.ÏÔ¯›·˜, ÂȯÂÈÚËÌ·Ù›·˜, Ù·Ì›·˜ Î.¿.

·ÈÒÓ·˜, ¯ÂÈÌÒÓ·˜, ·Ù¤Ú·˜ Î.¿.

1. ∆· ÈÛÔÛ‡ÏÏ·‚· ·ÚÛÂÓÈο Û -˘ ÙÔÓ›˙ÔÓÙ·È ÛÙË ÁÂÓÈ΋ ÙÔ˘ ÏËı˘ÓÙÈÎÔ‡ÛÙË Ï‹ÁÔ˘Û·. Ô ÊÔÈÙËÙ‹˜ – ÙˆÓ ÊÔÈÙËÙÒÓ

Ô Ó·‡Ù˘ – ÙˆÓ Ó·˘ÙÒÓ

2. ∆· ·ÚÔ͇ÙÔÓ· Î·È ÚÔ·ÚÔ͇ÙÔÓ· Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο Û -·˜ ÙÔÓ›˙ÔÓÙ·È ÛÙË ÁÂÓÈ΋ ÙÔ˘ ÏËı˘ÓÙÈÎÔ‡ ÛÙËÓ ·Ú·Ï‹ÁÔ˘Û·:

Ô ¯ÂÈÌÒÓ·˜ – ÙˆÓ ¯ÂÈÌÒÓˆÓÔ Î·ÓfiÓ·˜ – ÙˆÓ Î·ÓfiÓˆÓÔ ŒÏÏËÓ·˜ – ÙˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ

Page 65: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂∂∂¡¡¡¡¡¡¡¡√√√√√√√√∆∆∆∆∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∏∏∏∏∆∆∆∆∆∆∞∞∞∞∞∞ 6666666:::: MMMMÈÈÈÏÏÏÏÏÒÒÒÒ ÁÁÁÁÁÁÁÈÈÈÈ····· ··ÓÓıııÓıÓıÚÚÚÚÒÒÒÔÔ˘˜, ˙Ò·, Ú¿ÁÌ·Ù·, ÂÓ¤ÚÁÂȘ...

67

∂Í·ÈÚÔ‡ÓÙ·È Ù· ‰ÈÛ‡ÏÏ·‚· ·ÚÔ͇ÙÔÓ· Û -·˜ Î·È fiÛ·Ï‹ÁÔ˘Ó Û -›·˜: ∞˘Ù¿ ÙÔÓ›˙ÔÓÙ·È ÛÙË ÁÂÓÈ΋ ÙÔ˘ÏËı˘ÓÙÈÎÔ‡ ÛÙË Ï‹ÁÔ˘Û·:

Ô Ì‹Ó·˜ – ÙˆÓ ÌËÓÒÓÔ ÙÚ·˘Ì·Ù›·˜ – ÙˆÓ ÙÚ·˘Ì·ÙÈÒÓ

ªÂÚÈο Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο Û -˘ ¤¯Ô˘Ó ÌÈ· ·ÎfiÌ· ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋ ÏËı˘ÓÙÈÎÔ‡ Û -¿‰Â˜, Ì ÁÂÓÈ΋ ÛÂ-¿‰ˆÓ.

‰È¢ı˘ÓÙ‹˜ → ‰È¢ı˘ÓÙ¤˜ Î·È ‰È¢ı˘ÓÙ¿‰Â˜‚Ô˘ÏÂ˘Ù‹˜ → ‚Ô˘ÏÂ˘Ù¤˜ Î·È ‚Ô˘ÏÂ˘Ù¿‰Â˜

√ Ù‡Ô˜ ·˘Ùfi˜ ¤¯ÂÈ Ï·˚΋ ÚԤϢÛË Î·È ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÂ›Ù·È Û ÔÚÈṲ̂Ó˜ ÂÚÈÛÙ¿ÛÂȘÂÈÎÔÈÓˆÓ›·˜:.¯. ∆È ÎÈ ·Ó Ì·˙‡ÙËÎ·Ó ÙfiÛÔÈ Î·ıËÁËÙ¿‰Â˜; ∫·Ó›˜ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ χÛÂÈ ÙËÓ Â͛ۈÛË!

¢Â›ÙÂ, ÙÒÚ·, ÙÈ Û˘Ì‚·›ÓÂÈ Î·È Ì ÙËÓ ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋, ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ Î·È ÁÂÓÈ΋ÏËı˘ÓÙÈÎÔ‡ ÙˆÓ ÈÛÔÛ‡ÏÏ·‚ˆÓ ·ÚÛÂÓÈÎÒÓ Û -¤·˜: Ô ‰ÂηӤ·˜ → ÔÈ ‰ÂηÓ›˜, ÙÔ˘˜ ‰ÂηÓ›˜, ÙˆÓ ‰ÂηӤˆÓÔ ÂÈÛ·ÁÁÂϤ·˜ → ÔÈ ÂÈÛ·ÁÁÂÏ›˜, ÙÔ˘˜ ÂÈÛ·ÁÁÂÏ›˜,

ÙˆÓ ÂÈÛ·ÁÁÂϤˆÓ

∞˘Ùfi Á›ÓÂÙ·È ‰ÈfiÙÈ ÛÙË ÁÏÒÛÛ· ¤¯Ô˘Ì ‰È·ÙËÚ‹ÛÂÈ ÔÚÈṲ̂ÓÔ˘˜ Ù‡Ô˘˜ Ù˘ ·Ú¯·›·˜ ÂÏÏËÓÈ΋˜.

ÎÔ˘Ú¤·˜ÁÚ·ÌÌ·Ù¤·˜Û˘ÁÁڷʤ·˜ÂÈÛ·ÁÁÂϤ·˜·Ú¯ÈÂÚ¤·˜ Î.¿.

¢ƒ∞™∆∏ƒπ√∆∏∆∞ 14 ∞ÓÙÈÛÙÔȯ›˙ˆ οı ԢÛÈ·ÛÙÈÎfi Ù˘ ÚÒÙ˘ ÛÙ‹Ï˘ Ì ÙË ÁÂÓÈ΋ÂÓfi˜ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎÔ‡ Ù˘ ‰Â‡ÙÂÚ˘, fiˆ˜ ÛÙÔ ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, Î·È Ù·Áڿʈ ÛÙÔ ÙÂÙÚ¿‰Èfi ÌÔ˘:

¶·Ú¿‰ÂÈÁÌ·: Ô ÓÈÎËÙ‹˜ ÔÈ ·ÁÒÓ˜ → Ô ÓÈÎËÙ‹˜ ÙˆÓ ·ÁÒÓˆÓ

Ô ÓÈÎËÙ‹˜ ÔÈ Ì·ıËÙ¤˜Ô ÎˉÂÌfiÓ·˜ ÔÈ ¿ÓÙÚÂ˜Ô ›Ó·Î·˜ ÔÈ Ô‰ÔÛÊ·ÈÚÈÛÙ¤˜Ô ·ÁÒÓ·˜ ÔÈ ·ÁÒÓÂ˜Ô ¯·Ú·ÎÙ‹Ú·˜ ÔÈ ·Ó·ÏËÚˆÙ¤˜

Page 66: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™™¯̄̄ËËËÌÌÌ··ÙÙ››˙̇̇̇ˆ̂ ÏϤ¤ÍÍÍÂÂÈȘ̃̃

68

∆È fiÌÔÚÊÔ˜ Îη·ÈÈÚÚfifi˜̃.. ¶Ò˜ ηÈÂ›Ó·È ÙfiÛÔ ˙ÂÛÙfi˜ Ô ‹‹ÏÏÈÈÔÔ˜̃, ππ··ÓÓÔÔ˘̆¿¿ÚÚÈÈÔÔ

Ì‹Ó·; §¿ÌÂÈ Ô ÙÙfifiÔÔ˜̃!

ª·, Ô‡ Îη·ÈÈÚÚfifi˜̃ ÁÈ· ‚fiÏÙ˜. ∂ÁÒ ı·Í·ÏÒÛˆ ÁÈ· Ï›ÁÔ ÛÙÔ ÁÚ·Û›‰È Î·È ı·

·ÔÏ·‡Ûˆ ÙÔÓ ÔÔ˘̆ÚÚ··ÓÓfifi!!

¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ. °È’ ·˘Ùfi ÎÈ ÂÁÒ Ï¤ˆ Ó· ¿Úˆ ÙÔ˘˜ ÊÊ››ÏÏÔÔ˘̆˜̃ ÌÔ˘ Î·È Ó· ¿ÌÂ

‚fiÏÙ· ÛÙȘ fi¯ı˜ ÙÔ˘ ÔÔÙÙ··ÌÌÔÔ‡‡.. £· ¤ÚıÂȘ̷˙› Ì·˜;

∏ ÁÈ·ÁÈ¿ ÌÔ˘ ¤ÏÂÁÂ: «O ÙfiÔ˜ Â›Ó·È Ô ¿ÓıÚˆÔ˜».∂›Ó·È ˆÚ·›Ô Ó· οÓÂȘ οÙÈ ÁÈ· ÙÔ Î·Ïfi ÙÔ˘ ÙfiÔ˘ ÛÔ˘.ŸÔÈÔ˜ ‰ÂÓ ·Á·¿ ÙÔÓ ÙfiÔ ÙÔ˘ ‰ÂÓ ·Á·¿ ÙÔÓ Â·˘Ùfi ÙÔ˘.

ŸÏÔÈ ÔÈ ÙfiÔÈ ¤¯Ô˘Ó ÙËÓ ·Í›· ÙÔ˘˜.¶ÔÏÏÔ› ¿ÓıÚˆÔÈ ı˘ÛÈ¿˙ÔÓÙ·È ÁÈ· ÙÔ Î·Ïfi ÙˆÓ ÙfiˆÓ ÙÔ˘˜.

¢Â ÊÙ¿ÓÂÈ ÌfiÓÔ Ó· ·Á·¿Ì ÙÔ˘˜ ÙfiÔ˘˜ Ì·˜.

Á) √͇ÙÔÓ· Î·È ·ÚÔ͇ÙÔÓ· Û -Ô˜

√Ó. Ô o˘Ú·Ófi˜ Ê›ÏÔ˜ ÔÈ Ô˘Ú·ÓÔ› Ê›ÏÔÈ

°ÂÓ. ÙÔ˘ Ô˘Ú·ÓÔ‡ Ê›ÏÔ˘ ÙˆÓ Ô˘Ú·ÓÒÓ Ê›ÏˆÓ

∞ÈÙ. ÙÔÓ Ô˘Ú·Ófi Ê›ÏÔ ÙÔ˘˜ Ô˘Ú·ÓÔ‡˜ Ê›ÏÔ˘˜

∫Ï. – Ô˘Ú·Ó¤ ʛϠ– Ô˘Ú·ÓÔ› Ê›ÏÔÈ

∂ÓÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜ ¶ÏËı˘ÓÙÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

ŒÙÛÈ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È Î·È Ù·:

‰ÚfiÌÔ˜, Ù·¯˘‰ÚfiÌÔ˜, µfiÏÔ˜, ¯ÒÚÔ˜, ÙfiÔ˜, ΋Ԙ Î.¿.

ηÈÚfi˜, ÏÔÁ·ÚÈ·ÛÌfi˜, ÛÔÏÔÌfi˜, ¯ˆÚÈÛÌfi˜ Î.¿.

∫·È οÙÈ ·Ïfi! ∆· Ô͇ÙÔÓ· Î·È ·ÚÔ͇ÙÔÓ· Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο Û -Ô˜ ÙÔÓ›˙ÔÓÙ·È Û fiϘ ÙȘ ÙÒÛÂȘ ÛÙËÓ ›‰È· Û˘ÏÏ·‚‹.

Page 67: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂∂∂¡¡¡¡¡¡¡¡√√√√√√√√∆∆∆∆∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∏∏∏∏∆∆∆∆∆∆∞∞∞∞∞∞ 6666666:::: MMMMÈÈÈÏÏÏÏÏÒÒÒÒ ÁÁÁÁÁÁÁÈÈÈÈ····· ··ÓÓıııÓıÓıÚÚÚÚÒÒÒÔÔ˘˜, ˙Ò·, Ú¿ÁÌ·Ù·, ÂÓ¤ÚÁÂȘ...

69

√ ΛӉ˘ÓÔ˜ ÁÈ· ÙÔÓ ·ÛÙ˘ÓfiÌÔ ‹Ù·Ó ÌÂÁ¿ÏÔ˜. ∆ËÓ ÒÚ· ÙÔ˘ ÎÈÓ‰‡ÓÔ˘, ÔÈ ‚ÔËıÔ› ÙÔ˘ ›¯·Ó ÂÍ·Ê·ÓÈÛÙ›!√ °Î›Î·˜ ∞Ï·ÊÚÔfi‰Ë˜, fï˜, ·ÁÓfiËÛ ÙÔÓ Î›Ó‰˘ÓÔ.

ŒÙÛÈ ÎÈ ·ÏÏÈÒ˜, ÔÈ Î›Ó‰˘ÓÔÈ ‹Ù·Ó ·Ó·fiÛ·ÛÙÔ ÎÔÌÌ¿ÙÈ Ù˘‰Ô˘ÏÂÈ¿˜ ÙÔ˘.∏ ·ÔÊ˘Á‹ ÙˆÓ ÎÈÓ‰‡ÓˆÓ ‹Ù·Ó ÂÍ·ÈÚÂÙÈο ‰‡ÛÎÔÏË, ‚¤‚·È·, ÛÙË˙ˆ‹ ÙÔ˘, ·ÏÏ¿ Ô °Î›Î·˜ ∞Ï·ÊÚÔfi‰Ë˜ ηٿÊÂÚÓ ӷ ÂÚÈÔÚ›˙ÂÈÙÔ˘˜ ÎÈÓ‰‡ÓÔ˘˜ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÒÓÙ·˜ ÙËÓ ÂÍ˘Ó¿‰· Î·È ÙËÓ Â›Ú· ÙÔ˘.

‰) ¶ÚÔ·ÚÔ͇ÙÔÓ· Û -Ô˜

√Ó. Ô Î›Ó‰˘ÓÔ˜ ·ÓٛϷÏÔ˜ ÔÈ Î›Ó‰˘ÓÔÈ ·ÓٛϷÏÔÈ

°ÂÓ. ÙÔ˘ ÎÈÓ‰‡ÓÔ˘ ·ÓٛϷÏÔ˘ ÙˆÓ ÎÈÓ‰‡ÓˆÓ ·ÓٛϷψÓ

∞ÈÙ. ÙÔÓ Î›Ó‰˘ÓÔ ·ÓٛϷÏÔ ÙÔ˘˜ ÎÈÓ‰‡ÓÔ˘˜ ·ÓٛϷÏÔ˘˜

∫Ï. – ΛӉ˘Ó ·ÓٛϷÏ – ΛӉ˘ÓÔÈ ·ÓٛϷÏÔÈ

∂ÓÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜ ¶ÏËı˘ÓÙÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

ŒÙÛÈ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È Î·È Ù·:

·Ó‹ÊÔÚÔ˜, ·˘ÏfiÁ˘ÚÔ˜, ηÏfiÁÂÚÔ˜, ·ÓÂÌfiÌ˘ÏÔ˜, ¯ˆÌ·Ùfi‰ÚÔÌÔ˜ Î.¿.

¿ÓıÚˆÔ˜, ‰‹Ì·Ú¯Ô˜, ¤ÌÔÚÔ˜, ¤ÊÔÚÔ˜, ¿ÓÂÌÔ˜, ‰È¿‰ÚÔÌÔ˜, fiÚÔÊÔ˜, fiÏÂÌÔ˜ Î.¿.

√ ΛӉ˘ÓÔ˜ ‹Ù·Ó ÌÂÁ¿ÏÔ˜, ·ÏÏ¿ Ô ·ÛÙ˘-ÓfiÌÔ˜ °Î›Î·˜ ∞Ï·ÊÚÔfi‰Ë˜ ‹Ù·Ó ¿Ó-ıÚˆÔ˜ Ô˘ ÙËÓ ÒÚ· ÙÔ˘ ÎÈÓ‰‡ÓÔ˘ ‹ÍÂ-Ú ӷ ÎÚ·Ù¿ÂÈ ÙËÓ „˘¯Ú·ÈÌ›· ÙÔ˘. ∞Ó¤-‚ËΠ·ıfiÚ˘‚· ÙȘ ÛοϘ ̤¯ÚÈ ÙÔÓ ÙÚ›-ÙÔ fiÚÔÊÔ. √ ‰È¿‰ÚÔÌÔ˜ ‹Ù·Ó ‹Û˘¯Ô˜.•·ÊÓÈο, ‡ÔÙÔÈ ıfiÚ˘‚ÔÈ ·ÎÔ‡ÛÙËηӷfi ¤Ó· ‰ˆÌ¿ÙÈÔ Ô˘ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ÛÙË Ì¤-ÛË ÙÔ˘ ‰È·‰ÚfiÌÔ˘. ¡˘¯Ô·ÙÒÓÙ·˜,¤ÊÙ·Û ¤Íˆ ·fi ÙËÓ fiÚÙ·. ªÂ ÌÈ· ÁÚ‹-ÁÔÚË Î›ÓËÛË ÙËÓ ·ÓÔ›ÁÂÈ. ™ÙÔ ‰ˆÌ¿ÙÈÔ„˘¯‹! ∫È fï˜, Â›Ó·È Û›ÁÔ˘ÚÔ˜ ˆ˜ ›¯Â·ÎÔ‡ÛÂÈ ÊˆÓ¤˜ ·ÓıÚÒˆÓ.¶ÔÈ· Ë ÂÍ‹ÁËÛË ÙˆÓ ıÔÚ‡‚ˆÓ, ÏÔÈfiÓ;

∞ÏÏ¿, ¤ÛÙˆ ÎÈ ·Ó ·ÁÓÔ‹ÛÂÈ ÙÔ˘˜ ıÔÚ‡‚Ô˘˜,ÔÈÔ ÙÔ Î›ÓËÙÚÔ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘ Ô˘ ÙÔÓ ÂÈ-‰ÔÔ›ËÛ fiÙÈ Ë Û˘ÌÌÔÚ›· ÙÔ˘ ·fiÚ·ÙÔ˘ ÏË-ÛÙ‹ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ·fi Ù· ÌÂÛ¿Ó˘¯Ù· ÛÙËÓ·ÓÛÈfiÓ Ù˘ µÈÏÂÏ̛ӷ˜; ™ÙÔ˘˜ ‰È·‰Úfi-ÌÔ˘˜ ÙÔ˘ Ì˘·ÏÔ‡ ÙÔ˘ ·ÛÙ˘ÓfiÌÔ˘ ÔÈ ÛΤ-„ÂȘ ¿Ú¯ÈÛ·Ó Ó· ÙÚ¤¯Ô˘Ó ‰·ÈÌÔ-ÓÈṲ̂ӷ. °È· ÙÔ˘˜ ·ÓıÚÒÔ˘˜Ù˘ Û˘ÌÌÔÚ›·˜ ‹Ù·Ó ·Ïfi Ó·ÙÔÓ ·Ú·Ï·Ó‹ÛÔ˘Ó, Ë Ï‡-ÛË fï˜ ÙÔ˘ Ì˘ÛÙËÚ›Ô˘ ÛÙÔÌ˘·Ïfi ÙÔ˘ ‰·ÈÌfiÓÈÔ˘ ·ÛÙ˘-ÓfiÌÔ˘ ‹Ù·Ó ·ÎfiÌ· ÈÔ ·Ï‹.

Page 68: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™™¯̄̄ËËËÌÌÌ··ÙÙ››˙̇̇̇ˆ̂ ÏϤ¤ÍÍÍÂÂÈȘ̃̃

70

ã

ã

ã

ã

ãÙÔ˘˜ ÎÈÓ ‰˘ ÓÔ˘˜

ÙˆÓ ÎÈÓ ‰˘ ÓˆÓ

ÔÈ ÎÈÓ ‰˘ ÓÔÈ

ÙÔ˘ ÎÈÓ ‰˘ ÓÔ˘

Ô ÎÈÓ ‰˘ ÓÔ˜

ã

ã

ã

ã

ãÙÔ˘˜ · ÓÙÈ Ï· ÏÔ˘˜

ÙˆÓ · ÓÙÈ Ï· ψÓ

ÔÈ · ÓÙÈ Ï· ÏoÈ

ÙÔ˘ · ÓÙÈ Ï· ÏÔ˘

Ô · ÓÙÈ Ï· ÏÔ˜

ªÂÚÈΤ˜ ÊÔÚ¤˜, fï˜, ‰È·ÙËÚԇ̠ÛÙËÓ ÚÔ·Ú·Ï‹ÁÔ˘Û· ÙÔÓÙfiÓÔ Û ԢÛÈ·ÛÙÈο Ù˘ ÚÒÙ˘ ÔÌ¿‰·˜ ‹ ηÙ‚¿˙Ô˘Ì ÙÔÓÙfiÓÔ Î·È Û ԢÛÈ·ÛÙÈο Ù˘ ‰Â‡ÙÂÚ˘ ÔÌ¿‰·˜. ∞˘Ùfi Á›ÓÂÙ·È ÁÈ·ÏfiÁÔ˘˜ ‡ÊÔ˘˜:

‰‹Ì·Ú¯Ô˜ → ‰ËÌ¿Ú¯Ô˘ Î·È ‰‹Ì·Ú¯Ô˘ÔÓÔΤʷÏÔ˜ → ÔÓÔΤʷÏÔ˘ Î·È ÔÓÔÎÂÊ¿ÏÔ˘

ªÂٷΛÓËÛË ÙÔ˘ ÙfiÓÔ˘ → ›ÛËÌÔ ‡ÊÔ˜ªË ÌÂٷΛÓËÛË ÙÔ˘ ÙfiÓÔ˘ → ·Ó›ÛËÌÔ ‡ÊÔ˜

ÕÏÏ· Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο, fï˜, ‰È·ÙËÚÔ‡Ó ÙÔÓÙfiÓÔ ÛÙËÓ ÚÔ·Ú·Ï‹ÁÔ˘Û·.

ªÂÚÈο ÚÔ·ÚÔ͇ÙÔÓ· Û -Ô˜ «Î·Ù‚¿-˙Ô˘Ó» ÙÔÓ ÙfiÓÔ ÛÙËÓ ·Ú·Ï‹ÁÔ˘Û· ÛÂÙÚÂȘ ÙÒÛÂȘ: ÁÂÓÈ΋ ÂÓÈÎÔ‡, ÁÂÓÈ΋ ÏË-ı˘ÓÙÈÎÔ‡ Î·È ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ ÏËı˘ÓÙÈÎÔ‡.

Page 69: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂∂∂¡¡¡¡¡¡¡¡√√√√√√√√∆∆∆∆∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∏∏∏∏∆∆∆∆∆∆∞∞∞∞∞∞ 6666666:::: MMMMÈÈÈÏÏÏÏÏÒÒÒÒ ÁÁÁÁÁÁÁÈÈÈÈ····· ··ÓÓıııÓıÓıÚÚÚÚÒÒÒÔÔ˘˜, ˙Ò·, Ú¿ÁÌ·Ù·, ÂÓ¤ÚÁÂȘ...

71

√ ÛÊÔ˘ÁÁ·Ú¿˜ Â›Ó·È ·Ú·‰ÔÛÈ·Îfi ¿ÁÁÂÏÌ· ÛÙËÓ ∫¿Ï˘ÌÓÔ. ∆Ô Â¿ÁÁÂÏÌ· ÙÔ˘ ÛÊÔ˘ÁÁ·Ú¿ Â›Ó·È ÛÙȘ ̤Ú˜ Ì·˜ ·ÚÎÂÙ¿ Û¿ÓÈÔ.∫¿ÔÈ· ÛÙÈÁÌ‹ ı· ÌÈÏ‹ÛÔ˘Ì ÁÈ· ÙÔÓ ÚÔ¿Ô˘ ÛÔ˘, ÙÔÓ ÛÊÔ˘ÁÁ·Ú¿.

√È ÛÊÔ˘ÁÁ·Ú¿‰Â˜ Ù˘ ∫·Ï‡ÌÓÔ˘ Â›Ó·È ÁÓˆÛÙÔ› Û fiÏÔ ÙÔÓ ÎfiÛÌÔ.

£· ‚Úԇ̠ʈÙÔÁڷʛ˜ ÙˆÓ ÛÊÔ˘ÁÁ·Ú¿‰ˆÓÛ ·ÏÈ¿ ÂÚÈÔ‰Èο.

À¿Ú¯Ô˘Ó ÔÏϤ˜ ÈÛÙÔڛ˜ ÁÈ· ÙÔ˘˜ ÛÊÔ˘ÁÁ·Ú¿‰Â˜.

∆· ·ÚÛÂÓÈο Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο Ô˘ Ï‹ÁÔ˘Ó Û -·˜, -˘, -˜ Î·È -Ô˘˜ ¤¯Ô˘Ó οÙÈÎÔÈÓfi: ÌÈ· Û˘ÏÏ·‚‹ ·Ú·¿Óˆ ÛÙÔÓ ÏËı˘ÓÙÈÎfi, ÁÈ’ ·˘Ùfi ϤÁÔÓÙ·È ·ÓÈ-ÛÔÛ‡ÏÏ·‚·. ™¯ËÌ·Ù›˙Ô˘Ó ÙËÓ ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋ ÏËı˘ÓÙÈÎÔ‡ Û -‰Â˜.

√Ó. Ô ÌÂÏ¿˜ Ù·ÍÈÙ˙‹˜ ÌÂ˙¤˜ ·Ô‡˜

°ÂÓ. ÙÔ˘ ÌÂÏ¿ Ù·ÍÈÙ˙‹ ÌÂ˙¤ ·Ô‡

∞ÈÙ. ÙÔÓ ÌÂÏ¿ Ù·ÍÈÙ˙‹ ÌÂ˙¤ ·Ô‡

∫Ï. – ÌÂÏ¿ Ù·ÍÈÙ˙‹ ÌÂ˙¤ ·Ô‡

∂ÓÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

√Ó. ÔÈ ÌÂÏ¿‰Â˜ Ù·ÍÈÙ˙‹‰Â˜ ÌÂ˙¤‰Â˜ ·Ô‡‰Â˜

°ÂÓ. ÙˆÓ ÌÂÏ¿‰ˆÓ Ù·ÍÈÙ˙‹‰ˆÓ ÌÂ˙¤‰ˆÓ ·Ô‡‰ˆÓ

∞ÈÙ. ÙÔ˘˜ ÌÂÏ¿‰Â˜ Ù·ÍÈÙ˙‹‰Â˜ ÌÂ˙¤‰Â˜ ·Ô‡‰Â˜

∫Ï. – ÌÂÏ¿‰Â˜ Ù·ÍÈÙ˙‹‰Â˜ ÌÂ˙¤‰Â˜ ·Ô‡‰Â˜

¶ÏËı˘ÓÙÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

∂º∏ª∂ƒπ¢∞

™Ù· ¯Ó¿ÚÈ· ÙˆÓ ·Ô‡‰ˆÓ Ì·˜ªÈÏÒÓÙ·˜ Ì ÙÚÂȘ Ó¤Ô˘˜ ÛÊÔ˘ÁÁ·Ú¿‰Â˜

™Â Ó¤Ô˘˜ ÌÂÏ¿‰Â˜ ÔÈ ÌÈÛıˆÙÔ›

∞ÂÚÁÔ‡Ó ·‡ÚÈÔ ÔÈ Ô‰ËÁÔ› Ù·Í›...

H ·Í›· ÙÔ˘... ÌÂ˙¤∫·ÏÔÊ·Á¿‰Â˜ ÔÈ ŒÏÏËÓ˜

Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔ˘˜ ÂÈÛÙ‹ÌÔÓ˜

∞∞..22 ∞∞ÓÓÈÈÛÛÔÔÛÛ‡‡ÏÏÏÏ··‚‚··

™Â -·˜, -˘, -˜, -Ô˘˜

Page 70: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™™¯̄̄ËËËÌÌÌ··ÙÙ››˙̇̇̇ˆ̂ ÏϤ¤ÍÍÍÂÂÈȘ̃̃

72

ŒÙÛÈ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È Ù·:

ηӷ¤˜, ηʤ˜, ÏÂΤ˜, ÌÂ˙¤˜, Ô˘Ú¤˜, ÙÂÓÂΤ˜ Î.¿.

ÌÔÁÈ·Ù˙‹˜, ·ÏÈ·Ù˙‹˜, ·Ô˘ÙÛ‹˜ Î.¿.

·Ú·Î¿˜, ‚ÔÚÈ¿˜, ‚Ú·¯Ó¿˜, ÏÂÊÙ¿˜, Ì˘ÏˆÓ¿˜, ¯·Ï‚¿˜, „·Ú¿˜ Î.¿.

∞∞..33 ∞∞ÓÓÒÒÌÌ··ÏÏ·· ··ÚÚÛÛÂÂÓÓÈÈÎο¿

ªÂÚÈο Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Ó ‰ÈÎfi ÙÔ˘˜ ÙÚfiÔ ÎÏ›Û˘:

√Ó. Ô Ì˘˜ Ú‡Ù·Ó˘ ÔÈ Ì‡Â˜ / Ì˘˜ Ú˘Ù¿ÓÂȘ

°ÂÓ. ÙÔ˘ Ì˘fi˜ Ú‡Ù·ÓË ÙˆÓ Ì˘ÒÓ Ú˘Ù¿ÓˆÓ

∞ÈÙ. ÙÔÓ Ì˘ Ú‡Ù·ÓË ÙÔ˘˜ Ì˘˜ Ú˘Ù¿ÓÂȘ

∫Ï. – Ì˘ Ú‡Ù·ÓË – ̇˜ / Ì˘˜ Ú˘Ù¿ÓÂȘ

∂ÓÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜ ¶ÏËı˘ÓÙÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

ŒÙÛÈ ÎÏ›ÓÂÙ·È Î·È ÙÔ: ڤۂ˘

∆∆ÈÈ ıı·· ıı˘̆ÌÌ¿¿ÌÌ··ÈÈ ÁÁÈÈ··...... ÙÙaa ··ÚÚÛÛÂÂÓÓÈÈÎο¿ ÔÔ˘̆ÛÛÈÈ··ÛÛÙÙÈÈÎο¿

1. ŸÏ· Ù· ·ÚÛÂÓÈο ¤¯Ô˘Ó ÙÚÂȘ ÙÒÛÂȘ fiÌÔȘ ÛÙÔÓ ÂÓÈÎfi (ÁÂ-ÓÈ΋, ·ÈÙÈ·ÙÈ΋, ÎÏËÙÈ΋) Î·È ÛÙÔÓ ÏËı˘ÓÙÈÎfi (ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋,·ÈÙÈ·ÙÈ΋, ÎÏËÙÈ΋), ÂÎÙfi˜ ·fi Ù· ·ÚÛÂÓÈο Û -Ô˜. ÙÔ˘ ·ÁÒÓ· – ÙÔÓ ·ÁÒÓ· – ·ÁÒÓ·ÔÈ ·ÁÒÓ˜ – ÙÔ˘˜ ·ÁÒÓ˜ – ·ÁÒÓ˜

2. ™¯ËÌ·Ù›˙Ô˘Ó ÙË ÁÂÓÈ΋, ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ Î·È ÎÏËÙÈ΋ ÙÔ˘ ÂÓÈÎÔ‡¯ˆÚ›˜ ÙÔ ÙÂÏÈÎfi -˜ Ù˘ ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋˜.ÙÔ˘ ÂÚ¢ÓËÙ‹ – ÙÔÓ ÂÚ¢ÓËÙ‹ – ÂÚ¢ÓËÙ‹ ÙÔ˘ ηʤ – ÙÔÓ Î·Ê¤ – ηʤ

3. ∂ÎÙfi˜ ·fi Ù· ·ÚÛÂÓÈο Û -Ô˜, fiÏ· Ù· ¿ÏÏ· ·ÚÛÂÓÈο ¤¯Ô˘ÓÛÙËÓ ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋, ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ Î·È ÎÏËÙÈ΋ ÙÔ˘ ÏËı˘ÓÙÈÎԇηٿÏËÍË -˜.ÔÈ Ì·ıËÙ¤˜ – ÙÔ˘˜ Ì·ıËÙ¤˜ – Ì·ıËÙ¤˜

4. ŸÏ· Ù· ·ÚÛÂÓÈο ¤¯Ô˘Ó ÛÙË ÁÂÓÈ΋ ÙÔ˘ ÏËı˘ÓÙÈÎÔ‡ ηٿ-ÏËÍË -ˆÓ/-ÒÓ.ÙˆÓ Ì·ıËÙÒÓ, ÙˆÓ ·ÁÒÓˆÓ, ÙˆÓ ‚·ÛÈÏÈ¿‰ˆÓ, ÙˆÓ ÌÔÁÈ·Ù˙‹‰ˆÓ

Page 71: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂∂∂¡¡¡¡¡¡¡¡√√√√√√√√∆∆∆∆∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∏∏∏∏∆∆∆∆∆∆∞∞∞∞∞∞ 6666666:::: MMMMÈÈÈÏÏÏÏÏÒÒÒÒ ÁÁÁÁÁÁÁÈÈÈÈ····· ··ÓÓıııÓıÓıÚÚÚÚÒÒÒÔÔ˘˜, ˙Ò·, Ú¿ÁÌ·Ù·, ÂÓ¤ÚÁÂȘ...

73

∆∆ÈÈ ÓÓ·· ıı˘̆ÌÌ¿¿ÌÌ··ÈÈ fifiÙÙ··ÓÓ ÁÁÚÚ¿¿Êʈ̂

°Ú¿Êˆ ÛÂ:ñ -ÔÓ·˜: Ù· ÎÔÈÓ¿ ÚÔ·ÚÔ͇ÙÔÓ· (Á›ÙÔÓ·˜, ¿ÍÔÓ·˜, Ó‡ÌÔÓ·˜) ÌÂ

ÂÍ·›ÚÂÛË Ù·: η‡ÛˆÓ·˜, ÌÂÛ·›ˆÓ·˜, ıÂÚÌÔۛʈӷ˜ñ -ˆÓ·˜: Ù· ·ÚÈ· Î·È ÂıÓÈο ÚÔ·ÚÔ͇ÙÔÓ· (¶Ï¿ÙˆÓ·˜, ∞fiÏψӷ˜)

Ì ÂÍ·›ÚÂÛË Ù·: ∞ÏÈ¿ÎÌÔÓ·˜, ∞Á·Ì¤ÌÓÔÓ·˜, ºÈÏ‹ÌÔÓ·˜ñ -ÒÓ·˜: Ù· ·ÚÔ͇ÙÔÓ· ÎÔÈÓ¿ (·ÁÒÓ·˜), ÂÚÈÂÎÙÈο (·ÌÂÏÒÓ·˜, ‚Ï.

ÂÓfiÙËÙ· 17.1 µ), ÙÔˆÓ‡ÌÈ· (ª·Ú·ıÒÓ·˜) Ì ÂÍ·›ÚÂÛË Ù·: ηÓfiÓ·˜,ËÁÂÌfiÓ·˜, ·Ï·˙fiÓ·˜, ª·Î‰fiÓ·˜, ™ÙÚ˘ÌfiÓ·˜

ñ -ÔÚ·˜: ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜, Ú‹ÙÔÚ·˜, ¡¤ÛÙÔÚ·˜ Î.¿.ñ -Ù‹Ú·˜: Ô‰ÔÛÙÚˆÙ‹Ú·˜, ·ÓÂÌÈÛÙ‹Ú·˜ Î.¿.ñ -ËÙ‹˜: ÂÈıˆÚËÙ‹˜, ·Ú·ÙËÚËÙ‹˜ Î.¿. (¶·Ú¿ÁÔÓÙ·È ·fi Ú‹Ì·Ù· ÛÂ

-Ò.) ∂Í·ÈÚÔ‡ÓÙ·È Ù·: È‰Ú˘Ù‹˜, ÌËÓ˘Ù‹˜, ÎÚÈÙ‹˜ (¢ÂÓ ·Ú¿ÁÔÓÙ·È ·fiÚ‹Ì·Ù· Û -Ò.)

ñ -ÈÛÙ‹˜: ÏÔÁÈÛÙ‹˜, ÔÏÂÌÈÛÙ‹˜ (¶·Ú¿ÁÔÓÙ·È ·fi Ú‹Ì·Ù· Û -›˙ˆ.),ÂÍ·›ÚÂÛË: ‰·ÓÂÈÛÙ‹˜

ñ -›Ù˘: Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο ÎÔÈÓ¿ Î·È ÂıÓÈο (ÔÏ›Ù˘, ÔÏ›Ù˘, £·Û›Ù˘) ÌÂÂÍ·›ÚÂÛË Ù·: Ì·ÁÓ‹Ù˘, ‰È·‚‹Ù˘, ȉÈÔÎÙ‹Ù˘

ñ -ÒÙ˘: Ù· ÂıÓÈο Î·È ÔÏÏ¿ ÎÔÈÓ¿ (ÓËÛÈÒÙ˘, µÔÏÈÒÙ˘, ™Ô˘ÏÈÒÙ˘Î.¿.) Ì ÂÍ·›ÚÂÛË Ù·: ·ÁÚfiÙ˘, ‰ÂÛfiÙ˘, ‰ËÌfiÙ˘, ÙÔÍfiÙ˘, ÈfiÙ˘

– ∫·Ï‹ Û·˜ ̤ڷ. Œ¯ÂÙ ÂÈÛÈÙ‹ÚÈ· ÁÈ· ÙË ™·Ï·Ì›Ó·;– ¡·È, ‚‚·›ˆ˜. °È· ÔÈ· ̤ڷ;– ∂›Ù ÁÈ’ ·˘Ù‹ ÙË ¢Â˘Ù¤Ú· ›Ù ÁÈ· ÙË ¢Â˘Ù¤Ú· Ù˘ ÂfiÌÂÓ˘ ‚‰ÔÌ¿‰·˜.– ¶fiÛ· ÂÈÛÈÙ‹ÚÈ· ı¤ÏÂÙ ӷ ·ÁÔÚ¿ÛÂÙÂ;– ∆Ú›·. ∏ ÎfiÚË ÌÔ˘ Â›Ó·È Ì·ı‹ÙÚÈ·. ªÔÚ› Ó· ‚Á¿ÏÂÈ ÌÂȈ̤ÓÔ ÂÈÛÈÙ‹ÚÈÔ;– ¡·È, Ê˘ÛÈο. ∂›ÛÙ ·fi ÙË ™·Ï·Ì›Ó·;– ¡·È, ·fi ÂΛ ηٿÁÔÌ·È, ·ÏÏ¿ ̤ÓÔ˘Ì ÛÙËÓ ∞ı‹Ó·.– ∫·È ʇÁÂÙ ÁÈ· ‰È·ÎÔ¤˜, Â; – ¡·È, ÎÔ˘Ú·ÛًηÌ ʤÙÔ˜ Ì ÙË ‰Ô˘ÏÂÈ¿. ÃÚÂÈ·˙fiÌ·ÛÙ ϛÁ˜ ‰È·ÎÔ¤˜ ÛÙË ı¿Ï·ÛÛ·. ªÂ ÙËÁ˘Ó·›Î· ÌÔ˘, ÙË ª·Ú›·, ÙȘ ÂÚÈ̤ÓÔ˘Ì Ì ÌÂÁ¿ÏË ·Ó˘ÔÌÔÓËÛ›·.– §ÔÈfiÓ, ÔÚ›ÛÙ ٷ ÂÈÛÈÙ‹ÚÈ¿ Û·˜. ∞ÏÒ˜ ÊÚÔÓÙ›ÛÙ ӷ ‚Ú›ÛÎÂÛÙ ÛÙÔ ÏÈÌ¿ÓÈ ÂÚ›Ô˘ Ì›· ÒÚ·ÚÈÓ ·fi ÙËÓ ·Ó·¯ÒÚËÛË.– £· ‹ıÂÏ· Ì›· ·ÎfiÌ· ÏËÚÔÊÔÚ›·. ªÔÚԇ̠ӷ ηı›ÛÔ˘ÌÂ Î¿Ô˘ ÂÚÈ̤ÓÔÓÙ·˜ ÙËÓ ·Ó·-¯ÒÚËÛË;– º˘ÛÈο. À¿Ú¯ÂÈ ÙÔ ˘fiÛÙÂÁÔ ÛÙËÓ ÚÔ‚Ï‹Ù·, ·ÏÏ¿ ÌÔÚ›Ù ӷ ÂÚÈ̤ÓÂÙÂ Î·È ÛÙËÓ ·›ıÔ˘-Û· ÂÈ‚·ÙÒÓ.

BB.. ££ËËÏÏ˘̆Îο¿µµ..11 ππÛÛÔÔÛÛ‡‡ÏÏÏÏ··‚‚··

·) ™Â -·

Page 72: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™™¯̄̄ËËËÌÌÌ··ÙÙ››˙̇̇̇ˆ̂ ÏϤ¤ÍÍÍÂÂÈȘ̃̃

74

∏ ı¿Ï·ÛÛ· ÌÔ˘ ·Ú¤ÛÂÈ Ôχ.∆· ·̷ٷ Ù˘ ı¿Ï·ÛÛ·˜ ÌÔ˘ ı˘Ì›˙Ô˘Ó ÙȘ ηÏÔηÈÚÈÓ¤˜ ÌÔ˘ ‰È·ÎÔ¤˜.∫È ÔÈ Ê›ÏÔÈ ÌÔ˘ ·Á·Ô‡Ó ÙË ı¿Ï·ÛÛ·.

√È ı¿Ï·ÛÛ˜ Ù˘ ·ÙÚ›‰·˜ Ì·˜ ÊËÌ›˙ÔÓÙ·È ÁÈ· ÙËÓ ÔÌÔÚÊÈ¿ ÙÔ˘˜.¶Ú¤ÂÈ Ó· ÂÌÔ‰›ÛÔ˘Ì ÙË Ú‡·ÓÛË ÙˆÓ ı·Ï·ÛÛÒÓ

Î·È Ó· ÚÔÛٷ٤„Ô˘Ì ÙȘ ı¿Ï·ÛÛ˜ Ì οı ÙÚfiÔ.

√Ó. Ë ÌËÙ¤Ú· ı¿Ï·ÛÛ· ÔÈ ÌËÙ¤Ú˜ ı¿Ï·ÛÛ˜

°ÂÓ. Ù˘ ÌËÙ¤Ú·˜ ı¿Ï·ÛÛ·˜ ÙˆÓ ÌËÙ¤ÚˆÓ ı·Ï·ÛÛÒÓ

∞ÈÙ. ÙË ÌËÙ¤Ú· ı¿Ï·ÛÛ· ÙȘ ÌËÙ¤Ú˜ ı¿Ï·ÛÛ˜

∫Ï. – ÌËÙ¤Ú· ı¿Ï·ÛÛ· – ÌËÙ¤Ú˜ ı¿Ï·ÛÛ˜

∂ÓÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜ ¶ÏËı˘ÓÙÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

∆∆ÔÔÓÓ››˙̇ÔÔÓÓÙÙ··ÈÈ ÛÛÙÙËËÓÓ ··ÚÚ··ÏÏ‹‹ÁÁÔÔ˘̆ÛÛ·· ÛÛÙÙËË ÁÁÂÂÓÓÈÈÎ΋‹ ÙÙÔÔ˘̆ ÏÏËËıı˘̆ÓÓÙÙÈÈÎÎÔÔ‡‡::

ȉÈfiÙËÙ·, ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ·,ÈηÓfiÙËÙ· Î.¿.

Ë ÈηÓfiÙËÙ· ÔÈ ÈηÓfiÙËÙ˜ ÙˆÓ ÈηÓÔًوÓ

∆∆ÔÔÓÓ››˙̇ÔÔÓÓÙÙ··ÈÈ ÛÛÙÙËË ÏÏ‹‹ÁÁÔÔ˘̆ÛÛ··ÛÛÙÙËË ÁÁÂÂÓÓÈÈÎ΋‹ ÙÙÔÔ˘̆ ÏÏËËıı˘̆ÓÓÙÙÈÈÎÎÔÔ‡‡::

¤ÓÓÔÈ·, ¿Á΢ڷ, ·›ıÔ˘Û·,¿Ì·Í·, ¿Ì˘Ó·, ·Í›·, ·ÂÚÁ›·,·fiÂÈÚ·, Á¤Ê˘Ú·, ÁÏÒÛÛ·,ÁÚ·‚¿Ù·, Á˘Ó·›Î· Î.¿.

Ë ı¿Ï·ÛÛ· – ÔÈ ı¿Ï·ÛÛÂ˜ÙˆÓ ı·Ï·ÛÛÒÓ

Ë ¤ÓÓÔÈ· – ÔÈ ¤ÓÓÔȘ ÙˆÓ ÂÓÓÔÈÒÓ

Ë ·ÂÚÁ›· – ÔÈ ·ÂÚÁ›Â˜ ÙˆÓ ·ÂÚÁÈÒÓ

ªÂÚÈο ıËÏ˘Î¿ ÚÔ·ÚÔ͇ÙÔÓ· Î·È ·ÚÔ͇ÙÔÓ· ÈÛÔÛ‡ÏÏ·‚·Û -· «Î·Ù‚¿˙Ô˘Ó» ÙÔÓ ÙfiÓÔ ÛÙË ÁÂÓÈ΋ ÏËı˘ÓÙÈÎÔ‡.

Page 73: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂∂∂¡¡¡¡¡¡¡¡√√√√√√√√∆∆∆∆∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∏∏∏∏∆∆∆∆∆∆∞∞∞∞∞∞ 6666666:::: MMMMÈÈÈÏÏÏÏÏÒÒÒÒ ÁÁÁÁÁÁÁÈÈÈÈ····· ··ÓÓıııÓıÓıÚÚÚÚÒÒÒÔÔ˘˜, ˙Ò·, Ú¿ÁÌ·Ù·, ÂÓ¤ÚÁÂȘ...

75

‚) ™Â -Ë (Ì ÏËı˘ÓÙÈÎfi Û -˜)

– √¯, ¿ÏÈ ¤ÁÈÓ ‰È·ÎÔ‹ Ú‡̷ÙÔ˜!– √Ú¤ÛÙË, Ô‡ Â›Ó·È Ë ∞ÁÁÂϛӷ; ∫·ı‹ÛÙ ÛÙȘ ı¤ÛÂȘ Û·˜ ̤¯ÚÈÓ· ‚Úԇ̠¤Ó·Ó ·Ó·Ù‹Ú·.– ÕÎÔ˘Û· ÙË ÊˆÓ‹ Ù˘ ÚÈÓ ·fi Ï›ÁÔ. ™ÙÔ ‰ˆÌ¿ÙÈfi Ù˘ ı· ›ӷÈ.– °È·Ù› ÙfiÛ˜ ‰È·ÎÔ¤˜ ·˘Ù‹ ÙËÓ ÂÔ¯‹;– °›ÓÔÓÙ·È ·ÏÏ·Á¤˜ ηψ‰›ˆÓ ÛÙÔÓ ˘ÔÛÙ·ıÌfi Ù˘ ¢.∂.∏. – ∞˜ οÓÔ˘Ì ÏÔÈfiÓ ˘ÔÌÔÓ‹, ·ÊÔ‡ ÚfiÎÂÈÙ·È ÁÈ· ÙË ‚ÂÏÙ›ˆÛËÙ˘ ˘Ô‰ÔÌ‹˜ ÙÔ˘ ‰ÈÎÙ‡Ô˘.

∏ ‰È·ÎÔ‹ ÙÔ˘ Ú‡̷ÙÔ˜ ‰Â ı· Ì ÂÌÔ‰›ÛÂÈ Ó· ‰È·‚¿Ûˆ.∞ÚΛ Ë ‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘ ‰È·ÎÔ‹˜ Ó· Â›Ó·È ÌÈÎÚ‹. ∞ÚÎÂÙÔ› Á›ÙÔÓ¤˜ Ì·˜ ·ÓËÛ‡¯ËÛ·Ó Ì ÙË ‰È·ÎÔ‹.

√È ‰È·ÎÔ¤˜ Ú‡̷ÙÔ˜ ÚÔηÏÔ‡Ó ÔÏÏ¿ ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· ÛÙÔ˘˜Î·ÙÔ›ÎÔ˘˜ Ù˘ fiÏ˘. ∆· ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· ÙˆÓ ‰È·ÎÔÒÓ ·˘ÙÒÓ

Â›Ó·È ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ‰˘Û¿ÚÂÛÙ·, ÁÈ’ ·˘Ùfi ÎÈ ÂÁÒ, ·ÓÙ› ÁÈ· ÙȘ‰È·ÎÔ¤˜ Ú‡̷ÙÔ˜, ÚÔÙÈÌÒ ÙȘ ‰È·ÎÔ¤˜ ‰›Ï· ÛÙË ı¿Ï·ÛÛ·!

¢ƒ∞™∆∏ƒπ√∆∏∆∞ 15 ∆ÔÓ›˙ˆ ÛˆÛÙ¿ ÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÁÂÓÈΤ˜:

ÙˆÓ ˘ËÚÂÙÚÈˆÓ ÙˆÓ ÌÂÚÈÌÓˆÓ ÙˆÓ ÚÔÙÂÚ·ÈÔÙËÙˆÓ ÙˆÓ ·ÛÊ·ÏÂȈÓÙˆÓ ÂÚÈÂÙÂÈˆÓ ÙˆÓ ËÌÂÚȉˆÓ ÙˆÓ Î·ÙÔÈÎÈˆÓ ÙˆÓ È‰ÂˆÓÙˆÓ ‰˘Ó·ÙÔÙËÙˆÓ ÙˆÓ ·ÙÚȉˆÓ ÙˆÓ ÌËÙÂÚˆÓ ÙˆÓ ‚·ÛÈÏÈÛÛˆÓÙˆÓ Ù·˘ÙÔÙËÙˆÓ ÙˆÓ ÛÙ·ÁÔÓˆÓ ÙˆÓ ÂÚÈÊÂÚÂÈˆÓ ÙˆÓ µÚ˘ÍÂÏψÓÙˆÓ ÔÚ¯ËÛÙÚˆÓ ÙˆÓ ÂÓÔÙËÙˆÓ ÙˆÓ ÛËÌ·ÈˆÓ ÙˆÓ ÏÈÚˆÓ

√Ó. Ë ‰È·ÎÔ‹ ÔÈ ‰È·ÎÔ¤˜

°ÂÓ. Ù˘ ‰È·ÎÔ‹˜ ÙˆÓ ‰È·ÎÔÒÓ

∞ÈÙ. ÙË ‰È·ÎÔ‹ ÙȘ ‰È·ÎÔ¤˜

∫Ï. – ‰È·ÎÔ‹ – ‰È·ÎÔ¤˜

∂ÓÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜ ¶ÏËı˘ÓÙÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

·Á¿Ë, ·ÏÏ·Á‹, ·Ú¯‹,∞ÊÚÈ΋, ‚È‚ÏÈÔı‹ÎË,ÁÚ·ÌÌ‹, ‰È·ÎÔ‹, ‰›ÎË,ÂÎÏÔÁ‹, ÂÈÛÙ‹ÌË,∂˘ÚÒË, Ì˯·Ó‹, ̇ÙË,Ó›ÎË, Ù¤¯ÓË, ÙÈÌ‹, ʈӋ,„˘¯‹

ŒÙÛÈ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È Ù·:

∆· Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο ·˘Ù¿ ÙÔÓ›˙ÔÓÙ·È ÛÙË ÁÂÓÈ΋ ÙÔ˘ ÏËı˘ÓÙÈÎÔ‡ ÛÙËÏ‹ÁÔ˘Û·.Ë ·Ú¯‹ – ÔÈ ·Ú¯¤˜ – ÙˆÓ ·Ú¯ÒÓË ‰›ÎË – ÔÈ ‰›Î˜ – ÙˆÓ ‰ÈÎÒÓË Ù¤¯ÓË – ÔÈ Ù¤¯Ó˜ – ÙˆÓ Ù¯ÓÒÓ

Page 74: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™™¯̄̄ËËËÌÌÌ··ÙÙ››˙̇̇̇ˆ̂ ÏϤ¤ÍÍÍÂÂÈȘ̃̃

76

¡¤· ̤ÙÚ· ÁÈ· ÙËÓ Îη·ÙÙ··ÔÔÏϤ¤ÌÌËËÛÛËË Ù˘·ÓÂÚÁ›·˜ ·Ó·ÎÔ›ÓˆÛÂ Ô ÂÎÚfiÛˆÔ˜ Ù˘

Î΢̆‚‚¤¤ÚÚÓÓËËÛÛˢ̃. ™‡Ìʈӷ Ì ÙȘ ‰‰ËËÏÏÒÒÛÛÂÂÈȘ̃ ÙÔ˘ ΢ڛԢ ∂˘Ù˘¯›‰Ë,Ô ˘Ô˘ÚÁfi˜ ····ÛÛ¯̄fifiÏÏËËÛÛˢ̃ ¤Ï·‚ ÙËÓ ··fifiÊÊ··ÛÛËË Ó· ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ÛÂÈ

Ӥ˜ ıı¤¤ÛÛÂÂÈȘ̃ ÂÚÁ·Û›·˜ ÛÙÔÓ ‰ËÌfiÛÈÔ ÙÔ̤·. ∏ ÎΛ›ÓÓËËÛÛËË ·˘Ù‹ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›ÚÔÛ‰Ô˘ Û ÔÏÏÔ‡˜ ·Ó¤ÚÁÔ˘˜, Ô˘ ›Ù ¤¯Ô˘Ó –fiˆ˜ ϤÁÂÙ·È– Ì›ÓÂÈ«ÛÙËÓ Îη·ÙÙ¿¿„„˘̆ÍÍËË» ›Ù ˘Ô·ÙÔ˘Ó ÛÙËÓ ÂÂÎÎÌÌÂÂÙÙ¿¿ÏÏÏÏ¢̆ÛÛËË ÙˆÓ ·ÂÙÔÓ‡¯Ë‰ˆÓ.

√È ÂÂÓÓÒÒÛÛÂÂÈȘ̃ ÙˆÓ ÂÚÁ·˙ÔÌ¤ÓˆÓ ¯·ÈÚ¤ÙÈÛ·Ó Î·Ù’ ·Ú¯¿˜ ·˘Ù‹ ÙËÓ΢‚ÂÚÓËÙÈ΋ ÚˆÙÔ‚Ô˘Ï›·, ·ÏÏ¿ ÙËÚÔ‡Ó ÛÛÙÙ¿¿ÛÛËË ·Ó·ÌÔÓ‹˜,

ÂÚÈ̤ÓÔÓÙ·˜ ÙÔ ÓÔÌÔÛ¯¤‰ÈÔ Ô˘ ı· Ê·ÓÂÚÒÛÂÈ ÙÈ˜Î˘‚ÂÚÓËÙÈΤ˜ ‰‰ÈÈ··ıı¤¤ÛÛÂÂÈȘ̃ ÛÙÔ Û‡ÓÔÏfi ÙÔ˘˜.

√Ó. Ë Î˘‚¤ÚÓËÛË fiÏË ÔÈ Î˘‚ÂÚÓ‹ÛÂȘ fiÏÂȘ

°ÂÓ. Ù˘ ΢‚¤ÚÓËÛ˘ fiÏ˘ ÙˆÓ Î˘‚ÂÚÓ‹ÛÂˆÓ fiψÓ

∞ÈÙ. ÙËÓ Î˘‚¤ÚÓËÛË fiÏË ÙȘ ΢‚ÂÚÓ‹ÛÂȘ fiÏÂȘ

∫Ï. – ΢‚¤ÚÓËÛË fiÏË – ΢‚ÂÚÓ‹ÛÂȘ fiÏÂȘ

∂ÓÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜ ¶ÏËı˘ÓÙÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

ŒÙÛÈ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È Ù·:

¶∞ƒ√•À∆√¡∞Ë ÛΤ„Ë, Ë ÁÓÒÛË, Ë Ï‡ÛË, Ë Ú¿ÍË,Ë Ù¿ÍË, Ë „‡ÍË, ÔÈ ÕÏÂȘ Î.¿.

¶ƒ√¶∞ƒ√•À∆√¡∞Ë ‰‡Ó·ÌË, Ë ·fiÊ·ÛË, Ë ·Ê·›ÚÂÛË, Ë Û‡ÓÙ·ÍË, Ë ¿Ô„Ë, Ë ∞ÎÚfiÔÏË Î.¿.

Á) ™Â -Ë (Ì ÏËı˘ÓÙÈÎfi Û -ÂȘ)

∂‰Ò ¤¯Ô˘Ì ÔÏϤ˜ ϤÍÂȘ Ô˘ ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·È ·fi ·ÏÈfiÙÂÚ˜ ÌÔÚʤ˜Ù˘ ÂÏÏËÓÈ΋˜ ÁÏÒÛÛ·˜.

∏ ΢‚¤ÚÓËÛË ˘ÔÛ¯¤ıËΠÊÔÚÔÏÔÁÈΤ˜ ··ÏÏ·Á¤˜.√È ‰ÂÛ̇ÛÂȘ Ù˘ ΢‚¤ÚÓËÛ˘ ÈηÓÔÔ›ËÛ·Ó ÙËÓ ÎÔÈÓ‹ ÁÓÒÌË.ŸÏÔÈ ÙÒÚ· ÂÚÈ̤ÓÔ˘Ó ·fi ÙËÓ Î˘‚¤ÚÓËÛË Ó· ˘ÏÔÔÈ‹ÛÂÈ ÙȘ ˘ÔÛ¯¤ÛÂȘ Ù˘.

√È Î˘‚ÂÚÓ‹ÛÂȘ ÙˆÓ ÎÚ·ÙÒÓ Ù˘ ∂.∂. ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Ó ÎÔÈÓ‹ ÔÏÈÙÈ΋ Û ·ÚÎÂÙÔ‡˜ ÙÔÌ›˜.

√È ·ÔÊ¿ÛÂȘ ÙˆÓ Î˘‚ÂÚÓ‹ÛÂˆÓ Ù·˘Ù›˙ÔÓÙ·È Û ÔÏÏ¿ ÛËÌ›·.√È ·fi„ÂȘ ÙˆÓ ∂˘Úˆ·›ˆÓ ÁÈ· ÙȘ ΢‚ÂÚÓ‹ÛÂȘ ÙˆÓ ¯ˆÚÒÓ ÙÔ˘˜ ÔÈΛÏÏÔ˘Ó.

Page 75: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂∂∂¡¡¡¡¡¡¡¡√√√√√√√√∆∆∆∆∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∏∏∏∏∆∆∆∆∆∆∞∞∞∞∞∞ 6666666:::: MMMMÈÈÈÏÏÏÏÏÒÒÒÒ ÁÁÁÁÁÁÁÈÈÈÈ····· ··ÓÓıııÓıÓıÚÚÚÚÒÒÒÔÔ˘˜, ˙Ò·, Ú¿ÁÌ·Ù·, ÂÓ¤ÚÁÂȘ...

77

™Â ·ÏÈ¿ ΛÌÂÓ· ‹ Û ›ÛË̘ ·Ó·ÎÔÈÓÒÛÂȘ Â›Ó·È ‰˘Ó·ÙfiÓ Ó· ¤¯Ô˘ÌÂÎ·È ¤Ó·Ó ¿ÏÏÔ Ù‡Ô ÁÂÓÈ΋˜ ÂÓÈÎÔ‡ Û -ˆ˜. ∆fiÙÂ, Ô ÙfiÓÔ˜ ÌÂٷʤÚÂÙ·ÈÛÙËÓ ÂfiÌÂÓË Û˘ÏÏ·‚‹ (Û ϤÍÂȘ Ì ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ·fi ‰‡Ô Û˘ÏÏ·‚¤˜):

.¯. Ë Î˘‚¤ÚÓËÛË, Ù˘ ΢‚¤ÚÓËÛ˘ ‹ Ù˘ ΢‚ÂÚÓ‹Ûˆ˜

∂›Û˘ ÌÔÚ› Ó· Û˘Ó·ÓÙ‹Ûˆ (΢ڛˆ˜ Û ·ÏÈ¿ ΛÌÂÓ·) Î·È ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋ÂÓÈÎÔ‡ Û -Ș:

.¯. Ë Î˘‚¤ÚÓËÛȘ, Ë ‰‡Ó·ÌȘ, Ë fiÏȘ

¢ƒ∞™∆∏ƒπ√∆∏∆∞ 16 ∞ÓÙÈÁڿʈ ÙȘ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÛÙÔ ÙÂÙÚ¿‰Èfi ÌÔ˘ Û˘ÌÏËÚÒÓÔÓÙ·˜ Ù·ÎÂÓ¿ Ì ÙÔÓ Î·Ù¿ÏÏËÏÔ Ù‡Ô ÙÔ˘ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎÔ‡ ÛÙËÓ ·Ú¤ÓıÂÛË:

·. ∆Ë ÊˆÙÈ¿ ¤Û‚ËÛ·Ó ÔÈ ___________ Ù˘ ˘ÚÔÛ‚ÂÛÙÈ΋˜. (‰‡Ó·ÌË)‚. √ Î. ÃÚ‹ÛÙÔ˜ ¤ÁÈÓ Úfi‰ÚÔ˜ Ù˘ ________ ™˘ÓÙ·ÎÙÒÓ ∏ÌÂÚËÛ›Ô˘ ∆‡Ô˘. (ŒÓˆÛË)Á. √ Ó·Úfi˜ ÂÈÛÙ‹ÌÔÓ·˜ Â›Ó·È ÌÂÏÂÙËÙ‹˜ ÙˆÓ _________ ÙÔ˘ Ï·Ô‡ Ì·˜. (·Ú¿‰ÔÛË)‰. ¶Ú¤ÂÈ ¿ÓÙÔÙ ӷ ÂÍÂÙ¿˙Ô˘Ì ÚÔÛÂÎÙÈο ÙȘ _______ Ì·˜. (·fiÊ·ÛË)Â. ™Â ÌÈ· ______ ηϋ˜ ı¤ÏËÛ˘, Ë Î˘‚¤ÚÓËÛË Ì›ˆÛ ÙË ÊÔÚÔÏÔÁ›· ÙˆÓ ÌÈÛıˆÙÒÓ.

(ΛÓËÛË)ÛÙ. √È ______ ÍÂ¤Ú·Û·Ó Î¿ı ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓÔ. (·›ÙËÛË)˙. √ ı›·ÛÔ˜ ÁÈfiÚÙ·Û ÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ÙˆÓ ____________ Ì ÌÈ· ÌÂÁ¿ÏË ¯ÔÚÔÂÛÂÚ›‰·.

(·Ú¿ÛÙ·ÛË)

√Ó. Ë ∞ÚÁ˘ÚÒ Ë¯Ò

°ÂÓ. Ù˘ ∞ÚÁ˘ÚÒ˜ ˯ԇ˜1

∞ÈÙ. ÙËÓ ∞ÚÁ˘ÚÒ Ë¯Ò

∫Ï. – ∞ÚÁ˘ÚÒ Ë¯Ò

∂ÓÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

ÊÂȉÒÂÈıÒ§ËÙÒπÂÚȯÒ

ºÚfiÛˆ∫·Ï˘„Ò¢¤Ûˆª¿Úˆ

‰) ™Â -ˆ

1. E›Û˘: Ù˘ ˯Ҙ

∆· Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο ·˘Ù¿ ‰Â Û¯ËÌ·Ù›˙Ô˘Ó ÏËı˘ÓÙÈÎfi.

™˘Ó‹ıˆ˜, fï˜, ‰Â ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÒ ÙÔ˘˜ Ù‡Ô˘˜ ·˘ÙÔ‡˜ ÛÙÔÓηıËÌÂÚÈÓfi ÏfiÁÔ!

Page 76: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™™¯̄̄ËËËÌÌÌ··ÙÙ››˙̇̇̇ˆ̂ ÏϤ¤ÍÍÍÂÂÈȘ̃̃

µµ..22 ∞∞ÓÓÈÈÛÛÔÔÛÛ‡‡ÏÏÏÏ··‚‚··

™Â -· Î·È -Ô˘

∏ ÁÈ·ÁÈ¿ ÌÔ˘ ·ÊËÁÂ›Ù·È Ù· ÈÔ ˆÚ·›· ·Ú·Ì‡ıÈ·.∆· ·Ú·Ì‡ıÈ· Ù˘ ÁÈ·ÁÈ¿˜ Ù· ͤÚÂÈ Î·È Ë Ì·Ì¿.™˘¯Ó¿ ÚˆÙ¿ˆ ÙË ÁÈ·ÁÈ¿ ÌÔ˘ Ò˜ ÌÔÚ› Î·È ı˘Ì¿Ù·È ÙfiÛ˜ ÏÂÙÔ̤ÚÂȘ.

√È ÁÈ·ÁÈ¿‰Â˜ ÊÙÈ¿¯ÓÔ˘Ó Î·È ÓfiÛÙÈÌ· ÁÏ˘Î¿.∆· ÁÏ˘Î¿ ÙˆÓ ÁÈ·ÁÈ¿‰ˆÓ Â›Ó·È ·Ú·‰ÔÛȷο.

µÔËı¿Ì ÙȘ ÁÈ·ÁÈ¿‰Â˜ Ì·˜, fiÙ·Ó ÊÙÈ¿¯ÓÔ˘Ó ÁÏ˘Î¿.

√Ó. Ë ÁÈ·ÁÈ¿ ÔÈ ÁÈ·ÁÈ¿‰Â˜

°ÂÓ. Ù˘ ÁÈ·ÁÈ¿˜ ÙˆÓ ÁÈ·ÁÈ¿‰ˆÓ

∞ÈÙ. ÙË ÁÈ·ÁÈ¿ ÙȘ ÁÈ·ÁÈ¿‰Â˜

∫Ï. – ÁÈ·ÁÈ¿ – ÁÈ·ÁÈ¿‰Â˜

∂ÓÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜ ¶ÏËı˘ÓÙÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

ŒÙÛÈ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È Ù·:

Î˘Ú¿, Ì·Ì¿, ÓÙ·ÓÙ¿, ÓÔÓ¿ Î.¿.

√Ó. Ë ·ÏÂÔ‡ ÔÈ ·ÏÂÔ‡‰Â˜

°ÂÓ. Ù˘ ·ÏÂÔ‡˜ ÙˆÓ ·ÏÂÔ‡‰ˆÓ

∞ÈÙ. ÙËÓ ·ÏÂÔ‡ ÙȘ ·ÏÂÔ‡‰Â˜

∫Ï. – ·ÏÂÔ‡ – ·ÏÂÔ‡‰Â˜

∂ÓÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜ ¶ÏËı˘ÓÙÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

ŒÙÛÈ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È Ù·:

Ì·˚ÌÔ‡, ÊÔ˘ÊÔ‡ Î.¿.

∏ ÁÁÈÈ··ÁÁÈÈ¿¿ ÌÔ‡ › ¤Ó· ·ÛÙ›Էڷ̇ıÈ ÁÈ· ÌÈ· ··ÏÏÂÂÔÔ‡‡.. ªÔ˘ ¿ÚÂÛÂ

ÙfiÛÔ Ôχ Ô˘ Û˘¯Ó¿ ˙ËÙ¿ˆ ·fi ÙË ÌÌ··ÌÌ¿¿ÌÔ˘ Ó· ÌÔ˘ ÙÔ ·ÊËÁ›ٷÈ. ¢È·ÛΉ¿˙ˆ ¿ÓÙÔÙ ÌÂÙÔ ¿ıËÌ· Ù˘ ·ÏÂÔ‡˜ Ô˘ ‹Á ӷ οÓÂÈ ÙËÓ

¤Í˘ÓË ÛÙ· ¿ÏÏ· ˙Ò·. ∫·È Ë ÓÓÔÔÓÓ¿¿ ÌÔ˘, Ë ºˆÙÂÈÓ‹,ÌÔ˘ › ¤Ó· ·Ú·Ì‡ıÈ ÁÈ· ÌÈ· ¿Ù·ÎÙË ÌÌ··˚̊ÌÌÔÔ‡‡,

·ÏÏ¿ ‰Â ÌÔ˘ ¿ÚÂÛÂ. ¶Ô‡ Í·Ó·ÎÔ‡ÛÙËηڷ̇ıÈ Ì ̷˚ÌÔ‡;

78

Page 77: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂∂∂¡¡¡¡¡¡¡¡√√√√√√√√∆∆∆∆∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∏∏∏∏∆∆∆∆∆∆∞∞∞∞∞∞ 6666666:::: MMMMÈÈÈÏÏÏÏÏÒÒÒÒ ÁÁÁÁÁÁÁÈÈÈÈ····· ··ÓÓıııÓıÓıÚÚÚÚÒÒÒÔÔ˘˜, ˙Ò·, Ú¿ÁÌ·Ù·, ÂÓ¤ÚÁÂȘ...

79

µµ..33 §§fifiÁÁÈÈ·· ÎÎÏÏ››ÛÛËË ııËËÏÏ˘̆ÎÎÒÒÓÓ ÛÛ --ÔÔ˜̃

– ªÂ Û˘Á¯ˆÚ›ÙÂ, „¿¯Óˆ ÙËÓ Ô‰fi ∫·Ú·˚ÛοÎË.•¤ÚÂÙ ԇ ›ӷÈ;– ª¿ÏÈÛÙ·. ¶ÚÔ¯ˆÚ‹ÛÙ ›ÛÈ· ̤¯ÚÈ ÙË ÁˆÓ›· ÌÂÙË ÏˆÊfiÚÔ ∫·Ó¿ÚË. ™ÙÚ›„Ù ·ÚÈÛÙÂÚ¿ ηÈËÁ·›ÓÂÙ ¢ı›·. ∏ Ô‰fi˜ Ô˘ „¿¯ÓÂÙÂ Â›Ó·È ÌÈ·¿ÚÔ‰Ô˜ Î¿Ô˘ ÂΛ.– •¤ÚÂÙ ̋ˆ˜ ·Ó Â›Ó·È ¿ÓÔ‰Ô˜ ‹ οıÔ‰Ô˜;

– Ÿ¯È. 濯ÓÂÙ οÙÈ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ;– ¡·È, ÙÔ ‚È‚ÏÈÔˆÏÂ›Ô «¢È¿ÌÂÙÚÔ˜». £¤Ïˆ Ó· ·ÁÔÚ¿Ûˆ ÌÂÚÈο ‚È‚Ï›· Ì·ıËÌ·ÙÈÎÒÓ ÁÈ· ÙÔÓÁÈÔ ÌÔ˘. ∞Ú¯›˙ÂÈ Ë ÂÚ›Ô‰Ô˜ ÙˆÓ ÂÍÂÙ¿ÛˆÓ, ‚ϤÂÙÂ.

∏ ‰È¿ÌÂÙÚÔ˜ ÙÔ˘ ·ÎÏÔ˘ Â›Ó·È ›ÛË Ì ÙÔ ‰ÈÏ¿ÛÈÔÙ˘ ·ÎÙ›Ó·˜.∆Ô Ì‹ÎÔ˜ Ù˘ ‰È·Ì¤ÙÚÔ˘ ˘ÔÏÔÁ›ÛÙËΠÁÈ· ÚÒÙËÊÔÚ¿ ηٿ ÙËÓ ·Ú¯·ÈfiÙËÙ·.ªÂÙÚ‹Û·Ì ÙË ‰È¿ÌÂÙÚÔ ‰‡Ô ÊÔÚ¤˜.

√È ‰È¿ÌÂÙÚÔÈ ÂÓfi˜ ·ÎÏÔ˘ Â›Ó·È ¿ÓÙ· ›Û˜.∆· Ì‹ÎË ÙˆÓ ‰È·Ì¤ÙÚˆÓ ÙˆÓ ÙÚÈÒÓ Î‡ÎÏˆÓ Ô˘

ÌÂÙÚ‹Û·Ù ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ›Û·.ªÂÙÚ‹ÛÙ ÙȘ ‰È·Ì¤ÙÚÔ˘˜ ÚÔÛÂÎÙÈο!

∆· Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο ·˘Ù¿ ¤¯Ô˘Ó ÙȘ ›‰È˜ ηٷϋÍÂȘ Ì ٷ·ÚÛÂÓÈο Û -Ô˜.

√Ó. Ë ‰È¿ÌÂÙÚÔ˜ ÔÈ ‰È¿ÌÂÙÚÔÈ

°ÂÓ. Ù˘ ‰È·Ì¤ÙÚÔ˘ ÙˆÓ ‰È·Ì¤ÙÚˆÓ

∞ÈÙ. ÙË ‰È¿ÌÂÙÚÔ ÙȘ ‰È·Ì¤ÙÚÔ˘˜

∫Ï. – (‰È¿ÌÂÙÚÂ) – (‰È¿ÌÂÙÚÔÈ)

∂ÓÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜ ¶ÏËı˘ÓÙÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜ Ë ¿ÌÌÔ˜, Ë ¿ÓÔ‰Ô˜, Ë µ›‚ÏÔ˜,Ë ‰È¿ÏÂÎÙÔ˜, Ë ÂÁ·ÎÏÈÔ˜, Ë Â›ÛÔ‰Ô˜, Ë ¤ÍÔ‰Ô˜, Ë Â¤ÙÂÈÔ˜, Ë ‰È·ÁÒÓÈÔ˜, Ë ı·Ï·ÌËÁfi˜, Ë Î¿ıÔ‰Ô˜, Ë ÎÈ‚ˆÙfi˜, Ë ÏˆÊfiÚÔ˜, Ë Ì¤ıÔ‰Ô˜, Ë Ó‹ÛÔ˜, Ë ·Ú¿ÁÚ·ÊÔ˜, Ë ÚfiÔ‰Ô˜, Ë ÂÚ›Ô‰Ô˜, Ë ¯ÂÚÛfiÓËÛÔ˜, Ë „‹ÊÔ˜ Î.¿.

ŒÙÛÈ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È Ù·:

Page 78: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™™¯̄̄ËËËÌÌÌ··ÙÙ››˙̇̇̇ˆ̂ ÏϤ¤ÍÍÍÂÂÈȘ̃̃

80

¢ƒ∞™∆∏ƒπ√∆∏∆∞ 17 ∞ÓÙÈÁڿʈ ÙȘ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÛÙÔ ÙÂÙÚ¿‰Èfi ÌÔ˘ Î·È Û˘ÌÏËÚÒÓˆ Ù·ÎÂÓ¿ Ì ÙÔÓ ÛˆÛÙfi Ù‡Ô ÙÔ˘ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎÔ‡ ÛÙËÓ ·Ú¤ÓıÂÛË:

– ¶ËÁ·›Óˆ ÛÙËÓ ................(Ô‰fi˜) ™fiψÓÔ˜, ·Ú·Î·ÏÒ.– ∏ ................. (ψÊfiÚÔ˜) ∞ÏÂÍ¿Ó‰Ú·˜ Â›Ó·È ·ÓÔÈ¯Ù‹Ø Ó· ¿Ì ·fi ÂΛ;– ¡·È, Î·È ¤ÂÈÙ· ̤ۈ Ù˘ ............ (Ô‰fi˜) πÔÎÚ¿ÙÔ˘˜.– ∂ÓÙ¿ÍÂÈ. £· ‚Úˆ ÙÔÓ Û˘ÓÙÔÌfiÙÂÚÔ ‰ÚfiÌÔ. Œ¯ˆ ÙȘ ‰ÈΤ˜ ÌÔ˘ ............... (̤ıÔ‰Ô˜)ÙfiÛ· ¯ÚfiÓÈ· ÛÙÔ ÙÈÌfiÓÈ.– ∞, „¿¯Óˆ Î·È ÁÈ· ¤Ó· ÂÛÙÈ·ÙfiÚÈÔ Ì ........…… (›ÛÔ‰Ô) › Ù˘ ........... (Ô‰fi˜)∞η‰ËÌ›·˜. ªÂ ÂÚÈ̤ÓÔ˘Ó ÂΛ ÌÂÚÈÎÔ› Ê›ÏÔÈ ·ÚÁfiÙÂÚ·.

¢ƒ∞™∆∏ƒπ√∆∏∆∞ 18 ™¯ËÌ·Ù›˙ˆ ÛÙÔ ÙÂÙÚ¿‰Èfi ÌÔ˘ ÊÚ¿ÛÂȘ Ì ÙËÓ ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋ ÏËı˘ÓÙÈÎÔ‡ Ù˘ ÚÒÙ˘ Ϥ͢ Î·È ÙË ÁÂÓÈ΋ ÏËı˘ÓÙÈÎÔ‡ Ù˘ ‰Â‡-ÙÂÚ˘ fiˆ˜ ÛÙÔ ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·:

Ë ÎÔÚ˘Ê‹ – Ë Î·ÓÔ‰fi¯Ô˜ → ÔÈ ÎÔÚ˘Ê¤˜ ÙˆÓ Î·ÓÔ‰fi¯ˆÓË ¿ÓÔ‰Ô˜ – Ë ÏˆÊfiÚÔ˜ Ë Ì¤ıÔ‰Ô˜ – Ô ÂÈÛÙ‹ÌÔÓ·˜ Ë „‹ÊÔ˜ – Ô ÂÙÂÚÔ‰ËÌfiÙ˘ Ë ÂÁ·ÎÏÈÔ˜ – Ë ÓÔÌ·Ú¯›· Ë Â¤ÙÂÈÔ˜ – Ô Á¿ÌÔ˜ Ë Â›ÛÔ‰Ô˜ – Ë ÔÏ˘Î·ÙÔÈΛ·

∆∆ÈÈ ıı·· ıı˘̆ÌÌ¿¿ÌÌ··ÈÈ ÁÁÈÈ··...... ÙÙaa ııËËÏÏ˘̆Îο¿ ÔÔ˘̆ÛÛÈÈ··ÛÛÙÙÈÈÎο¿

1. ∏ ÁÂÓÈ΋ ÙÔ˘ ÂÓÈÎÔ‡ Û¯ËÌ·Ù›˙ÂÙ·È ·Ó ÚÔÛı¤ÛÔ˘Ì ¤Ó· -˜ ÛÙËÓ ÔÓÔ-Ì·ÛÙÈ΋ ÙÔ˘ ÂÓÈÎÔ‡. ∂Í·ÈÚÔ‡ÓÙ·È Ù· ıËÏ˘Î¿ Û -Ô˜ (Î·È ÌÂÚÈΤ˜ ÊÔ-Ú¤˜ Ù· ıËÏ˘Î¿ Û -ˆ Ô˘ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È fiˆ˜ ÙÔ Ë¯Ò).Ë ¯·Ú¿ – Ù˘ ¯·Ú¿˜, Ë ÊˆÓ‹ – Ù˘ ʈӋ˜, Ë ·ÏÂÔ‡ – Ù˘ ·ÏÂÔ‡˜

2. ∆· ıËÏ˘Î¿ ¤¯Ô˘Ó Û οı ·ÚÈıÌfi ÙÚÂȘ ÙÒÛÂȘ fiÌÔȘ, ÙËÓ ÔÓÔÌ·-ÛÙÈ΋, ÙËÓ ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ Î·È ÙËÓ ÎÏËÙÈ΋. ∂Í·ÈÚÔ‡ÓÙ·È Ù· ıËÏ˘Î¿ Û -Ô˜.Ë ¯ÒÚ· – ÙË ¯ÒÚ· – ¯ÒÚ· Ë ·ÏÂÔ‡ – ÙËÓ ·ÏÂÔ‡ – ·ÏÂÔ‡ÔÈ ¯ÒÚ˜ – ÙȘ ¯ÒÚ˜ – ¯ÒÚ˜ ÔÈ ·ÏÂÔ‡‰Â˜ – ÙȘ ·ÏÂÔ‡‰Â˜ – ·ÏÂÔ‡‰Â˜

3. ∆· ıËÏ˘Î¿ ¤¯Ô˘Ó ÛÙËÓ ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋, ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ Î·È ÎÏËÙÈ΋ ÙÔ˘ ÏË-ı˘ÓÙÈÎÔ‡ ηٿÏËÍË -˜. ∂Í·ÈÚÔ‡ÓÙ·È Ù· ıËÏ˘Î¿ Û -Ô˜.ÔÈ ÌËÙ¤Ú˜ – ÙȘ ÌËÙ¤Ú˜ – ÌËÙ¤Ú˜ÔÈ ·ÏÂÔ‡‰Â˜ – ÙȘ ·ÏÂÔ‡‰Â˜

4. ŸÏ· Ù· ıËÏ˘Î¿ ¤¯Ô˘Ó ÛÙË ÁÂÓÈ΋ ÙÔ˘ ÏËı˘ÓÙÈÎÔ‡ ηٿÏËÍË -ˆÓ/-ÒÓ:ÙˆÓ ı·Ï·ÛÛÒÓ, ÙˆÓ ÂÏ›‰ˆÓ, ÙˆÓ Û·Ï›ÁÁˆÓ, ÙˆÓ ·ÏÂÔ‡‰ˆÓ

Page 79: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂∂∂¡¡¡¡¡¡¡¡√√√√√√√√∆∆∆∆∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∏∏∏∏∆∆∆∆∆∆∞∞∞∞∞∞ 6666666:::: MMMMÈÈÈÏÏÏÏÏÒÒÒÒ ÁÁÁÁÁÁÁÈÈÈÈ····· ··ÓÓıııÓıÓıÚÚÚÚÒÒÒÔÔ˘˜, ˙Ò·, Ú¿ÁÌ·Ù·, ÂÓ¤ÚÁÂȘ...

81

∆∆ÈÈ ÓÓ·· ıı˘̆ÌÌ¿¿ÌÌ··ÈÈ fifiÙÙ··ÓÓ ÁÁÚÚ¿¿Êʈ̂

°Ú¿Êˆ ÛÂ:ñ -·È·: ·˘Ï·›·, ÎÂÚ·›·, ¡›Î·È· Î.¿., Ì ÂÍ·›ÚÂÛË Ù·: ı¤·, ȉ¤·, ·Ú¤·ñ -·ÈÓ·: ‰Ú¿Î·ÈÓ·, ª·˘ÚÔÌȯ¿Ï·ÈÓ· Î.¿.ñ -È¿: ‚Ú·‰È¿, ÍÂÓÈÙÈ¿, Í·ÛÙÂÚÈ¿ Î.¿., Ì ÂÍ·›ÚÂÛË fiÛ· ·Ú¿ÁÔÓÙ·È

·fi Ú‹Ì·Ù· Û -‡ˆ Ù· ÔÔ›· ÁÚ¿ÊÔÓÙ·È Ì -ÂÈ-: ÁÈ·ÙÚÂÈ¿,‰Ô˘ÏÂÈ¿

ñ -›·: Ù· ·ÚÔ͇ÙÔÓ· ·Ë‰›·, ÁˆÓ›· Î.¿., Ì ÂÍ·›ÚÂÛË fiÛ··Ú¿ÁÔÓÙ·È ·fi Ú‹Ì·Ù· Û -‡ˆ Î·È ·fi ›ıÂÙ· Û -‡˜:ÂÚÌËÓ›·, Ï·Ù›·, ÔÍ›· Î.¿.

ñ -ÂÈ·: Ù· ÚÔ·ÚÔ͇ÙÔÓ· ¿‰ÂÈ·, ·Ï‹ıÂÈ·, ‚Ô‹ıÂÈ· Î.¿., ÌÂÂÍ·›ÚÂÛË: ¿ÁÓÔÈ·, ‰È¯fiÓÔÈ·, ¤ÓÓÔÈ·, ÔÌfiÓÔÈ·, ·Ï›ÚÚÔÈ·, ∂‡‚ÔÈ·

ñ -›‰·: ·ÙÚ›‰·, ·Û›‰· Î.¿.ñ -›Ï·: ηӛϷ, Ì·˘Ú›Ï· Î.¿.ñ -ÈÛÛ·: ·Ú¯fiÓÙÈÛÛ·, ÁÂÈÙfiÓÈÛÛ· Î.¿., Ì ÂÍ·›ÚÂÛË Ù·: §¿ÚÈÛ·,

Û¿ÚÈÛ·ñ -ÙÚÈ·: ÂÚÁ¿ÙÚÈ·, Ì·ı‹ÙÚÈ· Î.¿.ñ -fiÙËÙ·: ıÂÚÌfiÙËÙ·, ÔÈfiÙËÙ· Î.¿.ñ -‡ÙËÙ·: Ù·¯‡ÙËÙ·, ¢ı‡ÙËÙ· Î.¿.ñ -ÔÛ‡ÓË: ηÏÔÛ‡ÓË, ‰ÈηÈÔÛ‡ÓË Î.¿.

µµ..44 OO˘̆ÛÛÈÈ··ÛÛÙÙÈÈÎο¿ ÎÎÔÔÈÈÓÓÔÔ‡‡ ÁÁ¤¤ÓÓÔÔ˘̆˜̃

– ∫·ÏÂ›Ù·È Ë Ì¿ÚÙ˘Ú·˜ ΢ڛ· §ÂÌÔÓÈ¿∞ÛÏ·Ó›‰Ë Ó· ηٷı¤ÛÂÈ ÂÓÒÈÔÓ ÙÔ˘‰ÈηÛÙËÚ›Ô˘.– ∆Ô fiÓÔÌ¿ Û·˜, ·Ú·Î·ÏÒ;– ªfiÓÈη, ·ÚÈ Úfi‰ÚÂ.– ∆Ô ‚·ÊÙÈÛÙÈÎfi Û·˜, ·Ú·Î·ÏÒ.– §ÂÌÔÓÈ¿ ∞ÛÏ·Ó›‰Ë.– °ÓˆÚ›˙Ô˘Ì fiÙÈ ÂÚÁ¿˙ÂÛÙ ÛÙÔ ı¤·ÙÚÔ.– ∂›Ì·È Ë Ù·Ì›·˜ ÙÔ˘ ı¿ÙÚÔ˘.– √ ‰ÈÎËÁfiÚÔ˜ ÙÔ˘ ηÙËÁÔÚÔ˘Ì¤ÓÔ˘ Ì¿˜Â›Â fiÙÈ Â›ÛÙÂ Û˘ÁÁÂÓ‹˜ Ì ÙÔÓ ËıÔÔÈfi¡ÈÎËÙfiÔ˘ÏÔ Î·È ÙËÓ ËıÔÔÈfi ∞ÏÂÍ¿Ó‰ÚÔ˘

Î·È fiÙÈ ‹Û·ÛÙ·Ó ·ÚÔ‡Û· ÙÔ ‚Ú¿‰˘ Ô˘ ¤ÁÈÓ·Ó Ù· ÂÂÈÛfi‰È·.– ¡·È, ·ÚÈ Úfi‰ÚÂ. ™ÙËÓ ÙËÏÂfiÚ·ÛË Î·ıfiÌÔ˘Ó· Î·È ÙÔ˘˜ ¤‚Ï· Ô˘ Ì·ÏÒÓ·ÓÂ. ªÚÔÛÙ¿‹ÌÔ˘Ó·.

Page 80: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™™¯̄̄ËËËÌÌÌ··ÙÙ››˙̇̇̇ˆ̂ ÏϤ¤ÍÍÍÂÂÈȘ̃̃

82

∞. √˘ÛÈ·ÛÙÈο Û -˘ (ÏËı. Û -ÂȘ) Ô˘ ÚÔ‹Ïı·Ó ·fi ›ıÂÙ·.¯. Û˘ÁÁÂÓ‹˜, ¢ÁÂÓ‹˜,·ÛıÂÓ‹˜

µ. √˘ÛÈ·ÛÙÈο Û -·˜(ÏËı. Û -˜) .¯. Ì¿ÚÙ˘Ú·˜, Ù·Ì›·˜

¢. √˘ÛÈ·ÛÙÈο Û -Ô˜(ÏËı. Û -ÔÈ) .¯. ËıÔÔÈfi˜, ‰ÈÎËÁfiÚÔ˜

°. √˘ÛÈ·ÛÙÈο Û -˘(ÏËı. Û -˜) .¯. ‚Ô˘ÏÂ˘Ù‹˜, ‰ËÌfiÙ˘

∂. √˘ÛÈ·ÛÙÈο Û -¤·˜ (ÏËı. Û -ÂȘ) .¯. Û˘ÁÁڷʤ·˜, ‰ÈÂÚÌËÓ¤·˜

∆∆ÔÔ ‚‚ÔÔ˘̆ÓÓfifi Ì¿˜ ÂÚ›ÌÂÓÂ! ∞fi Ì·ÎÚÈ¿

·Ú¯›Û·Ì ӷ ‚Ï¤Ô˘Ì ÙÙ·· ¯̄ˆ̂ÚÚÈÈ¿¿ ÙÔ˘

ÓÈÁ̤ӷ ÛÙÔ Ú¿ÛÈÓÔ. ∫¿ı ÏÔÁ‹˜ ‰‰¤¤ÓÓÙÙÚÚ··

ÍÂʇÙÚˆÓ·Ó ·ÓÙÔ‡. ™Â Ï›ÁÔ ÔÈ ÊˆÓ¤˜ ÙÙˆ̂ÓÓ

ÙÙÛÛÔÔ··ÓÓfifiÔÔ˘̆Ïψ̂ÓÓ Î·È ÙÙˆ̂ÓÓ ÚÚÔÔ‚‚¿¿ÙÙˆ̂ÓÓ Á¤ÌÈÛ·Ó

ÙËÓ ·ÙÌfiÛÊ·ÈÚ·, Û˘ÌÏËÚÒÓÔÓÙ·˜ ÙÔ

˘¤ÚÔ¯Ô ÛÛÎÎËËÓÓÈÈÎÎfifi Ù˘ ÂÍÔ¯‹˜. ¶¿Óˆ ÂΛ ¤ÁÈÓÂ

ÙÔ Î·Îfi! ŒÓ· ÌÈÎÚfi ¿ÛÚÔ ÛÛ‡‡ÓÓÓÓÂÂÊÊÔÔ Ô˘

Ì·˜ Û˘Ófi‰Â˘Â ÛÙÔ Ù·Í›‰È ˙‹Ï„ ٷ Á¤ÏÈ· ηÈ

ÙË ¯·Ú¿ Ì·˜! ™Â ÏÈÁfiÙÂÚÔ ·fi ÌÈÛ‹ ÒÚ· ÙÔ

¯ÚÒÌ· ÙÙÔÔ˘̆ ÛÛ‡‡ÓÓÓÓÂÂÊÊÔÔ˘̆ ¤ÁÈÓ ηٿ̷˘ÚÔ ÎÈ

·ÂÈÏËÙÈÎfi. ŒÈ·Û ÌfiÚ· Î·È ¤ÁÈÓÂ

¯·Ï·ÛÌfi˜. ∏ Ì˯·Ó‹ ÙÙÔÔ˘̆ ··˘̆ÙÙÔÔÎÎÈÈÓÓ‹‹ÙÙÔÔ˘̆

ÛÙ·Ì¿ÙËÛ ÓÈÁ̤ÓË ÛÛÙÙÔÔ ÓÓÂÂÚÚfifi. ∆Ô ·Ê‹Û·ÌÂ

Î·È ¤Ó· ÊÊÔÔÚÚÙÙËËÁÁfifi Ì¿˜ ¤ÊÂÚ ˆ˜ ÙÔ Û›ÙÈ.

°°.. √√˘̆‰‰¤¤ÙÙÂÂÚÚ··°°..11 ππÛÛÔÔÛÛ‡‡ÏÏÏÏ··‚‚··

·) ™Â -Ô

√ÚÈṲ̂ӷ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο, Ô˘ ‰ËÏÒÓÔ˘Ó Î˘Ú›ˆ˜ ÚfiÛˆ· Ô˘·ÛÎÔ‡Ó Î¿ÔÈÔ Â¿ÁÁÂÏÌ·/‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ·, ¤¯Ô˘Ó ÎÔÈÓfi Á¤-ÓÔ˜ (·ÚÛÂÓÈÎfi Î·È ıËÏ˘Îfi). ∆¤ÙÔÈ· Â›Ó·È Ù·:

Page 81: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂∂∂¡¡¡¡¡¡¡¡√√√√√√√√∆∆∆∆∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∏∏∏∏∆∆∆∆∆∆∞∞∞∞∞∞ 6666666:::: MMMMÈÈÈÏÏÏÏÏÒÒÒÒ ÁÁÁÁÁÁÁÈÈÈÈ····· ··ÓÓıııÓıÓıÚÚÚÚÒÒÒÔÔ˘˜, ˙Ò·, Ú¿ÁÌ·Ù·, ÂÓ¤ÚÁÂȘ...

83

∆Ô ‚Ô˘Ófi Â›Ó·È ˆÚ·›Ô. √ ηı·Úfi˜ ·¤Ú·˜ ÙÔ˘ ‚Ô˘ÓÔ‡ Ì ·Ó·˙ˆÔÁÔÓ›.™ÙÔ ‚Ô˘Ófi ÓÈÒıÂȘ ¿ÏÏÔ˜ ¿ÓıÚˆÔ˜.

∆· ‚Ô˘Ó¿ Ù˘ ¯ÒÚ·˜ Ì·˜ Â›Ó·È „ËÏ¿. √È ÎÔÚ˘Ê¤˜ ÙˆÓ ‚Ô˘ÓÒÓ Û˘¯Ó¿ Â›Ó·È ¯ÈÔÓÈṲ̂Ó˜.

°È’ ·˘Ùfi, fiÙ·Ó ·Ó‚·›ÓÔ˘Ì ÛÙ· ‚Ô˘Ó¿ ›̷ÛÙ ÓÙ˘Ì¤ÓÔÈ ˙ÂÛÙ¿.

™Ù· Ô˘‰¤ÙÂÚ·, Ë ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ Â›Ó·È ¿ÓÙÔÙ ›‰È· ÌÂÙËÓ ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋! ∂‡ÎÔÏÔ ‰ÂÓ Â›Ó·È;

√Ó. ÙÔ ‚Ô˘Ófi ‰¤ÓÙÚÔ Û‡ÓÓÂÊÔ Ù· ‚Ô˘Ó¿ ‰¤ÓÙÚ· Û‡ÓÓÂÊ·

°ÂÓ. ÙÔ˘ ‚Ô˘ÓÔ‡ ‰¤ÓÙÚÔ˘ Û‡ÓÓÂÊÔ˘ ÙˆÓ ‚Ô˘ÓÒÓ ‰¤ÓÙÚˆÓ Û‡ÓÓÂʈÓ

∞ÈÙ. ÙÔ ‚Ô˘Ófi ‰¤ÓÙÚÔ Û‡ÓÓÂÊÔ Ù· ‚Ô˘Ó¿ ‰¤ÓÙÚ· Û‡ÓÓÂÊ·

∫Ï. – ‚Ô˘Ófi ‰¤ÓÙÚÔ Û‡ÓÓÂÊÔ – ‚Ô˘Ó¿ ‰¤ÓÙÚ· Û‡ÓÓÂÊ·

∂ÓÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜ ¶ÏËı˘ÓÙÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

ŒÙÛÈ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È Ù·:

Ï˘ÎfiÛ΢ÏÔ, ÙÚÈ·ÓÙ¿Ê˘ÏÏÔ, οÛÙ·ÓÔ Î.¿.ıËÚ›Ô, ˙ÒÔ, ÏÔ›Ô Î.¿.

ÓÂÚfi, ¯ˆÚÈfi, ÔÛfi, ·ÏÙfi, ¯ˆÚÈfi Î.¿.

ŒÙÛÈ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È Ù·:

¶ÚÔÛ¤¯ˆ ÙÔÓ ÙÔÓÈÛÌfi! √ÚÈṲ̂ӷ ·fi Ù· ÚÔ·ÚÔ͇ÙÔÓ·Ô˘‰¤ÙÂÚ· Û -Ô ÌÂÙ·ÎÈÓÔ‡Ó ÙÔÓ ÙfiÓÔ ÛÙË ÁÂÓÈ΋ ÂÓÈÎÔ‡ ηÈÏËı˘ÓÙÈÎÔ‡.

√Ó. ÙÔ ı¤·ÙÚÔ Ù· ı¤·ÙÚ·

°ÂÓ. ÙÔ˘ ı¿ÙÚÔ˘ ÙˆÓ ı¿ÙÚˆÓ

∞ÈÙ. ÙÔ ı¤·ÙÚÔ Ù· ı¤·ÙÚ·

∫Ï. – ı¤·ÙÚÔ – ı¤·ÙÚ·

∂ÓÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜ ¶ÏËı˘ÓÙÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

·˘ÙÔΛÓËÙÔ¿ÙÔÌÔ̤وÔÚfiÛˆÔ¿ÏÔÁԉȷ‚·Ù‹ÚÈÔ‰ˆÌ¿ÙÈÔÂÈÛÈÙ‹ÚÈÔÂÍÒÊ˘ÏÏÔ

Page 82: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™™¯̄̄ËËËÌÌÌ··ÙÙ››˙̇̇̇ˆ̂ ÏϤ¤ÍÍÍÂÂÈȘ̃̃

84

‚) ™Â -È

∆Ô ¯Ú˘Û¿ÓıÂÌÔ Î·Ù¿ÁÂÙ·È ·fi Ù· ‚¿ıË Ù˘Ո ∞Ó·ÙÔÏ‹˜. ∏ ÈÛÙÔÚ›· ·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘ ÏÔ˘ÏÔ˘-‰ÈÔ‡ ¿Ú¯ÈÛ ·fi ÙfiÙ Ԣ ¤Ó·˜ Ê˘ÛÈÔÏ¿ÙÚ˘·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ Ù˘ π·ˆÓ›·˜ ˙‹ÙËÛ ·fi ÙÔÓ·Ú¯ÈÎËÔ˘Úfi ÙÔ˘ Ó· ÙÔ˘ ‚ÚÂÈ ¤Ó· ÌÈÎÚfi ·ÏÏ¿fiÌÔÚÊÔ ÏÔ˘ÏÔ‡‰È ÁÈ· ÙÔ ·Ï¿ÙÈ ÙÔ˘. √ ÎË-Ô˘Úfi˜ Ù·Í›‰Â„ ·ÓÙÔ‡, Û ·ÔÌ·ÎÚ˘Ṳ̂-Ó˜ fiÏÂȘ Î·È Û ·¿ÙËÙ· ÓËÛÈ¿, ¤Ó· ÔÏfi-ÎÏËÚÔ Î·ÏÔη›ÚÈ, ÒÛÔ˘ Ì‹Ó˜ ÌÂÙ¿ ·Ó·Î¿-Ï˘„ ÛÙÔ Ì·ÏÎfiÓÈ ÂÓfi˜ ÊÙˆ¯ÈÎÔ‡ ÛÈÙÈÔ‡ ÙÔÏÔ˘ÏÔ‡‰È ÙˆÓ ÔÓÂ›ÚˆÓ ÙÔ˘ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·.

¶ÚÔÛ¤¯ˆ ÙË ‰È·ÊÔÚ¿ ›ÛËÌÔ˘ – ·Ó›ÛËÌÔ˘ ‡ÊÔ˘˜:∏ ƒ¿ÓÈ· ¤Í˘Û Ì ÙÔ Ì·¯·›ÚÈ ÙËÓ ÂÈÊ¿ÓÂÈ· ÙÔ˘ ‚Ô‡Ù˘ÚÔ˘.∞ÁfiÚ·Û ÌÈÛÎfiÙ· ‚Ô˘Ù‡ÚÔ˘.

ªÂٷΛÓËÛË ÙfiÓÔ˘ – ›ÛËÌÔ ‡ÊÔ˜¢È·Ù‹ÚËÛË ÙfiÓÔ˘ – ·Ó›ÛËÌÔ ‡ÊÔ˜

¢ƒ∞™∆∏ƒπ√∆∏∆∞ 19 ∆ÔÓ›˙ˆ ÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÁÂÓÈΤ˜:

·. ∏ ÙÈÌ‹ ÙˆÓ ‚ÂÚÈÎÔÎˆÓ ‰. √È ‰È·ÊˆÓ›Â˜ ÙˆÓ ·ÓÙÚÔÁ˘ÓˆÓ‚. ∏ ÓÔÛÙÈÌÈ¿ ÙˆÓ Î·ÛÙ·ÓˆÓ Â. √ ηٷÛ΢·ÛÙ‹˜ ÙˆÓ ÂÈψÓÁ. √È ÂÈÌÂÏËÙ¤˜ ÙˆÓ ÎÂÈÌÂÓˆÓ ÛÙ. √È Â›ÛÔ‰ÔÈ ÙˆÓ ı·ÙÚˆÓ

¶ÏËÛÈ¿˙ÂÈ ÙÔ Î·ÏÔη›ÚÈ.√È ¯·Ú¤˜ ÙÔ˘ ηÏÔηÈÚÈÔ‡ Â›Ó·È ·Ù¤ÏÂȈÙ˜.£· ÂÚ¿Ûˆ ÙÔ Î·ÏÔη›ÚÈ ÌÔ˘ ÛÙËÓ πı¿ÎË.

∆· ηÏÔη›ÚÈ· Ë ı¿Ï·ÛÛ· Â›Ó·È ˘¤ÚÔ¯Ë.√È ·Ó·ÌÓ‹ÛÂȘ ÙˆÓ Î·ÏÔηÈÚÈÒÓ Ù˘ ·È‰È΋˜ ÌÔ˘ ËÏÈΛ·˜ Ì ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Ó.

¶ÂÚÓÒ Ù· ηÏÔη›ÚÈ· ÌÔ˘ Û ÓËÛ›.

Page 83: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂∂∂¡¡¡¡¡¡¡¡√√√√√√√√∆∆∆∆∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∏∏∏∏∆∆∆∆∆∆∞∞∞∞∞∞ 6666666:::: MMMMÈÈÈÏÏÏÏÏÒÒÒÒ ÁÁÁÁÁÁÁÈÈÈÈ····· ··ÓÓıııÓıÓıÚÚÚÚÒÒÒÔÔ˘˜, ˙Ò·, Ú¿ÁÌ·Ù·, ÂÓ¤ÚÁÂȘ...

85

Á) ™Â -Ô˜

√Ó. ÙÔ ·È‰› ηÏÔη›ÚÈ Ù· ·È‰È¿ ηÏÔη›ÚÈ·

°ÂÓ. ÙÔ˘ ·È‰ÈÔ‡ ηÏÔηÈÚÈÔ‡ ÙˆÓ ·È‰ÈÒÓ Î·ÏÔηÈÚÈÒÓ

∞ÈÙ. ÙÔ ·È‰› ηÏÔη›ÚÈ Ù· ·È‰È¿ ηÏÔη›ÚÈ·

∫Ï. – ·È‰› ηÏÔη›ÚÈ – ·È‰È¿ ηÏÔη›ÚÈ·

∂ÓÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜ ¶ÏËı˘ÓÙÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

ŒÙÛÈ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È Ù·:

ÏÔ˘ÏÔ‡‰È, ÎÔÚ›ÙÛÈ, ·ÁfiÚÈ, ‚Ï·ÛÙ¿ÚÈ, Û›ÙÈ, Ì·ÏÎfiÓÈ Î.¿.

·˘Ù›, ‚ÈÔÏ›, Ì·ÓÙÚ›, ÛÎ˘Ï›, ·ÚÓ›, ÎÚ·Û›, ÊÈÏ›, „ˆÌ› Î.¿.

™ÙËÓ Î·ÙËÁÔÚ›· ·˘Ù‹ ·Ó‹ÎÔ˘Ó Î·È ÔÚÈṲ̂ӷ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο Ô˘ ÁÚ¿ÊÔÓÙ·È Ì ˘: ‚Ú¿‰˘ (ÛÙË ÁÂÓÈ΋ ÙÔ˘ ÂÓÈÎÔ‡ Î·È ÛÙÔÓ ÏËı˘ÓÙÈÎfi ÁÚ¿-ÊÂÙ·È Ì È), ‰›¯Ù˘, ÛÙ¿¯˘, ‰¿ÎÚ˘ (ÁÂÓ. ÏËı.: ÙˆÓ ‰·ÎÚ‡ˆÓ).

∫˘Ú ¡›ÎÔ, ÌfiÓÔ ·˘Ùfi ¤¯ÂÙÂ; ◊ıÂÏ·¤Ó· Ì̤¤ÁÁÂÂııÔÔ˜̃ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ!

ÃÚÂÈ¿˙ÔÌ·È, ‚ϤÂÙÂ, οÙÈ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ ÏfiÁˆÙÔ˘ ‡‡„„ÔÔ˘̆˜̃ ÌÔ˘ (·ÏÏ¿ Î·È ÙÔ˘ ‚‚¿¿ÚÚÔÔ˘̆˜̃)!

¢ÂÓ Î¿ÓÂÙ ÔÙ¤ ÏÏ¿¿ııÔÔ˜̃ ÛÙÔ ÓÔ‡ÌÂÚÔ!£·˘Ì¿ÛÈÔ Â›Ó·È. ¶fiÛÔ ÎÔÛÙ›˙ÂÈ;

¡·È, ¤¯ˆ ·˘Ùfi. °È· ‰ÔÎÈÌ¿ÛÙ ÙÔ.

∞˘Ùfi Â›Ó·È ÙÚ›· ÓÔ‡ÌÂÚ·ÈÔ ÌÂÁ¿ÏÔ! ¡ÔÌ›˙ˆ fiÙÈ ı· Û·˜Â›Ó·È fi,ÙÈ Ú¤ÂÈ. ™ÙÔ ÌÌ‹‹ÎÎÔÔ˜̃ ›ӷÈ

ÌÈ· ¯·Ú¿ ¿ÓÙˆ˜!

°È· Û·˜ ı· ÂÚÈÔÚ›Ûˆ ÙÔ ÎΤ¤ÚÚ‰‰ÔÔ˜̃ ÌÔ˘ Î·È ı· Û·˜

ÙÔ ·Ê‹Ûˆ ÛÙÔ ÎÎfifiÛÛÙÙÔÔ˜̃.

Page 84: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™™¯̄̄ËËËÌÌÌ··ÙÙ››˙̇̇̇ˆ̂ ÏϤ¤ÍÍÍÂÂÈȘ̃̃

86

∆Ô Ï¿ıÔ˜ Ù˘ ∞ÁÁÂϛӷ˜ ÛÙ· Ì·ıËÌ·ÙÈο ÙË ÛÙÂÓÔ¯ÒÚËÛÂ.∏ ¤ÎÙ·ÛË ÙÔ˘ Ï¿ıÔ˘˜, fï˜, ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ÌÂÁ¿ÏË.√ ‰¿ÛηÏÔ˜ ‹Ù·Ó Û›ÁÔ˘ÚÔ˜ fiÙÈ Ë ∞ÁÁÂϛӷ ‰Â ı· ·ӷϿ‚ÂÈ ÙÔ Ï¿ıÔ˜.

ŒÙÛÈ ÎÈ ·ÏÏÈÒ˜, Ù· Ï¿ıË Â›Ó·È ·ÓıÚÒÈÓ·.¶Ú¤ÂÈ Ó· ÊÚÔÓÙ›˙Ô˘Ì ÁÈ· ÙËÓ Â·ÓfiÚıˆÛË ÙˆÓ Ï·ıÒÓ Ì·˜.

ªfiÓÔ Ô µÚ·Û›‰·˜ ‰ÂÓ Î¿ÓÂÈ Ï¿ıË ÛÙȘ ÌÂϤÙ˜ ÙÔ˘!

ªÂÙ·ÎÈÓÔ‡Ó ÙÔÓ ÙfiÓÔ ÛÙË Ï‹ÁÔ˘Û· ÛÙË ÁÂÓÈ΋ ÏËı˘ÓÙÈÎÔ‡. ∆· ÚÔ·ÚÔ͇ÙÔÓ· ηÙ‚¿˙Ô˘Ó ÙÔÓ ÙfiÓÔ ÛÙËÓ ·Ú·Ï‹ÁÔ˘Û·ÛÙË ÁÂÓÈ΋ ÂÓÈÎÔ‡ Î·È ÛÙËÓ ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋, ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ Î·È ÎÏËÙÈ΋ ÏËı˘ÓÙÈÎÔ‡.

°°..22 ∞∞ÓÓÈÈÛÛÔÔÛÛ‡‡ÏÏÏÏ··‚‚··

·) ™Â -Ì·

– µÏ¿‚˜, ·Ú·Î·ÏÒ;– ¡·È, ·ÚÈÂ. ¶ÔÈÔ Â›Ó·È ÙÔ Úfi‚ÏËÌ·;– ∆Ô Úfi‚ÏËÌ¿ Û·˜ ‰Â ÁÓˆÚ›˙ˆ ÔÈÔ ·ÎÚÈ‚Ò˜ ›ӷÈ,ÙÔ ‰ÈÎfi ÌÔ˘, fï˜, Â›Ó·È fiÙÈ ÙËÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›· ‚‰ÔÌ¿-‰· ‰ÂÓ ¤¯Ô˘Ì ηıfiÏÔ˘ ÓÂÚfi ηٿ ‰È·ÛÙ‹Ì·Ù· ηÈ,fiÙ·Ó ¤Ú¯ÂÙ·È, ÙÔ ¯ÚÒÌ· ÙÔ˘ Â›Ó·È Î·ÊÂÙ›. ¢ÂÓ Â›Ó·ÈÚ¿ÁÌ·Ù· ·˘Ù¿!– ∞˘Ùfi ‰ÂÓ Â›Ó·È Úfi‚ÏËÌ·! ¡ÂÚfi ˘¿Ú¯ÂÈ, ·ÏÏ¿Á›ÓÔÓÙ·È ‰È·ÎÔ¤˜ ÛÙËÓ ·ÚÔ¯‹ ÏfiÁˆ ÂÈÛ΢ÒÓÛÙÔ Û‡ÛÙËÌ· ‡‰Ú¢Û˘ Ù˘ ÂÚÈÔ¯‹˜ Û·˜. ∂ÁηıÈ-ÛÙÔ‡ÌÂ, ‚ϤÂÙÂ, οÔÈ· ηÈÓÔ‡ÚÈ· Ì˯·Ó‹Ì·Ù·.

– ŒÙÛÈ, Â; ∆fiÙ ·˜ ı¤ÛÔ˘Ì ·ÏÏÈÒ˜ ÙÔ ˙‹ÙËÌ·, ÁÈ·Ù› ÙÔ Úfi‚ÏËÌ· ÙÔ˘ ÚÔ‚Ï‹Ì·ÙÔ˜ Ô˘ ‰ÂÓÂ›Ó·È Úfi‚ÏËÌ· Â›Ó·È fiÙÈ Ë ‰È·ÎÔ‹ Û·˜ ÌÔ˘ ‰ËÌÈÔ‡ÚÁËÛ ÛÔ‚·Ú¿ ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù·. – ¢ÂÓ Â›Ì·ÛÙ ˘Â‡ı˘ÓÔÈ ÁÈ· ÙË Ï‡ÛË ÙˆÓ ÚÔ‚ÏËÌ¿ÙˆÓ Û·˜, ·ÚȤ ÌÔ˘. √È ÂÚÁ·Û›Â˜ Â›Ó·È ··-Ú·›ÙËÙ˜ Î·È ı· ÎÚ·Ù‹ÛÔ˘Ó ·ÎfiÌ· ÌÈ· ‚‰ÔÌ¿‰·. ¡ÔÌ›˙ˆ Ë Ï‡ÛË ÙÔ˘ ÚÔ‚Ï‹Ì·ÙÔ˜ Â›Ó·È ·Ï‹.¶ËÁ·›ÓÂÙ Û ¤Ó· ÍÂÓԉԯ›Ô. ¢Â ¯¿Ï·ÛÂ Ô ÎfiÛÌÔ˜!

√Ó. ÙÔ Ï¿ıÔ˜ ¤‰·ÊÔ˜ Ù· Ï¿ıË Â‰¿ÊË

°ÂÓ. ÙÔ˘ Ï¿ıÔ˘˜ ‰¿ÊÔ˘˜ ÙˆÓ Ï·ıÒÓ Â‰·ÊÒÓ

∞ÈÙ. ÙÔ Ï¿ıÔ˜ ¤‰·ÊÔ˜ Ù· Ï¿ıË Â‰¿ÊË

∫Ï. – Ï¿ıÔ˜ ¤‰·ÊÔ˜ – Ï¿ıË Â‰¿ÊË

∂ÓÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜ ¶ÏËı˘ÓÙÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

̤ÁÂıÔ˜Û٤ϯԘÎ.¿.

ŒÙÛÈ ÎÏ›ÓÔÓÙ·ÈÙ·:

‡„Ô˜ ‚¿ÚÔ˜ Ì‹ÎÔ˜ ¿ÓıÔ˜ ÎÚ¿ÙÔ˜ÕÚÁÔ˜ ‰¿ÛԘΤډԘ ÎfiÛÙÔ˜

Page 85: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂∂∂¡¡¡¡¡¡¡¡√√√√√√√√∆∆∆∆∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∏∏∏∏∆∆∆∆∆∆∞∞∞∞∞∞ 6666666:::: MMMMÈÈÈÏÏÏÏÏÒÒÒÒ ÁÁÁÁÁÁÁÈÈÈÈ····· ··ÓÓıııÓıÓıÚÚÚÚÒÒÒÔÔ˘˜, ˙Ò·, Ú¿ÁÌ·Ù·, ÂÓ¤ÚÁÂȘ...

87

‚) ™Â -ÈÌÔ

¢Â›Í ÌÔ˘ Ò˜ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ› ·˘Ùfi ÙÔ Ì˯¿ÓËÌ·!∏ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›· ÙÔ˘ Ì˯·Ó‹Ì·ÙÔ˜ Â›Ó·È Ôχ ·Ï‹.∞ÁfiÚ·Û· ·˘Ùfi ÙÔ Ì˯¿ÓËÌ· ÛÙȘ ÂÎÙÒÛÂȘ.

∆· Û‡Á¯ÚÔÓ· Ì˯·Ó‹Ì·Ù· ¤¯Ô˘Ó Ôχ ÌÈÎÚfi ̤ÁÂıÔ˜.√È Ô‰ËÁ›Â˜ ·˘ÙÒÓ ÙˆÓ Ì˯·ÓËÌ¿ÙˆÓ Â›Ó·È ÂÍ·ÈÚÂÙÈο ÂÚ›ÏÔΘ.

∞ÁÔÚ¿Û·Ì ·˘Ù¿ Ù· Ì˯·Ó‹Ì·Ù· ÁÈ· ÚÔÛˆÈ΋ Ì·˜ ¯Ú‹ÛË.

√Ó. ÙÔ ÛÒÌ· Ì˯¿ÓËÌ· Ù· ÛÒÌ·Ù· Ì˯·Ó‹Ì·Ù·

°ÂÓ. ÙÔ˘ ÛÒÌ·ÙÔ˜ Ì˯·Ó‹Ì·ÙÔ˜ ÙˆÓ ÛˆÌ¿ÙˆÓ Ì˯·ÓËÌ¿ÙˆÓ

∞ÈÙ. ÙÔ ÛÒÌ· Ì˯¿ÓËÌ· Ù· ÛÒÌ·Ù· Ì˯·Ó‹Ì·Ù·

∫Ï. – ÛÒÌ· Ì˯¿ÓËÌ· – ÛÒÌ·Ù· Ì˯·Ó‹Ì·Ù·

∂ÓÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜ ¶ÏËı˘ÓÙÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

ŒÙÛÈ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È Ù·:

˙‹ÙËÌ·, Ì¿ıËÌ·, fiÓÔÌ·, Ô›ËÌ·, Úfi‚ÏËÌ·, ÙËÏÂÁÚ¿ÊËÌ· Î.¿.

¯ÚÒÌ·, ÁÚ¿ÌÌ·, ‰¤Ì·, ‰¤ÚÌ·, ‚‹Ì·, ·›Ì· Î.¿.

¢ƒ∞™∆∏ƒπ√∆∏∆∞ 20 •·Ó·Áڿʈ ÛÙÔ ÙÂÙÚ¿‰Èfi ÌÔ˘ ÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Û˘ÌÏË-ÚÒÓÔÓÙ·˜ Ù· ÎÂÓ¿:

·. •¤ÚÂÈ Î·Ó›˜ ÙË Ï‡ÛË ·˘ÙÒÓ ÙˆÓ _________ ; (Úfi‚ÏËÌ·)‚. ªÂ Ù· _______ ÁÈ· Ù· ÔÔ›· ÂӉȷʤÚÂÛÙ ·Û¯ÔÏÂ›Ù·È Ë ÎfiÚË ÌÔ˘. (˙‹ÙËÌ·)Á. ¶ÔÈ· Â›Ó·È Ë Î·Ù·ÁˆÁ‹ ÙÔ˘ ________ Û·˜; (fiÓÔÌ·)‰. ªfiÏȘ ¿ÎÔ˘Û _______ ÛÙË ÛοϷ, ¿Ú¯ÈÛ ӷ ÙÚ¤¯ÂÈ. (‚‹Ì·)Â. ∆ËÓ ÂΉ‹ÏˆÛË ¿ÓÔÈÍÂ Ë √Ú¯‹ÛÙÚ· ÙˆÓ _______ Ì ¤Ó· ¤ÚÁÔ ÙÔ˘ ™Î·ÏÎÒÙ·. (¯ÚÒÌ·)

∆¤ÏÔ˜ ÛÙÔ ÁÚ¿„ÈÌÔÎ·È ÛÙÔ Û‚‹ÛÈÌÔ!∆¤ÏÔ˜ ÛÙÔ ¯¿ÛÈÌÔ¯ÚfiÓÔ˘ Î·È ÛÙȘ η-ÎÔÁÚ·Ì̤Ó˜ ÛË-ÌÂÈÒÛÂȘ. √È Ó¤ÔÈÊÔÚËÙÔ› ˘ÔÏÔÁÈ-

ÛÙ¤˜ ·Ï¿Ì˘ Û¿˜ÚÔÛʤÚÔ˘Ó ÙË ‰˘-Ó·ÙfiÙËÙ· Ó· ÎÚ·Ù¿ÙÂËÏÂÎÙÚÔÓÈΤ˜ ÛËÌÂÈ-ÒÛÂȘ, fiÔ˘ ÎÈ ·Ó ‚Ú›-ÛÎÂÛÙÂ.

Page 86: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™™¯̄̄ËËËÌÌÌ··ÙÙ››˙̇̇̇ˆ̂ ÏϤ¤ÍÍÍÂÂÈȘ̃̃

88

∆Ô ‚¿„ÈÌÔ ÙÔ˘ ÛÈÙÈÔ‡ ı· Ì·˜ ÎÔÛÙ›ÛÂÈ ÌÈ· ÂÚÈÔ˘Û›·.∞ÁÔÚ¿Û·Ì ٷ ˘ÏÈο ÙÔ˘ ‚·„›Ì·ÙÔ˜ Ì ‰Èο Ì·˜ ÏÂÊÙ¿.£· ·Ú¯›ÛÔ˘Ì ÙÔ ‚¿„ÈÌÔ ÌfiÓÔÈ Ì·˜.

∆· ‚·„›Ì·Ù· ÙˆÓ ÛÈÙÈÒÓ Â›Ó·È ÎÔ˘Ú·ÛÙÈ΋ ‰Ô˘ÏÂÈ¿.∆· ¤ÍÔ‰· ÙˆÓ ‚·„ÈÌ¿ÙˆÓ ı· ¤Ú ӷ ‚·Ú‡ÓÔ˘Ó ÙÔ˘˜ ȉÈÔÎً٘.

∆ÂÏÈο, ·Ó·‚¿Ï·Ì ٷ ‚·„›Ì·Ù· ÁÈ· ÙÔ Î·ÏÔη›ÚÈ.

∆Ô Êˆ˜ ÙÔ˘ ‰ˆÌ·Ù›Ô˘ ÌÔ˘ Ì ÍÂÎÔ˘Ú¿˙ÂÈ.∏ ¤ÓÙ·ÛË ÙÔ˘ ʈÙfi˜ Â›Ó·È fi,ÙÈ Ú¤ÂÈ ÁÈ· Ó· ÌÔÚÒ Ó· ‰È·‚¿˙ˆ ¿ÓÂÙ·.∞Ó¿‚ˆ ÙÔ Êˆ˜ fiÙ·Ó ·Ú¯›˙ÂÈ Î·È ÛÎÔÙÂÈÓÈ¿˙ÂÈ.

™‚‹Óˆ Ù· ÊÒÙ· fiÙ·Ó ¤ÊÙˆ ÁÈ· ‡ÓÔ.∏ ÁÈÔÚÙ‹ ÙˆÓ ºÒÙˆÓ Â›Ó·È ÙÔÓ π·ÓÔ˘¿ÚÈÔ.

™˘¯Ó¿ ËÁ·›ÓÔ˘Ì ÛÙÔ ¯ˆÚÈfi ÁÈ· Ó· ÁÈÔÚÙ¿ÛÔ˘Ì ÂΛ Ù· ºÒÙ·.

√Ó. ÙÔ ‚¿„ÈÌÔ Ù· ‚·„›Ì·Ù·

°ÂÓ. ÙÔ˘ ‚·„›Ì·ÙÔ˜ ÙˆÓ ‚·„ÈÌ¿ÙˆÓ

∞ÈÙ. ÙÔ ‚¿„ÈÌÔ Ù· ‚·„›Ì·Ù·

∫Ï. – ‚¿„ÈÌÔ – ‚·„›Ì·Ù·

∂ÓÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜ ¶ÏËı˘ÓÙÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

ŒÙÛÈ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È Ù·:

‰¤ÛÈÌÔ, ÙÚ¤ÍÈÌÔ, ÎÏ›ÛÈÌÔ,Û‚‹ÛÈÌÔ, ¯¿ÛÈÌÔ Î.¿.

Á) ™Â -˜

∂›Ó·È ÁÁÂÂÁÁÔÔÓÓfifi˜̃ fiÙÈ ÔÏÏÔ›Û˘ÌÔϛ٘ Ì·˜ ·ÓËÛ˘¯Ô‡Ó ÔÏÔ¤Ó· ηÈ

ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ÁÈ· ÙËÓ ÔÈfiÙËÙ· ÙÔ˘ ‚Ô‰ÈÓÔ‡ÎÎÚÚ¤¤··ÙÙÔÔ˜̃ Ô˘ ÊÙ¿ÓÂÈ ÛÙÔ ÙÚ·¤˙È Ì·˜. ∏ ˘ÁÂÈÔÓÔÌÈ΋

˘ËÚÂÛ›·, ı¤ÏÔÓÙ·˜ Ó· Ú›ÍÂÈ ¿ÏÂÙÔ Êʈ̂˜̃ ÛÙÔ ˙‹ÙËÌ·,¤ıÂÛ ·ÚÎÂÙ¤˜ ÂȯÂÈÚ‹ÛÂȘ Û Îη·ııÂÂÛÛÙÙÒÒ˜̃ ÂÈÙ‹ÚËÛ˘.

∂›ÛË̘ ·Ó·ÎÔÈÓÒÛÂȘ ÁÈ· Ù· ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· ı·Á›ÓÔ˘Ó ÌÂÙ¿ ÙÔ ¤¤ÚÚ··˜̃ Ù˘ ¤Ú¢ӷ˜.

Page 87: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂∂∂¡¡¡¡¡¡¡¡√√√√√√√√∆∆∆∆∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∏∏∏∏∆∆∆∆∆∆∞∞∞∞∞∞ 6666666:::: MMMMÈÈÈÏÏÏÏÏÒÒÒÒ ÁÁÁÁÁÁÁÈÈÈÈ····· ··ÓÓıııÓıÓıÚÚÚÚÒÒÒÔÔ˘˜, ˙Ò·, Ú¿ÁÌ·Ù·, ÂÓ¤ÚÁÂȘ...

89

∆Ô ÂӉȷʤÚÔÓ ÙÔ˘ ÎÔÈÓÔ‡ ÁÈ· ÙÔ ¿ÚÎÔ Â›Ó·È ÌÂÁ¿ÏÔ.∆Ô ¿ÚÎÔ Â›Ó·È ·ÓÔȯÙfi οı ̤ڷ ÏfiÁˆ ÙÔ˘ ÂӉȷʤÚÔÓÙÔ˜ ÙÔ˘ ÎÔÈÓÔ‡.√ µÚ·Û›‰·˜ ·Ú·Ù‹ÚËÛ ÚÒÙÔ˜ ÙÔ ÂӉȷʤÚÔÓ ÌÔ˘ ÁÈ· Ù· ˙Ò·.

∆· ÂӉȷʤÚÔÓÙ¿ ÌÔ˘, fï˜, ‰ÂÓ ÂÚÈÔÚ›˙ÔÓÙ·È ÛÙ· ˙Ò·.√È ÁÔÓ›˜ ÌÔ˘ ¯·›ÚÔÓÙ·È ÁÈ· ÙÔ Ï‹ıÔ˜ ÙˆÓ ÂӉȷÊÂÚfiÓÙˆÓ ÌÔ˘,

ÁÈ·Ù› ¤¯ˆ ÎÈ ¿ÏÏ· ÂӉȷʤÚÔÓÙ· ÂÎÙfi˜ ·fi ÙË ÌÂϤÙË ÙÔ˘ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓÙÔ˜.

√Ó. ÙÔ ÂӉȷʤÚÔÓ Ù· ÂӉȷʤÚÔÓÙ·

°ÂÓ. ÙÔ˘ ÂӉȷʤÚÔÓÙÔ˜ ÙˆÓ ÂӉȷÊÂÚfiÓÙˆÓ

∞ÈÙ. ÙÔ ÂӉȷʤÚÔÓ Ù· ÂӉȷʤÚÔÓÙ·

∫Ï. – ÂӉȷʤÚÔÓ – ÂӉȷʤÚÔÓÙ·

∂ÓÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜ ¶ÏËı˘ÓÙÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜ŒÙÛÈ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È Ù·:

ηı‹ÎÔÓ, ÚÔ˚fiÓ,ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ, ·ÚfiÓ,·ÚÂÏıfiÓ, Û˘ÌʤÚÔÓÎ.¿.

√Ó. ÙÔ ÎÚ¤·˜ ʈ˜ Ù· ÎÚ¤·Ù· ÊÒÙ·

°ÂÓ. ÙÔ˘ ÎÚ¤·ÙÔ˜ ʈÙfi˜ ÙˆÓ ÎÚÂ¿ÙˆÓ ÊÒÙˆÓ

∞ÈÙ. ÙÔ ÎÚ¤·˜ ʈ˜ Ù· ÎÚ¤·Ù· ÊÒÙ·

∫Ï. – ÎÚ¤·˜ ʈ˜ – ÎÚ¤·Ù· ÊÒÙ·

∂ÓÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜ ¶ÏËı˘ÓÙÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

ŒÙÛÈ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È Ù·: ηıÂÛÙÒ˜, ÁÂÁÔÓfi˜, Ë̛ʈ˜ Î.¿.¤Ú·˜, Ù¤Ú·˜ Î.¿.

∆Ô ÂӉȷʤÚÔÓ ÙÔ˘ ÎÔÈÓÔ‡ ÁÈ· ÙÔ˙ˆÔÏÔÁÈÎfi ¿ÚÎÔ Ù˘ ∞ı‹Ó·˜ ÌÂÁ·ÏÒÓÂÈ̤ڷ Ì ÙË Ì¤Ú·. ∫·Ù¿ ÙÔ ·ÚÂÏıfiÓ, fiÛÔÈ·Á·Ô‡Û·Ó Ù· ˙Ò· Î·È ÙÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ ‰ÂÓ›¯·Ó ¤Ó· ÛËÌÂ›Ô Û˘Ó¿ÓÙËÛ˘ ÛÙÔÏÂηÓÔ¤‰ÈÔ Ù˘ ∞ÙÙÈ΋˜. ™‹ÌÂÚ·, ÌÂÁ¿ÏÔÈÎ·È ·È‰È¿ Û˘ÚÚ¤Ô˘Ó ÛÙÔ ¿ÚÎÔ ·˘Ùfi. ™Â›ÛÌ· fiÛˆÓ ‚Ï¤Ô˘Ó ÙË Ê‡ÛË ˆ˜ ÚÔ˚fiÓÂÎÌÂÙ¿ÏÏ¢Û˘, ÙÔ ˙ˆÔÏÔÁÈÎfi ¿ÚÎÔ Ù˘∞ı‹Ó·˜ ·ÔÙÂÏ› ÌÈ· fi·ÛË ÂÚÈ‚·ÏÏÔÓÙÈÎÔ‡ÔÏÈÙÈÛÌÔ‡ ÁÈ· ÙÔ ·ÚfiÓ Î·È ÙÔ Ì¤ÏÏÔÓ Ù˘

∞ÙÙÈ΋˜.

∆∆ÔÔ ÂÂÓÓ‰‰ÈÈ··Êʤ¤ÚÚÔÔÓÓ ÙÔ˘ ÎÔÈÓÔ‡ÁÈ· ÙÔ ˙ˆÔÏÔÁÈÎfi ¿ÚÎÔ Ù˘∞ı‹Ó·˜ ÌÂÁ·ÏÒÓÂÈ Ì¤Ú· ÌÂÙË Ì¤Ú·. ∫·Ù¿ ÙÙÔÔ ··ÚÚÂÂÏÏııfifiÓÓ,fiÛÔÈ ·Á·Ô‡Û·Ó Ù· ˙Ò· ηÈÙÙÔÔ ÂÂÚÚÈÈ‚‚¿¿ÏÏÏÏÔÔÓÓ ‰ÂÓ Â›¯·Ó ¤Ó·ÛËÌÂ›Ô Û˘Ó¿ÓÙËÛ˘ ÛÙÔÏÂηÓÔ¤‰ÈÔ Ù˘ ∞ÙÙÈ΋˜.™‹ÌÂÚ·, ÌÂÁ¿ÏÔÈ Î·È ·È‰È¿Û˘ÚÚ¤Ô˘Ó ÛÙÔ ¿ÚÎÔ ·˘Ùfi.™Â ›ÛÌ· fiÛˆÓ ‚Ï¤Ô˘Ó ÙËʇÛË ˆ˜ ÚÚÔÔ˚̊fifiÓÓÂÎÌÂÙ¿ÏÏ¢Û˘, ÙÔ ˙ˆÔÏÔÁÈÎfi¿ÚÎÔ Ù˘ ∞ı‹Ó·˜ ·ÔÙÂÏ›ÌÈ· fi·ÛË ÂÚÈ‚·ÏÏÔÓÙÈÎÔ‡ÔÏÈÙÈÛÌÔ‡ ÁÈ· ÙÔ ··ÚÚfifiÓÓ Î·ÈÙÔ Ì̤¤ÏÏÏÏÔÔÓÓ Ù˘ ∞ÙÙÈ΋˜.

‰) ™Â -Ó

Page 88: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™™¯̄̄ËËËÌÌÌ··ÙÙ››˙̇̇̇ˆ̂ ÏϤ¤ÍÍÍÂÂÈȘ̃̃

90

À¿Ú¯Ô˘Ó, ›Û˘, ÌÂÚÈο Ô˘‰¤ÙÂÚ· Ô˘ ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·È·fi ·ÏÈfiÙÂÚ˜ ÌÔÚʤ˜ Ù˘ ÁÏÒÛÛ·˜ Ì·˜ Î·È ÁÈ’ ·˘ÙfiÎÏ›ÓÔÓÙ·È Ì ÙÔÓ ‰ÈÎfi ÙÔ˘˜ ÙÚfiÔ, .¯. Ìˉ¤Ó, ‹·Ú, ˘Ú.

√Ó. ÙÔ Ô͇ ‰fiÚ˘ Ù· Ôͤ· ‰fiÚ·Ù·

°ÂÓ. ÙÔ˘ ÔͤԘ ‰fiÚ·ÙÔ˜ ÙˆÓ ÔͤˆÓ ‰ÔÚ¿ÙˆÓ

∞ÈÙ. ÙÔ Ô͇ ‰fiÚ˘ Ù· Ôͤ· ‰fiÚ·Ù·

∫Ï. – Ô͇ ‰fiÚ˘ – Ôͤ· ‰fiÚ·Ù·

∂ÓÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜ ¶ÏËı˘ÓÙÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

Â) ™Â -˘

∆∆ÈÈ ıı·· ıı˘̆ÌÌ¿¿ÌÌ··ÈÈ ÁÁÈÈ··...... ÙÙaa oo˘̆‰‰¤¤ÙÙÂÂÚÚ·· ÔÔ˘̆ÛÛÈÈ··ÛÛÙÙÈÈÎο¿

1. ∆· Ô˘‰¤ÙÂÚ· ¤¯Ô˘Ó Û οı ·ÚÈıÌfi ÙÚÂȘ ÙÒÛÂȘ fiÌÔȘ,ÙËÓ ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋, ÙËÓ ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ Î·È ÙËÓ ÎÏËÙÈ΋: ÙÔ ‚¿ÚÔ˜ – ÙÔ ‚¿ÚÔ˜ – ‚¿ÚÔ˜ ÙÔ Úfi‚ÏËÌ· – ÙÔ Úfi‚ÏËÌ· – Úfi‚ÏËÌ·Ù· ‚¿ÚË – Ù· ‚¿ÚË – ‚¿ÚË Ù· ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· – Ù· ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· – ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù·

2. ∆· ·ÓÈÛÔÛ‡ÏÏ·‚· Ô˘‰¤ÙÂÚ· ÛÙË ÁÂÓÈ΋ ÙÔ˘ ÏËı˘ÓÙÈÎÔ‡ÙÔÓ›˙ÔÓÙ·È ÛÙËÓ ·Ú·Ï‹ÁÔ˘Û·:ÙˆÓ ÛˆÌ¿ÙˆÓ, ÙˆÓ ‰ÂÛÈÌ¿ÙˆÓ, ÙˆÓ ÎÚ¿وÓ, ÙˆÓ ÊÒÙˆÓ

Page 89: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂∂∂¡¡¡¡¡¡¡¡√√√√√√√√∆∆∆∆∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∏∏∏∏∆∆∆∆∆∆∞∞∞∞∞∞ 6666666:::: MMMMÈÈÈÏÏÏÏÏÒÒÒÒ ÁÁÁÁÁÁÁÈÈÈÈ····· ··ÓÓıııÓıÓıÚÚÚÚÒÒÒÔÔ˘˜, ˙Ò·, Ú¿ÁÌ·Ù·, ÂÓ¤ÚÁÂȘ...

91

∆∆ÈÈ ÓÓ·· ıı˘̆ÌÌ¿¿ÌÌ··ÈÈ fifiÙÙ··ÓÓ ÁÁÚÚ¿¿Êʈ̂

°Ú¿Êˆ Ì È: ñ Ù· Ô˘‰¤ÙÂÚ· Ô˘ Ï‹ÁÔ˘Ó Û -È (.¯. ÏÔ˘ÏÔ‡‰È, ·È‰›)

°Ú¿Êˆ Ì ˘: ñ ‚Ú¿‰˘, ‰›¯Ù˘, ÛÙ¿¯˘, ‰¿ÎÚ˘, ‰fiÚ˘, Ô͇ñ Ë Ï¤ÍË ‰¿ÎÚ˘ ‰È·ÙËÚ› ÙÔ ˘ Û fiϘ ÙȘ ÙÒÛÂȘ ÙˆÓ ‰‡Ô ·ÚÈıÌÒÓñ Ë Ï¤ÍË ‚Ú¿‰˘ Û¯ËÌ·Ù›˙ÂÈ ÁÂÓÈ΋ ÂÓÈÎÔ‡ Î·È ÙÔÓ ÏËı˘ÓÙÈÎfi Ì È

°Ú¿Êˆ ÛÂ: ñ -›Ô: Ù· ·ÚÔ͇ÙÔÓ· Ô˘ Ê·ÓÂÚÒÓÔ˘Ó ÙfiÔ (ÁÚ·Ê›Ô, ÎÔ˘Ú›Ô

Î.¿.) ñ -ËÙfi: ΢ÓËÁËÙfi, Ô‰Ô‚ÔÏËÙfi Î.¿. ñ -ÈÔ: Á¤ÏÈÔ, ÙÂÙÚ¿‰ÈÔ, ÂÛÙÈ·ÙfiÚÈÔ, Ê˘Ï¿ÎÈÔ Î.¿. Ì ÂÍ·›ÚÂÛË:

ÈÛfiÁÂÈÔ, ˘fiÁÂÈÔñ -ÚÈfi: η̷ӷÚÈfi, ÓÔÈÎÔ΢ÚÈfi Î.¿. Ì ÂÍ·›ÚÂÛË: Ì·ÁÂÈÚÂÈfiñ -Ù‹ÚÈÔ: Á˘ÌÓ·ÛÙ‹ÚÈÔ, ‰ÈηÛÙ‹ÚÈÔ Î.¿. Ì ÂÍ·›ÚÂÛË: Ì·ÚÙ‡ÚÈÔñ -›‰È: Ù·Í›‰È, ‚·Ú›‰È Î.¿. Ì ÂÍ·›ÚÂÛË: ÛÙÚ›‰È, ·ÓÙÈÎÏ›‰È,

ηڇ‰È, ÊÚ‡‰È, ÎÚÂÌ̇‰È, ¶·Ï·Ì‹‰Èñ -fiÓÈ: ÏÂÌfiÓÈ, ÙÈÌfiÓÈ Î.¿. Ì ÂÍ·›ÚÂÛË: ·ÏÒÓÈ, ΢‰ÒÓÈ Î.¿.ñ -Ù‹ÚÈ: ÔÙ‹ÚÈ, ÎÏ·‰Â˘Ù‹ÚÈ Î.¿. Ì ÂÍ·›ÚÂÛË fiÛ· ¤¯Ô˘Ó ‰Â‡ÙÂÚÔ

Û˘ÓıÂÙÈÎfi ÙË Ï¤ÍË Ù˘Ú› (.¯. ÎÂÊ·ÏÔÙ‡ÚÈ)

¡· Î·È ÌÂÚÈο ·Ú¿ÍÂÓ· Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο...

¢¢.. ∞∞ÓÓÒÒÌÌ··ÏÏ·· ÔÔ˘̆ÛÛÈÈ··ÛÛÙÙÈÈÎο¿

·) ÕÎÏÈÙ·

∞˘Ù¿ ‰ÂÓ ·ÏÏ¿˙Ô˘Ó ÔÙ¤! ¢È·ÙËÚÔ‡Ó Û fiϘÙȘ ÙÒÛÂȘ ÙËÓ ›‰È· ηٿÏËÍË. ¶ÚfiÎÂÈÙ·È Î˘Ú›ˆ˜ÁÈ· ϤÍÂȘ Ô˘ ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·È ·fi ¿ÏϘ ÁÏÒÛÛ˜.

ÙÔ ∫ÈÏΛ˜ Ë Ï·˙, Ë ÛÙ·Ú, ÙÔ ÚÂÎfiÚ, ÙÔ Î·ÏÔÚÈʤÚ, ÙÔ ÌÂÙÚfi,ÙÔ Ú·ÓÙ‚ԇ Î.¿.

Page 90: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™¯ËÌ·Ù›˙ˆ ϤÍÂȘ

92

¢ƒ∞™∆∏ƒπ√∆∏∆∞ 20 ∞ÓÙÈÁڿʈ ÛÙÔ ÙÂÙÚ¿‰Èfi ÌÔ˘ ÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Î·È Û˘ÌÏË-ÚÒÓˆ Ù· ÎÂÓ¿ Ì ÙËÓ Î·Ù¿ÏÏËÏË ¤ÎÊÚ·ÛË:

∞. √ ˘Ô˘ÚÁfi˜ ÂͤıÂÛ ÙȘ ·fi„ÂȘ ÙÔ˘ Î·È ___________ ·¿ÓÙËÛ ÛÙȘ ÂÚˆÙ‹ÛÂȘ ÙˆÓ‰ËÌÔÛÈÔÁڿʈÓ.µ. £· ÚÔÛ·ı‹ÛÔ˘Ì ӷ ¯Ù›ÛÔ˘Ì ÙËÓ Î·Ï‡‚· ÌfiÓÔÈ Ì·˜ Î·È ÂÏ›˙ˆ Ó· Ù· ηٷʤÚÔ˘ÌÂ.________ ʈӿ˙Ô˘ÌÂ Î·È ÙÔÓ ·Ù¤Ú· ÙÔ˘ ¡›ÎÔ˘, Ô˘ ͤÚÂÈ ·fi Ì·ÛÙÔڤ̷ٷ. °. ∞ÊÔ‡ ¤ÂÛ ·fi ÙÔÓ ÚÒÙÔ fiÚÔÊÔ Î·È ‰ÂÓ ¤·ı ٛÔÙ·, ¿ÏÈ _______ Ó· Ϙ.¢. ∂ÁÒ ÚÔÛ¿ıËÛ· Ó· ÙÔÓ ÌÂٷ›ۈ ÎÈ ÂΛÓÔ˜ ÌÔ˘ › _________ «ÕÛ Ì ‹Û˘¯Ô,‰Â Ì ÂӉȷʤÚÔ˘Ó ·˘Ù¿!» ÕÎÔ˘ ıÚ¿ÛÔ˜!∂. ¶ÚÔÛ·ı‹Û·Ì ӷ ÂÈÎÔÈÓˆÓ‹ÛÔ˘Ì Ì ÙËÓ _________ ΢ڛ·, ·ÏÏ¿ ‰ÂÓ Ù·Î·Ù·Ê¤Ú·ÌÂ.

ÂÓ ÏfiÁˆ, ÂÓ ·Ó¿ÁÎË, ‰fiÍ· Ùˆ £ÂÒ, › ϤÍÂÈ, ÂÓ Û˘Ó¯›·

∆‡ÔÈ ·fi Ù· ·Ú¯·›· ÂÏÏËÓÈο

√ÚÈṲ̂ÓÔÈ Ù‡ÔÈ Ù˘ ·Ú¯·›·˜ ÂÏÏËÓÈ΋˜ ‰È·ÙËÚÔ‡ÓÙ·È Î·È Û‹ÌÂÚ· Û ÌÂÚÈΤ˜ ÛÙÂÚÂfiÙ˘Â˜ÂÎÊÚ¿ÛÂȘ:

¢fiÍ· Ùˆ £ÂÒ, Â›Ì·È Î·Ï¿.∏ ÂÓ ÏfiÁˆ ΢ڛ· Â›Ó·È ·Û›ÁÓˆÛÙË ÁÈ· ÙË ÊÏ˘·Ú›· Ù˘. ∂›Ó·È ˘Ê˘Ô˘ÚÁfi˜ ·Ú¿ Ùˆ Úˆı˘Ô˘ÚÁÒ.∞˘Ùfi ¤ÁÈÓ ÂÓ ·Ô˘Û›· ÌÔ˘ ηÈ, ÂÓ Û˘Ó¯›·, ÂÍ·ÎÔÏÔ‡ıËÛÂ Ë ›‰È· ηٿÛÙ·ÛË.¶Ú¤ÂÈ Ó· ¤ÚıÂȘ ¿ÛË ı˘Û›·. ∂Ó ·Ó¿ÁÎË ¿Ú ٷ͛.ªÔ˘ › › ϤÍÂÈ: «∏ ÂÚÁ·Û›· ÛÔ˘ Â›Ó·È ¿ÚÈÛÙË».∞˘Ùfi ‰ÂÓ ¤ÁÈÓ ÂÓ ÁÓÒÛÂÈ ÌÔ˘.∂Ó ¿ÛË ÂÚÈÙÒÛÂÈ, ʤÚ ÌÔ˘ fi,ÙÈ ‚ÚÂȘ.∂ÓÙ¿ÍÂÈ, ı· ¿ˆ.∂ÓÙ¤ÏÂÈ ÊÙ¿Û·Ì ÛÙÔÓ ÚÔÔÚÈÛÌfi Ì·˜.¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ÂÚ¿Û·Ì ·›ı·Ó·.

‚) ¢ÈÏfiÎÏÈÙ· – √˘ÛÈ·ÛÙÈο Ì ·ÏÏ·Á‹Á¤ÓÔ˘˜ ÛÙÔÓ ÏËı˘ÓÙÈÎfi∞˘Ù¿ ·ÏÏ¿˙Ô˘Ó Á¤ÓÔ˜ ÛÙÔÓ ÏËı˘ÓÙÈÎfi·ÚÈıÌfi ·ÎÔÏÔ˘ıÒÓÙ·˜ ¤ÙÛÈ ‰˘Ô ÎÏ›ÛÂȘ.

Ô ‚Ú¿¯Ô˜ → ÔÈ ‚Ú¿¯ÔÈ Î·È Ù· ‚Ú¿¯È·

Ô ‰ÂÛÌfi˜ → ÔÈ ‰ÂÛÌÔ› Î·È Ù· ‰ÂÛÌ¿

Ô Î·Ófi˜ → ÔÈ Î·ÓÔ› Î·È Ù· ηӿ

Ô Ï·ÈÌfi˜ → ÔÈ Ï·ÈÌÔ› Î·È Ù· Ï·ÈÌ¿

Ô ÏfiÁÔ˜ → ÔÈ ÏfiÁÔÈ Î·È Ù· ÏfiÁÈ·

Ô ÏÔ‡ÙÔ˜ → Ù· ÏÔ‡ÙË

Ô ¯ÚfiÓÔ˜ → ÔÈ ¯ÚfiÓÔÈ Î·È Ù· ¯ÚfiÓÈ·

Ë ÓÈfiÙË → Ù· ÓÈ¿Ù· Î.¿.

GRAMMATIKH E'-ST' DHM 11-01-04 23:12 Page 92

Page 91: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

93

¢›Óˆ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜ ÁÈ· ·ÓıÚÒÔ˘˜, ˙Ò·,

Ú¿ÁÌ·Ù· Î·È Î·Ù·ÛÙ¿ÛÂȘ

EENNOOTTHHTTAA 77

∆∆ÔÔ Â››ııÂÂÙÙÔÔ

Ï·Ó‹Ù˘

ÌÈÎÚfi˜ ηٷڿÛÈÓÔ˜ ÊÈÏÈÎfi˜ fiÌÔÚÊÔ˜

··Á¿ÏÔ˜

ÎfiÎÎÈÓÔ˜ ·ÊÚÈοÓÈÎÔ˜ ÌÈÎÚfi˜ ¤Í˘ÓÔ˜

∂¶π£∂∆∞ → ∂›Ó·È ÔÈ Ï¤ÍÂȘ Ô˘ Û˘ÓÔ‰Â‡Ô˘Ó Ù· Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο ηÈÌ·˜ ϤÓ οı ÊÔÚ¿ Ò˜ ·ÎÚÈ‚Ò˜ Â›Ó·È ÙÔ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi, ‰ËÏ·‰‹ ÙÈÔÈfiÙËÙ· ‹ ȉÈfiÙËÙ· ¤¯ÂÈ.

¶Ï·Ó‹Ù˘ °Ë. ¶Ò˜ ¿Ú·Á ı·ÌÔÚÔ‡Û ηÓ›˜ Ó· ÙÔÓ

¯·Ú·ÎÙËÚ›ÛÂÈ;

∆È Â›Ó·È Ô ··Á¿ÏÔ˜ ÛÔ˘,√Ú¤ÛÙË;

2¯ + 3„ = 10

Page 92: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™™¯̄̄ËËËÌÌÌ··ÙÙ››˙̇̇̇ˆ̂ ÏϤ¤ÍÍÍÂÂÈȘ̃̃

94

À¤ÚÔ¯Ô˜ Ô ÌÔ˘Û·Î¿˜! À¤ÚÔ¯Ë Î·È Ë Û·Ó·ÎfiÈÙ·! ∞Ì! ∫·È ÙÔ ÛÔ˘‚Ï¿ÎÈ; ¢Â ÛÔ˘ Ϥˆ Ù›ÔÙ·! À¤ÚÔ¯Ô ÎÈ·˘Ùfi!ªÌÌ! øÚ·›Ô˜ Ô Ì·ÎÏ·‚¿˜! øÚ·›· Î·È Ë ÌËÏfiÈÙ·!øÚ·›Ô fï˜ Î·È ÙÔ Ú˘˙fiÁ·ÏÔ!

η¤ÏÔ

Ÿ¯È ·˘Ùfi, ÙÔÎfiÎÎÈÓÔ ı¤Ïˆ.

∞˘Ùfi Â›Ó·È ¯¿ÚÙÈÓÔ!∆È Ó· ÙÔ Î¿Óˆ;

¢ÒÛ ÌÔ˘ Ó· ‰ˆÂΛÓÔ ÙÔ „ËÏfi.

£· ·ÁÔÚ¿Ûˆ ÙÔ ÈÔ·ÎÚÈ‚fi.

∆· ›ıÂÙ· Â›Ó·È Ôχ ¯Ú‹ÛÈÌ·, ÁÈ·Ù› Ì·˜ ‚ÔËıÔ‡Ó Ó· ͯˆÚ›˙Ô˘ÌÂ Î·È Ó·Î·Ù·Ï·‚·›ÓÔ˘Ì ηχÙÂÚ· οı ÊÔÚ¿ ÁÈ· ÙÈ Â›‰Ô˘˜/ÏÔÁ‹˜ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi ÌÈÏ¿ÌÂ.

∆· ›ıÂÙ· ·›ÚÓÔ˘Ó ÙÔ Á¤ÓÔ˜ ÙˆÓ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎÒÓ Ô˘ ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙Ô˘Ó. ŒÙÛÈ ¤¯Ô˘Ó ÙÚ›·Á¤ÓË, ·ÚÛÂÓÈÎfi, ıËÏ˘Îfi Î·È Ô˘‰¤ÙÂÚÔ, Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ͯˆÚÈÛÙ¤˜ ηٷϋÍÂȘ ÙÔ Î·ı¤Ó·.

§¤ˆ Ó· ¿Úˆ ·˘Ùfi ÙÔÓÌÌ··ÎÎÚÚ‡‡ ÚÚÔÔ˙̇ ÊÈfiÁÎÔ, ÂΛÓË ÙË

ÌÌ··ÎÎÚÚÈÈ¿¿ ÁÁ··ÏÏ¿¿˙̇ÈÈ·· ÊÔ‡ÛÙ· Î·È ·˘Ùfi ÙÔÌÌÈÈÎÎÚÚfifi ÁÁÎÎÚÚÈÈ ÙÛ·ÓÙ¿ÎÈ ÁÈ· ÙÔÓ Á¿ÌÔ Ù˘¶¤Ë˜. ∞! ÃÚÂÈ¿˙ÔÌ·È ÎÈ ¤Ó· ˙¢Á¿ÚÈ

‰‰ÂÂÚÚÌÌ¿¿ÙÙÈÈÓÓ˜̃ ÌfiÙ˜ ÁÈ· ÙÔÁÚ·Ê›Ô.

√¯! ¶¿ÏÈ„ÒÓÈ·!

¶ÔÈÔ Î·¤ÏÔ ÚÔÙÈÌ¿˜,£Â›Â µÚ·Û›‰·;

Page 93: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

95

°Ú‹ÁÔÚ·! ¶‹Á·ÈÓ¤ Ù· ÛÙÔ Û›ÙÈ Ì ÙËÓ

ÚÚ¿¿ÛÛÈÈÓÓËË fiÚÙ· Î·È Ù· Í͇‡ÏÏÈÈÓÓ·· ·Ú¿ı˘Ú·. ™ÙÔ Ù¤ÏÔ˜

ÙÔ˘ ÌÌÂÂÁÁ¿¿ÏÏÔÔ˘̆ ‰ÚfiÌÔ˘, ÛÙÔÓ ·ÚÈıÌfi 32.

Δ· ÂÚÈ̤ÓÔ˘Ó!

Δ· ›ıÂÙ· ¤¯Ô˘Ó ÙÔÓ ›‰ÈÔ ·ÚÈıÌfi Î·È ÙËÓ ›‰È· ÙÒÛË Ì ٷ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο Ô˘ ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙Ô˘Ó.

Δ· ›ıÂÙ· Â›Ó·È ÌÈ· ÌÂÁ¿ÏË ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ·. °È· Ó· Ù·ÂÚÂ˘Ó‹Ûˆ ηχÙÂÚ·, ı· Ù· ¯ˆÚ›Ûˆ Û ÔÌ¿‰Â˜.

√È ÔÌ¿‰Â˜ ÙˆÓ ÂÈı¤ÙˆÓ

flÚ· Ó· ‚Úˆ ÎÈ ÂÁÒ Â›ıÂÙ· ÁÈ’ ·˘Ù¤˜ ÙȘ ÔÌ¿‰Â˜.

-Ô˜, -Ë, -Ô fiÌÔÚÊÔ˜, fiÌÔÚÊË, fiÌÔÚÊÔ

-Ô˜, -·, -Ô ˆÚ·›Ô˜, ˆÚ·›· ˆÚ·›Ô

-Ô˜, -È·, -Ô Ì¤ÙÚÈÔ˜, ̤ÙÚÈ·, ̤ÙÚÈÔ

-‡˜, -È¿, -‡ ‚·ı‡˜, ‚·ıÈ¿, ‚·ı‡

-‹˜, -È¿, -› ÛÙ·¯Ù‹˜, ÛÙ·¯ÙÈ¿, ÛÙ·¯Ù›

-˘, -·, -ÈÎÔ ÁÎÚÈÓÈ¿Ú˘, ÁÎÚÈÓÈ¿Ú·, ÁÎÚÈÓÈ¿ÚÈÎÔ

-¿˜/-˘, -Ô˘, -¿‰ÈÎÔ/ ˘Ó·Ú¿˜, ˘Ó·ÚÔ‡, ˘Ó·Ú¿‰ÈÎÔ/-Ô‡‰ÈÎÔ-Ô‡‰ÈÎÔ/-‹‰ÈÎÔ Î·‚Á·Ù˙‹˜, η‚Á·Ù˙Ô‡, η‚Á·Ù˙‹‰ÈÎÔ

-ˆÓ, -Ô˘Û·, -ÔÓ ÂӉȷʤڈÓ, ÂӉȷʤÚÔ˘Û·, ÂӉȷʤÚÔÓ

-ˆÓ/-ÔÓ·˜, -ÔÓ Â˘ÁÓÒ̈Ó, ¢ÁÓÒ̈Ó, ¢ÁÓÒÌÔÓ

-˘˜, -›·, -‡ ¢ı‡˜, ¢ı›·, ¢ı‡

-˘, -˘, -˜ ·ÎÚÈ‚‹˜, ·ÎÚÈ‚‹˜, ·ÎÚÈ‚¤˜

Ôχ˜, ÔÏÏ‹, Ôχ

GRAMMATIKH E'-ST' DHM 24-05-04 01:20 Page 95

Page 94: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™™¯̄̄ËËËÌÌÌ··ÙÙ››˙̇̇̇ˆ̂ ÏϤ¤ÍÍÍÂÂÈȘ̃̃

96

77..11 KKÏÏ››ÛÛËË ÂÂÈÈıı¤¤ÙÙˆ̂ÓÓ

∞∞.. ∂∂››ııÂÂÙÙ·· ÛÛÂÂ --ÔÔ˜̃,, --ËË//--··,, --ÔÔ

∂›Ó·È ÙfiÛÔ fiÌÔÚÊÔ˜.ªÂ Ì¿Á„·Ó Ù· Ì¿ÙÈ· ÙÔ˘ fiÌÔÚÊÔ˘ µÚ·Û›‰·.£· Û˘Ó·ÓÙ‹Ûˆ ÙÔÓ fiÌÔÚÊÔ µÚ·Û›‰·.

√È fiÌÔÚÊÔÈ ¿ÓÙÚ˜ ¿ÓÙ· Ì ÁÔËÙ‡ԢÓ. ªÔ˘ ·Ú¤ÛÔ˘Ó Ù· Ì¿ÙÈ· ÙˆÓ fiÌÔÚÊˆÓ ·ÓÙÚÒÓ.£· ʇÁˆ Ì·ÎÚÈ¿ ·fi ÙÔ˘˜ fiÌÔÚÊÔ˘˜ ¿ÓÙÚ˜.

√Ó. Ô fiÌÔÚÊÔ˜ Ë fiÌÔÚÊË ÙÔ fiÌÔÚÊÔ

°ÂÓ. ÙÔ˘ fiÌÔÚÊÔ˘ Ù˘ fiÌÔÚÊ˘ ÙÔ˘ fiÌÔÚÊÔ˘

∞ÈÙ. ÙÔÓ fiÌÔÚÊÔ ÙËÓ fiÌÔÚÊË ÙÔ fiÌÔÚÊÔ

∫Ï. – fiÌÔÚÊ – fiÌÔÚÊË – fiÌÔÚÊÔ

∂ÓÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

√Ó. ÔÈ fiÌÔÚÊÔÈ ÔÈ fiÌÔÚʘ Ù· fiÌÔÚÊ·

°ÂÓ. ÙˆÓ fiÌÔÚÊˆÓ ÙˆÓ fiÌÔÚÊˆÓ ÙˆÓ fiÌÔÚʈÓ

∞ÈÙ. ÙÔ˘˜ fiÌÔÚÊÔ˘˜ ÙȘ fiÌÔÚʘ Ù· fiÌÔÚÊ·

∫Ï. – fiÌÔÚÊÔÈ – fiÌÔÚʘ – fiÌÔÚÊ·

¶ÏËı˘ÓÙÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

ŒÙÛÈ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È Ù·:

ÂχıÂÚÔ˜, ¿ÚÚˆÛÙÔ˜, ¿Û¯ËÌÔ˜, Ú¿ÛÈÓÔ˜, ˘¿ÎÔ˘Ô˜, ¤Í˘ÓÔ˜, ÊÚfiÓÈÌÔ˜, ‹Û˘¯Ô˜, ¿ÓÂÙÔ˜, ‹ÌÂÚÔ˜, ÂÈΛӉ˘ÓÔ˜, ¯ÂÈ̈ÓÈ¿ÙÈÎÔ˜ Î.¿.

Page 95: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂∂¡¡¡¡¡¡¡¡√√√√√√√∆∆∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∏∏∏∏∏∏∆∆∆∆∆∆∆∞∞∞∞∞∞ 7777777:::::: ¢¢¢¢¢¢››››¢›ÓÓÓˆ̂̂̂̂ ÂÂÚÚÚÚÈÈÈÈÈÛÛÛÛÛfififiÙÙÂÂÚÚÚÚ˜̃̃̃ ÏËÚÔÊÔڛ˜ ÁÈ· ·ÓıÚÒÔ˘˜...

97

∂›Ó·È ÙfiÛÔ ˆÚ·›· ̤ڷ! Ÿ,ÙÈ Ú¤ÂÈ ÁÈ· Ô‰fiÛÊ·ÈÚÔ.§›ÁÔÈ ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ÂÎÙÈÌ‹ÛÔ˘Ó ÙËÓ ·Í›· ÌÈ·˜ ˆÚ·›·˜ ̤ڷ˜.¢‡ÛÎÔÏ· ı· Í·Ó·‚Úԇ̠٤ÙÔÈ· ˆÚ·›· ̤ڷ ̘ ÛÙÔÓ¯ÂÈÌÒÓ·.

√È ˆÚ·›Â˜ ̤Ú˜ ÙÔ˘ ¯ÂÈÌÒÓ· Â›Ó·È ÌÂÙÚË̤Ó˜. ªÂÙ¿, ¯·Ï¿ÂÈ Ô Î·ÈÚfi˜ Î·È Ì¤ÓÔ˘Ì Ì ÙËÓ ·Ó¿ÌÓËÛË

ÙˆÓ ˆÚ·›ˆÓ ÛÙÈÁÌÒÓ Ù˘ Ïȷο‰·˜ Î·È ÂÚÈ̤ÓÔ˘Ì ͷӿ ÙȘ ˆÚ·›Â˜ ̤Ú˜.

√Ó. Ô ˆÚ·›Ô˜ Ë ˆÚ·›· ÙÔ ˆÚ·›Ô

°ÂÓ. ÙÔ˘ ˆÚ·›Ô˘ Ù˘ ˆÚ·›·˜ ÙÔ˘ ˆÚ·›Ô˘

∞ÈÙ. ÙÔÓ ˆÚ·›Ô ÙËÓ ˆÚ·›· ÙÔ ˆÚ·›Ô

∫Ï. – ˆÚ·›Â – ˆÚ·›· – ˆÚ·›Ô

∂ÓÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

√Ó. ÔÈ ˆÚ·›ÔÈ ÔÈ ˆÚ·›Â˜ Ù· ˆÚ·›·

°ÂÓ. ÙˆÓ ˆÚ·›ˆÓ ÙˆÓ ˆÚ·›ˆÓ ÙˆÓ ˆÚ·›ˆÓ

∞ÈÙ. ÙÔ˘˜ ˆÚ·›Ô˘˜ ÙȘ ˆÚ·›Â˜ Ù· ˆÚ·›·

∫Ï. – ˆÚ·›ÔÈ – ˆÚ·›Â˜ – ˆÚ·›·

¶ÏËı˘ÓÙÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

ŒÙÛÈ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È Ù·:

¿ÁÚÈÔ˜, ¿‰ÂÈÔ˜, Á·Ï¿˙ÈÔ˜, ÁÂÏÔ›Ô˜, fiÚıÈÔ˜, ÛȉÂÚ¤ÓÈÔ˜, fiÌÔÈÔ˜, ·ÈÒÓÈÔ˜, ·ÛË̤ÓÈÔ˜, ‚Ô˘Ó›ÛÈÔ˜, ÂÈÙ‹‰ÂÈÔ˜ Î.¿.

¢ƒ∞™∆∏ƒπ√∆∏∆∞ 22 °Ú¿Êˆ ÌÈ· ÈÛÙÔÚÈԇϷ Ì ÙË ÊÚ¿ÛË «·Ú¿ÍÂÓÔ˜ ·ÚÈÔ˜» ¯ÚËÛÈ-ÌÔÔÈÒÓÙ·˜ ÔÏÏÔ‡˜ ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎÔ‡˜ Ù‡Ô˘˜ ·˘Ù‹˜ Ù˘ ÊÚ¿Û˘.

Page 96: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™™¯̄̄ËËËÌÌÌ··ÙÙ››˙̇̇̇ˆ̂ ÏϤ¤ÍÍÍÂÂÈȘ̃̃

98

µµ.. ∂∂››ııÂÂÙÙ·· ÛÛÂÂ --ÔÔ˜̃,, --ÈÈ··,, --ÔÔ

√ ̤ÙÚÈÔ˜ ηʤ˜ Â›Ó·È ÙÔ ·Á·Ë̤ÚÔ ÚfiÊËÌ·ÙˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ.∆Ô „‹ÛÈÌÔ ÙÔ˘ ̤ÙÚÈÔ˘ ηʤ Â›Ó·È Ù¤¯ÓË.Èڛ˜ ̤ÙÚÈÔ ÂÏÏËÓÈÎfi ‰ÂÓ Î˘Ï¿ Ë Ì¤Ú·, ϤÓÂÔÏÏÔ›.

√È Ì¤ÙÚÈÔÈ Î·Ê¤‰Â˜ Â›Ó·È Ë ÛÂÛÈ·ÏÈÙ¤ ÙÔ˘ Î˘Ú °ÈÒÚÁË.

∆ÔÓ ÔÓÔÌ¿˙Ô˘Ó «Ì¿ÛÙÔÚ·» ÙˆÓ Ì¤ÙÚȈÓηʤ‰ˆÓ.

∫˘Ú °ÈÒÚÁË! ÕÛ ÁÈ· Ï›ÁÔ ÙÔ˘˜ ̤ÙÚÈÔ˘˜ ηÈÈ¿Û ‰‡Ô ÏÔ˘ÎÔ‡ÌÈ·!

√Ó. Ô Ì¤ÙÚÈÔ˜ Ë Ì¤ÙÚÈ· ÙÔ Ì¤ÙÚÈÔ

°ÂÓ. ÙÔ˘ ̤ÙÚÈÔ˘ Ù˘ ̤ÙÚÈ·˜ ÙÔ˘ ̤ÙÚÈÔ˘

∞ÈÙ. ÙÔÓ Ì¤ÙÚÈÔ ÙË Ì¤ÙÚÈ· ÙÔ Ì¤ÙÚÈÔ

∫Ï. – ̤ÙÚÈ – ̤ÙÚÈ· – ̤ÙÚÈÔ

∂ÓÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

√Ó. ÔÈ Ì¤ÙÚÈÔÈ ÔÈ Ì¤ÙÚȘ Ù· ̤ÙÚÈ·

°ÂÓ. ÙˆÓ Ì¤ÙÚÈˆÓ ÙˆÓ Ì¤ÙÚÈˆÓ ÙˆÓ Ì¤ÙÚȈÓ

∞ÈÙ. ÙÔ˘˜ ̤ÙÚÈÔ˘˜ ÙȘ ̤ÙÚȘ Ù· ̤ÙÚÈ·

∫Ï. – ̤ÙÚÈÔÈ – ̤ÙÚȘ – ̤ÙÚÈ·

¶ÏËı˘ÓÙÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

ŒÙÛÈ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È Ù·:

ÊÚ¤ÛÎÔ˜, ÂÏ·ÊÚfi˜, ÁÓˆÛÙÈÎfi˜, ¢ÁÂÓÈÎfi˜, ıËÏ˘Îfi˜, Í·Óıfi˜, ηÎfi˜, Ì·Ï·Îfi˜,ÓËÛÙÈÎfi˜, ÁÏ˘Îfi˜ Î.¿.

Page 97: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

99

√ ‚·ı‡˜ ÔÙ·Ìfi˜ Î˘Ï¿ÂÈ ‹Û˘¯· ̤¯ÚÈ ÙȘ ·ÎÙ¤˜ Ù˘ı¿Ï·ÛÛ·˜.∆· ÓÂÚ¿ ÙÔ˘ ‚·ıÈÔ‡ ÔÙ·ÌÔ‡ ÌÂٷʤÚÔ˘Ó ¯ÒÌ·Ù· ηÈÚ›˙˜ ‰¤ÓÙÚˆÓ.√È Ù·ÍȉÈÒÙ˜ ‚Ï¤Ô˘Ó ÙÔÓ ‚·ı‡ ÔÙ·Ìfi ·fi „ËÏ¿ ηȷÔÏ·Ì‚¿ÓÔ˘Ó ÙÔ ı¤·Ì·.

√È ‚·ıÈÔ› ÔÙ·ÌÔ› fï˜ ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ʤÚÔ˘Ó Î·Ù·ÛÙÚÔÊ‹ÙÔÓ ¯ÂÈÌÒÓ·.

∏ ‰‡Ó·ÌË ÙˆÓ ÓÂÚÒÓ ÙˆÓ ‚·ıÈÒÓ ÔÙ·ÌÒÓ Â›Ó·È ÙÂÚ¿ÛÙÈ·.∏ ∂ÏÏ¿‰· ‰ÂÓ ¤¯ÂÈ ÔÏÏÔ‡˜ ‚·ıÈÔ‡˜ ÔÙ·ÌÔ‡˜.

√Ó. Ô ‚·ı‡˜ Ë ‚·ıÈ¿ ÙÔ ‚·ı‡

°ÂÓ. ÙÔ˘ ‚·ıÈÔ‡ / ÙÔ˘ ‚·ı‡ Ù˘ ‚·ıÈ¿˜ ÙÔ˘ ‚·ıÈÔ‡ / ÙÔ˘ ‚·ı‡

∞ÈÙ. ÙÔÓ ‚·ı‡ ÙË ‚·ıÈ¿ ÙÔ ‚·ı‡

∫Ï. – ‚·ı‡ – ‚·ıÈ¿ – ‚·ı‡

∂ÓÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

√Ó. ÔÈ ‚·ıÈÔ› ÔÈ ‚·ıȤ˜ Ù· ‚·ıÈ¿

°ÂÓ. ÙˆÓ ‚·ıÈÒÓ ÙˆÓ ‚·ıÈÒÓ ÙˆÓ ‚·ıÈÒÓ

∞ÈÙ. ÙÔ˘˜ ‚·ıÈÔ‡˜ ÙȘ ‚·ıȤ˜ Ù· ‚·ıÈ¿

∫Ï. – ‚·ıÈÔ› – ‚·ıȤ˜ – ‚·ıÈ¿

¶ÏËı˘ÓÙÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

ŒÙÛÈ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È Ù·:

ÂÏ·ÊÚ‡˜, ‚·Ú‡˜, Ì·ÎÚ‡˜, ·¯‡˜, Ï·Ù‡˜, Ê·Ú‰‡˜, ÙÚ·¯‡˜ Î.¿.

°°.. ∂∂››ııÂÂÙÙ·· ÛÛ --‡‡˜̃,, --ÈÈ¿¿,, --‡‡

√ÚÈṲ̂ӷ ·fi ·˘Ù¿ Ù· ›ıÂÙ· Û¯ËÌ·Ù›˙ÔÓÙ·È fiˆ˜ Ù· ›-ıÂÙ· Û -‡˜, -›·, -‡ (‚Ï. ÂÓfiÙËÙ· 7.1 ∏) Û ›ÛËÌÔ ‡ÊÔ˜.

GRAMMATIKH E'-ST' DHM 11-01-04 23:13 Page 99

Page 98: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™™¯̄̄ËËËÌÌÌ··ÙÙ››˙̇̇̇ˆ̂ ÏϤ¤ÍÍÍÂÂÈȘ̃̃

100

ŒÓ·˜ ÛÙ·¯Ù‹˜ Û·ÏÔ˜ ̋ΠÛÙËÓ ·˘Ï‹ Ì·˜.∆Ô fi‰È ÙÔ˘ ÛÙ·¯Ù‹ Û·ÏÔ˘ Â›Ó·È ÏËÁˆÌ¤ÓÔ.∫¿ÔÈÔ˜ ¤¯·Û ÙÔÓ ÛÙ·¯Ù‹ Û·ÏÔ ÙÔ˘.

√È ÛÙ·¯ÙÈÔ› Û·ÏÔÈ ‰ÂÓ Â›Ó·È Û¿ÓÈÔÈ.∆Ô ¯ÚÒÌ· ÙˆÓ ÛÙ·¯ÙÈÒÓ ÛÎ‡ÏˆÓ ÙÔ‡˜ ͯˆÚ›˙ÂÈ.

√È Ê›ÏÔÈ ÌÔ˘ ı¤ÏÔ˘Ó ÎÈ ·˘ÙÔ› Ó· ¤¯Ô˘Ó ÛÙ·¯ÙÈÔ‡˜ Û·ÏÔ˘˜.

√Ó. Ô ÛÙ·¯Ù‹˜ Ë ÛÙ·¯ÙÈ¿ ÙÔ ÛÙ·¯Ù›

°ÂÓ. ÙÔ˘ ÛÙ·¯Ù‹ / ÙÔ˘ ÛÙ·¯ÙÈÔ‡ Ù˘ ÛÙ·¯ÙÈ¿˜ ÙÔ˘ ÛÙ·¯ÙÈÔ‡

∞ÈÙ. ÙÔÓ ÛÙ·¯Ù‹ ÙË ÛÙ·¯ÙÈ¿ ÙÔ ÛÙ·¯Ù›

∫Ï. – ÛÙ·¯Ù‹ – ÛÙ·¯ÙÈ¿ – ÛÙ·¯Ù›

∂ÓÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

√Ó. ÔÈ ÛÙ·¯ÙÈÔ› ÔÈ ÛÙ·¯ÙȤ˜ Ù· ÛÙ·¯ÙÈ¿

°ÂÓ. ÙˆÓ ÛÙ·¯ÙÈÒÓ ÙˆÓ ÛÙ·¯ÙÈÒÓ ÙˆÓ ÛÙ·¯ÙÈÒÓ

∞ÈÙ. ÙÔ˘˜ ÛÙ·¯ÙÈÔ‡˜ ÙȘ ÛÙ·¯ÙȤ˜ Ù· ÛÙ·¯ÙÈ¿

∫Ï. – ÛÙ·¯ÙÈÔ› – ÛÙ·¯ÙȤ˜ – ÛÙ·¯ÙÈ¿

¶ÏËı˘ÓÙÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

ŒÙÛÈ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È Ù·: ‚˘ÛÛÈÓ‹˜, ı·Ï·ÛÛ‹˜, ηÊÂÙ‹˜, ÎÂÚ·Ìȉ‹˜, ÙÚÈ·ÓÙ·Ê˘ÏÏ‹˜, ¯Ú˘Û·Ê‹˜ Î.¿.

¢ƒ∞™∆∏ƒπ√∆∏∆∞ 23 •·Ó·Áڿʈ ÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÛÙÔ ÙÂÙÚ¿‰Èfi ÌÔ˘ ¯ÚË-ÛÈÌÔÔÈÒÓÙ·˜ ηٿÏÏËÏ· ›ıÂÙ· ·fi ÙÔ ·Ú·ÏÏËÏfiÁÚ·ÌÌÔ, fiˆ˜ÛÙÔ ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·.

™˘Ó¿ÓÙËÛ·Ó ¤Ó·Ó ÔÙ·Ìfi. → ™˘Ó¿ÓÙËÛ·Ó ¤Ó·Ó Ï·Ù‡ ÔÙ·Ìfi.1. ŒÊ·Á·Ó ¤Ó· Á‡̷.2. £· ˙ˆÁڷʛۈ ÌÈ· ·ÁÂÏ¿‰·.3. ∫Ô˘‚¿ÏËÛ ÙȘ Û·ÎԇϘ.4. ∞ÁfiÚ·Û ¤Ó· Ô˘Î¿ÌÈÛÔ.5. £· οӈ ¤Ó· Ù·Í›‰È.

‚·Ú‡˜, ÂÏ·ÊÚ‡˜, Ì·ÎÚ‡˜, ·¯‡˜, Ï·Ù‡˜, Ê·Ú‰‡˜

¢¢.. ∂∂››ııÂÂÙÙ·· ÛÛ --‹‹˜̃,, --ÈÈ¿¿,, --››

ªÂÚÈο ›ıÂÙ· Û -˘ Û¯ËÌ·Ù›˙Ô˘Ó Î·È ¿ÎÏÈÙÔ Ù‡Ô Û -›:.¯. Ë ÔÚÙÔηϛ ÊÔ‡ÛÙ·, Ô ‚˘ÛÛÈÓ› ÙÔ›¯Ô˜

Page 99: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂∂¡¡¡¡¡¡¡¡√√√√√√√∆∆∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∏∏∏∏∏∏∆∆∆∆∆∆∆∞∞∞∞∞∞ 7777777:::::: ¢¢¢¢¢¢››››¢›ÓÓÓˆ̂̂̂̂ ÂÂÚÚÚÚÈÈÈÈÈÛÛÛÛÛfififiÙÙÂÂÚÚÚÚ˜̃̃̃ ÏËÚÔÊÔڛ˜ ÁÈ· ·ÓıÚÒÔ˘˜...

101

∂∂.. ∂∂››ııÂÂÙÙ·· ÛÛ --ˢ̃,, --··,, --ÈÈÎÎÔÔ

√ Í¿‰ÂÚÊfi˜ ÌÔ˘, Ô˘ Â›Ó·È ¤ÓÙ ¯ÚÔÓÒÓ, Â›Ó·È ÁÎÚÈÓÈ¿Ú˘.∏ Û˘Ó‹ıÂÈ· ÙÔ˘ ÁÎÚÈÓÈ¿ÚË Â›Ó·È Ó· ÁÎÚÈÓÈ¿˙ÂÈ Û˘Ó¤¯ÂÈ·.∫·Ó¤Ó· ·È‰› ‰Â ı¤ÏÂÈ Ó· ·›˙ÂÈ Ì ÙÔÓ Í¿‰ÂÚÊfi ÌÔ˘ ÙÔÓÁÎÚÈÓÈ¿ÚË.

√È ÁÎÚÈÓÈ¿Úˉ˜ οÓÔ˘Ó Î·È ÙË ‰È΋ ÙÔ˘˜ ˙ˆ‹ ‰‡ÛÎÔÏË.∏ Û˘Ó‹ıÂÈ· ÙˆÓ ÁÎÚÈÓÈ¿ÚˉˆÓ Ó· ÁÎÚÈÓÈ¿˙Ô˘Ó Ì ÙÔ ·Ú·ÌÈÎÚfi

Â›Ó·È ÂÓÔ¯ÏËÙÈ΋.°È’ ·˘Ùfi ÎÈ ÂÁÒ ·ÔʇÁˆ ÙÔ˘˜ ÁÎÚÈÓÈ¿Úˉ˜.

ŒÙÛÈ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È Ù·:

ÙÂ̤Ï˘, ÙÛÈÁÎÔ‡Ó˘, ˙ËÏÈ¿Ú˘, ÎÏ·„È¿Ú˘, ÂÈÛÌ·Ù¿Ú˘, ÊÔ‚ËÙÛÈ¿Ú˘,ÎÔÓÙÔ‡Ï˘, ÌÈÎÚÔ‡Ï˘, ÊÙˆ¯Ô‡Ï˘, ÎÔ˘ÙÛÔÌfiÏ˘ Î.¿.

¢ƒ∞™∆∏ƒπ√∆∏∆∞ 24 ∞ÓÙÈÁڿʈ ÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÛÙÔ ÙÂÙÚ¿‰Èfi ÌÔ˘ Û˘ÌÏË-ÚÒÓÔÓÙ·˜ ÙȘ ÛˆÛÙ¤˜ ηٷϋÍÂȘ ÙˆÓ ÂÈı¤ÙˆÓ.

∞ÁfiÚ·Û· ¤Ó· ÛÙ·¯Ù.... ·˘ÙÔΛÓËÙÔ.ªÂÚÈο Û΢ÏÈ¿ Â›Ó·È Î·ÊÂÙ.…ªÔ˘ ¯¿ÚÈÛ ÌÈ· ÔÚÙÔηÏÈ... ÁÚ·‚¿Ù·.£· ¿Úˆ ¤Ó· ÙÚÈ·ÓÙ·Ê˘ÏÏ.... ÊfiÚÂÌ·.

∏ ∂ϤÓË ÊÔÚ¿ÂÈ ¿ÓÙ· ÌÈ· ı·Ï·ÛÛ..È¿.. ÎÔÚ‰¤Ï· ÛÙ· Ì·ÏÏÈ¿.

√Ó. Ô ÁÎÚÈÓÈ¿Ú˘ Ë ÁÎÚÈÓÈ¿Ú· ÙÔ ÁÎÚÈÓÈ¿ÚÈÎÔ

°ÂÓ. ÙÔ˘ ÁÎÚÈÓÈ¿ÚË Ù˘ ÁÎÚÈÓÈ¿Ú·˜ ÙÔ˘ ÁÎÚÈÓÈ¿ÚÈÎÔ˘

∞ÈÙ. ÙÔÓ ÁÎÚÈÓÈ¿ÚË ÙËÓ ÁÎÚÈÓÈ¿Ú· ÙÔ ÁÎÚÈÓÈ¿ÚÈÎÔ

∫Ï. – ÁÎÚÈÓÈ¿ÚË – ÁÎÚÈÓÈ¿Ú· – ÁÎÚÈÓÈ¿ÚÈÎÔ

∂ÓÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

√Ó. ÔÈ ÁÎÚÈÓÈ¿Úˉ˜ ÔÈ ÁÎÚÈÓÈ¿Ú˜ Ù· ÁÎÚÈÓÈ¿ÚÈη

°ÂÓ. ÙˆÓ ÁÎÚÈÓÈ¿ÚˉˆÓ – ÙˆÓ ÁÎÚÈÓÈ¿ÚÈΈÓ

∞ÈÙ. ÙÔ˘˜ ÁÎÚÈÓÈ¿Úˉ˜ ÙȘ ÁÎÚÈÓÈ¿Ú˜ Ù· ÁÎÚÈÓÈ¿ÚÈη

∫Ï. – ÁÎÚÈÓÈ¿Úˉ˜ – ÁÎÚÈÓÈ¿Ú˜ – ÁÎÚÈÓÈ¿ÚÈη

¶ÏËı˘ÓÙÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

Page 100: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™™¯̄̄ËËËÌÌÌ··ÙÙ››˙̇̇̇ˆ̂ ÏϤ¤ÍÍÍÂÂÈȘ̃̃

102

™™∆∆.. ∂∂››ııÂÂÙÙ·· ÛÛ --¿¿˜̃//‹‹˜̃,, --ÔÔ‡‡,, --¿¿‰‰ÈÈÎÎÔÔ//--ÔÔ‡‡‰‰ÈÈÎÎÔÔ//--‹‹‰‰ÈÈÎÎÔÔ

√ ·‰ÂÏÊfi˜ ÌÔ˘ Â›Ó·È ˘Ó·Ú¿˜.√ ‡ÓÔ˜ Â›Ó·È Ë ·fiÏ·˘ÛË ÙÔ˘ ˘Ó·Ú¿.∂›Ó·È ‰‡ÛÎÔÏÔ Ó· ͢ӋÛÂȘ ÙÔÓ ˘Ó·Ú¿.

√È ˘Ó·Ú¿‰Â˜ ÎÔÈÌÔ‡ÓÙ·È Û˘Ó¤¯ÂÈ·.∆· fiÓÂÈÚ· ÙˆÓ ˘Ó·Ú¿‰ˆÓ Â›Ó·È ÁÏ˘Î¿.

∆Ô˘˜ ‚·Ú¤ıËη ÙÔ˘˜ ˘Ó·Ú¿‰Â˜!

ŒÙÛÈ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È Ù·:

Û -¿˜: ·Ú·Ì˘ı¿˜, Ê·Á¿˜, ÔÏ˘ÏÔÁ¿˜, ÎÔÈÏ·Ú¿˜, ʈӷÎÏ¿˜, ÏÔÁ¿˜ Î.¿.Û -‹˜: ÌÂÚ·ÎÏ‹˜, ÌÂÏ·Ï‹˜, η‚Á·Ù˙‹˜ Î.¿.

¢ƒ∞™∆∏ƒπ√∆∏∆∞ 25 ¶·›ÚÓˆ ÎÔÌÌ·Ù¿ÎÈ· ·fi ÙÔ ·Ú·ÏÏËÏfiÁÚ·ÌÌÔ Î·È ÙÔ ÙÂÙÚ¿ÁˆÓÔÎ·È Û¯ËÌ·Ù›˙ˆ fiÛ˜ ϤÍÂȘ ÌÔÚÒ.

-Ï·›Ì˘-Ì¿ÏÏ˘-Ì¿Ù˘-̇Ù˘-fi‰Ë˜-ÊÚ‡‰Ë˜-¯¤Ú˘

ÎÔÓÙÔ-Ì·ÎÚ˘-Ì·ÎÚÔ-„ËÏÔ-ÎÔ˘ÙÛÔ-·ÓÔȯÙÔ-Í·ÓıÔ-ÛÁÔ˘ÚÔ-

√Ó. Ô ˘Ó·Ú¿˜ Ë ˘Ó·ÚÔ‡ ÙÔ ˘Ó·Ú¿‰ÈÎÔ

°ÂÓ. ÙÔ˘ ˘Ó·Ú¿ Ù˘ ˘Ó·ÚÔ‡˜ ÙÔ˘ ˘Ó·Ú¿‰ÈÎÔ˘

∞ÈÙ. ÙÔÓ ˘Ó·Ú¿ ÙËÓ ˘Ó·ÚÔ‡ ÙÔ ˘Ó·Ú¿‰ÈÎÔ

∫Ï. – ˘Ó·Ú¿ – ˘Ó·ÚÔ‡ – ˘Ó·Ú¿‰ÈÎÔ

∂ÓÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

√Ó. ÔÈ ˘Ó·Ú¿‰Â˜ ÔÈ ˘Ó·ÚÔ‡‰Â˜ Ù· ˘Ó·Ú¿‰Èη

°ÂÓ. ÙˆÓ ˘Ó·Ú¿‰ˆÓ ÙˆÓ ˘Ó·ÚÔ‡‰ˆÓ ÙˆÓ ˘Ó·Ú¿‰ÈΈÓ

∞ÈÙ. ÙÔ˘˜ ˘Ó·Ú¿‰Â˜ ÙȘ ˘Ó·ÚÔ‡‰Â˜ Ù· ˘Ó·Ú¿‰Èη

∫Ï. – ˘Ó·Ú¿‰Â˜ – ˘Ó·ÚÔ‡‰Â˜ – ˘Ó·Ú¿‰Èη

¶ÏËı˘ÓÙÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

Page 101: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂∂¡¡¡¡¡¡¡¡√√√√√√√∆∆∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∏∏∏∏∏∏∆∆∆∆∆∆∆∞∞∞∞∞∞ 7777777:::::: ¢¢¢¢¢¢››››¢›ÓÓÓˆ̂̂̂̂ ÂÂÚÚÚÚÈÈÈÈÈÛÛÛÛÛfififiÙÙÂÂÚÚÚÚ˜̃̃̃ ÏËÚÔÊÔڛ˜ ÁÈ· ·ÓıÚÒÔ˘˜...

103

ŒÙÛÈ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È: ÚˆÙ‡ˆÓ, ‰Â˘ÙÂÚ‡ˆÓ, ̤ÏψÓ, ÂÔÙ‡ˆÓ, ˘¿Ú¯ˆÓ, ÊϤÁˆÓ, ›ÁˆÓ Î.¿.

√Ó. Ô ÂÓ‰È·Ê¤ÚˆÓ Ë ÂӉȷʤÚÔ˘Û· ÙÔ ÂӉȷʤÚÔÓ

°ÂÓ. ÙÔ˘ ÂӉȷʤÚÔÓÙÔ˜ Ù˘ ÂӉȷʤÚÔ˘Û·˜ ÙÔ˘ ÂӉȷʤÚÔÓÙÔ˜

∞ÈÙ. ÙÔÓ ÂӉȷʤÚÔÓÙ· ÙËÓ ÂӉȷʤÚÔ˘Û· ÙÔ ÂӉȷʤÚÔÓ

∫Ï. – – –

∂ÓÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

√Ó. ÔÈ ÂӉȷʤÚÔÓÙ˜ ÔÈ ÂӉȷʤÚÔ˘Û˜ Ù· ÂӉȷʤÚÔÓÙ·

°ÂÓ. ÙˆÓ ÂӉȷÊÂÚfiÓÙˆÓ ÙˆÓ ÂӉȷÊÂÚÔ˘ÛÒÓ ÙˆÓ ÂӉȷÊÂÚfiÓÙˆÓ

∞ÈÙ. ÙÔ˘˜ ÂӉȷʤÚÔÓÙ˜ ÙȘ ÂӉȷʤÚÔ˘Û˜ Ù· ÂӉȷʤÚÔÓÙ·

∫Ï. – – –

¶ÏËı˘ÓÙÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

ŒÙÛÈ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È: ‰ÂÈÛȉ·›ÌˆÓ, ·ÁÓÒ̈Ó, ·ÏÏfiÊÚˆÓ

√Ó. Ô Â˘ÁÓÒ̈Ó/-ÔÓ·˜ Ë Â˘ÁÓÒÌˆÓ ÙÔ Â˘ÁÓÒÌÔÓ

°ÂÓ. ÙÔ˘ ¢ÁÓÒÌÔÓÔ˜/-ÔÓ· Ù˘ ¢ÁÓÒÌÔÓÔ˜ ÙÔ˘ ¢ÁÓÒÌÔÓÔ˜

∞ÈÙ. ÙÔÓ Â˘ÁÓÒÌÔÓ· ÙËÓ Â˘ÁÓÒÌÔÓ· ÙÔ Â˘ÁÓÒÌÔÓ

∫Ï. – – –

∂ÓÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

√Ó. ÔÈ Â˘ÁÓÒÌÔÓ˜ ÔÈ Â˘ÁÓÒÌÔÓ˜ Ù· ¢ÁÓÒÌÔÓ·

°ÂÓ. ÙˆÓ Â˘ÁÓˆÌfiÓˆÓ ÙˆÓ Â˘ÁÓˆÌfiÓˆÓ ÙˆÓ Â˘ÁÓˆÌfiÓˆÓ

∞ÈÙ. ÙÔ˘˜ ¢ÁÓÒÌÔÓ˜ ÙȘ ¢ÁÓÒÌÔÓ˜ Ù· ¢ÁÓÒÌÔÓ·

∫Ï. – – –

¶ÏËı˘ÓÙÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

∑∑.. ∂∂››ııÂÂÙÙ·· ÛÛ --ˆ̂ÓÓ,, --ÔÔ‡‡ÛÛ··,, --ÔÔÓÓ Îη·ÈÈ ÛÛ --ˆ̂ÓÓ//--ÔÔÓÓ··˜̃,, --ÔÔÓÓ

µÚ‹Î· Î·È ÔÚÈṲ̂ӷ Ôχ ÂӉȷʤÚÔÓÙ· ›ıÂÙ·!¶ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·È ·fi ÌÂÙÔ¯¤˜ Ù˘ ·Ú¯·›·˜ ÂÏÏËÓÈ΋˜.

Page 102: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™™¯̄̄ËËËÌÌÌ··ÙÙ››˙̇̇̇ˆ̂ ÏϤ¤ÍÍÍÂÂÈȘ̃̃

104

√Ó. Ô Â˘ı‡˜ Ë Â˘ı›· ÙÔ Â˘ı‡

°ÂÓ. ÙÔ˘ ¢ı¤Ô˜ Ù˘ ¢ı›·˜ ÙÔ˘ ¢ı¤Ô˜

∞ÈÙ. ÙÔÓ Â˘ı‡ ÙËÓ Â˘ı›· ÙÔ Â˘ı‡

∫Ï. – ¢ı‡ – ¢ı›· – ¢ı‡

∂ÓÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

√Ó. ÔÈ Â˘ı›˜ ÔÈ Â˘ı›˜ Ù· ¢ı¤·

°ÂÓ. ÙˆÓ Â˘ı¤ˆÓ ÙˆÓ Â˘ıÂÈÒÓ ÙˆÓ Â˘ı¤ˆÓ

∞ÈÙ. ÙÔ˘˜ ¢ı›˜ ÙȘ ¢ı›˜ Ù· ¢ı¤·

∫Ï. – ¢ı›˜ – ¢ı›˜ – ¢ı¤·

¶ÏËı˘ÓÙÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

∏∏.. ∂∂››ııÂÂÙÙ·· ÛÛ --‡‡˜̃,, --››··,, --‡‡ Îη·ÈÈ ÛÛ --ˢ̃,, --˜̃

µÚ‹Î· ÎÈ ¿ÏÏ· ›ıÂÙ·! ∫È ·˘Ù¿ Û¯ËÌ·Ù›˙ÔÓÙ·Èfiˆ˜ ÛÙ· ·Ú¯·›· ÂÏÏËÓÈο.

√Ó. Ô/Ë ·ÎÚÈ‚‹˜ ÙÔ ·ÎÚÈ‚¤˜

°ÂÓ. ÙÔ˘/Ù˘ ·ÎÚÈ‚Ô‡˜ ÙÔ˘ ·ÎÚÈ‚Ô‡˜

∞ÈÙ. ÙÔÓ/ÙËÓ ·ÎÚÈ‚‹ ÙÔ ·ÎÚÈ‚¤˜

∫Ï. – –

∂ÓÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

√Ó. ÔÈ ·ÎÚȂ›˜ Ù· ·ÎÚÈ‚‹

°ÂÓ. ÙˆÓ ·ÎÚÈ‚ÒÓ ÙˆÓ ·ÎÚÈ‚ÒÓ

∞ÈÙ. ÙÔ˘˜/ÙȘ ·ÎÚȂ›˜ Ù· ·ÎÚÈ‚‹

∫Ï. – –

¶ÏËı˘ÓÙÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

ªÂÚÈÎÔ› ÔÌÈÏËÙ¤˜ Û¯ËÌ·Ù›˙Ô˘Ó ÙË ÁÂÓÈ΋ÂÓÈÎÔ‡ ÙÔ˘ ·ÚÛÂÓÈÎÔ‡Û -Ë (.¯. ÙÔ˘ ·ÎÚÈ‚‹)ÛÙÔÓ Î·ıËÌÂÚÈÓfi ÏfiÁÔ.

™˘Ó‹ıˆ˜, fï˜, Ù· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈԇ̠۠ÔÚÈṲ̂Ó˜ ÂÎÊÚ¿ÛÂȘ fiˆ˜:

ŒÙÛÈ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È Ù·: ‚Ú·¯‡˜, ·Ì‚χ˜, ¢ڇ˜, Ô͇˜, Ù·¯‡˜, ‰ÚÈ̇˜, ıÚ·Û‡˜ Î.¿.

ŒÙÛÈ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È Ù·:

¢ÁÂÓ‹˜, ·ÛıÂÓ‹˜, ‰ËÌÔÊÈÏ‹˜,Û˘Ó¯‹˜, ÂÈÂÈ΋˜, ÂÈÌÂÏ‹˜, ‰ÈÂıÓ‹˜, ÂÏ҉˘ Î.¿.

·Ì‚Ï›· ÁˆÓ›· Ë Ù·¯Â›· (·Ì·ÍÔÛÙÔȯ›·) ‚Ú·¯¤· Î‡Ì·Ù·Â˘ı›· ÁÚ·ÌÌ‹ÔÍ›· Ó¢ÌÔÓ›·Â˘Ú›·˜ ηٷӿψÛ˘ Î.¿.

Page 103: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

105

À¿Ú¯Ô˘Ó ÌÂÚÈο ›ıÂÙ·, ΢ڛˆ˜ ‰¿ÓÂÈ· ·fi ¿ÏϘ ÁÏÒÛÛ˜, Ù· ÔÔ›· Â›Ó·È ¿ÎÏÈÙ·. Δ· ›ıÂÙ· ·˘Ù¿ ¤¯Ô˘Ó ÌfiÓÔ ¤Ó·Ó Ù‡Ô ÁÈ· fiÏ· Ù· Á¤ÓË Î·È fiϘ ÙȘ ÙÒÛÂȘ ÂÓÈÎÔ‡ Î·È ÏËı˘-

ÓÙÈÎÔ‡: ÁÎÚÈ, ηʤ, ÌÏÂ, ÏÔ˘Í, ÚÈÁ¤, ÚÔ˙, ÌÔ‚, ÌÂ˙

∏ Ù¿ÍË ÌÔ˘ ¤¯ÂÈ ÔÏÏÔ‡˜

Ì·ıËÙ¤˜. ∂›Ì·ÛÙ ÔÏÏÔ›!

Œ¯ˆ ‚ÚÂÈ ÎÈ ¤Ó· Ù¤¯Ó·ÛÌ· ÁÈ· Ó·

ı˘Ì¿Ì·È Ì fiÛ· ÏÏ Áڿʈ ÙÔ˘˜ Ù‡Ô˘˜ ·˘ÙÔ‡

ÙÔ˘ ÂÈı¤ÙÔ˘! ΔÔ Áڿʈ Ì ¤Ó· ÏÏ fiÙ·Ó ·Ì¤Ûˆ˜ ÌÂÙ¿

·ÎÔÏÔ˘ı› ˘̆ : Ôχ‡˜ – Ôχ‡

™Â fiϘ ÙȘ ¿ÏϘ ÂÚÈÙÒÛÂȘ ÙÔ Áڿʈ Ì ‰‡Ô ÏÏ :

ÔÏÏÔ‡ – ÔÏϤ˜ – ÔÏÏ¿ – ÔÏÏÒÓ ÎÙÏ.

√Ó. Ô Ôχ˜ Ë ÔÏÏ‹ ÙÔ Ôχ

°ÂÓ. ÙÔ˘ Ôχ / ÙÔ˘ ÔÏÏÔ‡ Ù˘ ÔÏÏ‹˜ ÙÔ˘ Ôχ / ÙÔ˘ ÔÏÏÔ‡

∞ÈÙ. ÙÔÓ Ôχ ÙËÓ ÔÏÏ‹ ÙÔ Ôχ

∫Ï. – – –

∂ÓÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

√Ó. ÔÈ ÔÏÏÔ› ÔÈ ÔÏϤ˜ Ù· ÔÏÏ¿

°ÂÓ. ÙˆÓ ÔÏÏÒÓ ÙˆÓ ÔÏÏÒÓ ÙˆÓ ÔÏÏÒÓ

∞ÈÙ. ÙÔ˘˜ ÔÏÏÔ‡˜ ÙȘ ÔÏϤ˜ Ù· ÔÏÏ¿

∫Ï. – – –

¶ÏËı˘ÓÙÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

££.. ΔΔÔÔ Â››ııÂÂÙÙÔÔ ÔÔÏχ‡˜̃

77..22 ÕÕÎÎÏÏÈÈÙÙ·· ››ııÂÂÙÙ··

GRAMMATIKH E'-ST' DHM 24-05-04 01:57 Page 105

Page 104: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

106

ΔΔÈÈ ÓÓ·· ıı˘̆ÌÌ¿¿ÌÌ··ÈÈ fifiÙÙ··ÓÓ ÁÁÚÚ¿¿Êʈ̂

°Ú¿Êˆ ÛÂ:ñ -·›Ô˜: ·ÎÌ·›Ô˜, ÁÂÓÓ·›Ô˜ Î.¿. ∂Í·›ÚÂÛË: Ó¤Ô˜ñ -ϤԘ: ڈ̷ϤԘ Î.¿. ∂Í·›ÚÂÛË: ÎÂÊ·Ï·›Ô˜ñ -Ù¤Ô˜: ‰È·ÈÚÂÙ¤Ô˜ Î.¿.ñ -›Ԙ: ·ÛÙ›Ԙ, Ï›Ԙ Î.¿. ∂Í·›ÚÂÛË: ÎÚ‡Ô˜, ÁÂÏÔ›Ô˜ñ -ËÚfi˜: ·ÓıËÚfi˜, ˙ˆËÚfi˜ Î.¿. ∂Í·›ÚÂÛË: ÈÛ¯˘Úfi˜, ·ÏÌ˘Úfi˜,

ÁÏ·Ê˘Úfi˜, Ô¯˘Úfi˜ñ -ÈÎfi˜: ¢ÁÂÓÈÎfi˜, ÁÓˆÛÙÈÎfi˜ Î.¿. ∂Í·›ÚÂÛË: ıËÏ˘Îfi˜, ‰·ÓÂÈÎfi˜ ñ -ÈÌÔ˜: ¯Ú‹ÛÈÌÔ˜, ÓfiÌÈÌÔ˜ Î.¿. ∂Í·›ÚÂÛË: ‰È¿ÛËÌÔ˜, ¿Û¯ËÌÔ˜,

¤ÙÔÈÌÔ˜, ¤ÚËÌÔ˜, Úfiı˘ÌÔ˜, ÂÚ›ÊËÌÔ˜ Î.¿.ñ -ÈÓfi˜: ·ÓÙÈÎÚÈÓfi˜, ‚Ú·‰ÈÓfi˜ Î.¿. ∂Í·›ÚÂÛË: ÂÏÂÂÈÓfi˜, ÛÎÔÙÂÈÓfi˜,

Ù·ÂÈÓfi˜, ˘ÁÈÂÈÓfi˜, ʈÙÂÈÓfi˜ñ -ÈÓÔ˜: Ì¿ÏÏÈÓÔ˜, ͇ÏÈÓÔ˜ Î.¿. ñ -ÈÔ˜: ¿ÁÈÔ˜, Ô˘Ú¿ÓÈÔ˜ Î.¿.

∂Í·›ÚÂÛË: fiÛ· ·Ú¿ÁÔÓÙ·È ·fi ·ÚÈ· ÔÓfiÌ·Ù· ÚÔÛÒˆÓ ˘ı·-ÁfiÚÂÈÔ˜, ·¯›ÏÏÂÈÔ˜, ÂÈÎÔ‡ÚÂÈÔ˜ Î.¿.∂›Û˘ ÂÍ·ÈÚÔ‡ÓÙ·È: Á˘Ó·ÈΛԘ, ·ÓÙÚ›ÎÂÈÔ˜, ¿‰ÂÈÔ˜, ‚fiÚÂÈÔ˜, ›-ÁÂÈÔ˜, Ù¤ÏÂÈÔ˜, fiÌÔÈÔ˜ Î.¿.

ñ -›ÛÈÔ˜: ‚Ô˘Ó›ÛÈÔ˜, ·ÏÈηڛÛÈÔ˜ Î.¿. ∂Í·›ÚÂÛË: ÁÓ‹ÛÈÔ˜, ËÌÂÚ‹ÛÈÔ˜,πı·Î‹ÛÈÔ˜ (ÂıÓÈο)

ñ -ˆfi˜: ·ÁÚȈfi˜, Ú·ÛÈÓˆfi˜ Î.¿. ñ -ˆÙfi˜: ıÔψÙfi˜, ÊÔ˘ÓÙˆÙfi˜ Î.¿.

ΔΔÈÈ ıı·· ıı˘̆ÌÌ¿¿ÌÌ··ÈÈ ÁÁÈÈ··...... ÙÙaa ››ııÂÂÙÙ··

1. Δ· ›ıÂÙ· Ì·˜ ‰›ÓÔ˘Ó ÏËÚÔÊÔڛ˜ ÁÈ· ÙËÓ ÔÈfiÙËÙ· ‹ ÙËÓȉÈfiÙËÙ· ÙˆÓ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎÒÓ.

2. Δ· ›ıÂÙ· Â›Ó·È Ôχ ¯Ú‹ÛÈÌ·, ÁÈ·Ù› Ì·˜ ‚ÔËıÔ‡Ó Ó· ÂÚÈ-ÁÚ¿„Ô˘Ì Ì ÏÂÙÔ̤ÚÂÈ· ÙÔ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi Î·È Ó· ηٷϿ‚Ô˘-Ì ηχÙÂÚ· ÁÈ· ÔÈÔ ·ÎÚÈ‚Ò˜ Ú¿ÁÌ· ÌÈÏ¿ÌÂ.¶.¯. Ÿ¯È ·˘Ù‹! ΔË ÌÂÁ¿ÏË ÂÙÛ¤Ù· ‰ÒÛ ÌÔ˘.

2. Δ· ›ıÂÙ· ·›ÚÓÔ˘Ó Î¿ı ÊÔÚ¿ ÙÔ Á¤ÓÔ˜, ÙÔÓ ·ÚÈıÌfi Î·È ÙËÓÙÒÛË ÙˆÓ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎÒÓ Ô˘ Û˘Óԉ‡ԢÓ, ÁÈ·Ù› Ú¤ÂÈ ¿ÓÙ·Ó· Û˘ÌʈÓÔ‡Ó Ì·˙› ÙÔ˘˜:

¤Ó·˜ ¢ÁÂÓÈÎfi˜ ·ÚÈÔ˜ÙÔÓ Â˘ÁÂÓÈÎfi ·ÚÈÔ‰˘Ô ¢ÁÂÓÈÎÔ› ·ÚÈÔÈË Â˘ÁÂÓÈ΋ ΢ڛ·

4. √ ÙfiÓÔ˜ ÙˆÓ ÂÈı¤ÙˆÓ ۯ‰fiÓ ¿ÓÙ· ·Ú·Ì¤ÓÂÈ ÛÙËÓ ›‰È· Û˘Ï-Ï·‚‹ Û fiϘ ÙȘ ÙÒÛÂȘ, ·ÓÙ›ıÂÙ· Ì fi,ÙÈ Û˘Ì‚·›ÓÂÈ ÛÙ· Ô˘-ÛÈ·ÛÙÈο (ÂÍ·ÈÚÔ‡ÓÙ·È Ù· ›ıÂÙ· Ô˘ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È Û‡Ìʈӷ ÌÂÙ‡Ô˘˜ Ù˘ ·Ú¯·›·˜ ÂÏÏËÓÈ΋˜, ‚Ï. ÂÓfiÙËÙ˜ 7.1 ∑ Î·È 7.1 ∏).

GRAMMATIKH E'-ST' DHM 24-05-04 02:00 Page 106

Page 105: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂∂¡¡¡¡¡¡¡¡√√√√√√√∆∆∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∏∏∏∏∏∏∆∆∆∆∆∆∆∞∞∞∞∞∞ 7777777:::::: ¢¢¢¢¢¢››››¢›ÓÓÓˆ̂̂̂̂ ÂÂÚÚÚÚÈÈÈÈÈÛÛÛÛÛfififiÙÙÂÂÚÚÚÚ˜̃̃̃ ÏËÚÔÊÔڛ˜ ÁÈ· ·ÓıÚÒÔ˘˜...

107

77..33 ¶¶··ÚÚ··ııÂÂÙÙÈÈÎο¿ ÂÂÈÈıı¤¤ÙÙˆ̂ÓÓ

∞∞.. µµ··ııÌÌÔÔ›› ÛÛ‡‡ÁÁÎÎÚÚÈÈÛÛˢ̃ ÙÙˆ̂ÓÓ ÂÂÈÈıı¤¤ÙÙˆ̂ÓÓ

∫·È ÙÈ Û˘Ì‚·›ÓÂÈ fiÙ·Ó ı¤Ïˆ

Ó· Û˘ÁÎÚ›Óˆ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜;

– ∏ ∞ÁÁÂϛӷ Â›Ó·È ˆÚ·›·.– ∂ÁÒ fï˜ Â›Ì·È ˆÚ·ÈfiÙÂÚË.– ª·! ∏ ÈÔ ˆÚ·›· ·fi fiϘ Â›Ì·È ÂÁÒ.– ªË Ì·ÏÒÓÂÙÂ! ŸÏ˜ ›ÛÙ Ôχ ˆÚ·›· ÎÔÚ›ÙÛÈ·.

ˆÚ·›· ˆÚ·ÈfiÙÂÚË Ë ˆÚ·ÈfiÙÂÚË ˆÚ·ÈfiÙ·ÙË

ÈÔ ˆÚ·›· Ë ÈÔ ˆÚ·›· Ôχ ˆÚ·›·

£ÂÙÈÎfi˜ ™˘ÁÎÚÈÙÈÎfi˜ ™¯ÂÙÈÎfi˜ ÀÂÚıÂÙÈÎfi˜ ∞fiÏ˘ÙÔ˜ ÀÂÚıÂÙÈÎfi˜

™˘¯Ó¿, ¯ÚËÛÈÌÔÔÈԇ̠ٷ ›ıÂÙ· ÁÈ· Ó· Û˘ÁÎÚ›ÓÔ˘Ì ԢÛÈ·ÛÙÈο.™Ù· ›ıÂÙ· ¤¯Ô˘Ì ÙÚÂȘ ‚·ıÌÔ‡˜:

ıÂÙÈÎfi˜ → Û˘ÁÎÚÈÙÈÎfi˜ → ˘ÂÚıÂÙÈÎfi˜

Û¯ÂÙÈÎfi˜ ˘ÂÚıÂÙÈÎfi˜ ·fiÏ˘ÙÔ˜ ˘ÂÚıÂÙÈÎfi˜

√ Û˘ÁÎÚÈÙÈÎfi˜ Î·È Ô ˘ÂÚıÂÙÈÎfi˜ ϤÁÔÓÙ·È ·Ú·ıÂÙÈο ÙˆÓ ÂÈı¤ÙˆÓ.

∂›ıÂÙ· ıÂÙÈÎÔ‡ ‚·ıÌÔ‡ ϤÁÔÓÙ·È Ù· ›ıÂÙ· Ô˘ Ê·ÓÂÚÒÓÔ˘ÓfiÙÈ ¤Ó· Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi ¤¯ÂÈ ¤Ó· ÁÓÒÚÈÛÌ·.

Page 106: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™™¯̄̄ËËËÌÌÌ··ÙÙ››˙̇̇̇ˆ̂ ÏϤ¤ÍÍÍÂÂÈȘ̃̃

108

µµ.. ™™˘̆ÁÁÎÎÚÚÈÈÙÙÈÈÎÎfifi˜̃ ‚‚··ııÌÌfifi˜̃

ÁÚ‹ÁÔÚÔ˜ „ËÏ‹ ·ÎÚÈ‚fi

∂›ıÂÙ· Û˘ÁÎÚÈÙÈÎÔ‡ ‚·ıÌÔ‡ ϤÁÔÓÙ·È Ù· ›ıÂÙ· Ô˘ Ê·ÓÂÚÒÓÔ˘Ó fiÙÈ ¤Ó· Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi¤¯ÂÈ ¤Ó· ÁÓÒÚÈÛÌ· Û ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ ‚·ıÌfi ·fi ¤Ó· ¿ÏÏÔ. √ Û˘ÁÎÚÈÙÈÎfi˜ ‚·ıÌfi˜ Û¯ËÌ·Ù›˙ÂÙ·È Ì ‰‡Ô ÙÚfiÔ˘˜:

ıÂÙÈÎfi˜ ‚·ıÌfi˜ Ô˘‰ÂÙ¤ÚÔ˘ + -ÙÂÚÔ˜ (ÔÌÔÚÊfiÙÂÚÔ˜, Ì·ÎÚ‡ÙÂÚÔ˜, ¢ÁÂÓ¤ÛÙÂÚÔ˜)ÈÔ + ıÂÙÈÎfi˜ ‚·ıÌfi˜ (ÈÔ fiÌÔÚÊÔ˜, ÈÔ Ì·ÎÚ‡˜, ÈÔ Â˘ÁÂÓ‹˜)

O Ï·Áfi˜ Â›Ó·È ÁÚËÁÔÚfiÙÂ-ÚÔ˜ ·fi ÙÔÓ ÛηÓÙ˙fi¯ÔÈÚÔ.√ Ï·Áfi˜ Â›Ó·È ÈÔ ÁÚ‹ÁÔ-ÚÔ˜ ·fi ÙÔÓ ÛηÓÙ˙fi¯ÔÈÚÔ.

∏ ∂ϤÓË Â›Ó·È „ËÏfiÙÂÚË·fi ÙË ™ÔÊ›·.∏ ∂ϤÓË Â›Ó·È ÈÔ „ËÏ‹·fi ÙË ™ÔÊ›·.

∆Ô ÛÔÚ ·˘ÙÔΛÓËÙÔ Â›Ó·È ·ÎÚÈ-‚fiÙÂÚÔ ·fi ÙÔ Ù˙È.∆Ô ÛÔÚ ·˘ÙÔΛÓËÙÔ Â›Ó·È ÈÔ·ÎÚÈ‚fi ·fi ÙÔ Ù˙È.

°°.. ÀÀÂÂÚÚııÂÂÙÙÈÈÎÎfifi˜̃ ‚‚··ııÌÌfifi˜̃™¯ÂÙÈÎfi˜ ˘ÂÚıÂÙÈÎfi˜ ‚·ıÌfi˜

ÁÚ‹ÁÔÚÔ˜ „ËÏ‹ ·ÎÚÈ‚fi

√ Ï·Áfi˜ Â›Ó·È Ô ÁÚËÁÔÚfi-ÙÂÚÔ˜ ·fi fiÏÔ˘˜.

√ Ï·Áfi˜ Â›Ó·È Ô ÈÔ ÁÚ‹-ÁÔÚÔ˜ ·fi fiÏÔ˘˜.

∏ ∂ϤÓË Â›Ó·È Ë „ËÏfiÙÂ-ÚË ·fi fiÏ· Ù· ÎÔÚ›ÙÛÈ·.

∏ ∂ϤÓË Â›Ó·È Ë ÈÔ „ËÏ‹·fi fiÏ· Ù· ÎÔÚ›ÙÛÈ·.

∆Ô ÛÔÚ ·˘ÙÔΛÓËÙÔ Â›Ó·È ÙÔ·ÎÚÈ‚fiÙÂÚÔ ·fi fiÏ· Ù· ·˘ÙÔΛ-ÓËÙ·.

∆Ô ÛÔÚ ·˘ÙÔΛÓËÙÔ Â›Ó·È ÙÔ ÈÔ·ÎÚÈ‚fi ·fi fiÏ· Ù· ·˘ÙÔΛÓËÙ·.

Page 107: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂∂¡¡¡¡¡¡¡¡√√√√√√√∆∆∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∏∏∏∏∏∏∆∆∆∆∆∆∆∞∞∞∞∞∞ 7777777:::::: ¢¢¢¢¢¢››››¢›ÓÓÓˆ̂̂̂̂ ÂÂÚÚÚÚÈÈÈÈÈÛÛÛÛÛfififiÙÙÂÂÚÚÚÚ˜̃̃̃ ÏËÚÔÊÔڛ˜ ÁÈ· ·ÓıÚÒÔ˘˜...

109

√ Û¯ÂÙÈÎfi˜ ˘ÂÚıÂÙÈÎfi˜ ‚·ıÌfi˜ ÂÓfi˜ ÂÈı¤ÙÔ˘ ‰ËÏÒÓÂÈ fiÙÈ ÙÔ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi Ô˘ Û˘Óԉ‡ÂȤ¯ÂÈ ¤Ó· ÁÓÒÚÈÛÌ· Û ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ ‚·ıÌfi ·fi fiÏ· Ù· ¿ÏÏ· fiÌÔÈ¿ ÙÔ˘.√ Û¯ÂÙÈÎfi˜ ˘ÂÚıÂÙÈÎfi˜ Û¯ËÌ·Ù›˙ÂÙ·È ˆ˜ ÂÍ‹˜:

¿ÚıÚÔ + Û˘ÁÎÚÈÙÈÎfi˜ ‚·ıÌfi˜ (Ô ÔÌÔÚÊfiÙÂÚÔ˜, Ô Ì·ÎÚ‡ÙÂÚÔ˜, Ô Â˘ÁÂÓ¤ÛÙÂÚÔ˜)(Ô ÈÔ fiÌÔÚÊÔ˜, Ô ÈÔ Ì·ÎÚ‡˜, Ô ÈÔ Â˘ÁÂÓ‹˜)

√ ·fiÏ˘ÙÔ˜ ˘ÂÚıÂÙÈÎfi˜ ‚·ıÌfi˜ ‰ËÏÒÓÂÈ fiÙÈ ÙÔ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi ¤¯ÂÈ ¤Ó· ÁÓÒÚÈÛÌ· Û ÔχÌÂÁ¿ÏÔ ‚·ıÌfi, ¯ˆÚ›˜ Ó· Á›ÓÂÙ·È Û‡ÁÎÚÈÛË Ì ¿ÏÏ·.√ ·fiÏ˘ÙÔ˜ ˘ÂÚıÂÙÈÎfi˜ Û¯ËÌ·Ù›˙ÂÙ·È Ì ‰‡Ô ÙÚfiÔ˘˜:

ıÂÙÈÎfi˜ ‚·ıÌfi˜ Ô˘‰ÂÙ¤ÚÔ˘ + -Ù·ÙÔ˜ (ÔÌÔÚÊfiÙ·ÙÔ˜, Ì·ÎÚ‡Ù·ÙÔ˜, ¢ÁÂÓ¤ÛÙ·ÙÔ˜)Ôχ + ıÂÙÈÎfi˜ ‚·ıÌfi˜ (Ôχ fiÌÔÚÊÔ˜, Ôχ Ì·ÎÚ‡˜, Ôχ ¢ÁÂÓ‹˜)

√ Ù·¯˘‰·ÎÙ˘ÏÔ˘ÚÁfi˜Â›Ó·È Ù·¯‡Ù·ÙÔ˜ ÛÙȘÎÈÓ‹ÛÂȘ ÙÔ˘.

¶‹Ú· ÌÈ· ÎÔÌ„fiÙ·ÙËÁÚ·‚¿Ù·.

∞ÁfiÚ·Û ¤Ó· ˆÚ·È-fiÙ·ÙÔ Á·Ù¿ÎÈ.

∫Ô›Ù·, ÙÒÚ·, Ò˜ Û¯ËÌ·Ù›˙Ô˘Ì ÙÔÓ Û¯ÂÙÈÎfi ˘ÂÚıÂÙÈÎfi:

¡· fï˜ Î·È ÌÈ·¿ÏÏË ÂÚ›ÙˆÛË.°ÓÒÌË... ¯ˆÚ›˜Û‡ÁÎÚÈÛË!

™˘ÁÎÚÈÙÈÎfi˜ ™¯ÂÙÈÎfi˜ ˘ÂÚıÂÙÈÎfi˜ÔÌÔÚÊfiÙÂÚÔ˜ → Ô ÔÌÔÚÊfiÙÂÚÔ˜ÈÔ fiÌÔÚÊÔ˜ → Ô ÈÔ fiÌÔÚÊÔ˜

Ì·ÎÚ‡ÙÂÚÔ˜ → Ô Ì·ÎÚ‡ÙÂÚÔ˜ÈÔ Ì·ÎÚ‡˜ → Ô ÈÔ Ì·ÎÚ‡˜

¢ÁÂÓ¤ÛÙÂÚÔ˜ → Ô Â˘ÁÂÓ¤ÛÙÂÚÔ˜ÈÔ Â˘ÁÂÓ‹˜ → Ô ÈÔ Â˘ÁÂÓ‹˜

∞fiÏ˘ÙÔ˜ ˘ÂÚıÂÙÈÎfi˜ ‚·ıÌfi˜

Page 108: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™™¯̄̄ËËËÌÌÌ··ÙÙ››˙̇̇̇ˆ̂ ÏϤ¤ÍÍÍÂÂÈȘ̃̃

110

°°.. ∂∂ÍÍ··ÈÈÚÚ¤¤ÛÛÂÂÈȘ̃ ÛÛÙÙ·· ··ÚÚ··ııÂÂÙÙÈÈÎο¿

∫¿ı ηÓfiÓ·˜, fï˜, ¤¯ÂÈ Î·È ÙȘ ÂÍ·ÈÚ¤ÛÂȘ ÙÔ˘!¶ÚfiÛÂÍ ÙÈ Á›ÓÂÙ·È Ì ÔÚÈṲ̂ӷ ›ıÂÙ·.

√ÚÈṲ̂ӷ ›ıÂÙ· ‰Â Û¯ËÌ·Ù›˙Ô˘Ó Î·ıfiÏÔ˘ ·Ú·ıÂÙÈο!

ªÂÚÈο ·Ú·ıÂÙÈο ‰ÂÓ ¤¯Ô˘Ó ıÂÙÈÎfi ‚·ıÌfi!ηÙÒÙÂÚÔ˜ ηÙÒÙ·ÙÔ˜·ÓÒÙÂÚÔ˜ ·ÓÒÙ·ÙÔ˜

ªÂÚÈο ¿ÏÏ· ‰ÂÓ ¤¯Ô˘Ó Ô‡Ù ıÂÙÈÎfi Ô‡Ù ˘ÂÚıÂÙÈÎfi:ÚÔÙÈÌfiÙÂÚÔ˜, ÚÔÁÂÓ¤ÛÙÂÚÔ˜, ÌÂÙ·ÁÂÓ¤ÛÙÂÚÔ˜

∞ÓÒÌ·Ï· ·Ú·ıÂÙÈο

¯¿ÚÙÈÓÔ Î·¤ÏÔÎÈ ¿ÏÏÔ ¯¿ÚÙÈÓÔ Î·¤ÏÔÙÚ›· ¯¿ÚÙÈÓ· η¤Ï·

Â͈Á‹ÈÓÔ Ï¿ÛÌ·ÎÈ ¿ÏÏÔ Â͈Á‹ÈÓÔ Ï¿ÛÌ· ÔÏÏ¿ Â͈Á‹ÈÓ· Ï¿ÛÌ·Ù·

ÛËÌÂÚÈÓ‹ ÂÊËÌÂÚ›‰·ÎÈ ¿ÏÏË ÛËÌÂÚÈÓ‹ ÂÊËÌÂÚ›‰·ÙÚÂȘ ÛËÌÂÚÈÓ¤˜ ÂÊËÌÂÚ›‰Â˜

ηÏfi˜ ηχÙÂÚÔ˜ ¿ÚÈÛÙÔ˜

ηÎfi˜ ¯ÂÈÚfiÙÂÚÔ˜ –

Ôχ˜ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ˜ (ÈfiÙÂÚÔ˜) –

Ï›ÁÔ˜ ÏÈÁfiÙÂÚÔ˜ ÂÏ¿¯ÈÛÙÔ˜

ÌÂÁ¿ÏÔ˜ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ˜ ̤ÁÈÛÙÔ˜

ÌÈÎÚfi˜ ÌÈÎÚfiÙÂÚÔ˜ ÂÏ¿¯ÈÛÙÔ˜

Page 109: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂∂¡¡¡¡¡¡¡¡√√√√√√√∆∆∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∏∏∏∏∏∏∆∆∆∆∆∆∆∞∞∞∞∞∞ 7777777:::::: ¢¢¢¢¢¢››››¢›ÓÓÓˆ̂̂̂̂ ÂÂÚÚÚÚÈÈÈÈÈÛÛÛÛÛfififiÙÙÂÂÚÚÚÚ˜̃̃̃ ÏËÚÔÊÔڛ˜ ÁÈ· ·ÓıÚÒÔ˘˜...

111

ªÂÚÈο ·Ú·ıÂÙÈο ÂÈı¤ÙˆÓ Â›Ó·È ÂÏÏÂÈÙÈο, ‰ËÏ·‰‹ ‰ÂÓ ¤¯Ô˘Ó ıÂÙÈÎfi ‚·ıÌfi ‹ ‰ÂÓ¤¯Ô˘Ó Î·È ¤Ó·Ó ·ÎfiÌË ·fi ÙÔ˘˜ ‰‡Ô ¿ÏÏÔ˘˜ ‚·ıÌÔ‡˜.

À¿Ú¯Ô˘Ó Î·È ÌÂÚÈο ›ıÂÙ· (Ô˘ Ê·ÓÂÚÒÓÔ˘Ó ‡ÏË, ηٷÁˆÁ‹, ÙfiÔ/¯ÚfiÓÔ ‹Î·Ù¿ÛÙ·ÛË Ô˘ ‰ÂÓ ·ÏÏ¿˙ÂÈ) Ù· ÔÔ›· ‰Â Û¯ËÌ·Ù›˙Ô˘Ó ·Ú·ıÂÙÈο ηıfiÏÔ˘.

∆¤ÏÔ˜, ˘¿Ú¯ÂÈ Î·È ÌÈ· ÔÌ¿‰· ÂÈı¤ÙˆÓ Ô˘ Û¯ËÌ·Ù›˙Ô˘Ó Ù· ÌÔÓÔÏÂÎÙÈο ·Ú·ıÂÙÈοÙÔ˘˜ ·fi ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎfi ı¤Ì· ‹ Ì ÙÚfiÔ ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎfi ·fi Ù· ¿ÏÏ·. ∆· ·Ú·ıÂÙÈο ·˘Ù¿Ï¤ÁÔÓÙ·È ·ÓÒÌ·Ï·.

∆∆ÈÈ ÓÓ·· ıı˘̆ÌÌ¿¿ÌÌ··ÈÈ fifiÙÙ··ÓÓ ÁÁÚÚ¿¿Êʈ̂

°Ú¿Êˆ ÌÂ:ñ -Ô: -fiÙÂÚÔ˜, -fiÙ·ÙÔ˜ (ˆÚ·›Ô˜, ˆÚ·ÈfiÙÂÚÔ˜, ˆÚ·ÈfiÙ·ÙÔ˜)ñ -ˆ: -ÒÙÂÚÔ˜, -ÒÙ·ÙÔ˜: fiÛ· ·Ú·ıÂÙÈο ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·È ·fi ÙÔÈο

ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· Û -ˆ (·ÓÒÙÂÚÔ˜, ·ÓÒÙ·ÙÔ˜)ñ -˘: -‡ÙÂÚÔ˜, -‡Ù·ÙÔ˜ (Ù·¯‡ÙÂÚÔ˜, Ù·¯‡Ù·ÙÔ˜)

∆∆ÈÈ ıı·· ıı˘̆ÌÌ¿¿ÌÌ··ÈÈ ÁÁÈÈ··...... ÙÙ·· ··ÚÚ··ııÂÂÙÙÈÈÎο¿ ÙÙˆ̂ÓÓ ÂÂÈÈıı¤¤ÙÙˆ̂ÓÓ

∆· ›ıÂÙ· ¤¯Ô˘Ó ‚·ıÌÔ‡˜:

1. ıÂÙÈÎfi˜ ‚·ıÌfi˜ˆÚ·›Ô˜, -·, -Ô

2. Û˘ÁÎÚÈÙÈÎfi˜ ‚·ıÌfi˜ÈÔ + ıÂÙÈÎfi˜: ÈÔ ˆÚ·›Ô˜, -·, -ÔÔ˘‰¤ÙÂÚÔ ıÂÙÈÎÔ‡ ‚·ıÌÔ‡ + -ÙÂÚÔ˜, -Ë, -Ô: ˆÚ·ÈfiÙÂÚÔ˜, -Ë, -Ô

3. ˘ÂÚıÂÙÈÎfi˜ ‚·ıÌfi˜·) Û¯ÂÙÈÎfi˜ ˘ÂÚıÂÙÈÎfi˜

¿ÚıÚÔ + Û˘ÁÎÚÈÙÈÎfi˜: Ô ˆÚ·ÈfiÙÂÚÔ˜ , Ë ˆÚ·ÈfiÙÂÚË, ÙÔ ˆÚ·ÈfiÙÂÚÔÔ ÈÔ ˆÚ·›Ô˜, Ë ÈÔ ˆÚ·›·, ÙÔ ÈÔ ˆÚ·›Ô

‚) ·fiÏ˘ÙÔ˜ ˘ÂÚıÂÙÈÎfi˜ Ô˘‰¤ÙÂÚÔ ıÂÙÈÎÔ‡ ‚·ıÌÔ‡ + -Ù·ÙÔ˜: ˆÚ·ÈfiÙ·ÙÔ˜, -Ë, -ÔÔχ + ıÂÙÈÎfi˜ ‚·ıÌfi˜: Ôχ ˆÚ·›Ô˜, -·, -Ô

Page 110: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

112

MÈÏÒ ÁÈ· ·ÓıÚÒÔ˘˜, ˙Ò·, Ú¿ÁÌ·Ù· Î·È Î·Ù·ÛÙ¿ÛÂȘ Ì ¿ÏÏÔ ÙÚfiÔ

EENNOOTTHHTTAA 88

√√ÈÈ ··ÓÓÙÙˆ̂ÓÓ˘̆ÌÌ››Â˜̃

ŒŒÓÓ··˜̃ ÂÂÚÚ¢̆ÓÓËËÙÙ‹‹˜̃ ··ÏÏÏÏÈÈÒÒÙÙÈÈÎÎÔÔ˜̃ ··fifi ÙÙÔÔ˘̆˜̃ ¿¿ÏÏÏÏÔÔ˘̆˜̃

µ√§√™

ŒÓ·˜ ·fi ÙÔ˘˜ÛÔ˘‰·ÈfiÙÂÚÔ˘˜ÂÚ¢ÓËÙ¤˜ ÙÔ˘·ÈÒÓ· ˙ÂÈ ·Ó¿ÌÂÛ¿ Ì·˜. O Û˘-ÌÔÏ›Ù˘ Ì·˜ µÚ·Û›‰·˜ ∞Ó·-ÁÓÒÛÙÔ˘ Â›Ó·È Ô ÊÂÙÈÓfi˜ οÙÔ-¯Ô˜ ÙÔ˘ ‚Ú·‚›Ԣ «°ÓÒÛË» Ì·ÊÔÚÌ‹ ÙÔ Ó¤Ô ‚È‚Ï›Ô ÙÔ˘.∆Ô ‚È‚Ï›Ô ÙÔ˘ ÂÚ¢ÓËÙ‹, Ì ٛÙ-ÏÔ «æ¿Í „¿Í ÌÔÚ› Ó· ÙÔ‚ÚÂȘ», ·Â˘ı‡ÓÂÙ·È Û fiÏÔ˘˜ÙÔ˘˜ ·Ó·ÁÓÒÛÙ˜: ÌÂÁ¿ÏÔ˘˜Î·È ·È‰È¿, ÂÈÛÙ‹ÌÔÓ˜ Î·È ÌË,Ê·Ó·ÙÈÎÔ‡˜ ·Ó·ÁÓÒÛÙ˜ ηȷӷÁÓÒÛÙ˜ ÙÔ˘ ™·‚‚·ÙÔ·-ÚÈ·ÎÔ˘.ŸÙ·Ó ÙÔÓ ÚˆÙ‹Û·Ì Ҙ ÍÂΛ-ÓËÛ ÙËÓ ¤Ú¢ӷ, Ô Î. µÚ·Û›‰·˜Ì¿˜ ›Â: «ªÈÎÚfi˜ ›¯· ¤Ó· Ûˆ-Úfi ·Ôڛ˜. µÏ¤ÂÙÂ, Ù· ·È‰È¿·Á·¿Ó ÙȘ Û·˙ÔÎÂÊ·ÏȤ˜,·ÏÏ¿ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û· Ó· ÙȘ χ-Ûˆ ‡ÎÔÏ·. ªÈ· ̤ڷ ÏÔÈfiÓÎÔÈÙ¿¯ÙËη ÛÙÔÓ Î·ıÚ¤ÊÙË Î·È›·: «µÚ·Û›‰·, ·˘Ù‹ Â›Ó·È Ë‰Ô˘ÏÂÈ¿ ÛÔ˘ ·fi ‰ˆ Î·È ¤Ú·,Ó· ‚ÚÂȘ ··ÓÙ‹ÛÂȘ Û ·˘Ù¤˜ÙȘ ÂÚˆÙ‹ÛÂȘ ÛÔ˘».

•¤ÚÂÈ Î·Ó›˜ÔÔÈÈÔÔ˜̃ ΤډÈÛÂ

ʤÙÔ˜ ÙÔ‚Ú·‚›ԫ°ÓÒÛË»;

ªÂ Ï›Á· ÏfiÁÈ·ÌÔÚ› Ó· ÙÔ

·ÁÔÚ¿ÛÂÈ fifiÔÔÈÈÔÔ˜̃ı¤ÏÂÈ!

∫È ÂÂÁÁÒÒ ·Á·¿ˆ ÙȘ Û·˙ÔÎÂÊ·ÏȤ˜!

¡ÔÌ›˙ˆ ˆ˜ fifiÏÏÔÔÈÈ ÙȘ·Á·¿ÓÂ!

ª· ··˘̆ÙÙfifi˜̃Â›Ó·È Ô ı›Ԙ

ÌÔ˘!

√ˆÛ‰‹ÔÙÂı· ·ÁÔÚ¿Ûˆ ÙÔ

‚È‚Ï›Ô ÙÙÔÔ˘̆!

µÚ ηÎfi Ì·˘ÙfiÓ ÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ:flÚ˜ ÒÚ˜ ÌÈÏ¿ÂÈ ÌÂ

ÙÙÔÔÓÓ Â··˘̆ÙÙfifi ÙÙÔÔ˘̆!!

Page 111: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

113

™¯ËÌ·Ù›˙ˆ ϤÍÂȘ

∞¡∆ø¡Àªπ∂™ → ∂›Ó·È ÎÏÈÙ¤˜ ϤÍÂȘ Ô˘ ·ÓÙÈηıÈÛÙÔ‡Ó ÔÓÔÌ·ÙÈΤ˜ ÊÚ¿ÛÂȘ (‚Ï. ÂÓfiÙËÙ· 16.2 ∞) Î·È Î¿ÓÔ˘Ó ÙËÓ ›‰È· «‰Ô˘ÏÂÈ¿» Ì ·˘Ù¤˜.

∞˜ ‰Ô‡Ì fiÛÔ ÈÔ ·Ïfi Â›Ó·È ÙÔ Î›ÌÂÓÔ 2, ÛÙÔ ÔÔ›Ô¯ÚËÛÈÌÔÔÈÒ ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜ ÛÙË ı¤ÛË ÔÚÈÛÌ¤ÓˆÓ ÔÓÔÌ·ÙÈ-ÎÒÓ ÊÚ¿ÛÂˆÓ ÙÔ˘ ÎÂÈ̤ÓÔ˘ 1.

√È ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜ ‰›ÓÔ˘Ó ÛÙÔÓ ÏfiÁÔ Ì·˜ Û˘ÓÙÔÌ›· Î·È Û·Ê‹-ÓÂÈ·. ª·˜ ‚ÔËıÔ‡Ó Ó· ÌÈÏ¿Ì ÈÔ Â‡ÎÔÏ· ÁÈ· ÚfiÛˆ· ηÈÚ¿ÁÌ·Ù· ¯ˆÚ›˜ Ó· Ù· ·ӷϷ̂¿ÓÔ˘ÌÂ Û˘Ó¤¯ÂÈ·!

∆È Ú¤ÂÈ Ó· ͤÚÔ˘Ì ÁÈ· ÙȘ ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜;ñ √È ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ÛÙË ı¤ÛË ÔÓÔÌ·ÙÈÎÒÓ ÊÚ¿ÛˆÓ.ñ √È ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜ ‰Â Û¯ËÌ·Ù›˙Ô˘Ó ÎÏËÙÈ΋.

1.√ ¡›ÎÔ˜ ¿Ú¯ÈÛ ӷ ÂÎÓ¢ڛ˙ÂÈ ÙË ™ÔÊ›·.¢ÂÓ Î·Ù·Ï·‚·›Óˆ ÙÈ ÂÚ›ÌÂÓ ӷ ÂÈ ÙÔ˘¡›ÎÔ˘. ™ÙÔ Î¿Ùˆ οو Ë ™ÔÊ›· ›¯ÂÊÙÈ¿ÍÂÈ ÙÔ Ô‰‹Ï·ÙÔ ÙÔ˘ ¡›ÎÔ˘, ›¯Â·Ú¯›ÛÂÈ Ó· Ù·ÎÙÔÔÈ› ÁÈ· ¯¿ÚË ÙÔ˘¡›ÎÔ˘ Ù· Ú¿ÊÈ· Î·È ·ÊȤڈÓ ¤Ó·ÌÂÁ¿ÏÔ Ì¤ÚÔ˜ Ù˘ ̤ڷ˜ Ù˘ ™ÔÊ›·˜··ÓÙÒÓÙ·˜ ÛÙȘ ÂÈÛÙÔϤ˜ ÙÔ˘ ¡›ÎÔ˘.¢ÂÓ Í¤Úˆ ÁÈ·Ù› ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ÊÈÏÈÎfi˜ Ì ÙË™ÔÊ›·, ·ÏÏ¿ ı· ‹Ù·Ó ηχÙÂÚ· Ó· Ù·‚¿ÏÂÈ Ì ÙÔÓ ¡›ÎÔ, ÚÈÓ ÌÈÏ‹ÛÂÈ ÛÙË™ÔÊ›· ¤ÙÛÈ.

2.√ ¡›ÎÔ˜ ¿Ú¯ÈÛ ӷ ÙËÓ ÂÎÓ¢ڛ˙ÂÈ. ¢ÂÓηٷϷ‚·›Óˆ ÙÈ ÂÚ›ÌÂÓ ӷ ÙÔ˘ ÂÈ.™ÙÔ Î¿Ùˆ οو ÂΛÓË Â›¯Â ÊÙÈ¿ÍÂÈ ÙÔÔ‰‹Ï·Ùfi ÙÔ˘, ›¯Â ·Ú¯›ÛÂÈ Ó· ÙÔ˘Ù·ÎÙÔÔÈ› Ù· Ú¿ÊÈ· Î·È ·ÊȤڈÓ ¤Ó·ÌÂÁ¿ÏÔ Ì¤ÚÔ˜ Ù˘ ̤ڷ˜ Ù˘··ÓÙÒÓÙ·˜ ÛÙȘ ÂÈÛÙÔϤ˜ ÙÔ˘. ¢ÂÓ‹ÍÂÚ ÁÈ·Ù› ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ÊÈÏÈÎfi˜ Ì·˙› Ù˘,·ÏÏ¿ ı· ‹Ù·Ó ηχÙÂÚ· Ó· Ù· ‚¿ÏÂÈ ÌÂÙÔÓ Â·˘Ùfi ÙÔ˘, ÚÈÓ Ù˘ ÌÈÏ‹ÛÂÈ ¤ÙÛÈ.

GRAMMATIKH E'-ST' DHM 11-01-04 23:59 Page 113

Page 112: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™™¯̄̄ËËËÌÌÌ··ÙÙ››˙̇̇̇ˆ̂ ÏϤ¤ÍÍÍÂÂÈȘ̃̃

114

88..11 ¶¶ÚÚÔÔÛÛˆ̂ÈÈÎΤ¤˜̃ ··ÓÓÙÙˆ̂ÓÓ˘̆ÌÌ››Â˜̃

ÃÚËÛÈÌÔÔÈԇ̠ÙȘ ÚÔÛˆÈΤ˜ ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜ fiÙ·Ó ı¤ÏÔ˘Ì ӷ ÌÈÏ‹ÛÔ˘Ì ÁÈ· Ù· ÙÚ›·ÚfiÛˆ· Ô˘ Â›Ó·È ‰˘Ó·ÙfiÓ Ó· Ì·˜ ··Û¯ÔÏÔ‡Ó Û ÌÈ· Û˘˙‹ÙËÛË, ‰ËÏ·‰‹ ÁÈ· Â̤ӷ(ÚÒÙÔ ÚfiÛˆÔ), ÁÈ· ÂÛ¤Ó· (‰Â‡ÙÂÚÔ ÚfiÛˆÔ) Î·È ÁÈ· οÔÈÔÓ ¿ÏÏÔ (ÙÚ›ÙÔ ÚfiÛˆÔ).

√Ó. ÂÁÒ ÂÌ›˜

°ÂÓ. Â̤ӷ ÂÌ¿˜

∞ÈÙ. Â̤ӷ ÂÌ¿˜

∂ÓÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜ ¶ÏËı˘ÓÙÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

∞ã ÚfiÛˆÔ

√Ó. ÂÛ‡ ÂÛ›˜

°ÂÓ. ÂÛ¤Ó· ÂÛ¿˜

∞ÈÙ. ÂÛ¤Ó· ÂÛ¿˜

∂ÓÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜ ¶ÏËı˘ÓÙÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

µã ÚfiÛˆÔ

°ÂÓ. ÌÔ˘ Ì·˜

∞ÈÙ. Ì ̷˜

∂ÓÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜ ¶ÏËı˘ÓÙÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

∞ã ÚfiÛˆÔ

°ÂÓ. ÛÔ˘ Û·˜

∞ÈÙ. Û ۷˜

∂ÓÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜ ¶ÏËı˘ÓÙÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

µã ÚfiÛˆÔ

√Ó. ·˘Ùfi˜ ·˘Ù‹ ·˘Ùfi ·˘ÙÔ› ·˘Ù¤˜ ·˘Ù¿

°ÂÓ. ·˘ÙÔ‡ ·˘Ù‹˜ ·˘ÙÔ‡ ·˘ÙÒÓ ·˘ÙÒÓ ·˘ÙÒÓ

∞ÈÙ. ·˘ÙfiÓ ·˘Ù‹(Ó) ·˘Ùfi ·˘ÙÔ‡˜ ·˘Ù¤˜ ·˘Ù¿

∞ÚÛÂÓÈÎfi £ËÏ˘Îfi √˘‰¤ÙÂÚÔ ∞ÚÛÂÓÈÎfi £ËÏ˘Îfi √˘‰¤ÙÂÚÔ

∂ÓÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜ ¶ÏËı˘ÓÙÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

°ã ÚfiÛˆÔ

Œ¯Ô˘Ó ‰˘Ó·ÙÔ‡˜ Ù‡Ô˘˜.

Œ¯Ô˘Ó Î·È ·‰‡Ó·ÙÔ˘˜ Ù‡-Ô˘˜, ÌÔÓÔÛ‡ÏÏ·‚Ô˘˜ ηȿÙÔÓÔ˘˜.

Page 113: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂∂∂∂¡¡¡¡¡¡¡¡¡¡√√√√√√√√∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∏∏∆∆∆∆∆∆∆∞∞∞∞∞ 888::: MMMMMMÈÈÈÏÏÏÏÒÒÒÒÒ ÁÁÁÁÁÁÁÁÈÈ·· ··ÓÓıııÓıÓıÚÚÚÚÒÒÒÔ˘˜, ˙Ò·... Ì ¿ÏÏÔ ÙÚfiÔ

115

88..22 KKÙÙËËÙÙÈÈÎΤ¤˜̃ ··ÓÓÙÙˆ̂ÓÓ˘̆ÌÌ››Â˜̃

√Ó. ÙÔ˜ ÙË ÙÔ ÙÔÈ Ù˜ Ù·

°ÂÓ. ÙÔ˘ Ù˘ ÙÔ˘ ÙÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ÙÔ˘˜

∞ÈÙ. ÙÔÓ ÙË(Ó) ÙÔ ÙÔ˘˜ ÙȘ/Ù˜ Ù·

∞ÚÛÂÓÈÎfi £ËÏ˘Îfi √˘‰¤ÙÂÚÔ ∞ÚÛÂÓÈÎfi £ËÏ˘Îfi √˘‰¤ÙÂÚÔ

∂ÓÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜ ¶ÏËı˘ÓÙÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

°ã ÚfiÛˆÔ

ªfiÓÔ ÛÙȘ ÂÎÊÚ¿ÛÂȘ: «¡· ÙÔ˜», «¡· ÙË», «¡· ÙÔ», «¡· ÙÔÈ», «¡· Ù˜», «¡· Ù·»

(∂ÁÒ) ÙÚÒˆ ̷ηÚfiÓÈ·. (∂Ì›˜) ÙÚÒÌ ̷ηÚfiÓÈ·.(∂Û‡) ÙÚˆ˜ ̷ηÚfiÓÈ·. (∂Û›˜) ÙÚÒÙ ̷ηÚfiÓÈ·.(∞˘Ùfi˜) ÙÚÒÂÈ Ì·Î·ÚfiÓÈ·. (∞˘ÙÔ›) ÙÚÒÓ ̷ηÚfiÓÈ·.

∫ÙËÙÈΤ˜ ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜ Â›Ó·È ÔÈ ·‰‡Ó·ÙÔÈ Ù‡ÔÈ ÙˆÓ ÚÔÛˆÈÎÒÓ ·ÓÙˆÓ˘ÌÈÒÓ ÛÙË ÁÂÓÈ΋.

ñ ÃÚËÛÈÌÔÔÈԇ̠ÙȘ ÎÙËÙÈΤ˜ ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜ ÁÈ· Ó· ‰ËÏÒÛÔ˘Ì Û ÔÈÔÓ ·Ó‹ÎÂÈ Î¿ÔÈÔÚ¿ÁÌ·.

ñ ∂›Û˘, ΢ڛˆ˜ fiÙ·Ó ı¤ÏÔ˘Ì ӷ ‰ÒÛÔ˘Ì ¤ÌÊ·ÛË, ¯ÚËÛÈÌÔÔÈԇ̠ÙËÓ ·ÓÙˆÓ˘Ì›·‰ÈÎfi˜,-‹, -fi ÌÔ˘ (‰ÈÎfi˜, -‹, -fi + ÁÂÓÈ΋ ÙÔ˘ ·‰‡Ó·ÙÔ˘ Ù‡Ô˘ Ù˘ ÚÔÛˆÈ΋˜·ÓÙˆÓ˘Ì›·˜).

™˘Ó‹ıˆ˜, Ë ÔÓÔÌ·-ÛÙÈ΋ Ù˘ ÚÔÛˆÈ-΋˜ ·ÓÙˆÓ˘Ì›·˜ ‰Â¯ÚËÛÈÌÔÔÈ›ٷÈ.

∫·Ù·Ï·‚·›ÓÔ˘Ì ÙÔ ÚfiÛˆÔ ·fi ÙȘ ηٷϋÍÂȘ ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜, ¿Ú· ›ӷÈÂÚÈÙÙfi Ó· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ‹ÛÔ˘ÌÂ Î·È ÙËÓ ÚÔÛˆÈ΋ ·ÓÙˆÓ˘Ì›·. ∆ËÓ ÚÔÛˆ-È΋ ·ÓÙˆÓ˘Ì›· Û ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋, ÏÔÈfiÓ, ÙË ¯ÚËÛÈÌÔÔÈԇ̠ÌfiÓÔ ÁÈ· Ó·ÙÔÓ›ÛÔ˘Ì ÔÈÔ˜ ¤Î·Ó ÙËÓ Ú¿ÍË Ô˘ ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÔ Ú‹Ì·:

– ∂ÁÒ ¤Ê·Á· Ù· ̷ηÚfiÓÈ·, fi¯È Ë ª·Ú›·.– ¶¤ÙÚÔ, ÂÛ‡ Ú¤ÂÈ Ó· ÍÂηı·Ú›ÛÂȘ ÙÈ ı· οÓÂȘ ·fi Â‰Ò Î·È ¤Ú· ηÈ

fi¯È ÔÈ ÁÔÓ›˜ ÛÔ˘.

– ¢ÒÛ ÌÔ˘ ›Ûˆ ÙÔ ‚È‚Ï›Ô ÌÌÔÔ˘̆!– ∆Ô ‚È‚Ï›Ô ÌÌ··˜̃, ı¤ÏÂȘ Ó· ÂȘ...

– Ÿ¯È, ‰‰ÈÈÎÎfifi ÌÌÔÔ˘̆ ›ӷÈ.

Page 114: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™™¯̄̄ËËËÌÌÌ··ÙÙ››˙̇̇̇ˆ̂ ÏϤ¤ÍÍÍÂÂÈȘ̃̃

116

88..33 AA˘̆ÙÙÔÔ··ıı››˜̃ ··ÓÓÙÙˆ̂ÓÓ˘̆ÌÌ››Â˜̃

¶Ú¤ÂÈ Ó· ÚÔÛ¤¯Ô˘Ì ÌË Ì·˜¯Ù˘‹ÛÂÈ Á˘Ú›˙ÔÓÙ·˜. ¢ÂÓ Í¤ÚÂȘ fiÛ˜ÊÔÚ¤˜ ¤¯ˆ ÙÚ·˘Ì·Ù›ÛÂÈ ÙÔÓ Â·˘Ùfi ÌÔ˘

Ì ·˘Ùfi ÙÔ ÌÔ‡ÌÂÚ·ÓÁÎ.

√ ‰¿ÛηÏÔ˜ ‰ÈÔÚıÒÓÂÈÙÔÓ Â·˘Ùfi ÙÔ˘.

∏ ∆˙¤ÓË Î·Ì·ÚÒÓÂÈ ÙÔÓ Â·˘Ùfi Ù˘.

∆Ô ¯ÂψӿÎÈ ÊÚÔÓÙ›˙ÂÈ ÙÔÓ Â·˘Ùfi ÙÔ˘.

√È ·˘ÙÔ·ı›˜ ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜ Ì¿˜ ‰Â›¯ÓÔ˘Ó fiÙÈ ÙÔ ›‰ÈÔ ÚfiÛˆÔÂÓÂÚÁ› ·ÏÏ¿ Î·È ‰¤¯ÂÙ·È ÙËÓ ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜.

∏ ·ÓÙˆÓ˘Ì›· Ô Â·˘Ùfi˜ ÌÔ˘ Û¯ËÌ·Ù›˙ÂÈ Î·È Ù· ÙÚ›· ÚfiÛˆ· ÛÙÔ˘˜‰‡Ô ·ÚÈıÌÔ‡˜:

√Ó. Ô Â·˘Ùfi˜ ÌÔ˘ Ô Â·˘Ùfi˜ ÛÔ˘ Ô Â·˘Ùfi˜ ÙÔ˘/Ù˘

°ÂÓ. ÙÔ˘ ·˘ÙÔ‡ ÌÔ˘ ÙÔ˘ ·˘ÙÔ‡ ÛÔ˘ ÙÔ˘ ·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘/Ù˘

∞ÈÙ. ÙÔÓ Â·˘Ùfi ÌÔ˘ ÙÔÓ Â·˘Ùfi ÛÔ˘ ÙÔÓ Â·˘Ùfi ÙÔ˘/Ù˘

∞ã ÚfiÛˆÔ µã ÚfiÛˆÔ °ã ÚfiÛˆÔ

∂ÓÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

ÓÓÓÓÓÓÓÓÓÓÓÓÓÓÓÓÓÓ

ÓÓÓÓÓÓÓÓÓÓÓÓÓÓÓÓÓÓÓÓÓÓÓ

ÓÓÓÓÓÓÓÓÓÓÓÓÓ

Page 115: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

88..44 √√ÚÚÈÈÛÛÙÙÈÈÎΤ¤˜̃ ··ÓÓÙÙˆ̂ÓÓ˘̆ÌÌ››Â˜̃

∏ ÊÚ¿ÛË Ô ›‰ÈÔ˜, Ë ›‰È·, ÙÔ ›‰ÈÔ Î·È ÙÔ Â›ıÂÙÔ ÌfiÓÔ˜, ÌfiÓË, ÌfiÓÔ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ˆ˜ ÔÚÈÛÙÈΤ˜ ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜. ¢Â›¯ÓÔ˘Ó ‰ËÏ·‰‹ fiÙÈ Î¿ÔÈÔ ÚfiÛˆÔ, ˙ÒÔ ‹ Ú¿ÁÌ· ͯˆÚ›˙ÂÈ ·fi ¿ÏÏ· ÚfiÛˆ·, ˙Ò· ‹ Ú¿ÁÌ·Ù· ÙÔ˘ ›‰Ô˘˜ ÙÔ˘.

ΔÔ ›‰ÈÔ˜ ÎÏ›ÓÂÙ·È Î·Ù¿ Ù· ›ıÂÙ· Û -Ô˜, -·, -Ô, ÂÓÒ ÙÔ ÌfiÓÔ˜ÎÏ›ÓÂÙ·È Î·Ù¿ Ù· ›ıÂÙ· Û -Ô˜, -Ë, -Ô (Î·È Û˘Óԉ‡ÂÙ·È ·fiÙË ÁÂÓÈ΋ ÙÔ˘ ·‰‡Ó·ÙÔ˘ Ù‡Ô˘ Ù˘ ÚÔÛˆÈ΋˜ ·ÓÙˆÓ˘Ì›·˜).

117

√Ó. Ô Â·˘Ùfi˜ Ì·˜ Ô Â·˘Ùfi˜ Û·˜ Ô Â·˘Ùfi˜ ÙÔ˘˜

°ÂÓ. ÙÔ˘ ·˘ÙÔ‡ Ì·˜ / ÙÔ˘ ·˘ÙÔ‡ Û·˜ / ÙÔ˘ ·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘˜ /ÙˆÓ Â·˘ÙÒÓ Ì·˜ ÙˆÓ Â·˘ÙÒÓ Û·˜ ÙˆÓ Â·˘ÙÒÓ ÙÔ˘˜

∞ÈÙ. ÙÔÓ Â·˘Ùfi Ì·˜ / ÙÔÓ Â·˘Ùfi Û·˜ / ÙÔÓ Â·˘Ùfi ÙÔ˘˜ /ÙÔ˘˜ ·˘ÙÔ‡˜ Ì·˜ ÙÔ˘˜ ·˘ÙÔ‡˜ Û·˜ ÙÔ˘˜ ·˘ÙÔ‡˜ ÙÔ˘˜

∞ã ÚfiÛˆÔ μã ÚfiÛˆÔ °ã ÚfiÛˆÔ

¶ÏËı˘ÓÙÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

«√ ∂ÈıˆÚËÙ‹˜‹ıÂÏ ӷ ÂÍȯÓÈ¿-ÛÂÈ Ô ›‰ÈÔ˜ ÙÔ Ì˘-ÛÙ‹ÚÈÔ. ΔÈ ÎÈ ·Ó ÔÈÛ˘ÓÂÚÁ¿Ù˜ ÙÔ˘ÙÔÓ ‰È·‚‚·›ˆÓ·ÓfiÙÈ Ë Ï‡ÛË ‚ÚÈÛÎfi-Ù·Ó ÛÙ· ·ÔÙ˘Ò-

Ì·Ù· ÙˆÓ Û˘ÓÂÚÁÒÓÙÔ˘ ‰Ú¿ÛÙË. ∂ΛÓÔ˜›ÛÙ¢ fiÙÈ Ô ÂÚÈ-‚fiËÙÔ˜ ηÎÔÔÈfi˜•˘Ó›‰Ë˜ ‰ÚÔ‡Û Ìfi-ÓÔ˜ ÙÔ˘, ¯ˆÚ›˜ ÙË‚Ô‹ıÂÈ· ÙÚ›ÙˆÓ».

ªÂÚÈΤ˜ ÊÔÚ¤˜, Ë ·˘ÙÔ¿ıÂÈ· ‰ËÏÒÓÂÙ·È Ì ÙËÓÂÈÏÔÁ‹ ÙÔ˘ ηٿÏÏËÏÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜ ÛÙËÓ ·ıËÙÈ΋ʈӋ.¶.¯. ̄ ÙÂÓ›˙ˆ ÙÔÓ Â·˘Ùfi ÌÔ˘ = ̄ ÙÂÓ›˙ÔÌ·È

GRAMMATIKH E'-ST' DHM 24-05-04 02:30 Page 117

Page 116: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

118

88..55 ¢¢ÂÂÈÈÎÎÙÙÈÈÎΤ¤˜̃ ··ÓÓÙÙˆ̂ÓÓ˘̆ÌÌ››Â˜̃

√È ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜ ·˘Ùfi˜, -‹, -fi, ÙÔ‡ÙÔ˜, -Ë, -Ô, ÂΛÓÔ˜, -Ë, -Ô Ï¤ÁÔÓÙ·È ‰ÂÈÎÙÈΤ˜·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜. ΔȘ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÌÂ Û˘Ó‹ıˆ˜ ÁÈ· Ó· ‰Â›ÍÔ˘Ì ÚfiÛˆ·, ˙Ò· ‹Ú¿ÁÌ·Ù· Ù· ÔÔ›· Â›Ó·È ÎÔÓÙ¿ Ì·˜ ‹ ÛÙ· ÔÔ›· ·Ó·ÊÂÚı‹Î·Ì ϛÁÔ ÚÈÓ.

∂, ÏÔÈfiÓ, ͤڈ ‰‡Ô Ú¿ÁÌ·Ù·. ¶ÚÒÙÔÓ, fiÙÈ ÙÔ Êˆ˜ Ù·Íȉ‡ÂÈÌ ٷ¯‡ÙËÙ· 300 ̄ ÈÏÈ¿‰ˆÓ ̄ ÈÏÈÔ̤ÙÚˆÓ ÙÔ ‰Â˘ÙÂÚfiÏÂÙÔ! Δfi-ÛÔ ÁÚ‹ÁÔÚ·. •¤Úˆ ·ÎfiÌ· fiÙÈ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÒ ÙË ‰ÂÈÎÙÈ΋ ·ÓÙˆ-Ó˘Ì›· ·˘Ùfi˜, -‹, -fi Î·È ÙÔ‡ÙÔ˜, -Ë, -Ô ÁÈ· Ó· ·Ó·ÊÂÚıÒ Û Úfi-Ûˆ·, ˙Ò· ‹ Ú¿ÁÌ·Ù· Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È ÎÔÓÙ¿, ÂÓÒ ÎÚ·ÙÒ ÙˉÂÈÎÙÈ΋ ·ÓÙˆÓ˘Ì›· ÂΛÓÔ˜, -Ë, -Ô ÁÈ· ÚfiÛˆ·, ˙Ò· ‹ Ú¿Á-Ì·Ù· Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È Ì·ÎÚÈ¿ ÌÔ˘.

¢ÂÈÎÙÈΤ˜ ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜ ›Û˘ Â›Ó·È Î·È Ù·Ù¤ÙÔÈÔ˜, -·, -Ô Î·È ÙfiÛÔ˜, -Ë, -Ô.

•¤ÚÂȘ

Ì ÔÈ· Ù·¯‡ÙËÙ·

Ù·Íȉ‡ÂÈ ÙÔ Êˆ˜;

ΔΔÔÔ‡‡ÙÙÔÔ

ÙÔ ‚È‚Ï›Ô ÂÚȤ¯ÂÈ

ÙËÓ ·¿ÓÙËÛË Ô˘

Á˘Ú‡ÂÙÂ.

Ÿ¯È, ·ÏÏ¿ ··˘̆ÙÙ‹‹

›Ûˆ˜ Ó· ͤÚÂÈ.

√‡ÙÂ

ÂÁÒ Í¤Úˆ, ·ÏÏ¿

ÓÔÌ›˙ˆ fiÙÈ Ë ·¿ÓÙËÛË

‚Ú›ÛÎÂÙ·È Û οÔÈÔ

·fi ÂÂÎΛ›ÓÓ·· Ù·

‚È‚Ï›·.

GRAMMATIKH E'-ST' DHM 24-05-04 03:08 Page 118

Page 117: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂∂∂∂¡¡¡¡¡¡¡¡¡¡√√√√√√√√∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∏∏∆∆∆∆∆∆∆∞∞∞∞∞ 888::: MMMMMMÈÈÈÏÏÏÏÒÒÒÒÒ ÁÁÁÁÁÁÁÁÈÈ·· ··ÓÓıııÓıÓıÚÚÚÚÒÒÒÔ˘˜, ˙Ò·... Ì ¿ÏÏÔ ÙÚfiÔ

Ë ÔÔ›· / Ô˘

119

88..66 ∞∞ÓÓ··ÊÊÔÔÚÚÈÈÎΤ¤˜̃ ··ÓÓÙÙˆ̂ÓÓ˘̆ÌÌ››Â˜̃

ø˜ ·Ó·ÊÔÚÈο ÛÙÔȯ›· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÌÂ: ñ ∆Ô ¿ÎÏÈÙÔ Ô˘ñ ∆Ô ÎÏÈÙfi Ô ÔÔ›Ô˜, Ë ÔÔ›·, ÙÔ ÔÔ›Ô

ªÂÚÈο ›‰Ë ·Ó·ÊÔÚÈÎÒÓ ÚÔÙ¿ÛÂˆÓ ÍÂÎÈÓÔ‡Ó Î·È Ì ÙȘ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜:

fiÔÈÔ˜, -·, -ÔfiÛÔ˜, -Ë, -Ôfi,ÙÈ

√ √Ú¤ÛÙ˘ ÛΤÊÙÂÙ·È ÙËÓ ÎԤϷ. ∏ ÎԤϷ ¯fiÚ¢ ÛÙÔ ¿ÚÙÈ.

√È ·Ó·ÊÔÚÈΤ˜ ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜ Û˘Ó‰¤Ô˘Ó ÙË ‰Â˘ÙÂÚÂ‡Ô˘Û· ÚfiÙ·ÛË Ì ÌÈ· ¿ÏÏË Ï¤ÍË ÛÙËÓ ÔÔ›··Ó·Ê¤ÚÂÙ·È Ë ÚfiÙ·ÛË.

√ ¡›ÎÔ˜ › fiÙÈ ı· ¿ÂÈ ÛÙÔ ı¤·ÙÚÔ ·‡ÚÈÔ. (ÂȉÈÎfi)∏ ª¿Úı· ı˘Ì¿Ù·È fi,ÙÈ ÙË Û˘ÌʤÚÂÈ. (·Ó·ÊÔÚÈÎfi)(¢ËÏ·‰‹: ∏ ª¿Úı· ı˘Ì¿Ù·È ÔÙȉ‹ÔÙ ÙË Û˘ÌʤÚÂÈ.)

√ √Ú¤ÛÙ˘ ÛΤÊÙÂÙ·È ÙËÓ ÎԤϷ

√È ‰È·ÊÔÚ¤˜ Ì ÙÔÓ ÂȉÈÎfi Û‡Ó‰ÂÛÌÔfiÙÈ (ÂÓfiÙËÙ· 14) Â›Ó·È ˆ˜ ÙÔ ·Ó·ÊÔ-ÚÈÎfi fi,ÙÈ:·. ¶·›ÚÓÂÈ ˘Ô‰È·ÛÙÔÏ‹.‚. ªÔÚ› Ó· ·ÓÙÈηٷÛÙ·ı› ·fi ÙÔÔÙȉ‹ÔÙÂ.

¯fiÚ¢ ÛÙÔ ¿ÚÙÈ.

Page 118: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™™¯̄̄ËËËÌÌÌ··ÙÙ››˙̇̇̇ˆ̂ ÏϤ¤ÍÍÍÂÂÈȘ̃̃

120

¢ƒ∞™∆∏ƒπ√∆∏∆∞ 26 •Â¯ˆÚ›˙ˆ ÙËÓ ·Ó·ÊÔÚÈ΋ ·ÓÙˆÓ˘Ì›· fi,ÙÈ ·fi ÙÔÓ ÂȉÈÎfi Û‡Ó‰Â-ÛÌÔ fiÙÈ Û˘ÌÏËÚÒÓÔÓÙ·˜ ÛˆÛÙ¿ ÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ.

1. ªÂÚÈΤ˜ ÊÔÚ¤˜ Ô °È¿ÓÓ˘ οÓÂÈ ________ ÙÔ˘ η٤‚ÂÈ.2. ______ Î·È Ó· Ù˘ ÂȘ, ÂΛÓË ¤¯ÂÈ ÂÈϤÍÂÈ ÙÔÓ ‰ÚfiÌÔ Ù˘.3. ______ Ô Ì·ıËÙ‹˜ Ú¤ÂÈ Ó· ‰È·‚¿˙ÂÈ, ÙÔ Í¤ÚÔ˘Ó fiÏÔÈ.4. √ ηıËÁËÙ‹˜ Ì¿˜ ÂÍ‹ÁËÛ ______ Ô Î·ı¤Ó·˜ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ¿ÚÂÈ Ì·˙› ÙÔ˘ ÛÙËÓ ÂΉÚÔ-

Ì‹ ______ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÎÔ˘‚·Ï‹ÛÂÈ Î·È Ù›ÔÙ· ·Ú·¿Óˆ.5. ∆Ô ÂÚÁ·ÛÙ‹ÚÈÔ ÙÔ˘ µÚ·Û›‰· ¤¯ÂÈ ______ ‚¿˙ÂÈ Ô ÓÔ˘˜ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘.6. ŸÙ·Ó ¤¯ˆ ÙȘ ηΤ˜ ÌÔ˘, ͤڈ _____ _____ Î·È Ó· οӈ ı· ÌÔ˘ ¿Ó fiÏ· ÛÙÚ·‚¿.

88..77 EEÚÚˆ̂ÙÙËËÌÌ··ÙÙÈÈÎΤ¤˜̃ ··ÓÓÙÙˆ̂ÓÓ˘̆ÌÌ››Â˜̃

√ ÂÚˆÙËÌ·ÙÈΤ˜ ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜ Â›Ó·È ÙÚÂȘ:

ÔÔÈÈÔÔ˜̃ –– ÔÔÈÈ·· –– ÔÔÈÈÔÔ∫Ï›ÓÂÙ·È fiˆ˜ Ù· ›ıÂÙ· Û -Ô˜, -·, -Ô,·ÏÏ¿ ÛÙËÓ ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ ÙÔ˘ ·ÚÛÂÓÈÎÔ‡ Á¤ÓÔ˘˜ Û¯ËÌ·Ù›˙ÂÈ Î·È Ù‡Ô ÔÈÔÓ.¶ÚÔÛÔ¯‹! ∏ ·ÓÙˆÓ˘Ì›· ·˘Ù‹ ‰ÂÓ ÙÔÓ›˙ÂÙ·È!

ÙÙÈÈÕÎÏÈÙÔ – ¢ÂÓ ÙÔÓ›˙ÂÙ·È.

fifiÛÛÔÔ˜̃ –– fifiÛÛËË –– fifiÛÛÔÔ∫Ï›ÓÂÙ·È fiˆ˜ Ù· ›ıÂÙ· Û -Ô˜, -Ë, -Ô.

ªÂډ‡ÙËη! ¶¶ÔÔÈÈÔÔ˜̃ ÙÔ ¤ÁÚ·„ ·˘Ùfi ÙÔ‚È‚Ï›Ô Î·È ÙÙÈÈ ÂÓÓÔ›; ∏ ˘fiıÂÛ‹ ÙÔ˘ Â›Ó·È ‚·ÚÂÙ‹ Î·È ÛÂ

ÔÚÈṲ̂ӷ ÛËÌ›· ‰ÂÓ ÙÔ Î·Ù·Ï·‚·›Óˆ ηıfiÏÔ˘. ÿÛˆ˜, ·Ó‰È·‚¿Ûˆ Ï›ÁÔ ·Ú·¿Óˆ, Ó· ηٷϿ‚ˆ ÔÔÈÈÔÔ˜̃ Â›Ó·È Ô ‰Ú¿-

ÛÙ˘ Î·È fifiÛÛÔÔÈÈ Â›Ó·È Ú·ÁÌ·ÙÈο ÔÈ Û˘ÓÂÚÁÔ› ÙÔ˘.

∏ ·ÓÙˆÓ˘Ì›· ÔÈÔ˜ – ÔÈ· – ÔÈÔÛ¯ËÌ·Ù›˙ÂÈ ÛÙË ÁÂÓÈ΋ Î·È ÙÔ˘˜ Ù‡Ô˘˜: ñ ÔÈ·ÓÔ‡ – ÔÈ·Ó‹˜ – ÔÈ·ÓÔ‡ (ÂÓÈÎfi˜)

ÔÈ·ÓÒÓ (ÏËı˘ÓÙÈÎfi˜)ñ ªÂÚÈΤ˜ ÊÔÚ¤˜ fï˜ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÂ›Ù·È Î·È

ÁÈ· Ù· ÙÚ›· Á¤ÓË Ë ·ÓÙˆÓ˘Ì›· Ù›ÓÔ˜.

Page 119: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂∂∂∂¡¡¡¡¡¡¡¡¡¡√√√√√√√√∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∏∏∆∆∆∆∆∆∆∞∞∞∞∞ 888::: MMMMMMÈÈÈÏÏÏÏÒÒÒÒÒ ÁÁÁÁÁÁÁÁÈÈ·· ··ÓÓıııÓıÓıÚÚÚÚÒÒÒÔ˘˜, ˙Ò·... Ì ¿ÏÏÔ ÙÚfiÔ

121

88..88 AAfifiÚÚÈÈÛÛÙÙ˜̃ ··ÓÓÙÙˆ̂ÓÓ˘̆ÌÌ››Â˜̃

¤Ó·˜ – Ì›· – ¤Ó·Î¿ÔÈÔ˜ – οÔÈ· – οÔÈÔ

οıÂ, ηı¤Ó·˜ – ηıÂÌÈ¿ (ηıÂÌ›·) – ηı¤Ó·Ô Ù¿‰Â

Ô ‰Â›Ó·Î·Ó¤Ó·˜ (ηÓ›˜) – η̛· (ηÌÈ¿) – ηӤӷ

ηıÂÙ›Ù›ÔÙ· (Ù›ÔÙÂ)

ÌÂÚÈÎÔ› – ÌÂÚÈΤ˜ – ÌÂÚÈο¿ÏÏÔ˜ – ¿ÏÏË – ¿ÏÏÔ

οÌÔÛÔ˜ – οÌÔÛË – οÌÔÛÔ

∆È ·Ú¿ÍÂÓË fiÏË ÙÔ§ÔÓ‰›ÓÔ! ¢ÂÓ ÌÔÚ›˜ Ó· ‰ÂȘ ÙË

̇ÙË ÛÔ˘ ·fi ÙËÓ ÔÌ›¯ÏË. °ÂÌ¿ÙÔ ÎfiÛÌÔ,fï˜. ∫∫¿¿ÔÔÈÈÔÔÈÈ ËÁ·›ÓÔ˘Ó ÁÚ‹ÁÔÚ· ÛÙȘ

‰Ô˘ÏÂȤ˜ ÙÔ˘˜. ÕÕÏÏÏÏÔÔÈÈ ¯·˙Â‡Ô˘Ó ÙȘ ‚ÈÙÚ›Ó˜,ÁÂÌ¿Ù˜ ·ÎÚÈ‚¿ ÚÔ‡¯·. ∫∫¿¿ÌÌÔÔÛÛÔÔÈÈ Û˘˙ËÙ¿Ó ÌÂ

Ê›ÏÔ˘˜ Î·È Û¯ÔÏÈ¿˙Ô˘Ó ÙÔ Îη·ııÂÂÙÙ››. ªªÂÂÚÚÈÈÎÎÔÔ››¿ÏÏÔÈ ÁÂ˘Ì·Ù›˙Ô˘Ó Û ÂÛÙÈ·ÙfiÚÈ·. ∞! ∫È

¤¤ÓÓ··˜̃ ·Ú·ÙËÚ› Ì ÙÔ ÛÙfiÌ··ÓÔȯÙfi. ∂°ø!

∞˘Ù¤˜ ÔÈ ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜ ϤÁÔÓÙ·È·fiÚÈÛÙ˜, ÂÂȉ‹ ‰ÂÓ ÔÚ›˙Ô˘Ó·ÎÚÈ‚Ò˜ ÁÈ· ÔÈÔÓ ¿ÓıÚˆÔ, ÔÈÔ˙ÒÔ ‹ ÔÈÔ Ú¿ÁÌ· ÌÈÏ¿ÌÂ.

∆∆ÈÈ ÓÓ·· ıı˘̆ÌÌ¿¿ÌÌ··ÈÈ fifiÙÙ··ÓÓ ÁÁÚÚ¿¿Êʈ̂

ñ ∏ ·Ó·ÊÔÚÈ΋ ·ÓÙˆÓ˘Ì›· fi,ÙÈ ·›ÚÓÂÈ ¿ÓÙÔÙ ˘Ô‰È·ÛÙÔÏ‹, ÂÓÒ ÔÂȉÈÎfi˜ Û‡Ó‰ÂÛÌÔ˜ fiÙÈ ‰ÂÓ ·›ÚÓÂÈ ÔÙ¤ ˘Ô‰È·ÛÙÔÏ‹.

ñ ∏ ÂÚˆÙËÌ·ÙÈ΋ ·ÓÙˆÓ˘Ì›· ÔÈÔ˜ – ÔÈ· – ÔÈÔ Î·ıÒ˜ Î·È Ë ¿ÎÏÈÙËÂÚˆÙËÌ·ÙÈ΋ ·ÓÙˆÓ˘Ì›· ÙÈ ‰ÂÓ ÙÔÓ›˙ÔÓÙ·È.

ñ √È ·fiÚÈÛÙ˜ ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜ ηı¤Ó·˜ – ηıÂÌÈ¿ (ηıÂÌ›·) – ηı¤Ó·,ηӤӷ˜ (ηÓ›˜) – η̛· (ηÌÈ¿) – ηӤӷ Î·È Î·ıÂÙ› ÁÚ¿ÊÔÓÙ·ÈÛ·Ó ÌÈ· ϤÍË.

∆∆ÈÈ ıı·· ıı˘̆ÌÌ¿¿ÌÌ··ÈÈ ÁÁÈÈ··...... ÙÙÈȘ̃ ··ÓÓÙÙˆ̂ÓÓ˘̆ÌÌ››Â˜̃

1. √È ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜ ·ÓÙÈηıÈÛÙÔ‡Ó ÔÓÔÌ·ÙÈΤ˜ ÊÚ¿ÛÂȘ.

2. √È ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜ ‰Â Û¯ËÌ·Ù›˙Ô˘Ó ÎÏËÙÈ΋.

3. √È ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜ Â›Ó·È ÔÎÙÒ ÂȉÒÓ: ÚÔÛˆÈΤ˜, ÎÙËÙÈΤ˜, ·˘-ÙÔ·ı›˜, ‰ÂÈÎÙÈΤ˜, ÔÚÈÛÙÈΤ˜, ·Ó·ÊÔÚÈΤ˜, ÂÚˆÙËÌ·ÙÈΤ˜Î·È ·fiÚÈÛÙ˜.

Page 120: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

122

MÂÙÚÒ, ‰ËÏÒÓˆ ÔÛfiÙËÙ· Î·È ÛÂÈÚ¿

EENNOOTTHHTTAA 99

∆∆·· ··ÚÚÈÈııÌÌËËÙÙÈÈÎο¿

ŒÓ· ·ÚÓ¿ÎÈ, ‰‡Ô ·ÚÓ¿ÎÈ·,... ¤ÍÈ ·ÚÓ¿ÎÈ·,......ÂηÙfi ·ÚÓ¿ÎÈ·,...ÙÚÂȘ ¯ÈÏÈ¿‰Â˜ ·ÚÓ¿ÎÈ·, ¤Ó· ÂηÙÔÌ̇ÚÈÔ ·ÚÓ¿ÎÈ·...O¯, Ë ÒÚ· ‹Á ÔÎÙÒ. ¶Ú¤ÂÈ Ó· ÛËΈıÒ.

«ª·Ú·ıÒÓÈÔ˜ ·ÁÒÓ·˜ ‰ÚfiÌÔ˘ Á˘Ó·ÈÎÒÓ»¶ÚÒÙË ÙÂÚÌ¿ÙÈÛÂ Ë ∂ÏÏËÓ›‰· ·ıÏ‹ÙÚÈ·ª·Ú›· ™Ù·ÛÈÓÔ‡, ‰Â‡ÙÂÚË Ë ∫·Ó·‰¤˙· ∫¤ÏË¡Ù¿ÚÂÓ Î·È ÙÚ›ÙË Ë °·ÏÏ›‰· ºÚ·ÓÛÔ˘¿˙∑ÂÚÌfiÓ. ∏ Ó·ڋ Ì·˜ ·ıÏ‹ÙÚÈ· ∞Û·Û›·ª·ÚÈÓ¿ÎË ÙÂÚÌ¿ÙÈÛ ÂÈÎÔÛÙ‹ ÙÚ›ÙË.

– £¤Ïˆ ¤Ó· ·Ïfi ÂÈÛÈÙ‹ÚÈÔ ÁÈ· ÙËÓ ∫·Ï·Ì¿Ù·. ¶fiÙ ·Ó·¯ˆÚ› ÙÔ ÏˆÊÔÚ›Ô;– ™Â Ï›ÁÔ, ÁÈ·Ù› Ú¤ÂÈ Ó· ÍÂÎÔ˘Ú·ÛÙ› Ô Ô‰ËÁfi˜. ∫¿ÓÂÈ ‰ÈÏfi ‰ÚÔÌÔÏfiÁÈÔ Û‹ÌÂÚ·.

∆È ÔÛfiÙËٷ›ӷÈ;

¶ÔÈ· ÛÂÈÚ¿¤¯ÂÈ;

¢ÒÛÙ ÌÔ˘ ÌÈ· ‰ˆ‰Âο‰··˘Á¿ Î·È Î·ÌÈ¿ ÂÈÎÔÛ·ÚÈ¿ÎÈÏ¿ ·Ù¿Ù˜.

ªÔÓ¿‰Â˜ Ô˘ ·ÔÙÂÏÔ‡Ó¤Ó· Û‡ÓÔÏÔ ‹ ÛËÌ·›ÓÔ˘ÓÂÚ›Ô˘

∞fi fiÛ· ̤ÚË·ÔÙÂÏÂ›Ù·È Î¿ÙÈ;

– √ ÌÈÛıfi˜ ÌÔ˘ ʤÙÔ˜ ›ӷȉÈÏ¿ÛÈÔ˜.– ÃÚÂÈ¿˙ÂÛ·È ÙÂÙÚ·Ï¿ÛÈ· ÏÂÊÙ¿ÁÈ· Ó· ¿ÚÂȘ ·˘Ùfi ÙÔ ÎÔÏȤ.

¶fiÛ˜ ÊÔÚ¤˜ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ Â›Ó·È Î¿ÙÈ;

Page 121: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

123

™¯ËÌ·Ù›˙ˆ ϤÍÂȘ

∞ƒπ£ª∏∆π∫∞ → ∂›Ó·È ϤÍÂȘ Ô˘ Ê·ÓÂÚÒÓÔ˘Ó ·ÚÈıÌÔ‡˜. ÃÚËÛÈÌÔÔÈԇ̠ٷ·ÚÈıÌËÙÈο ÁÈ· Ó· ‰Â›ÍÔ˘Ì ÔÛfiÙËÙ·, ÛÂÈÚ¿, ‹ ÁÈ· Ó· ‰ËÏÒÛÔ˘Ì ·fi fiÛ· ̤ÚË·ÔÙÂÏÂ›Ù·È Î¿ÙÈ, fiÛ˜ ÊÔÚ¤˜ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ Â›Ó·È ·fi οÙÈ ¿ÏÏÔ ‹ ÁÈ· Ó· ·Ó·ÊÂÚıÔ‡ÌÂÛ ÌÔÓ¿‰Â˜ Ô˘ ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ¤Ó· Û‡ÓÔÏÔ. ∆· ·ÚÈıÌËÙÈο ÌÔÚ› Ó· ›ӷÈ:∞ÚÈıÌËÙÈο ›ıÂÙ· ∞ÚÈıÌËÙÈο Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο٤ÛÛÂÚ· È¿Ù· ÌÈ· ‰ˆ‰Âο‰· ·˘Á¿ÙÚ›ÙÔ˜ Á‡ÚÔ˜ ηÌÈ¿ ÂÈÎÔÛ·ÚÈ¿ ¿ÙÔÌ·

∆· ·fiÏ˘Ù· ·ÚÈıÌËÙÈο Ê·ÓÂÚÒÓÔ˘Ó ÔÚÈṲ̂ÓÔ ·ÚÈıÌfi ·fi ÚfiÛˆ·, ˙Ò·, Ú¿ÁÌ·Ù·.∆· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈԇ̠ÁÈ· Ó· ‰ËÏÒÛÔ˘Ì ÔÛfiÙËÙ·, ¯ÚfiÓÔ, ·fiÛÙ·ÛË, ̤ÁÂıÔ˜.

∂Û‡ Â›Û·È ÌÈÛfi ̤ÙÚÔÎ·È ÙÚ›· ÂηÙÔÛÙ¿,ÂÓÒ ÂÁÒ Â›Ì·È ¤Ó·Ì¤ÙÚÔ Î·È ÙÚÈ¿Óٷ٤ÛÛÂÚ· ÂηÙÔÛÙ¿.∞! K·È ÊÔÚ¿ˆ·Ô‡ÙÛÈ ÓÔ‡ÌÂÚÔÙÚÈ¿ÓÙ· ÂÊÙ¿.

ÃÈÏÈÔÌÂÙÚÈΤ˜·ÔÛÙ¿ÛÂȘ fiψӷfi ÙËÓ ∞ı‹Ó·£ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË:ÂÓÙ·ÎfiÛÈ· ‰¤Î·¯ÈÏÈfiÌÂÙÚ·¶¿ÙÚ·: ‰È·ÎfiÛÈ· ‰¤Î·¯ÈÏÈfiÌÂÙÚ·µfiÏÔ˜: ÙÚÈ·ÎfiÛȷ›ÎÔÛÈ ¯ÈÏÈfiÌÂÙÚ·

™Ô˘ÊϤ Ì ٤ÛÛÂÚ· Ù˘ÚÈ¿ÀÏÈο:¤ÍÈ ·Ù¿Ù˜٤ÛÛÂÚ· ·˘Á¿ÌÈÛfi Ï›ÙÚÔ Á¿Ï·Ù¤ÛÛÂÚȘ ʤÙ˜ ̤ÈÎÔÓÂÓ‹ÓÙ· ÁÚ·ÌÌ¿ÚÈ· ·ÚÌÂ˙¿Ó·ÂηÙfiÓ ÂÓ‹ÓÙ· ÁÚ·ÌÌ¿ÚÈ· ʤٷÂηÙfi ÁÚ·ÌÌ¿ÚÈ· ηۤÚÈ‚‰ÔÌ‹ÓÙ· ÁÚ·ÌÌ¿ÚÈ· ÁÚ·‚Ȥڷ

99..11 ∞∞fifiÏÏ˘̆ÙÙ·· ··ÚÚÈÈııÌÌËËÙÙÈÈÎο¿

Page 122: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™™¯̄̄ËËËÌÌÌ··ÙÙ››˙̇̇̇ˆ̂ ÏϤ¤ÍÍÍÂÂÈȘ̃̃

124

∆· Ù·ÎÙÈο ·ÚÈıÌËÙÈο ‰ËÏÒÓÔ˘Ó ÙË ı¤ÛË Ô˘ ·›ÚÓÂÈ Î¿ÔÈÔ˜ ‹ οÙÈ Û ÌÈ· ÛÂÈÚ¿.

99..22 ∆∆··ÎÎÙÙÈÈÎο¿ ··ÚÚÈÈııÌÌËËÙÙÈÈÎο¿

– ∫˘Ú›· ÌÔ˘, ÙÈ Ù· ÊÔÚ¿Ù ٷ Á˘·ÏÈ¿, ·ÊÔ‡ ‰Â ‚ϤÂÙ ԇ¿ÙÂ; ∆ËÓ ÚÒÙË ÊÔÚ¿ Ì ·Ù‹Û·ÙÂ, ÙË ‰Â‡ÙÂÚË ÊÔÚ¿ ¤Û·ÙÂÔÏfiÎÏËÚË Â¿Óˆ ÌÔ˘, ÙËÓ ÙÚ›ÙË ÊÔÚ¿ Ì ÍÂÓ˘¯È¿Û·ÙÂ, ÙËÓ٤ٷÚÙË Î·ı›Û·Ù ¿Óˆ ÛÙÔ Î·¤ÏÔ ÌÔ˘ Î·È ÙÒÚ· ¯‡Û·Ù ¤Ó·ÔÏfiÎÏËÚÔ ÊÏÈÙ˙¿ÓÈ Î·Ê¤ ÛÙÔ Î·ÈÓÔ‡ÚÈÔ ÌÔ˘ Ô˘Î¿ÌÈÛÔ.– ø! ªÂ Û˘Á¯ˆÚ›ÙÂ, ηϤ ÌÔ˘ ·ÚÈÂ. ∂›Ó·È Ë ÚÒÙË Ì¤Ú· Ô˘·Ó·Áο˙ÔÌ·È Ó· ÊÔÚ¤Ûˆ Á˘·ÏÈ¿ Î·È ‰ÂÓ Ù· ¤¯ˆ Û˘ÓËı›ÛÂÈ. – ∆fiÙÂ, Ϥˆ Ó· ¿Ù ηχÙÂÚ· ÛÙÔ Û›ÙÈ Û·˜ Î·È Ó· ΢ÎÏÔÊÔÚ‹-ÛÂÙ ¤Íˆ Í·Ó¿ ÙËÓ ÂηÙÔÛÙ‹ Ë̤ڷ...

1 ¤Ó·˜ ÚÒÙÔ˜

2 ‰‡Ô/‰˘Ô ‰Â‡ÙÂÚÔ˜

3 ÙÚÂȘ ÙÚ›ÙÔ˜

4 Ù¤ÛÛÂÚȘ ٤ٷÚÙÔ˜

5 ¤ÓÙ ¤ÌÙÔ˜

6 ¤ÍÈ ¤ÎÙÔ˜

7 ÂÙ¿/ÂÊÙ¿ ¤‚‰ÔÌÔ˜

8 ÔÎÙÒ/Ô¯ÙÒ fiÁ‰ÔÔ˜

9 ÂÓÓ¤·/ÂÓÓÈ¿ ¤Ó·ÙÔ˜

10 ‰¤Î· ‰¤Î·ÙÔ˜

11 ¤Ó‰Âη/¤ÓÙÂη ÂÓ‰¤Î·ÙÔ˜

12 ‰Ò‰Âη ‰ˆ‰¤Î·ÙÔ˜

13 ‰ÂηÙÚ›˜ ‰¤Î·ÙÔ˜ ÙÚ›ÙÔ˜

14 ‰Âη٤ÛÛÂÚȘ ‰¤Î·ÙÔ˜ ٤ٷÚÙÔ˜

15 ‰Âη¤ÓÙ ‰¤Î·ÙÔ˜ ¤ÌÙÔ˜

16 ‰Âη¤ÍÈ/‰ÂοÍÈ ‰¤Î·ÙÔ˜ ¤ÎÙÔ˜

17 ‰ÂηÂÙ¿/‰ÂηÂÊÙ¿ ‰¤Î·ÙÔ˜ ¤‚‰ÔÌÔ˜

18 ‰ÂηÔÎÙÒ/‰ÂηԯÙÒ ‰¤Î·ÙÔ˜ fiÁ‰ÔÔ˜

19 ‰ÂηÂÓÓ¤·/‰ÂηÂÓÓÈ¿ ‰¤Î·ÙÔ˜ ¤Ó·ÙÔ˜

20 ›ÎÔÛÈ ÂÈÎÔÛÙfi˜

21 ›ÎÔÛÈ ¤Ó·˜ ÂÈÎÔÛÙfi˜ ÚÒÙÔ˜

22 ›ÎÔÛÈ ‰‡Ô ÂÈÎÔÛÙfi˜ ‰Â‡ÙÂÚÔ˜

∞fiÏ˘Ù· ·ÚÈıÌËÙÈο ∆·ÎÙÈο ·ÚÈıÌËÙÈο

¶π¡∞∫∞™ ∞¶√§À∆ø¡ ∫∞π ∆∞∫∆π∫ø¡ ∞ƒπ£ª∏∆π∫ø¡

Page 123: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂∂¡¡¡¡√√√√∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∆∆∆∞∞∞∞∞ 9999:: MMMÂÂÙÙÂÙÂÙÚÚÚÚÒÒÒ,,,, ‰ËÏÒÓˆ ÔÛfiÙËÙ· Î·È ÛÂÈÚ¿

125

30 ÙÚÈ¿ÓÙ· ÙÚÈ·ÎÔÛÙfi˜

40 Û·Ú¿ÓÙ· ÙÂÛÛ·Ú·ÎÔÛÙfi˜

50 ÂÓ‹ÓÙ· ÂÓÙËÎÔÛÙfi˜

60 ÂÍ‹ÓÙ· ÂÍËÎÔÛÙfi˜

70 ‚‰ÔÌ‹ÓÙ· ‚‰ÔÌËÎÔÛÙfi˜

80 ÔÁ‰fiÓÙ· ÔÁ‰ÔËÎÔÛÙfi˜

90 ÂÓÂÓ‹ÓÙ· ÂÓÂÓËÎÔÛÙfi˜

100 ÂηÙfiÓ/ÂηÙfi ÂηÙÔÛÙfi˜

101 ÂηÙfiÓ ¤Ó·˜ ÂηÙÔÛÙfi˜ ÚÒÙÔ˜

200 ‰È·ÎfiÛÈÔÈ ‰È·ÎÔÛÈÔÛÙfi˜

300 ÙÚÈ·ÎfiÛÈÔÈ ÙÚÈ·ÎÔÛÈÔÛÙfi˜

400 ÙÂÙÚ·ÎfiÛÈÔÈ ÙÂÙÚ·ÎÔÛÈÔÛÙfi˜

500 ÂÓÙ·ÎfiÛÈÔÈ ÂÓÙ·ÎÔÛÈÔÛÙfi˜

600 ÂÍ·ÎfiÛÈÔÈ ÂÍ·ÎÔÛÈÔÛÙfi˜

700 ÂÙ·ÎfiÛÈÔÈ/ÂÊÙ·ÎfiÛÈÔÈ ÂÙ·ÎÔÛÈÔÛÙfi˜

800 ÔÎÙ·ÎfiÛÈÔÈ/Ô¯Ù·ÎfiÛÈÔÈ ÔÎÙ·ÎÔÛÈÔÛÙfi˜

900 ÂÓÓÈ·ÎfiÛÈÔÈ ÂÓÓÈ·ÎÔÛÈÔÛÙfi˜

1.000 ¯›ÏÈÔÈ ¯ÈÏÈÔÛÙfi˜

2.000 ‰‡Ô ¯ÈÏÈ¿‰Â˜ ‰ÈÛ¯ÈÏÈÔÛÙfi˜

3.000 ÙÚÂȘ ¯ÈÏÈ¿‰Â˜ ÙÚÈÛ¯ÈÏÈÔÛÙfi˜

10.000 ‰¤Î· ¯ÈÏÈ¿‰Â˜ ‰ÂηÎÈÛ¯ÈÏÈÔÛÙfi˜

1.000.000 ¤Ó· ÂηÙÔÌ̇ÚÈÔ ÂηÙÔÌÌ˘ÚÈÔÛÙfi˜

1.000.000.000 ¤Ó· ‰ÈÛÂηÙÔÌ̇ÚÈÔ ‰ÈÛÂηÙÔÌÌ˘ÚÈÔÛÙfi˜

∞fiÏ˘Ù· ·ÚÈıÌËÙÈο ∆·ÎÙÈο ·ÚÈıÌËÙÈο

¶π¡∞∫∞™ ∞¶√§À∆ø¡ ∫∞π ∆∞∫∆π∫ø¡ ∞ƒπ£ª∏∆π∫ø¡

¶·Ú·ÙËÚÒ fiÙÈ Ù· ·ÚÈıÌËÙÈο Ô˘ Â›Ó·È ÌÂÏ¿ÁÈ· ÁÚ¿ÌÌ·Ù· ÎÏ›ÓÔÓÙ·È!

¢ƒ∞™∆∏ƒπ√∆∏∆∞ 27 °Ú¿Êˆ Ì ϤÍÂȘ ÙÔ˘˜ ·ÚÈıÌÔ‡˜:

6, 16, 26, 36, 56, 106 Î·È 1, 11, 21, 31, 51, 101

Page 124: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™™¯̄̄ËËËÌÌÌ··ÙÙ››˙̇̇̇ˆ̂ ÏϤ¤ÍÍÍÂÂÈȘ̃̃

126

√Ó. ¤Ó·˜ Ì›·/ÌÈ· ¤Ó·

°ÂÓ. ÂÓfi˜ ÌÈ·˜ ÂÓfi˜

∞ÈÙ. ¤Ó·Ó Ì›·(Ó)/ÌÈ·(Ó) ¤Ó·

∞ÚÛÂÓÈÎfi £ËÏ˘Îfi √˘‰¤ÙÂÚÔ

√Ó. ÙÚÂȘ ÙÚÂȘ ÙÚ›·

°ÂÓ. ÙÚÈÒÓ ÙÚÈÒÓ ÙÚÈÒÓ

∞ÈÙ. ÙÚÈÒÓ ÙÚÈÒÓ ÙÚÈÒÓ

∞ÚÛÂÓÈÎfi £ËÏ˘Îfi √˘‰¤ÙÂÚÔ

¡· Ò˜ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È Ù· ·fiÏ˘Ù· ·ÚÈıÌËÙÈο ¤Ó·˜, ÙÚÂȘ, Ù¤ÛÛÂÚȘ.

∞˜ ‰Ô‡Ì Ҙ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È Î·È ÌÂÚÈο ¿ÏÏ· ·fiÏ˘Ù· ·ÚÈıÌËÙÈο.

∞˘ÙÔ› ÔÈ Ù‡ÔÈ ÌÔÈ¿˙Ô˘Ó Ôχ Ì ÙÔ˘˜ Ù‡Ô˘˜ ÙÔ˘ ·fiÚÈÛÙÔ˘¿ÚıÚÔ˘ (‚Ï. ÂÓfiÙËÙ· 5.4).

ªÂ ÙÔÓ ›‰ÈÔ ÙÚfiÔ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È Î·È fiÏÔÈ ÔÈ ·ÚÈıÌÔ› Ô˘ ÙÂÏÂÈÒÓÔ˘Ó Û 3 (‰ÂηÙÚ›˜, ›ÎÔÛÈ ÙÚÂȘ,ÙÚÈ¿ÓÙ· ÙÚÂȘ ÎÙÏ.)

ñ ∆Ô ‰È·ÎfiÛÈÔÈ, ‰È·ÎfiÛȘ, ‰È·ÎfiÛÈ· Î·È fiÛ· ÌÔÈ¿˙Ô˘Ó Ì ·˘Ùfi, ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Ó ÙËÓ ÎÏ›ÛË ÙˆÓÂÈı¤ÙˆÓ Û -Ô˜ (‚Ϥ ÂÓfiÙËÙ· 7.1) Î·È ¤¯Ô˘Ó ÌfiÓÔ ÏËı˘ÓÙÈÎfi. ™ÙË ÁÂÓÈ΋ Û˘¯Ó¿Î·Ù‚¿˙Ô˘Ó ÙÔÓ ÙfiÓÔ ÛÙËÓ ·Ú·Ï‹ÁÔ˘Û·.¶.¯. £· ·Ú·ÎÔÏÔ˘ı‹Ûˆ ÙÔÓ ·ÁÒÓ· ‰ÚfiÌÔ˘ ÙÂÙÚ·ÎÔÛ›ˆÓ ̤ÙÚˆÓ.

ñ ∆Ô ÂηÙÔÌ̇ÚÈÔ Î·È ÙÔ ‰ÈÛÂηÙÔÌ̇ÚÈÔ Â›Ó·È Ô˘‰¤ÙÂÚ· Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο, Ù· ÔÔ›· ÎÏ›ÓÔÓÙ·Èfiˆ˜ Ù· Ô˘‰¤ÙÂÚ· Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο Û -Ô (‚Ï. ÂÓfiÙËÙ· 6.2 °1).¶.¯. ŒÓ· ÂηÙÔÌ̇ÚÈÔ ¿ÓıÚˆÔÈ ¤¯·Û·Ó ÙË ˙ˆ‹ ÙÔ˘˜, ÂÓÒ ÂÓ‹ÓÙ· ÙÚ›· ÂηÙÔÌ̇ÚÈ·

¤ÌÂÈÓ·Ó ¿ÛÙÂÁÔÈ. ªÈÏ¿Ì ÁÈ· ¤Ó· ÔÛfi ÙˆÓ Â›ÎÔÛÈ ÂÓfi˜ ÂηÙÔÌÌ˘Ú›ˆÓ ¢ÚÒ.

√Ó. Ù¤ÛÛÂÚȘ Ù¤ÛÛÂÚȘ Ù¤ÛÛÂÚ·

°ÂÓ. ÙÂÛÛ¿ÚˆÓ ÙÂÛÛ¿ÚˆÓ ÙÂÛÛ¿ÚˆÓ

∞ÈÙ. Ù¤ÛÛÂÚȘ Ù¤ÛÛÂÚȘ Ù¤ÛÛÂÚ·

∞ÚÛÂÓÈÎfi £ËÏ˘Îfi √˘‰¤ÙÂÚÔ

ªÂ ÙÔÓ ›‰ÈÔ ÙÚfiÔ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È Î·È fiÏÔÈ ÔÈ ·ÚÈıÌÔ› Ô˘ ÙÂÏÂÈÒÓÔ˘Ó Û 4 (‰Âη٤ÛÛÂÚȘ).

Page 125: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂∂¡¡¡¡√√√√∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∆∆∆∞∞∞∞∞ 9999:: MMMÂÂÙÙÂÙÂÙÚÚÚÚÒÒÒ,,,, ‰ËÏÒÓˆ ÔÛfiÙËÙ· Î·È ÛÂÈÚ¿

127

∆· Ù·ÎÙÈο ·ÚÈıÌËÙÈο ÎÏ›ÓÔÓÙ·È fiˆ˜ Ù· ›ıÂÙ· Û -Ô˜, -Ë, -Ô(‚Ï. ÂÓfiÙËÙ· 7.1).

∫Ï›ÓÔÓÙ·È fiˆ˜ Ù· ›ıÂÙ· Û -Ô˜, -Ë, -Ô (‚Ï. ÂÓfiÙËÙ· 7.1).

¶ÔÏÏ·Ï·ÛÈ·ÛÙÈο ·ÚÈıÌËÙÈο Â›Ó·È Ù·: ·Ïfi˜, ‰ÈÏfi˜, ÙÚÈÏfi˜, ÙÂÙÚ·Ïfi˜, ÂÓÙ·Ïfi˜,ÂηÙÔÓÙ·Ïfi˜, ÔÏÏ·Ïfi˜ ÎÙÏ.

ªÈÛfi˜, -‹, -fi∆Ô Â›ıÂÙÔ ÌÈÛfi˜ Û˘Ó‰˘¿˙ÂÙ·È Ì ٷ ·fiÏ˘Ù· ·ÚÈıÌËÙÈο Î·È Û¯ËÌ·Ù›˙ÂÈ ÙÔ˘˜ ·Ú·Î¿Ùˆ Ù‡Ô˘˜:

·ÚÛÂÓÈÎfi → ÂÓ¿ÌÈÛ˘ ¯ÚfiÓÔ˜ıËÏ˘Îfi → ÌÈ¿ÌÈÛË ÒÚ·Ô˘‰¤ÙÂÚÔ → ÂÓ¿ÌÈÛÈ Ï›ÙÚÔ

·ÚÛÂÓÈÎfi Î·È ıËÏ˘Îfi → ÙÚÂÈÛ‹ÌÈÛÈ ÙfiÓÔÈ, ÙÚÂÈÛ‹ÌÈÛÈ Ì¤ÚÂ˜Ô˘‰¤ÙÂÚÔ → ÙÚÈ¿ÌÈÛÈ Î·ÚÔ‡˙È·

·ÚÛÂÓÈÎfi Î·È ıËÏ˘Îfi → ÙÂÛÛÂÚÈÛ‹ÌÈÛÈ ·ÈÒÓ˜, ÙÂÛÛÂÚÈÛ‹ÌÈÛÈ ÒÚÂ˜Ô˘‰¤ÙÂÚÔ → ÙÂÛÛÂÚ¿ÌÈÛÈ ÏÂÙ¿

√È Ù‡ÔÈ ‰˘fiÌÈÛÈ, ÂÓÙ¤ÌÈÛÈ, ÂÍ‹ÌÈÛÈ, ÂÊÙ¿ÌÈÛÈ, Ô¯ÙÒÌÈÛÈ ÎÙÏ. Â›Ó·È ¿ÎÏÈÙÔÈ.

99..33 ¶¶ÔÔÏÏÏÏ··ÏÏ··ÛÛÈÈ··ÛÛÙÙÈÈÎο¿ ··ÚÚÈÈııÌÌËËÙÙÈÈÎο¿

∆· ÔÏÏ·Ï·ÛÈ·ÛÙÈο ·ÚÈıÌËÙÈο Ê·ÓÂÚÒÓÔ˘Ó ·fi fiÛ· ̤ÚË·ÔÙÂÏÂ›Ù·È Î¿ÙÈ Î·È Ï‹ÁÔ˘Ó Û -Ïfi˜.

ªÂ Ù· ‰‰ÈÈÏÏ¿¿ ÁÏ˘Î¿ Î·È ÙÔ˘˜ ‰‰ÈÈÏÏÔÔ‡‡˜̃ÌÂ˙¤‰Â˜, Û›ÁÔ˘Ú· ¯ÚÂÈ¿˙ÂÛ·È ‰‰ÈÈÏÏ‹‹ fiÚÙ· ηÈ

‰‰ÈÈÏÏfifi ÎÚ‚¿ÙÈ ÛÙÔ Û›ÙÈ ÛÔ˘.ªÂ ÙfiÛ· ÎÈÏ¿ Ô˘ ¤‚·Ï˜ ı· Ú¤ÂÈ ÙÒÚ· ӷηٷ‚¿ÏÂȘ ÔÔÏÏÏÏ··ÏϤ¤˜̃ ÚÔÛ¿ıÂȘ ÁÈ· Ó·

·‰˘Ó·Ù›ÛÂȘ.

Page 126: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™™¯̄̄ËËËÌÌÌ··ÙÙ››˙̇̇̇ˆ̂ ÏϤ¤ÍÍÍÂÂÈȘ̃̃

128

99..55 ¶¶ÂÂÚÚÈÈÏÏËËÙÙÈÈÎο¿ ··ÚÚÈÈııÌÌËËÙÙÈÈÎο¿

ÃÙ˜ ÙÔ ÌÂÛË̤ÚÈ ÌÈ· ÙÂÙÚ¿‰· Ì·ıËÙÒÓ Ô˘ ¤ÛÙÚÂÊ ·fi ÙÔ Û¯ÔÏÂ›Ô ‚ڋΠ¤Ó·Óͯ·Ṳ̂ÓÔ ¯·ÚÙÔʇϷη ÛÙË Û˘Ì‚ÔÏ‹ ÙˆÓ Ô‰ÒÓ ∆ÛÈÌÈÛ΋ Î·È ¶·‡ÏÔ˘ ªÂÏ¿. ∞fi ÙÔÛËÌÂ›Ô ·˘Ùfi ÂÚÓÔ‡Ó Î·ıËÌÂÚÈÓ¿ ÂηÙÔÓÙ¿‰Â˜ £ÂÛÛ·ÏÔÓÈΛ˜, ·ÏÏ¿ ηÓ›˜ ‰ÂÓ Â›¯ÂÚÔÛ¤ÍÂÈ ÙÔÓ ¯·ÚÙÔʇϷη. Èڛ˜ ‰ÈÛÙ·ÁÌfi ÔÈ Ì·ıËÙ¤˜ ÙÔÓ ·Ú¤‰ˆÛ·Ó ÛÙÔ˘˜ ·ÛÙ˘-ÓÔÌÈÎÔ‡˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ Â¤ÛÙÚ„·Ó ÙÔ Â‡ÚËÌ· ÛÙÔÓ Î¿ÙÔ¯fi ÙÔ˘. ∂ΛÓÔ˜ ¢¯·Ú›ÛÙËÛÂıÂÚÌ¿ ÙÔ˘˜ Ì·ıËÙ¤˜, ηıÒ˜ ÂÎÙfi˜ ·fi ·ÚÎÂÙ¤˜ ¯ÈÏÈ¿‰Â˜ ¢ÚÒ Ô ¯·ÚÙÔʇϷη˜ ÂÚÈ-›¯Â Î·È Î·ÌÈ¿ ‰ÂηÚÈ¿ ¤ÁÁÚ·Ê· ÌÂÁ¿Ï˘ ÛËÌ·Û›·˜.

∆· ÂÚÈÏËÙÈο ·ÚÈıÌËÙÈο Û¯ËÌ·Ù›˙ÔÓÙ·È ·fi Ù· ·fiÏ˘Ù··ÚÈıÌËÙÈο ˆ˜ ÂÍ‹˜:

∆· ÂÚÈÏËÙÈο ·ÚÈıÌËÙÈο Ê·ÓÂÚÒÓÔ˘Ó ¤Ó· Ï‹ıÔ˜ ÌÔÓ¿‰ˆÓ Ô˘·ÔÙÂÏÔ‡Ó ¤Ó· Û‡ÓÔÏÔ (-¿‰·) ‹ ¤¯Ô˘Ó ÙË ÛËÌ·Û›· ÂÚ›Ô˘ (-·ÚÈ¿).

∫Ï›ÓÔÓÙ·È fiˆ˜ Ù· ›ıÂÙ· Û -Ô˜, -Ë, -Ô (‚Ï. ÂÓfiÙËÙ· 7.1).

∞Ó·ÏÔÁÈο ·ÚÈıÌËÙÈο Â›Ó·È Ù·: ‰ÈÏ¿ÛÈÔ˜, ÙÚÈÏ¿ÛÈÔ˜, ÙÂÙÚ·Ï¿ÛÈÔ˜, ÂÓÙ·Ï¿ÛÈÔ˜, Âη-ÙÔÓÙ·Ï¿ÛÈÔ˜, ÔÏÏ·Ï¿ÛÈÔ˜ ÎÙÏ.

99..44 ∞∞ÓÓ··ÏÏÔÔÁÁÈÈÎο¿ ··ÚÚÈÈııÌÌËËÙÙÈÈÎο¿

∆· ·Ó·ÏÔÁÈο ·ÚÈıÌËÙÈο ‰ËÏÒÓÔ˘Ó fiÛ˜ ÊÔÚ¤˜ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ Â›Ó·ÈοÙÈ Î·È Ï‹ÁÔ˘Ó Û -Ï¿ÛÈÔ˜.

º¤ÙÔ˜ ÙÚˆ˜ ‰‰ÈÈÏÏ¿¿ÛÛÈȘ̃ ÌÂÚ›‰Â˜ ÁÏ˘ÎfiÎ·È ÙÙÚÚÈÈÏÏ¿¿ÛÛÈÈÔÔ˘̆˜̃ ÌÂ˙¤‰Â˜ ·fi ¤ÚÛÈ. ™›ÁÔ˘Ú· ı·

¯ÚÂÈ¿˙ÂÛ·È Î·È ‰‰ÈÈÏÏ¿¿ÛÛÈÈÔÔ Ì¤ÁÂıÔ˜ ·ÓÙÂÏfiÓÈ ÁÈ· Ó· Û¯ˆÚ¤ÛÂÈ. ªÂ ÙfiÛ· ÎÈÏ¿, fï˜, Ô˘ ¤‚·Ï˜ ı· Ú¤ÂÈ

ÙÒÚ· Ó· ηٷ‚¿ÏÂȘ ÂÂÓÓÙÙ··ÏÏ¿¿ÛÛÈȘ̃ÚÔÛ¿ıÂȘ ÁÈ· Ó· ·‰˘Ó·Ù›ÛÂȘ.

Page 127: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂∂¡¡¡¡√√√√∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∆∆∆∞∞∞∞∞ 9999:: MMMÂÂÙÙÂÙÂÙÚÚÚÚÒÒÒ,,,, ‰ËÏÒÓˆ ÔÛfiÙËÙ· Î·È ÛÂÈÚ¿

129

·) Ì ÙËÓ Î·Ù¿ÏËÍË -¿‰·: .¯. ‰˘¿‰·, ÙÚÈ¿‰·, ÙÂÙÚ¿‰·, ‰Âο‰·, ÂÈÎÔÛ¿‰· ÎÙÏ.∞ÏÏ¿: ¤Ó·˜ → ÌÔÓ¿‰·

‚) Ì ÙËÓ Î·Ù¿ÏËÍË -·ÚÈ¿: .¯. ‰ÂηÚÈ¿, ‰ˆ‰ÂηÚÈ¿, ÂÈÎÔÛ·ÚÈ¿ ÎÙÏ.∞˘Ù¿ Ù· ·ÚÈıÌËÙÈο Û˘Óԉ‡ÔÓÙ·È ·fi ÙÔ Î·ÌÈ¿ (.¯. ηÌÈ¿ ÂÈÎÔÛ·ÚÈ¿ Ì‹Ï·).

∆∆ÈÈ ÓÓ·· ıı˘̆ÌÌ¿¿ÌÌ··ÈÈ fifiÙÙ··ÓÓ ÁÁÚÚ¿¿Êʈ̂

ñ ∆· ·fiÏ˘Ù· ·ÚÈıÌËÙÈο ̤¯ÚÈ ÙÔ Â›ÎÔÛÈ ÁÚ¿ÊÔÓÙ·È ˆ˜ Ì›· ϤÍË:‰Âη¤ÍÈ, ‰ÂηÂÊÙ¿. ∞fi ÙÔ Â›ÎÔÛÈ ¤Ó· Î·È ¿Óˆ ÁÚ¿ÊÔÓÙ·È ˆ˜Í¯ˆÚÈÛÙ¤˜ ϤÍÂȘ: Û·Ú¿ÓÙ· ÔÎÙÒ, Ù¤ÛÛÂÚȘ ¯ÈÏÈ¿‰Â˜ ÂÓÙ·ÎfiÛÈ·ÂÓÂÓ‹ÓÙ· ÂÓÓ¤·.

ñ ∆· Ù·ÎÙÈο ·ÚÈıÌËÙÈο ·fi ÙÔ ‰¤Î·ÙÔ˜ ÙÚ›ÙÔ˜ Î·È ÌÂÙ¿ ÁÚ¿ÊÔÓٷȈ˜ ͯˆÚÈÛÙ¤˜ ϤÍÂȘ: ‰¤Î·ÙÔ˜ ÙÚ›ÙÔ˜, ÂÈÎÔÛÙfi˜ ¤ÌÙÔ˜.

ñ °Ú¿ÊÔÓÙ·È Ì ‰‡Ô -ÓÓ- ÙÔ ÂÓÓ¤·/ÂÓÓÈ¿ Î·È fiÛ· ·ÚÈıÌËÙÈο·Ú¿ÁÔÓÙ·È ·fi ·˘Ùfi Î·È ÂÚȤ¯Ô˘Ó ÔÏfiÎÏËÚË ÙË Ï¤ÍËÂÓÓ¤·/ÂÓÓÈ¿ (ÂÓÓÈ·ÎfiÛÈÔÈ, ÂÓÓÈ·Ï¿ÛÈÔ˜ ·ÏÏ¿ ÂÓÂÓ‹ÓÙ·, ¤Ó·ÙÔ˜,ÂÓÂÓËÎÔÛÙfi˜).

ñ ∆· Û‡ÓıÂÙ· ·ÚÈıÌËÙÈο Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ‰Â‡ÙÂÚÔ Û˘ÓıÂÙÈÎfi ÙË Ï¤ÍËÌÈÛfi˜ ÁÚ¿ÊÔÓÙ·È ÛÙË Ï‹ÁÔ˘Û· Ì -È. ¢ÂÓ ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Ó ÙÔÓ Î·ÓfiÓ·Î·È ÁÚ¿ÊÔÓÙ·È Ì -Ë fiÛ· ¤¯Ô˘Ó ÚÒÙÔ Û˘ÓıÂÙÈÎfi ÙÔ ·ÚÛÂÓÈÎfi¤Ó·˜ Î·È ÙÔ ıËÏ˘Îfi Ì›·: ÂÓ¿ÌÈÛÈ Â˘ÚÒ, ‰˘fiÌÈÛÈ ÎÈÏ¿, ÙÂÛÛÂÚÈÛ‹ÌÈÛÈÒÚ˜, ÂÊÙ¿ÌÈÛÈ ÙfiÓÔÈ, ·ÏÏ¿ ÌÈ¿ÌÈÛË ÒÚ·, ÂÓ¿ÌÈÛ˘ ÙfiÓÔ˜.

∆∆ÈÈ ıı·· ıı˘̆ÌÌ¿¿ÌÌ··ÈÈ ÁÁÈÈ··...... ÙÙ·· ··ÚÚÈÈııÌÌËËÙÙÈÈÎο¿

∆· ·ÚÈıÌËÙÈο Ê·ÓÂÚÒÓÔ˘Ó ·ÚÈıÌÔ‡˜. À¿Ú¯Ô˘Ó ¤ÓÙ ηÙË-ÁÔڛ˜ ·ÚÈıÌËÙÈÎÒÓ:

1. ∞fiÏ˘Ù· (‰ËÏÒÓÔ˘Ó ÔÛfiÙËÙ·), .¯. ÙÚ›·

2. ∆·ÎÙÈο (‰ËÏÒÓÔ˘Ó ÛÂÈÚ¿), .¯. ÙÚ›ÙÔ˜

3. ¶ÔÏÏ·Ï·ÛÈ·ÛÙÈο (‰ËÏÒÓÔ˘Ó ·fi fiÛ· ̤ÚË ·ÔÙÂÏ›ٷÈοÙÈ), .¯. ÙÚÈÏfi˜

4. ∞Ó·ÏÔÁÈο (‰ËÏÒÓÔ˘Ó fiÛ˜ ÊÔÚ¤˜ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ Â›Ó·È ·fiοÙÈ ¿ÏÏÔ), .¯. ÙÚÈÏ¿ÛÈÔ˜

5. ¶ÂÚÈÏËÙÈο (‰ËÏÒÓÔ˘Ó ÌÔÓ¿‰Â˜ Ô˘ ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ¤Ó· Û‡-ÓÔÏÔ), .¯. ÙÚÈ¿‰·

∆· ·ÚÈıÌËÙÈο ÌÔÚ› Ó· Â›Ó·È Â›ıÂÙ· ‹ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο.

Page 128: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

130

K¿Óˆ οÙÈ, ·ı·›Óˆ οÙÈ ‹ ‚Ú›ÛÎÔÌ·È Û ÌÈ· ηٿÛÙ·ÛË

EENNOOTTHHTTAA 1100

∆∆ÔÔ ÚÚ‹‹ÌÌ··

ƒ∏ª∞ → ∂›Ó·È ÎÏÈÙfi ̤ÚÔ˜ ÙÔ˘ ÏfiÁÔ˘ Ô˘ ÙÔ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈԇ̠ÁÈ· Ó· ÂÎÊÚ¿ÛÔ˘ÌÂÌÈ· ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ‹ ηٿÛÙ·ÛË. ∂›Ó·È ÙÔ ÈÔ ÎÂÓÙÚÈÎfi ̤ÚÔ˜ ÙÔ˘ ÏfiÁÔ˘ ÁÈ·Ù› Á‡Úˆ ÙÔ˘¯Ù›˙Ô˘Ì ÚÔÙ¿ÛÂȘ.

ÃÙ˜ ›‰·Ì ÛÙÔÓ ÎÈÓËÌ·ÙÔÁÚ¿ÊÔ ÌÈ· Ù·ÈÓ›· fiÏÔ ‰Ú¿ÛË. ∫·È ÙȉÂÓ ¤ÁÈÓÂ. √ ÚˆÙ·ÁˆÓÈÛÙ‹˜, ¤Ó·˜ ·ÛÙ˘ÓÔÌÈÎfi˜, ·Ó·˙ËÙÔ‡ÛÂÌÈ· Û˘ÌÌÔÚ›· ·Ú¯·ÈÔη‹ÏˆÓ. ™ÙËÓ ·Ú¯‹ ¤„·¯Ó ÛÙ· ·Ú¯Â›·ÙÔ˘ ÁÈ· ›¯ÓË Ù˘ Û›ڷ˜. ∞ÚÁfiÙÂÚ·, fiÙ·Ó ‚ڋΠÌÈ· ¿ÎÚË, ¿Ú¯È-Û ӷ ÙÔ˘˜ ·Ú·ÎÔÏÔ˘ı› Î·È Ó· ۯ‰ȿ˙ÂÈ ÙÚfiÔ˘˜ Ó· ÙÔ˘˜ÍÂÛοÛÂÈ. ∞ÏÏ¿ ÎÈ ÂΛÓÔÈ ‰ÂÓ ¤ÌÂÈÓ·Ó Ì ÛÙ·˘ÚˆÌ¤Ó· ¯¤ÚÈ·.ªfiÏȘ ÙÔÓ ·ÓÙÈÏ‹ÊıËηÓ, ÚÔÛ¿ıËÛ·Ó Ì οı ÙÚfiÔ Ó· ÙÔÓÍÂÊÔÚÙˆıÔ‡Ó. ª¿ÏÈÛÙ· Ï‹ÚˆÛ·Ó ¤Ó·Ó ·‰›ÛÙ·ÎÙÔ Î·ÎÔÔÈfi ÁÈ·Ó· ÙÔÓ Î˘ÓËÁ‹ÛÂÈ. √ ·ÛÙ˘ÓÔÌÈÎfi˜ Í¤Ê˘Á ÛηÚÊ·ÏÒÓÔÓÙ·˜·fi ÙÔÓ ÊˆÙ·ÁˆÁfi. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, ‚Ú¤ıËΠÛÙÔ ÂÚ‚¿˙È ÂÓfi˜·Ú·ı‡ÚÔ˘ ¯ˆÚ›˜ Ó· ÌÔÚ› Ó· ‰È·Ê‡ÁÂÈ ·fi ·ÏÏÔ‡. ∞Ó·Áο-ÛÙËΠӷ ‚Ô˘Ù‹ÍÂÈ ÛÙÔ ÎÂÓfi ηÈ, ÁÈ· ηϋ ÙÔ˘ Ù‡¯Ë, ÚÔÛÁÂÈÒ-ıËΠÛÙËÓ Î·ÚfiÙÛ· ÂÓfi˜ ÊÔÚÙËÁÔ‡. AÊÔ‡ ›¯Â È· ÍÂʇÁÂÈ ·fiÙÔÓ Î›Ó‰˘ÓÔ, Ô ·ÛÙ˘ÓÔÌÈÎfi˜ ¤ÛÙÂÈÏ ÙÔ˘˜ Û˘ÓÂÚÁ¿Ù˜ ÙÔ˘ ÛÙÔÎÚËÛʇÁÂÙÔ ÙˆÓ Î·ÎÔÔÈÒÓ.

√Ú¤ÛÙË, ‰Â˜ Ù· ÏfiÁÈ· ÛÔ˘! ŸÙ·Ó ÌÈÏ¿Ì ÁÈ· ÂÓ¤ÚÁÂȘ ηÈηٷÛÙ¿ÛÂȘ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÌÂ Û˘Ó‹ıˆ˜ Ú‹Ì·Ù·.

EENNEEƒƒ°°∂∂ππ∂∂™™Â›‰·ÌÂ

Ó· ۯ‰ȿ˙ÂÈÓ· ‰È·Ê‡ÁÂÈ

¤ÛÙÂÈÏÂÎ.¿.

∫∫∞∞∆∆∞∞™™∆∆∞∞™™∂∂ππ™™‚Ú¤ıËΤÌÂÈÓ·Ó

·ÓÙÈÏ‹ÊıËηÓÎ.¿.

Page 129: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

131

™¯ËÌ·Ù›˙ˆ ϤÍÂȘ

1100..11 °°ÂÂÓÓÈÈÎο¿ ¯̄··ÚÚ··ÎÎÙÙËËÚÚÈÈÛÛÙÙÈÈÎο¿

∞∞.. ¶¶ÚÚfifiÛÛˆ̂ÔÔ Îη·ÈÈ ··ÚÚÈÈııÌÌfifi˜̃

µµ.. ¶¶ÔÔÈÈfifiÓÓ ÂÂÓÓÂÂÚÚÁÁ››··˜̃ Îη·ÈÈ ¯̄ÚÚfifiÓÓÔÔÈÈ

ŸÏÔÈ Ì·˜ ÙÙÚÚÔÔÌÌ¿¿ÍÍ··ÌÌ fiÙ·Ó Ô·ÛÙ˘ÓÔÌÈÎfi˜ ‹‰ËÍ ·fi ÙÔ Ì·ÏÎfiÓÈ

¿Óˆ ÛÙËÓ Î·ÚfiÙÛ· ÙÔ˘ ÊÔÚÙËÁÔ‡. ∆∆ÚÚfifiÌÌ··ÍÍÂÂÔ ı›Ԙ µÚ·Û›‰·˜, ÙÙÚÚfifiÌÌ··Í̃͘ ÂÛ‡, ÙÙÚÚfifiÌÌ··ÍÍ··ÓÓ Î·È

Ù· Í·‰¤ÏÊÈ· Ì·˜. ™·˜ ÎÔÚfiȉ„· Ï›ÁÔ Ô˘ÙÙÚÚÔÔÌÌ¿¿ÍÍ··ÙÙÂÂ, ·ÏÏ¿, Ó· ˆ ÙËÓ ·Ï‹ıÂÈ·,

ÙÙÚÚfifiÌÌ··ÍÍ·· ÎÈ ÂÁÒ ·ÚÎÂÙ¿.

∆Ô Ú‹Ì· ‰¤¯ÂÙ·È ‰È·ÊÔÚÂÙÈΤ˜ ηٷϋÍÂȘ Ô˘ ‰Â›¯ÓÔ˘Ó ÁÈ· ÔÈÔÓ ÌÈÏ¿Ì οı ÊÔÚ¿ (‰ËÏ·-‰‹ ‰Â›¯ÓÔ˘Ó ∞ã, µã, °ã ÚfiÛˆÔ ÂÓÈÎÔ‡ Î·È ÏËı˘ÓÙÈÎÔ‡ ·ÚÈıÌÔ‡):

ªÂ Ï›Á· ÏfiÁÈ·, ÙÔ Ú‹Ì· ¤¯ÂÈ ÚfiÛˆÔ Î·È ·ÚÈıÌfi.

ªÔÚÔ‡ÌÂ, ·ÎfiÌ·, Ó· ÚÔÛı¤ÛÔ˘Ì ‰È·ÊÔÚÂÙÈΤ˜ ηٷϋÍÂȘ ‹ÌfiÚÈ· ÁÈ· Ó· ‰Â›ÍÔ˘Ì fiÙ ¤ÁÈÓÂ Ë Ú¿ÍË Ô˘ ÂÚÈÁÚ¿ÊÔ˘ÌÂ:

∞ã ÚfiÛˆÔ ÂÁÒ ÙÚfiÌ·Í-· fiÏÔÈ Ì·˜ ÙÚÔÌ¿Í-·ÌÂ

µã ÚfiÛˆÔ ÂÛ‡ ÙÚfiÌ·Í-˜ ÂÛ›˜ ÙÚÔÌ¿Í-·ÙÂ

°ã ÚfiÛˆÔ Ô ı›Ԙ µÚ·Û›‰·˜ ÙÚfiÌ·Í- ٷ Í·‰¤ÏÊÈ· Ì·˜ ÙÚfiÌ·Í-·Ó

∂ÓÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜ ¶ÏËı˘ÓÙÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜

Page 130: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™™¯̄̄ËËËÌÌÌ··ÙÙ››˙̇̇̇ˆ̂ ÏϤ¤ÍÍÍÂÂÈȘ̃̃ ∂∂∂∂

132

·ÚÂÏıfiÓ ·ÚfiÓ Ì¤ÏÏÔÓ

√ ¿ÓıÚˆÔ˜ Ì·Á›Ú¢ÂÛÙË ÊˆÙÈ¿.

∏ ÌËÙ¤Ú· ÌÔ˘ Ì·ÁÂÈÚ‡ÂÈÙÔ Ê·ÁËÙfi ÛÙÔ˘˜ 180‚·ıÌÔ‡˜.

ŒÓ· ÚÔÌfiÙ ı· Ì·ÁÂÈÚ‡ÂÈÙÔ Ê·ÁËÙfi ÛÙ· ‰ÈÛ¤ÁÁÔÓ¿Ì·˜.

ÕÚ·, ÙÔ Ú‹Ì· ¤¯ÂÈ ÙÚÂȘ ¯ÚÔÓÈΤ˜ ‚·ıÌ›‰Â˜!

∆Ô Ú‹Ì· ¤¯ÂÈ Î·È ÔÈfiÓ ÂÓÂÚÁ›·˜.

∆Ô Ú‹Ì·, ›Û˘, Ì·˜ ‰Â›¯ÓÂÈ ·Ó Ë Ú¿ÍË Ô˘ ÂÚÈÁÚ¿ÊÔ˘Ì ›ӷÈÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈ΋ – ·ӷϷ̂·ÓfiÌÂÓË ‹ ·Ó ·Ó·ÊÂÚfiÌ·ÛÙ Û·˘Ù‹ ¯ˆÚ›˜ Ó· ‰ËÏÒÓÔ˘Ì ‰È¿ÚÎÂÈ·, ‰ËÏ·‰‹ Û˘ÓÔÙÈο (Û˘ÓÔÙÈ-΋ – ÛÙÈÁÌÈ·›·):

∂›Û˘ ·Ó ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ‹ÛÔ˘Ì ÙÔ Ú‹Ì· ¤¯ˆ + ÙÔÓ ¿ÎÏÈÙÔ ÚËÌ·ÙÈ-Îfi Ù‡Ô Û -ÂÈ, ÙfiÙ ‰ËÏÒÓÔ˘Ì fiÙÈ Ë Ú¿ÍË ¤¯ÂÈ ÔÏÔÎÏËÚˆı›:

ª¤¯ÚÈ Ó· ÂȘ ·ÌÈÓÔ, Ô ·ÛÙ˘ÓÔÌÈÎfi˜ ›¯Â ÍÂʇÁÂÈ ·fi ÙÔ˘˜ ‰ÈÒÎÙ˜ ÙÔ˘ ÁÈ· Ù· ηϿ.

™˘ÓÙÂÏÂṲ̂ÓË ÂÓ¤ÚÁÂÈ·

√ ·ÛÙ˘ÓÔÌÈÎfi˜ οı ÊÔÚ¿ ͤÊ¢Á ∆Ô‡ÙË ÙË ÊÔÚ¿ Í¤Ê˘Á·fi ÙÔ˘˜ ‰ÈÒÎÙ˜ ÙÔ˘ ·fi ÙÔÓ ÊˆÙ·ÁˆÁfi.Ì ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎÔ‡˜ ÙÚfiÔ˘˜.

∂Í·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈ΋ – ™˘ÓÔÙÈ΋ – ÛÙÈÁÌÈ·›· ·ӷϷ̂·ÓfiÌÂÓË ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ÂÓ¤ÚÁÂÈ·

Page 131: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂¡¡¡¡¡√√√√√√√∆∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∏∏∏∆∆∆∆∆∆∆∆∆∆∞∞∞∞∞∞∞∞ 111111000000::::: KKKKKK¿¿¿¿ÓÓÓÓ¿Ó¿Ó¿Óˆ̂̂ ÎÎÎο¿¿¿Î¿Î¿Î¿ÙÙÙٿٿÙÈÈÈ,,, ··ııı·ı·ı··ı·ı·›››ÓÓˆ̂ ÎοÙÈ ‹ ‚Ú›ÛÎÔÌ·È Û ÌÈ· ηٿÛÙ·ÛË

133

∂Í·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈÎfi – ¤-ÁÚ·Ê· Áڿʈ ı· Áڿʈ∂·Ó·Ï·Ì‚·ÓfiÌÂÓÔ ·Ú·Ù·ÙÈÎfi˜ ÂÓÂÛÙÒÙ·˜ ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈÎfi˜ ̤ÏÏÔÓÙ·˜

™˘ÓÔÙÈÎfi – ¤-ÁÚ·„· ÁÚ¿„ˆ ı· ÁÚ¿„ˆ™ÙÈÁÌÈ·›Ô ·fiÚÈÛÙÔ˜ ; Û˘ÓÔÙÈÎfi˜ ̤ÏÏÔÓÙ·˜

™˘ÓÙÂÏÂṲ̂ÓÔ›¯· ÁÚ¿„ÂÈ ¤¯ˆ ÁÚ¿„ÂÈ ı· ¤¯ˆ ÁÚ¿„ÂÈ

˘ÂÚÛ˘ÓÙ¤ÏÈÎÔ˜ ·Ú·Î›ÌÂÓÔ˜ Û˘ÓÙÂÏÂṲ̂ÓÔ˜ ̤ÏÏÔÓÙ·˜

∆ÒÚ·, ÁÈ· Ó· ÊÙÈ¿ÍÔ˘Ì ÙȘ ηÙËÁÔڛ˜ ÎÏ›Û˘ ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜ Ù˘ ÁÏÒÛÛ·˜ Ì·˜, Û˘Ó‰˘¿˙Ô˘ÌÂÙȘ ¯ÚÔÓÈΤ˜ ‚·ıÌ›‰Â˜ Ì ÙÔ ÔÈfiÓ ÂÓÂÚÁ›·˜.

ŒÙÛÈ ÌÔÚԇ̠ӷ ‰Â›ÍÔ˘Ì ٷ˘Ùfi¯ÚÔÓ·:·. ¶√∆∂ Á›ÓÂÙ·È ÌÈ· ÂÓ¤ÚÁÂÈ·/Ú¿ÍË (·Ó Á›ÓÂÙ·È ÛÙÔ ·ÚÂÏıfiÓ, ÛÙÔ ·ÚfiÓ ‹ ÛÙÔ Ì¤ÏÏÔÓ) ηȂ. ∆√¡ ∆ƒ√¶√ ª∂ ∆√¡ √¶√π√ ∆∏¡ ¶∞ƒ√À™π∞∑ø, ‰ËÏ·‰‹ ÙÔ ÔÈfiÓ ÂÓÂÚÁ›·˜(ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈÎfi – ·ӷϷ̂·ÓfiÌÂÓÔ, Û˘ÓÔÙÈÎfi – ÛÙÈÁÌÈ·›Ô, Û˘ÓÙÂÏÂṲ̂ÓÔ).

∞, ͤڈ! ™˘Ó‰˘¿˙Ô˘Ì ÙË ¯ÚÔÓÈ΋ ‚·ıÌ›‰· Ì ÙÔ ÔÈfiÓ ÂÓÂÚÁ›·˜!

√ ÂÓÂÛÙÒÙ·˜, Ô ·Ú·Ù·ÙÈÎfi˜ ÎÙÏ. ϤÁÔÓÙ·È ¯ÚfiÓÔÈ ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜.

¶·ÚÂÏıfiÓ ¶·ÚfiÓ ª¤ÏÏÔÓ¶√π√¡∂¡∂ƒ°∂π∞™

Ã√¡π∫∏µ∞£ªπ¢∞

¡·È, ·ÏÏ¿ ÙÈ Â›Ó·È ÙÔ ÂÚˆÙËÌ·ÙÈÎfi οو ·fi ÙÔÓ Ù‡Ô ÁÚ¿„ˆ;

∞, ηٿϷ‚·. ∆Ș ηÙËÁÔڛ˜ «ÂÓÂÛÙÒÙ·˜», «·Ú·Ù·ÙÈÎfi˜»,«·fiÚÈÛÙÔ˜» ÎÙÏ. ÙȘ ϤÌ ¯ÚfiÓÔ˘˜, ÎÈ ·˘Ù¤˜ ‰ËÏÒÓÔ˘Ó Ì·˙›Î·È ¯ÚÔÓÈ΋ ‚·ıÌ›‰· Î·È ÔÈfiÓ ÂÓÂÚÁ›·˜.

Page 132: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™™¯̄̄ËËËÌÌÌ··ÙÙ››˙̇̇̇ˆ̂ ÏϤ¤ÍÍÍÂÂÈȘ̃̃ ∂∂∂∂

134

√ ÂÓÂÛÙÒÙ·˜ ÂÚÈÁÚ¿ÊÂÈ ÌÈ· ÂÓ¤ÚÁÂÈ· Ô˘ ÂÍÂÏ›ÛÛÂÙ·È ÛÙÔ ·ÚfiÓ(.¯. ∏ ª·Ú›· χÓÂÈ ÙȘ ·Û΋ÛÂȘ) ‹ Ô˘ ·ӷϷ̂¿ÓÂÙ·È Û˘Ó‹-ıˆ˜ (.¯. √ Ù·¯˘‰ÚfiÌÔ˜ Ì¿˜ ʤÚÓÂÈ Ù· ÁÚ¿ÌÌ·Ù· οı ڈ›).

√ ·Ú·Î›ÌÂÓÔ˜ Ì·˜ ‰Â›¯ÓÂÈ fiÙÈ ÌÈ· ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ¤¯ÂÈ ‹‰Ë ÔÏÔÎÏËÚˆı›ÙË ÛÙÈÁÌ‹ Ô˘ ÌÈÏ¿ÌÂ, Î·È Û¯ËÌ·Ù›˙ÂÙ·È Ì ÙÔ ‚ÔËıËÙÈÎfi Ú‹Ì· ¤¯ˆ+ ÙÔÓ ¿ÎÏÈÙÔ Ù‡Ô °’ ÂÓÈÎÔ‡ ÙÔ˘ ÂÍ·ÚÙË̤ÓÔ˘ (.¯. Œ¯ˆ ÁÚ¿„ÂÈ ).

√ Ù‡Ô˜ ÁÚ¿„ˆ, ÁÚ¿„ÂȘ, ÁÚ¿„ÂÈ... ‰Â ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÂ›Ù·È ÌfiÓÔ˜ ÙÔ˘ ÛÙË ÁÏÒÛÛ· Ì·˜ (ÂÎÙfi˜ ·fiÏ›Á˜ ÂÍ·ÈÚ¤ÛÂȘ). ∆ÔÓ ‚Ú›ÛÎÔ˘Ì ¿ÓÙ· Ì·˙› Ì ÌfiÚÈ· ‹ Ì ÙÔ Ú‹Ì· «¤¯ˆ», ·fi Ù· ÔÔ›· ηÈÂÍ·ÚٿٷÈ. °È· ÙÔÓ ÏfiÁÔ ·˘Ùfi, ÙÔÓ Ï¤Ì ÂÍ·ÚÙË̤ÓÔ.

ÃÚËÛÈÌÔÔÈԇ̠ÙÔÓ ÂÍ·ÚÙË̤ÓÔ Ì·˙› Ì ٷ ÌfiÚÈ· ı· Î·È Ó· ÁÈ· Ó· Û¯ËÌ·Ù›ÛÔ˘Ì ÙÔÓ Û˘ÓÔ-ÙÈÎfi ̤ÏÏÔÓÙ· Î·È ÙËÓ ˘ÔÙ·ÎÙÈ΋ (‚Ï. ·Ú·Î¿Ùˆ: ÂÁÎÏ›ÛÂȘ):

ı· ÁÚ¿„ˆ ¤Ó· ÁÚ¿ÌÌ· – Ó· ÁÚ¿„ˆ ¤Ó· ÁÚ¿ÌÌ·

∂›Û˘ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈԇ̠ÙÔ °ã ÂÓÈÎfi ÚfiÛˆÔ ÙÔ˘ ÂÍ·ÚÙË̤ÓÔ˘ ˆ˜ ¿ÎÏÈÙÔ Ù‡Ô ÁÈ· Ó· Û¯Ë-Ì·Ù›ÛÔ˘Ì ÙÔ˘˜ Û˘ÓÙÂÏÂṲ̂ÓÔ˘˜ ¯ÚfiÓÔ˘˜:

¤¯ˆ ÁÚ¿„ÂÈ ¤Ó· ÁÚ¿ÌÌ· – ›¯· ÁÚ¿„ÂÈ ¤Ó· ÁÚ¿ÌÌ· – ı· ¤¯ˆ ÁÚ¿„ÂÈ ¤Ó· ÁÚ¿ÌÌ·

™¯ËÌ·Ù›˙ˆ ÙÔ˘˜ ·ÚÔÓÙÈÎÔ‡˜ ¯ÚfiÓÔ˘˜:

™¯ËÌ·Ù›˙ˆ ÙÔ˘˜ ÌÂÏÏÔÓÙÈÎÔ‡˜ ¯ÚfiÓÔ˘˜:

√È ÌÂÏÏÔÓÙÈÎÔ› ¯ÚfiÓÔÈ Ì¿˜ ÌÈÏÔ‡Ó ÁÈ· Ú¿ÍÂȘ Ô˘ ı· Á›ÓÔ˘Ó ‹ ı· ¤¯Ô˘Ó ÔÏÔÎÏËÚˆı› ÛÙÔ Ì¤Ï-ÏÔÓ.

§ÔÈfiÓ, Û‡ÌʈÓÔÈ, ıı·· ÛÔ˘ÙÙËËÏÏÂÂÊʈ̂ÓÓ‹‹ÛÛˆ̂ ·‡ÚÈÔ ÛÙȘ 3.

∞‡ÚÈÔ fiÏË ÙË Ì¤Ú· ıı·· ··››˙̇ÔÔ˘̆ÌÌ ̿ÛÎÂÙ... ÎÈ ·Ó ‰Ô‡Ì fiÙÈ

Ì·˜ ·Ú¤ÛÂÈ, ıı·· ··››˙̇ÔÔ˘̆ÌÌ ̿ÛÎÂÙοı ∆ÂÙ¿ÚÙË Î·È ¶·Ú·Û΢‹!

√ Û˘ÓÔÙÈÎfi˜ ̤ÏÏÔÓÙ·˜ Ì·˜‰Â›¯ÓÂÈ ÌÈ· ÂÓ¤ÚÁÂÈ· Ô˘ ı·Á›ÓÂÈ Û οÔÈ· ÛÙÈÁÌ‹ ÛÙÔ̤ÏÏÔÓ.

√ ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈÎfi˜ ̤ÏÏÔÓÙ·˜Ì·˜ ‰Â›¯ÓÂÈ ÌÈ· ÂÓ¤ÚÁÂÈ· Ô˘ ı·Á›ÓÂÙ·È ÛÙÔ Ì¤ÏÏÔÓ Â›ÙÂÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈο (Û˘Ó¯Ҙ) ›Ù·ӷϷ̂·ÓfiÌÂÓ·.

Page 133: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂¡¡¡¡¡√√√√√√√∆∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∏∏∏∆∆∆∆∆∆∆∆∆∆∞∞∞∞∞∞∞∞ 111111000000::::: KKKKKK¿¿¿¿ÓÓÓÓ¿Ó¿Ó¿Óˆ̂̂ ÎÎÎο¿¿¿Î¿Î¿Î¿ÙÙÙٿٿÙÈÈÈ,,, ··ııı·ı·ı··ı·ı·›››ÓÓˆ̂ ÎοÙÈ ‹ ‚Ú›ÛÎÔÌ·È Û ÌÈ· ηٿÛÙ·ÛË

135

™¯ËÌ·Ù›˙ˆ ÙÔ˘˜ ÌÂÏÏÔÓÙÈÎÔ‡˜ ¯ÚfiÓÔ˘˜ ‚¿˙ÔÓÙ·˜ ÙÔ ÌfiÚÈÔ ı· ÌÚÔÛÙ¿ ·fi ÙÔÓ Î·Ù¿ÏÏËÏÔÙ‡Ô ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜.

√ √Ú¤ÛÙ˘ ı· ·›ÍÂÈ Ì¿Ï· Û‹ÌÂÚ· ÙÔ ·fiÁÂ˘Ì·.√ √Ú¤ÛÙ˘ ı· ·›˙ÂÈ Ì¿Ï· ۯ‰fiÓ Î¿ı ̤ڷ ·˘Ùfi ÙÔ Ì‹Ó·.√ √Ú¤ÛÙ˘ ı· ¤¯ÂÈ ·›ÍÂÈ Ì¿Ï· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ·fi οı ¿ÏÏÔ ·È‰› ÛÙË ÁÂÈÙÔÓÈ¿ fiÙ·Ó ı· ÍÂÎÈ-Ó‹ÛÔ˘Ó ÔÈ Ì·ıËÙÈÎÔ› ·ÁÒÓ˜ Ô‰ÔÛÊ·›ÚÔ˘.

∆Ô ı· Û˘Óԉ‡ÂÙ·È ·fi ÙÔÓ Î·Ù¿ÏÏËÏÔ Ù‡Ô ÁÈ· Ó· Ì·˜ ‰ÒÛÂÈ ÙÔ˘˜ ÙÚÂȘ ̤ÏÏÔÓÙ˜:

√ √Ú¤ÛÙ˘ ıı·· ¤¤¯̄ÂÂÈÈ ··››ÍÍÂÂÈÈÔ‰fiÛÊ·ÈÚÔ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ·fi οıÂ

¿ÏÏÔ ·È‰› ÛÙË ÁÂÈÙÔÓÈ¿ fiÙ·Ó ı·ÍÂÎÈÓ‹ÛÔ˘Ó ÔÈ Ì·ıËÙÈÎÔ› ·ÁÒÓ˜

Ô‰ÔÛÊ·›ÚÔ˘.

√ Û˘ÓÙÂÏÂṲ̂ÓÔ˜ ̤ÏÏÔÓÙ·˜ÌÈÏ¿ ÁÈ· ÌÈ· ÂÓ¤ÚÁÂÈ· (‹ ÁÈ· ÌÈ·ÛÂÈÚ¿ ·fi ÂÓ¤ÚÁÂȘ) Ô˘ ı·Á›ÓÂÈ ÛÙÔ Ì¤ÏÏÔÓ Î·È ı· ¤¯ÂÈÙÂÏÂÈÒÛÂÈ ÚÈÓ ·fi οÔÈÔ ¯ÚÔ-ÓÈÎfi ÛËÌ›Ô.

™˘ÓÔÙÈÎfi˜ ̤ÏÏÔÓÙ·˜ ı· + ÂÍ·ÚÙË̤ÓÔ˜ (ı· ·›ÍÂÈ)∂Í·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈÎfi˜ ̤ÏÏÔÓÙ·˜ ı· + Ù‡ÔÈ ÂÓÂÛÙÒÙ· (ı· ·›˙ÂÈ)™˘ÓÙÂÏÂṲ̂ÓÔ˜ ̤ÏÏÔÓÙ·˜ ı· + Ù‡ÔÈ ·Ú·ÎÂÈ̤ÓÔ˘ (ı· ¤¯ÂÈ ·›ÍÂÈ)

ÙÒÚ· Ì·ıËÙÈÎÔ›·ÁÒÓ˜

Ô‰ÔÛÊ·›ÚÔ˘

Page 134: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™™¯̄̄ËËËÌÌÌ··ÙÙ››˙̇̇̇ˆ̂ ÏϤ¤ÍÍÍÂÂÈȘ̃̃ ∂∂∂∂

136

™¯ËÌ·Ù›˙ˆ ÙÔ˘˜ ·ÚÂÏıÔÓÙÈÎÔ‡˜ ¯ÚfiÓÔ˘˜:

√È ·ÚÂÏıÔÓÙÈÎÔ› ¯ÚfiÓÔÈ Ì¿˜ ÌÈÏÔ‡Ó ÁÈ· Ú¿ÍÂȘ Ô˘ ¤ÁÈÓ·Ó ÛÙÔ ·ÚÂÏıfiÓ.

∆∆ËËÏÏÂÂÊÊÒÒÓÓËËÛÛ·· ÛÙË ª·Ú›· ¯Ù˜ÛÙȘ 3 Ì.Ì.

ÃÙ˜ ÙÔ ·fiÁÂ˘Ì···››˙̇··ÌÌ ̿ÛÎÂÙ ÛÙÔ

ÚÔ·‡ÏÈÔ ÙÔ˘ Û¯ÔÏ›Ԣ... ηÈÛÙȘ ηÏÔηÈÚÈÓ¤˜ ‰È·ÎÔ¤˜

··››˙̇··ÌÌ ̿ÛÎÂ٠οı ∆ÂÙ¿ÚÙËÎ·È ¶·Ú·Û΢‹!

√ ·fiÚÈÛÙÔ˜ Ì·˜ ‰Â›¯ÓÂÈ ÌÈ· ÂÓ¤ÚÁÂÈ·Ô˘ ¤ÁÈÓ ÛÙÔ ·ÚÂÏıfiÓ Î·È Â›¯ÂÛ˘ÓÔÙÈÎfi ¯·Ú·ÎÙ‹Ú· (¯ˆÚ›˜ Ó·ÂӉȷÊÂÚfiÌ·ÛÙ ÁÈ· ÙÔ ·Ó Ë ÂÓ¤ÚÁÂÈ··˘Ù‹ ›¯Â ÌÈÎÚ‹ ‹ ÌÂÁ¿ÏË ‰È¿ÚÎÂÈ·).

√ ·Ú·Ù·ÙÈÎfi˜ Ì¿˜ ‰Â›¯ÓÂÈ ÌÈ·ÂÓ¤ÚÁÂÈ· Ô˘ ÁÈÓfiÙ·Ó ÛÙÔ ·ÚÂÏıfiÓ›Ù ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈο (Û˘Ó¯Ҙ) ›Ù·ӷϷ̂·ÓfiÌÂÓ·.

√ √Ú¤ÛÙ˘ ››¯̄ ··››ÍÍÂÂÈÈÔ‰fiÛÊ·ÈÚÔ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ·fi οıÂ

¿ÏÏÔ ·È‰› ÛÙË ÁÂÈÙÔÓÈ¿ fiÙ·Ó ÍÂΛÓËÛ·ÓÔÈ Ì·ıËÙÈÎÔ› ·ÁÒÓ˜

Ô‰ÔÛÊ·›ÚÔ˘.

√ ˘ÂÚÛ˘ÓÙ¤ÏÈÎÔ˜ ÌÈÏ¿ ÁÈ· ÌÈ·ÂÓ¤ÚÁÂÈ· Ô˘ ¤ÁÈÓ ÛÙÔ·ÚÂÏıfiÓ Î·È Ô˘ ›¯ÂÔÏÔÎÏËÚˆı› ÚÈÓ ·fi οÔÈ·¿ÏÏË ¯ÚÔÓÈ΋ ÛÙÈÁÌ‹ ÛÙÔ·ÚÂÏıfiÓ.

∞˘Ùfi ÙÔ ¤- ϤÁÂÙ·È ·‡ÍËÛË.

ÙÒÚ·Ì·ıËÙÈÎÔ›·ÁÒÓ˜ԉÔÛÊ·›ÚÔ˘

™ÙÔÓ ·Ú·Ù·ÙÈÎfi Î·È ÙÔÓ ·fiÚÈÛÙÔ Û˘¯Ó¿·Ú·ÙËÚԇ̠fiÙÈ ÔÈ ‰ÈÛ‡ÏÏ·‚ÔÈ ÚËÌ·ÙÈÎÔ›Ù‡ÔÈ ¤¯Ô˘Ó ÌÈ· ÂÈϤÔÓ Û˘ÏÏ·‚‹, ÙË Û˘Ï-Ï·‚‹ ¤¤--, ¿Óˆ ÛÙËÓ ÔÔ›· ÛËÌÂÈÒÓÔ˘Ì ÙÔÓÙfiÓÔ:

χӈ → ¤¤-Ï˘Ó·Ï‡Óˆ → ¤¤-Ï˘Û·

Page 135: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂¡¡¡¡¡√√√√√√√∆∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∏∏∏∆∆∆∆∆∆∆∆∆∆∞∞∞∞∞∞∞∞ 111111000000::::: KKKKKK¿¿¿¿ÓÓÓÓ¿Ó¿Ó¿Óˆ̂̂ ÎÎÎο¿¿¿Î¿Î¿Î¿ÙÙÙٿٿÙÈÈÈ,,, ··ııı·ı·ı··ı·ı·›››ÓÓˆ̂ ÎοÙÈ ‹ ‚Ú›ÛÎÔÌ·È Û ÌÈ· ηٿÛÙ·ÛË

137

ÃÚÂÈ·˙fiÌ·ÛÙ ÙËÓ ·‡ÍËÛË ÌfiÓÔ ÛÙÔ˘˜ ÚËÌ·ÙÈÎÔ‡˜ Ù‡Ô˘˜ Ô˘ ÙÔ˘˜ Ï›ÂÈ Ë ÚÔ·Ú·Ï‹ÁÔ˘-Û·. ™ÙÔ˘˜ Ù‡Ô˘˜ ·˘ÙÔ‡˜, ÙÔ ¤- Ì·›ÓÂÈ ÁÈ· Ó· ¿ÚÂÈ ÙÔÓ ÙfiÓÔ ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜ (ÛÙÔ˘˜ ¯ÚfiÓÔ˘˜·˘ÙÔ‡˜, Ô ÙfiÓÔ˜ ¤ÊÙÂÈ ¿ÓÙ· ÛÙËÓ ÚÔ·Ú·Ï‹ÁÔ˘Û·):

À¿Ú¯Ô˘Ó Î·È ÙÚ›· Ôχ Û˘ÓËıÈṲ̂ӷ Ú‹Ì·Ù· Ô˘ ·›ÚÓÔ˘Ó·‡ÍËÛË ‹- :ͤڈ → ‹ÍÂÚ·ı¤Ïˆ → ‹ıÂÏ·›Óˆ → ·fiÚÈÛÙÔ˜: ‹È·, fï˜ Ô ·Ú·Ù·ÙÈÎfi˜: ¤ÈÓ·

™Ù· Ú‹Ì·Ù· Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ˆ˜ ÚÒÙÔ Û˘ÓıÂÙÈÎfi ÙÔ˘˜ ÌÈ· ÚfiıÂÛË(‚Ï. ÂÓfiÙËÙ· 18.2), ‚¿˙Ô˘Ì ÙËÓ ·‡ÍËÛË (fiÙ·Ó ¯ÚÂÈ¿˙ÂÙ·È) ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙËÓ ÚfiıÂÛË Î·È ÙÔ Ú‹Ì·.∞˘Ù‹ Ë ·‡ÍËÛË Ï¤ÁÂÙ·È ÂÛˆÙÂÚÈ΋ ·‡ÍËÛË:ÂÈ + ϤÁˆ → ¤ÏÂÁ·ÚÔ + ‚¿Ïψ → ÚÔ¤‚·ÏÏ·

·) ™Â ÌÂÚÈο Ù¤ÙÔÈ· Ú‹Ì·Ù· Ë ÂÛˆÙÂÚÈ΋ ·‡ÍËÛË ‰Â ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÂ›Ù·È ÔÙ¤, .¯. ÚÔÙ›ӈ → ÚfiÙÂÈÓ·.

‚) ªÂÚÈο Ú‹Ì·Ù· Û¯ËÌ·Ù›˙ÔÓÙ·È Ì ‰‡Ô ÚÔı¤ÛÂȘ, .¯. Û˘Ì-ÂÚÈ-Ï·Ì‚¿Óˆ. ™ÂÙ¤ÙÔȘ ÂÚÈÙÒÛÂȘ, Ë ·‡ÍËÛË ÂÌÊ·Ó›˙ÂÙ·È ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙË ‰Â‡ÙÂÚË ÚfiıÂÛË Î·ÈÙÔ Ú‹Ì·: ¶.¯. Û˘Ì-ÂÚÈ-¤-Ï·‚·

·ÏÏ¿

 ·È ˙·Ó

ã

·È ˙· ÌÂ

·È ˙· ÙÂ

·È ˙· ÓÂ

ã

 ·È ˙·

 ·È ˙˜

 ·È ˙Â

ã

 ·È ˙·

ã

·È ˙·

ã

·È ˙ˆ

Page 136: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™™¯̄̄ËËËÌÌÌ··ÙÙ››˙̇̇̇ˆ̂ ÏϤ¤ÍÍÍÂÂÈȘ̃̃ ∂∂∂∂

138

µÏ¤Ô˘Ì fiÙÈ ÔÚÈṲ̂ÓÔÈ Ù‡ÔÈ ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜ ¤¯Ô˘Ó ∞ã ÂÓÈÎfi ÚfiÛˆÔ ÔÚÈÛÙÈ΋˜ÂÓÂÛÙÒÙ· Û -ˆ/-Ò. ∞˘ÙÔ› Û˘Ó‹ıˆ˜ ‰ËÏÒÓÔ˘Ó fiÙÈ ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ ÂÓÂÚÁ› Î·È ·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙËÓ ÂÓÂÚÁËÙÈ΋ ʈӋ ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜: .¯. Ϥӈ, ¯ÙÂÓ›˙ˆ.

ÕÏÏÔÈ Ù‡ÔÈ ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜ ¤¯Ô˘Ó ∞ã ÂÓÈÎfi ÚfiÛˆÔ ÔÚÈÛÙÈ΋˜ ÂÓÂÛÙÒÙ· Û -Ì·È. ∞˘ÙÔ›Û˘Ó‹ıˆ˜ ‰ËÏÒÓÔ˘Ó fiÙÈ ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ ‰¤¯ÂÙ·È Î¿ÔÈ· ÂÓ¤ÚÁÂÈ· – ·ı·›ÓÂÈ Î¿ÙÈ Î·È·ÔÙÂÏÔ‡Ó ÙËÓ ·ıËÙÈ΋ ʈӋ ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜: .¯. ϤÓÔÌ·È, ¯ÙÂÓ›˙ÔÌ·È.

°°.. ººˆ̂ÓÓ‹‹ Îη·ÈÈ ÌÌÂÂÙÙ··‚‚··ÙÙÈÈÎÎfifiÙÙËËÙÙ··

·. ∂ÓÂÚÁËÙÈ΋ Î·È ·ıËÙÈ΋ ʈӋ

÷, ÙÔ Ú‹Ì· ÏÔÈfiÓ ¤¯ÂÈ Î·È ÊˆÓ‹!

ÓÓÙÙ‡‡ÓÓˆ̂ –– ÓÓÙÙ‡‡ÓÓÔÔÌÌ··ÈÈ

ÏϤ¤ÓÓˆ̂ –– ÏϤ¤ÓÓÔÔÌÌ··ÈÈ

¯̄ÙÙÂÂÓÓ››˙̇ˆ̂ –– ¯̄ÙÙÂÂÓÓ››˙̇ÔÔÌÌ··ÈÈ

Page 137: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂¡¡¡¡¡√√√√√√√∆∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∏∏∏∆∆∆∆∆∆∆∆∆∆∞∞∞∞∞∞∞∞ 111111000000::::: KKKKKK¿¿¿¿ÓÓÓÓ¿Ó¿Ó¿Óˆ̂̂ ÎÎÎο¿¿¿Î¿Î¿Î¿ÙÙÙٿٿÙÈÈÈ,,, ··ııı·ı·ı··ı·ı·›››ÓÓˆ̂ ÎοÙÈ ‹ ‚Ú›ÛÎÔÌ·È Û ÌÈ· ηٿÛÙ·ÛË

139

ªÂÚÈο Ú‹Ì·Ù· Û¯ËÌ·Ù›˙Ô˘Ó ÌfiÓÔ Ù‡Ô˘˜ ·ıËÙÈ΋˜ ʈӋ˜.∆· Ú‹Ì·Ù· ·˘Ù¿ Ù· ϤÌ ·ÔıÂÙÈο (.¯. Á›ÓÔÌ·È, ·ÈÛı¿ÓÔÌ·È,ÊÔ‚¿Ì·È, ‡¯ÔÌ·È, ı˘Ì¿Ì·È, Û¤‚ÔÌ·È, ÎÔÈÌ¿Ì·È, Û˘ÏÏÔÁ›˙ÔÌ·È,ÌÂÙ·¯ÂÈÚ›˙ÔÌ·È).

ªÂÚÈΤ˜ ÊÔÚ¤˜, fï˜, Ù‡ÔÈ Û -ˆ ‰Â›¯ÓÔ˘Ó fiÙÈ ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ‰ÂÓ ÂÓÂÚÁ› ·ÏÏ¿ ·ı·›ÓÂÈ:.¯. √ µÚ·Û›‰·˜ ¤¯·Û ÙÔ Î·¤ÏÔ ÙÔ˘.

ÕÏϘ ÊÔÚ¤˜, Ù‡ÔÈ Û -Ì·È ‰Â›¯ÓÔ˘Ó fiÙÈ ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ ‰ÂÓ·ı·›ÓÂÈ Î¿ÙÈ, ·ÏÏ¿ ›Ù ÂÓÂÚÁ› ›Ù ‚Ú›ÛÎÂÙ·È Û ÌÈ· ηٿ-ÛÙ·ÛË:.¯. ∏ ÌËÙ¤Ú· ÌÔ˘ ÂÚÁ¿˙ÂÙ·È Û ÌÈ· ÂÈÛ·ÁˆÁÈ΋ ÂÙ·ÈÚ›·..¯. √ ·Ù¤Ú·˜ ÌÔ˘ ÎÔÈÌ¿Ù·È.

‚. ƒ‹Ì·Ù· ÌÂÙ·‚·ÙÈο Î·È ·ÌÂÙ¿‚·Ù·

∆· Ú‹Ì·Ù· Ô˘ ‰ËÏÒÓÔ˘Ó fiÙÈ ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ ÂÓÂÚÁ› (Û˘Ó‹ıˆ˜ ÂΛӷ Ô˘ Ï‹ÁÔ˘Ó Û -ˆ, ·ÏÏ¿fi¯È ÌfiÓÔ ·˘Ù¿) Û˘Óԉ‡ÔÓÙ·È ·fi ¤Ó· Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi ‹ ÌÈ· ÔÓÔÌ·ÙÈ΋ ÊÚ¿ÛË Ô˘ Ì·˜ ‰Â›¯ÓÂÈ ÛÂÔÈÔÓ ÌÂÙ·‚·›ÓÂÈ Ë ÂÓ¤ÚÁÂÈ· Ô˘ ‰ËÏÒÓÔ˘Ó.

¶·Ú¿ ÙË ÛËÌ·Û›· ÙÔ˘˜, ÔÈ Ù‡ÔÈ ·˘ÙÔ› ·Ó‹ÎÔ˘ÓÛÙËÓ ÂÓÂÚÁËÙÈ΋ ʈӋ, ‰ÈfiÙÈ Ï‹ÁÔ˘Ó Û -ˆ.

¶·Ú¿ ÙË ÛËÌ·Û›· ÙÔ˘˜, ÔÈ Ù‡ÔÈ ·˘ÙÔ› ·Ó‹ÎÔ˘ÓÛÙËÓ ·ıËÙÈ΋ ʈӋ, ‰ÈfiÙÈ Ï‹ÁÔ˘Ó Û -Ì·È.

∆Ô Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi ·˘Ùfi ϤÁÂÙ·È ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜, ›ӷÈÛ ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ ÙÒÛË Î·È ÙÔ ‚Ú›ÛÎÔ˘Ì ·Ó ··ÓÙ‹ÛÔ˘Ì ÙËÓÂÚÒÙËÛË «ÔÈÔÓ/ÔÈ·/ÙÈ;» (‚Ï. ÂÓfiÙËÙ· 16.1).

√ √Ú¤ÛÙ˘ Ê›ÏËÛ ÙË ª·Ú›·.

¶ÔÈ· Ê›ÏËÛÂ Ô √Ú¤ÛÙ˘; ∆Ë ª·Ú›·.

Page 138: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™™¯̄̄ËËËÌÌÌ··ÙÙ››˙̇̇̇ˆ̂ ÏϤ¤ÍÍÍÂÂÈȘ̃̃ ∂∂∂∂

140

∆· ÂÓÂÚÁËÙÈο Ú‹Ì·Ù· Ô˘ ·›ÚÓÔ˘Ó ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Ï¤ÁÔÓÙ·È ÌÂÙ·‚·ÙÈο, ÂÂȉ‹ Ë ÂÓ¤Ú-ÁÂÈ¿ ÙÔ˘˜ ÌÂÙ·‚·›ÓÂÈ Û ¤Ó·Ó ¿ÓıÚˆÔ, ˙ÒÔ ‹ Ú¿ÁÌ·.

À¿Ú¯Ô˘Ó Î·È ÂÓÂÚÁËÙÈο Ú‹Ì·Ù· Ô˘ ‰ÂÓ ·›ÚÓÔ˘Ó ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ, ÁÈ·Ù› Ë ÂÓ¤ÚÁÂÈ¿ ÙÔ˘˜‰Â ÌÂÙ·‚·›ÓÂÈ Û οÔÈÔÓ ¿ÓıÚˆÔ, ˙ÒÔ ‹ Ú¿ÁÌ·. ∞˘Ù¿ Ù· ϤÌ ·ÌÂÙ¿‚·Ù·.

¶ÚÔÛÔ¯‹ fï˜. ªÂÚÈο ÌÂÙ·‚·ÙÈο Ú‹Ì·Ù· ·›ÚÓÔ˘Ó ‰‡Ô ·ÓÙÈΛÌÂÓ·.∞˘Ù¿ ϤÁÔÓÙ·È ‰›ÙˆÙ· Ú‹Ì·Ù·. ∆· ‰‡Ô ·ÓÙÈΛÌÂÓ¿ ÙÔ˘˜ Ù· ÔÓÔÌ¿-˙Ô˘Ì ¿ÌÂÛÔ (Û ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ ÙÒÛË) Î·È ¤ÌÌÂÛÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ (Û ÁÂÓÈ΋ÙÒÛË ‹ Ì ¶ÚÔıÂÙÈ΋ ºÚ¿ÛË, ‚Ï. ÂÓfiÙËÙ· 16.2 °):

√ Ù·¯˘‰ÚfiÌÔ˜ ¤‰ˆÛ ¤Ó· ‰¤Ì· ÛÙË ÌËÙ¤Ú· / Ù˘ ÌËÙ¤Ú·˜.

‰›ÙˆÙÔ ¿ÌÂÛÔ ¤ÌÌÂÛÔÚ‹Ì· ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ

™˘Ó‰ÂÙÈο Ú‹Ì·Ù· Â›Ó·È Ù·:›̷È, Á›ÓÔÌ·È, Ê·›ÓÔÌ·È,ÂÌÊ·Ó›˙ÔÌ·È, ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙ÔÌ·È,ϤÁÔÌ·È, ·Ô‰ÂÈÎÓ‡ÔÌ·È,ÂÎϤÁÔÌ·È, ‰ÈÔÚ›˙ÔÌ·È Î.¿.

√ √Ú¤ÛÙ˘ ÙÚ¤¯ÂÈ.√ µÚ·Û›‰·˜ ÚÔ¯·Ï›˙ÂÈ.

™˘Ó‰ÂÙÈο ϤÌ ٷ Ú‹Ì·Ù· Ô˘ Û˘Ó‰¤Ô˘Ó ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ Ù˘ ÚfiÙ·Û˘ (ÁÈ· ÙÔ ˘ÔΛÌÂ-ÓÔ ‚Ï. ÂÓfiÙËÙ· 16.1) Ì οÔÈ· ¿ÏÏË ÊÚ¿ÛË, Ô˘ ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È Î·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ. ∞˘Ù‹ ËÊÚ¿ÛË Ê·ÓÂÚÒÓÂÈ ÌÈ· ȉÈfiÙËÙ· ‹ ¤Ó· ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi Ô˘ ¤¯ÂÈ ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ.

√ µÚ·Û›‰·˜ ¤ÁÈÓ ÂÈÛÙ‹ÌÔÓ·˜.∏ ∞ÁÁÂϛӷ Â›Ó·È ¤Í˘ÓË.

Page 139: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂¡¡¡¡¡√√√√√√√∆∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∏∏∏∆∆∆∆∆∆∆∆∆∆∞∞∞∞∞∞∞∞ 111111000000::::: KKKKKK¿¿¿¿ÓÓÓÓ¿Ó¿Ó¿Óˆ̂̂ ÎÎÎο¿¿¿Î¿Î¿Î¿ÙÙÙٿٿÙÈÈÈ,,, ··ııı·ı·ı··ı·ı·›››ÓÓˆ̂ ÎοÙÈ ‹ ‚Ú›ÛÎÔÌ·È Û ÌÈ· ηٿÛÙ·ÛË

141

ÃÚËÛÈÌÔÔÈԇ̠‰È·ÊÔÚÂÙÈÎÔ‡˜ Ù‡Ô˘˜ ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜ ÁÈ· Ó· ‰Â›ÍÔ˘Ì ·Ó Ë Ú¿ÍË Ô˘ÂÚÈÁÚ¿ÊÔ˘ÌÂ Â›Ó·È Ú·ÁÌ·ÙÈ΋/‚¤‚·ÈË (ÔÚÈÛÙÈ΋) ‹ ÂÈı˘ÌËÙ‹/·‚¤‚·ÈË (˘ÔÙ·ÎÙÈ΋) ‹·ÎfiÌ· ·Ó ··ÈÙԇ̠ÙËÓ Ú·ÁÌ·ÙÔÔ›ËÛ‹ Ù˘ (ÚÔÛÙ·ÎÙÈ΋). √È ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎÔ› ·˘ÙÔ›ÚËÌ·ÙÈÎÔ› Ù‡ÔÈ Ï¤ÁÔÓÙ·È ÂÁÎÏ›ÛÂȘ.

√ Î˘Ú ¶¤ÙÚÔ˜ ¤ÏÂÁÂ Û˘¯Ó¿ ÛÙÔÓ ÁÈÔ ÙÔ˘ «ŸÙ·Ó ÌÂÁ·ÏÒÛÂȘ,ÛÔ‡‰·Û ·ÛÙÚÔÓ·‡Ù˘!»¶ƒ√™∆∞∫∆π∫∏: Û˘Ì‚Ô˘Ï‹/··›ÙËÛË

√ Î˘Ú ¶¤ÙÚÔ˜ ‹ıÂÏ ӷ ÛÔ˘‰¿ÛÂÈ Ô ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ ·ÛÙÚÔÓ·‡Ù˘.À¶√∆∞∫∆π∫∏: οÙÈ ÙÔ ÂÈı˘ÌËÙfi/·‚¤‚·ÈÔ

√ ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ Î˘Ú ¶¤ÙÚÔ˘ ÛÔ˘‰¿˙ÂÈ ·ÛÙÚÔÓ·‡Ù˘.√ƒπ™∆π∫∏: οÙÈ ÙÔ Ú·ÁÌ·ÙÈÎfi/‚¤‚·ÈÔ

¢¢.. ŒŒÁÁÎÎÏÏÈÈÛÛËË

¢ƒ∞™∆∏ƒπ√∆∏∆∞ 28 µÚ›ÛΈ Ù· Ú‹Ì·Ù· ÛÙÔ ·Ú·Î¿Ùˆ ΛÌÂÓÔ Î·È Ù· Ù·ÍÈÓÔÌÒ ÛÙ· Ûˆ-ÛÙ¿ ÎÔ˘Ù¿ÎÈ· ·Ó¿ÏÔÁ· Ì ÙÔÓ Ù‡Ô ÙÔ˘˜.

√ ı›Ԙ ÌÔ˘ ÂÎϤ¯ıËΠ‰‹Ì·Ú¯Ô˜ ·fi ÙËÓ ÏÂÈÔ„ËÊ›· ÙˆÓ Û˘ÌÔÏÈÙÒÓ Ì·˜ ÁÈ· Ó· ˘ËÚÂ-Ù‹ÛÂÈ ÙÔÓ ‰‹ÌÔ Ì·˜. ∞fi ÙȘ ÚÒÙ˜ ̤Ú˜ ¤‰ÂÈÍ ÌÂÁ¿ÏÔ ÂӉȷʤÚÔÓ ÁÈ· ÙËÓ fiÏË Ì·˜.∫·ı¿ÚÈÛ ÙÔ˘˜ ‰ÚfiÌÔ˘˜ ·fi Ù· ÛÎÔ˘›‰È· Î·È ÂÏ¢ı¤ÚˆÛ ٷ Â˙Ô‰ÚfiÌÈ· ·fi Ù· ‰Âο‰Â˜·ÚηÚÈṲ̂ӷ ·˘ÙÔΛÓËÙ·. ∂›Û˘, ¯¿ÚË ÛÙȘ ÚÔÛ¿ıÂȤ˜ ÙÔ˘, Ù· ‚Ú¿‰È· ÎÔÈÌfiÌ·ÛÙ ȷ‹Û˘¯ÔÈ, ÁÈ·Ù› ͤÚÔ˘Ì ˆ˜ Ë fiÏË Ì·˜ Â›Ó·È ·ÛÊ·Ï‹˜.

Û˘Ó‰ÂÙÈο·ÌÂÙ¿‚·Ù·ÌÂÙ·‚·ÙÈο

Page 140: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™™¯̄̄ËËËÌÌÌ··ÙÙ››˙̇̇̇ˆ̂ ÏϤ¤ÍÍÍÂÂÈȘ̃̃ ∂∂∂∂

142

∏ ¿ÚÓËÛË ÛÙËÓ ÔÚÈÛÙÈ΋ Û¯ËÌ·Ù›˙ÂÙ·È Ì ÙÔ ÌfiÚÈÔ ‰Â(Ó),ÂÓÒ ÛÙËÓ ˘ÔÙ·ÎÙÈ΋ Ì ÙÔ ÌfiÚÈÔ ÌË(Ó).

¶.¯. √ ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ Î˘Ú ¢ËÌ‹ÙÚË ‰Â ÛÔ˘‰¿˙ÂÈ ·ÛÙÚÔÓ·‡Ù˘.√ Î˘Ú ¢ËÌ‹ÙÚ˘ ¤ÌÂÓ ӷ ÌË ÛÔ˘‰¿ÛÂÈ ·ÛÙÚÔÓ·‡Ù˘ Ô ÁÈÔ˜ ÙÔ˘.

¶ÚÔÛ¤¯ˆ ÙÔÓ Û¯ËÌ·ÙÈÛÌfi ÙˆÓ ÂÁÎϛۈÓ:ñ ŸÙ·Ó ÂÚÈÁڿʈ οÙÈ ̂ ˜ Ú·ÁÌ·ÙÈÎfi/‚¤‚·ÈÔ, ÙÔ ÙÔÔıÂÙÒ ÛÙË ̄ ÚÔÓÈ-

΋ ‚·ıÌ›‰· ÛÙËÓ ÔÔ›· Û˘Ó¤‚Ë/Û˘Ì‚·›ÓÂÈ/ı· Û˘Ì‚Â› (‰ËÏ. ·ÚfiÓ/·-ÚÂÏıfiÓ/̤ÏÏÔÓ). °È’ ·˘Ùfi Î·È Ë ÔÚÈÛÙÈ΋ ¤ÁÎÏÈÛË Û¯ËÌ·Ù›˙ÂÈ Ù‡Ô˘˜ÛÙÔ˘˜ ‰È¿ÊÔÚÔ˘˜ ¯ÚfiÓÔ˘˜ (ÔÚÈÛÙÈ΋ ÂÓÂÛÙÒÙ·, ·Ú·Ù·ÙÈÎÔ‡, ·ÔÚ›-ÛÙÔ˘, Û˘ÓÔÙÈÎÔ‡ ̤ÏÏÔÓÙ·, ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈÎÔ‡ ̤ÏÏÔÓÙ·, ·Ú·ÎÂÈ̤-ÓÔ˘, ̆ ÂÚÛ˘ÓÙÂÏ›ÎÔ˘, Û˘ÓÙÂÏÂṲ̂ÓÔ˘ ̤ÏÏÔÓÙ·).

ñ ŸÙ·Ó ÂÚÈÁڿʈ οÙÈ ̂ ˜ ÂÈı˘ÌËÙfi/·‚¤‚·ÈÔ ‹ ··ÈÙÒ ÙËÓ Ú·ÁÌ·ÙÔ-Ô›ËÛ‹ ÙÔ˘, ‰ÂÓ ÙÔ ÙÔÔıÂÙÒ Û ̄ ÚÔÓÈ΋ ‚·ıÌ›‰·. ŒÙÛÈ, Ë ̆ ÔÙ·ÎÙÈÎ‹Î·È Ë ÚÔÛÙ·ÎÙÈ΋ Â›Ó·È ¿¯ÚÔÓ˜ ÂÁÎÏ›ÛÂȘ.– √È ‚·ÛÈÎÔ› Î·È ÈÔ Û˘ÓËıÈṲ̂ÓÔÈ Ù‡ÔÈ Ù˘ ̆ ÔÙ·ÎÙÈ΋˜ Û¯ËÌ·Ù›˙ÔÓÙ·È

Ì ÙÔ Ó· + ÙÔ˘˜ ÙÚÂȘ ·ÏÔ‡˜ Ù‡Ô˘˜ ÔÈÔ‡ ÂÓÂÚÁ›·˜ (ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıË-ÙÈÎfi – ·ӷϷ̂·ÓfiÌÂÓÔ, Û˘ÓÔÙÈÎfi – ÛÙÈÁÌÈ·›Ô, Û˘ÓÙÂÏÂṲ̂ÓÔ):.¯. Ó· Áڿʈ – Ó· ÁÚ¿„ˆ – Ó· ¤¯ˆ ÁÚ¿„ÂÈ.À¿Ú¯Ô˘Ó Î·È ¿ÏÏÔÈ Ù‡ÔÈ ̆ ÔÙ·ÎÙÈ΋˜ Ô˘ ·Ú¿ÁÔÓÙ·È Â›Û˘ Ì ÙÔÓ·:.¯. Ó· ¤ÁÚ·Ê· – Ó· ¤ÁÚ·„· – Ó· ›¯· ÁÚ¿„ÂÈ.

– ∏ ÚÔÛÙ·ÎÙÈ΋ Û¯ËÌ·Ù›˙ÂÙ·È Ì ÙÔÓ ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈÎfi – ·ӷϷ̂·-ÓfiÌÂÓÔ Î·È Ì ÙÔÓ Û˘ÓÔÙÈÎfi – ÛÙÈÁÌÈ·›Ô Ù‡Ô ÙÔ˘ ÔÈÔ‡ ÂÓÂÚÁ›·˜:.¯. ÁÚ¿Ê – ÁÚ¿„Â.

1100..22 ∫∫ÏÏ››ÛÛËË ÙÙÔÔ˘̆ ÚÚ‹‹ÌÌ··ÙÙÔÔ˜̃

∞Ó¿ÏÔÁ· Ì ÙÔÓ ÙÚfiÔ ÎÏ›Û˘ ÙÔ˘˜, ¯ˆÚ›˙Ô˘Ì ٷ Ú‹Ì·Ù· Û ‰‡Ô ÌÂÁ¿Ï˜ ÔÌ¿‰Â˜, Ô˘ÙȘ ϤÌÂ Û˘˙˘Á›Â˜.

∆Ô ËÌÂÚÔÏfiÁÈÔ ÙÔ˘ √Ú¤ÛÙË

™ÙȘ ‰È·ÎÔ¤˜...- ¶·›˙ˆ Ì¿Ï· Ì ÙÔ˘˜Ê›ÏÔ˘˜ ÌÔ˘.- ∆Ú¤¯ˆ ‰›Ï· ÛÙÔ Î‡Ì·.- ¢È·‚¿˙ˆ Ù· ·Á·Ë̤ӷÌÔ˘ ‚È‚Ï›·.- ¢ÚÔÛ›˙ÔÌ·È Ì ¤Ó· ·Áˆ-Ùfi.

∆Ô ËÌÂÚÔÏfiÁÈÔ Ù˘ ∞ÁÁÂϛӷ˜

™ÙȘ ‰È·ÎÔ¤˜...- µÔ˘ÙÒ ÛÙË ı¿Ï·ÛÛ·.- ∫ÔÏ˘ÌÒ Ì·˙› Ì ÙȘ ʛϘÌÔ˘.- ªÔÚÒ Ó· Í˘Ó¿ˆ ÈÔ ·ÚÁ¿.- •Â¯ÓÈ¤Ì·È Ì ÙȘ ÒÚ˜ οو·fi ÙË ÛÎÈ¿ ÂÓfi˜ ‰¤ÓÙÚÔ˘.

Page 141: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂¡¡¡¡¡√√√√√√√∆∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∏∏∏∆∆∆∆∆∆∆∆∆∆∞∞∞∞∞∞∞∞ 111111000000::::: KKKKKK¿¿¿¿ÓÓÓÓ¿Ó¿Ó¿Óˆ̂̂ ÎÎÎο¿¿¿Î¿Î¿Î¿ÙÙÙٿٿÙÈÈÈ,,, ··ııı·ı·ı··ı·ı·›››ÓÓˆ̂ ÎοÙÈ ‹ ‚Ú›ÛÎÔÌ·È Û ÌÈ· ηٿÛÙ·ÛË

143

™ÙËÓ ∞ã Û˘˙˘Á›· ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÔÓÙ·È Ù· Ú‹Ì·Ù· Ô˘ Ï‹ÁÔ˘Ó Û -ˆ (¿ÙÔÓÔ) ÛÙËÓ ÔÚÈÛÙÈ΋ ÙÔ˘ ÂÓÂ-ÛÙÒÙ· Ù˘ ÂÓÂÚÁËÙÈ΋˜ ʈӋ˜ Î·È Û -ÔÌ·È ÛÙËÓ ÔÚÈÛÙÈ΋ ÙÔ˘ ÂÓÂÛÙÒÙ· Ù˘ ·ıËÙÈ΋˜ÊˆÓ‹˜.·›˙ˆ, ÙÚ¤¯ˆ, ‰È·‚¿˙ˆ, ‰ÚÔÛ›˙ÔÌ·È Î.¿.

™ÙË µã Û˘˙˘Á›· ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÔÓÙ·È Ù· Ú‹Ì·Ù· Ô˘ Ï‹ÁÔ˘Ó Û -Ò (Ì ÙfiÓÔ) (‹ Î·È -¿ˆ) ÛÙËÓ ÔÚÈ-ÛÙÈ΋ ÙÔ˘ ÂÓÂÛÙÒÙ· Ù˘ ÂÓÂÚÁËÙÈ΋˜ ʈӋ˜ Î·È Û -È¤Ì·È / -Ô‡Ì·È ÛÙËÓ ÔÚÈÛÙÈ΋ ÙÔ˘ÂÓÂÛÙÒÙ· Ù˘ ·ıËÙÈ΋˜ ʈӋ˜.‚Ô˘ÙÒ, ÎÔÏ˘ÌÒ, ÌÔÚÒ, Í˘Ó¿ˆ, ͯÓÈ¤Ì·È Î.¿.

™ÙÔÓ Û¯ËÌ·ÙÈÛÌfi ÙˆÓ ¯ÚfiÓˆÓ Î·È ÙˆÓ ÂÁÎÏ›ÛÂˆÓ ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜ Ù˘ ÁÏÒÛÛ·˜ Ì·˜ Û˘ÌÌÂÙ¤¯ÂÈÎ·È ÙÔ ‚ÔËıËÙÈÎfi Ú‹Ì· ¤¯ˆ, ÙÔ ÔÔ›Ô ÎÏ›ÓÂÙ·È Ì ‰ÈÎfi ÙÔ˘ ÙÚfiÔ:

∆Ô Ú‹Ì· ¤¯ˆ Ì¿˜ ‚ÔËı¿ÂÈ Ó· Û¯ËÌ·Ù›ÛÔ˘ÌÂ:

ñ ÙÔÓ ·Ú·Î›ÌÂÓÔ: ÂÓÂÛÙÒÙ·˜ ÙÔ˘ ¤¯ˆ + ¿ÎÏÈÙÔ˜ Ù‡Ô˜ Û -ÂÈ (°ã ÂÓÈÎfi ÚfiÛˆÔ ÙÔ˘ ÂÍ·Ú-ÙË̤ÓÔ˘).¯. ∆· Í·‰¤ÏÊÈ· Ì·˜ ¤¯Ô˘Ó ¿ÂÈ ÛÙË ƒÒÌË.

ñ ÙÔÓ ˘ÂÚÛ˘ÓÙ¤ÏÈÎÔ: ·Ú·Ù·ÙÈÎfi˜ ÙÔ˘ ¤¯ˆ + ¿ÎÏÈÙÔ˜ Ù‡Ô˜ Û -ÂÈ (°ã ÂÓÈÎfi ÚfiÛˆÔ ÙÔ˘ÂÍ·ÚÙË̤ÓÔ˘).¯. ∆· Í·‰¤ÏÊÈ· Ì·˜ ›¯·Ó ¿ÂÈ ÚfiÂÚÛÈ ÛÙËÓ ∂›‰·˘ÚÔ.

ñ ÙÔÓ Û˘ÓÙÂÏÂṲ̂ÓÔ Ì¤ÏÏÔÓÙ·: ̤ÏÏÔÓÙ·˜ ÙÔ˘ ¤¯ˆ + ¿ÎÏÈÙÔ˜ Ù‡Ô˜ Û -ÂÈ (°ã ÂÓÈÎfi ÚfiÛˆ-Ô ÙÔ˘ ÂÍ·ÚÙË̤ÓÔ˘).¯. ∆· Í·‰¤ÏÊÈ· Ì·˜ ı· ¤¯Ô˘Ó Á˘Ú›ÛÂÈ ·fi ÙË ƒÒÌË Ì¤¯ÚÈ Ó· ÍÂÎÈÓ‹ÛÔ˘Ó Ù· Ì·ı‹Ì·Ù·.

∞∞.. ∆∆ÔÔ ÚÚ‹‹ÌÌ·· ¤¤¯̄ˆ̂

∆Ô ‚ÔËıËÙÈÎfi Ú‹Ì· ¤¯ˆ ÎÏ›ÓÂÙ·È fiˆ˜ Ù· Ú‹Ì·Ù· ÚÒÙ˘ Û˘˙˘Á›·˜ Û -ˆ, ·ÏÏ¿ Û¯ËÌ·Ù›˙ÂÈ Ù˯ÚÔÓÈ΋ ·‡ÍËÛË Û ›-.

◊ÚıÂ Ë ÒÚ· Ó· ‰ˆ Ò˜ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È Ù· Ú‹Ì·Ù·!

¤¯ˆ¤¯ÂȘ¤¯ÂÈ ¤¯Ô˘Ì¤¯ÂÙ¤¯Ô˘Ó(Â)

›¯·Â›¯Â˜Â›¯Â ›¯·Ì›¯·Ù›¯·Ó(Â)

ı· ¤¯ˆ ı· ¤¯ÂȘ ı· ¤¯ÂÈ ı· ¤¯Ô˘ÌÂı· ¤¯ÂÙÂı· ¤¯Ô˘Ó(Â)

Ó· ¤¯ˆÓ· ¤¯ÂȘӷ ¤¯ÂÈ Ó· ¤¯Ô˘ÌÂÓ· ¤¯ÂÙÂÓ· ¤¯Ô˘Ó(Â)

Ó· ›¯·Ó· ›¯Â˜Ó· ›¯ÂÓ· ›¯·ÌÂÓ· ›¯·ÙÂÓ· ›¯·Ó(Â)

¶ÚÔÛÙ·ÎÙÈ΋ ¤¯Â – ¤¯ÂÙÂ

∂ÓÂÛÙÒÙ·˜ ¶·Ú·Ù·ÙÈÎfi˜ ª¤ÏÏÔÓÙ·˜

√ÚÈÛÙÈ΋ ÀÔÙ·ÎÙÈ΋

To Ú‹Ì· ¤¯ˆ

Page 142: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™™¯̄̄ËËËÌÌÌ··ÙÙ››˙̇̇̇ˆ̂ ÏϤ¤ÍÍÍÂÂÈȘ̃̃ ∂∂∂∂

144

µµ.. ∞∞ãã ÛÛ˘̆˙̇˘̆ÁÁ››··∆· Ú‹Ì·Ù· Ù˘ Û˘˙˘Á›·˜ ·˘Ù‹˜ ·Ó‹ÎÔ˘Ó Û ٤ÛÛÂÚȘ Ù¿ÍÂȘ, ‰ËÏ·‰‹ Ù¤ÛÛÂÚȘ ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎÔ‡˜ÙÚfiÔ˘˜ ÎÏ›Û˘:

∆¿ÍË 1: ¯¿Óˆ

¯¿Óˆ¯¿ÓÂȘ ¯¿ÓÂȯ¿ÓÔ˘Ì¯¿ÓÂÙ¯¿ÓÔ˘Ó(Â)

¤¯·Ó·¤¯·Ó˜¤¯·Ó¯¿Ó·Ì¯¿Ó·Ù ¤¯·Ó·Ó / ¯¿Ó·ÓÂ

¤¯·Û·¤¯·Û˜¤¯·Û¯¿Û·Ì¯¿Û·Ù¤¯·Û·Ó / ¯¿Û·ÓÂ

ı· ¯¿Ûˆı· ¯¿ÛÂȘı· ¯¿ÛÂÈı· ¯¿ÛÔ˘ÌÂı· ¯¿ÛÂÙÂı· ¯¿ÛÔ˘Ó(Â)

∂ÓÂÛÙÒÙ·˜ ¶·Ú·Ù·ÙÈÎfi˜ ∞fiÚÈÛÙÔ˜ ™˘ÓÔÙÈÎfi˜ ª¤ÏÏÔÓÙ·˜

√ÚÈÛÙÈ΋

∂ÓÂÚÁËÙÈ΋ ºˆÓ‹

Ó· ¯¿ÓˆÓ· ¯¿ÓÂȘ Ó· ¯¿ÓÂÈÓ· ¯¿ÓÔ˘ÌÂÓ· ¯¿ÓÂÙÂÓ· ¯¿ÓÔ˘Ó(Â)

Ó· ¯¿ÛˆÓ· ¯¿ÛÂȘӷ ¯¿ÛÂÈÓ· ¯¿ÛÔ˘ÌÂÓ· ¯¿ÛÂÙÂÓ· ¯¿ÛÔ˘Ó(Â)

Ó· ¤¯ˆ ¯¿ÛÂÈÓ· ¤¯ÂȘ ¯¿ÛÂÈÓ· ¤¯ÂÈ ¯¿ÛÂÈÓ· ¤¯Ô˘Ì ¯¿ÛÂÈÓ· ¤¯ÂÙ ¯¿ÛÂÈÓ· ¤¯Ô˘Ó(Â) ¯¿ÛÂÈ

∂Í·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈ΋ ™˘ÓÔÙÈ΋ ™˘ÓÙÂÏÂṲ̂ÓË

ÀÔÙ·ÎÙÈ΋1

¯¿Ó¯¿ÓÂÙÂ

¯¿Û¯¿ÛÙÂ

∂Í·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈ΋ ™˘ÓÔÙÈ΋

¶ÚÔÛÙ·ÎÙÈ΋

ı· ¯¿Óˆı· ¯¿ÓÂȘı· ¯¿ÓÂÈı· ¯¿ÓÔ˘ÌÂı· ¯¿ÓÂÙÂı· ¯¿ÓÔ˘Ó(Â)

¤¯ˆ ¯¿ÛÂȤ¯ÂȘ ¯¿ÛÂȤ¯ÂÈ ¯¿ÛÂȤ¯Ô˘Ì ¯¿ÛÂȤ¯ÂÙ ¯¿ÛÂȤ¯Ô˘Ó(Â) ¯¿ÛÂÈ

›¯· ¯¿ÛÂÈ›¯Â˜ ¯¿ÛÂÈ›¯Â ¯¿ÛÂÈ›¯·Ì ¯¿ÛÂÈ›¯·Ù ¯¿ÛÂÈ›¯·Ó(Â) ¯¿ÛÂÈ

ı· ¤¯ˆ ¯¿ÛÂÈı· ¤¯ÂȘ ¯¿ÛÂÈı· ¤¯ÂÈ ¯¿ÛÂÈı· ¤¯Ô˘Ì ¯¿ÛÂÈı· ¤¯ÂÙ ¯¿ÛÂÈı· ¤¯Ô˘Ó(Â) ¯¿ÛÂÈ

∂Í·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈÎfi˜ª¤ÏÏÔÓÙ·˜

¶·Ú·Î›ÌÂÓÔ˜ ÀÂÚÛ˘ÓÙ¤ÏÈÎÔ˜™˘ÓÙÂÏÂṲ̂ÓÔ˜

ª¤ÏÏÔÓÙ·˜

Ó· ¤¯·Ó·…Ó· ¤¯·Û·…

Ó· ›¯· ¯¿ÛÂÈ...

ÕÏÏÔÈ Ù‡ÔÈ

1. ™Â ¿ÏϘ ÁÚ·ÌÌ·ÙÈΤ˜ ·) ÔÈ Ù‡ÔÈ Ù˘ ÀÔÙ·ÎÙÈ΋˜: ∂Í·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈ΋, ™˘ÓÔÙÈ΋, ™˘ÓÙÂÏÂṲ̂ÓË ÔÚ›˙ÔÓÙ·È ˆ˜:ÀÔÙ·ÎÙÈ΋ ∂ÓÂÛÙÒÙ·, ÀÔÙ·ÎÙÈ΋ ∞ÔÚ›ÛÙÔ˘, ÀÔÙ·ÎÙÈ΋ ¶·Ú·ÎÂÈ̤ÓÔ˘, ·ÓÙ›ÛÙÔȯ· Î·È ‚) ÔÈ Ù‡ÔÈ Ù˘ ¶ÚÔÛÙ·ÎÙÈ΋˜:∂Í·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈ΋, ™˘ÓÔÙÈ΋ ÔÚ›˙ÔÓÙ·È ˆ˜: ¶ÚÔÛÙ·ÎÙÈ΋ ∂ÓÂÛÙÒÙ·, ¶ÚÔÛÙ·ÎÙÈ΋ ∞ÔÚ›ÛÙÔ˘, ·ÓÙ›ÛÙÔȯ·.

Page 143: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂¡¡¡¡¡√√√√√√√∆∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∏∏∏∆∆∆∆∆∆∆∆∆∆∞∞∞∞∞∞∞∞ 111111000000::::: KKKKKK¿¿¿¿ÓÓÓÓ¿Ó¿Ó¿Óˆ̂̂ ÎÎÎο¿¿¿Î¿Î¿Î¿ÙÙÙٿٿÙÈÈÈ,,, ··ııı·ı·ı··ı·ı·›››ÓÓˆ̂ ÎοÙÈ ‹ ‚Ú›ÛÎÔÌ·È Û ÌÈ· ηٿÛÙ·ÛË

145

¯¿ÓÔ̷ȯ¿ÓÂ۷ȯ¿ÓÂٷȯ·ÓfiÌ·ÛÙ¯¿ÓÂÛÙÂ/¯·ÓfiÛ·ÛÙ¯¿ÓÔÓÙ·È

¯·ÓfiÌÔ˘Ó(·)¯·ÓfiÛÔ˘Ó(·)¯·ÓfiÙ·Ó(Â)¯·ÓfiÌ·ÛÙ·Ó¯·ÓfiÛ·ÛÙ·Ó¯¿ÓÔÓÙ·Ó/¯·ÓfiÓÙÔ˘Û·Ó

¯¿ıËη¯¿ıËΘ¯¿ıËί·ı‹Î·Ì¯·ı‹Î·Ù¯¿ıËηÓ/¯·ı‹Î·ÓÂ

ı· ¯·ıÒı· ¯·ı›˜ı· ¯·ı›ı· ¯·ıÔ‡ÌÂı· ¯·ı›ÙÂı· ¯·ıÔ‡Ó(Â)

∂ÓÂÛÙÒÙ·˜ ¶·Ú·Ù·ÙÈÎfi˜ ∞fiÚÈÛÙÔ˜ ™˘ÓÔÙÈÎfi˜ ª¤ÏÏÔÓÙ·˜

√ÚÈÛÙÈ΋

¶·ıËÙÈ΋ ºˆÓ‹

Ó· ¯¿ÓÔÌ·ÈÓ· ¯¿ÓÂÛ·ÈÓ· ¯¿ÓÂÙ·ÈÓ· ¯·ÓfiÌ·ÛÙÂÓ· ¯¿ÓÂÛÙÂ/¯·ÓfiÛ·ÛÙÂÓ· ¯¿ÓÔÓÙ·È

Ó· ¯·ıÒÓ· ¯·ı›˜Ó· ¯·ı›ӷ ¯·ıÔ‡ÌÂÓ· ¯·ı›ÙÂÓ· ¯·ıÔ‡Ó(Â)

Ó· ¤¯ˆ ¯·ı›ӷ ¤¯ÂȘ ¯·ı›ӷ ¤¯ÂÈ ¯·ı›ӷ ¤¯Ô˘Ì ¯·ı›ӷ ¤¯ÂÙ ¯·ı›ӷ ¤¯Ô˘Ó(Â) ¯·ı›

∂Í·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈ΋ ™˘ÓÔÙÈ΋ ™˘ÓÙÂÏÂṲ̂ÓË

ÀÔÙ·ÎÙÈ΋

––

¯¿ÛÔ˘¯·ı›ÙÂ

∂Í·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈ΋ ™˘ÓÔÙÈ΋

¶ÚÔÛÙ·ÎÙÈ΋

ı· ¯¿ÓÔÌ·Èı· ¯¿ÓÂÛ·Èı· ¯¿ÓÂÙ·Èı· ¯·ÓfiÌ·ÛÙÂı· ¯¿ÓÂÛÙÂ/¯·ÓfiÛ·ÛÙÂı· ¯¿ÓÔÓÙ·È

¤¯ˆ ¯·ı›¤¯ÂȘ ¯·ı›¤¯ÂÈ ¯·ı›¤¯Ô˘Ì ¯·ı›¤¯ÂÙ ¯·ı›¤¯Ô˘Ó(Â) ¯·ı›

›¯· ¯·ı››¯Â˜ ¯·ı› ›¯Â ¯·ı››¯·Ì ¯·ı››¯·Ù ¯·ı››¯·Ó(Â) ¯·ı›

ı· ¤¯ˆ ¯·ı›ı· ¤¯ÂȘ ¯·ı›ı· ¤¯ÂÈ ¯·ı›ı· ¤¯Ô˘Ì ¯·ı›ı· ¤¯ÂÙ ¯·ı›ı· ¤¯Ô˘Ó(Â) ¯·ı›

∂Í·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈÎfi˜ª¤ÏÏÔÓÙ·˜

¶·Ú·Î›ÌÂÓÔ˜ ÀÂÚÛ˘ÓÙ¤ÏÈÎÔ˜™˘ÓÙÂÏÂṲ̂ÓÔ˜

ª¤ÏÏÔÓÙ·˜

Ó· ¯·ÓfiÌÔ˘Ó(·)…Ó· ¯¿ıËη…

Ó· ›¯· ¯·ı›…

ÕÏÏÔÈ Ù‡ÔÈ

ŒÙÛÈ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È: χӈ, ÓÙ‡Óˆ, ÏËÚÒÓˆ, ȉڇˆ Î.¿.

Page 144: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™™¯̄̄ËËËÌÌÌ··ÙÙ››˙̇̇̇ˆ̂ ÏϤ¤ÍÍÍÂÂÈȘ̃̃ ∂∂∂∂

ı· ÎÚ‡‚ˆ ¤¯ˆ ÎÚ‡„ÂÈ Â›¯· ÎÚ‡„ÂÈ ı· ¤¯ˆ ÎÚ‡„ÂÈ

146

∆¿ÍË 21: ÎÚ‡‚ˆ

ŒÙÛÈ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È: ·Ï›ʈ, ·Ó¿‚ˆ, ‚¿Êˆ, Ú¿‚ˆ, Ûο‚ˆ, Áڿʈ, ÁÂÈÙÔÓ‡ˆ, ‰Ô˘Ï‡ˆ, ÔÓÂÈÚ‡Ô-Ì·È, ÛΤÊÙÔÌ·È, ·Ú·ÍÂÓ‡ÔÌ·È Î.¿.

ÎÚ‡‚ˆ ¤ÎÚ˘‚· ¤ÎÚ˘„· ı· ÎÚ‡„ˆ

∂ÓÂÛÙÒÙ·˜ ¶·Ú·Ù·ÙÈÎfi˜ ∞fiÚÈÛÙÔ˜ ™˘ÓÔÙÈÎfi˜ ª¤ÏÏÔÓÙ·˜

√ÚÈÛÙÈ΋

∂ÓÂÚÁËÙÈ΋ ºˆÓ‹

Ó· ÎÚ‡‚ˆ Ó· ÎÚ‡„ˆ Ó· ¤¯ˆ ÎÚ‡„ÂÈ

∂Í·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈ΋ ™˘ÓÔÙÈ΋ ™˘ÓÙÂÏÂṲ̂ÓË

ÀÔÙ·ÎÙÈ΋

ÎÚ‡‚ÂÎÚ‡‚ÂÙÂ

ÎÚ‡„ÂÎÚ‡„ÙÂ

∂Í·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈ΋ ™˘ÓÔÙÈ΋

¶ÚÔÛÙ·ÎÙÈ΋

∂Í·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈÎfi˜ª¤ÏÏÔÓÙ·˜

¶·Ú·Î›ÌÂÓÔ˜ ÀÂÚÛ˘ÓÙ¤ÏÈÎÔ˜™˘ÓÙÂÏÂṲ̂ÓÔ˜

ª¤ÏÏÔÓÙ·˜

Ó· ¤ÎÚ˘‚·…, Ó· ¤ÎÚ˘„·…, Ó· ›¯· ÎÚ‡„ÂÈ…

ÕÏÏÔÈ Ù‡ÔÈ

ı· ÎÚ‡‚ÔÌ·È ¤¯ˆ ÎÚ˘ÊÙ› ›¯· ÎÚ˘ÊÙ› ı· ¤¯ˆ ÎÚ˘ÊÙ›

ÎÚ‡‚ÔÌ·È ÎÚ˘‚fiÌÔ˘Ó(·) ÎÚ‡ÊÙËη ı· ÎÚ˘ÊÙÒ

∂ÓÂÛÙÒÙ·˜ ¶·Ú·Ù·ÙÈÎfi˜ ∞fiÚÈÛÙÔ˜ ™˘ÓÔÙÈÎfi˜ ª¤ÏÏÔÓÙ·˜

√ÚÈÛÙÈ΋

¶·ıËÙÈ΋ ºˆÓ‹

Ó· ÎÚ‡‚ÔÌ·È Ó· ÎÚ˘ÊÙÒ Ó· ¤¯ˆ ÎÚ˘ÊÙ›

∂Í·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈ΋ ™˘ÓÔÙÈ΋ ™˘ÓÙÂÏÂṲ̂ÓË

ÀÔÙ·ÎÙÈ΋

– –

ÎÚ‡„Ô˘ÎÚ˘ÊÙ›ÙÂ

∂Í·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈ΋ ™˘ÓÔÙÈ΋

¶ÚÔÛÙ·ÎÙÈ΋

∂Í·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈÎfi˜ª¤ÏÏÔÓÙ·˜

¶·Ú·Î›ÌÂÓÔ˜ ÀÂÚÛ˘ÓÙ¤ÏÈÎÔ˜™˘ÓÙÂÏÂṲ̂ÓÔ˜

ª¤ÏÏÔÓÙ·˜

Ó· ÎÚ˘‚fiÌÔ˘Ó(·)…, Ó· ÎÚ‡ÊÙËη…, Ó· ›¯· ÎÚ˘ÊÙ›…

ÕÏÏÔÈ Ù‡ÔÈ

1. °È· ÙȘ ∆¿ÍÂȘ 2, 3, 4 ÛËÌÂÈÒÓÂÙ·È ÌfiÓÔ ÙÔ ∞ãÚfiÛˆÔ √ÚÈÛÙÈ΋˜ Î·È ÀÔÙ·ÎÙÈ΋˜ Î·È Ë ¶ÚÔÛÙ·ÎÙÈ΋. ∆· ˘fiÏÔÈ·ÚfiÛˆ· √ÚÈÛÙÈ΋˜ Î·È ÀÔÙ·ÎÙÈ΋˜ Û¯ËÌ·Ù›˙ÔÓÙ·È Ì ÙȘ ηٷϋÍÂȘ Ù˘ ∆¿Í˘ 1.

Page 145: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂¡¡¡¡¡√√√√√√√∆∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∏∏∏∆∆∆∆∆∆∆∆∆∆∞∞∞∞∞∞∞∞ 111111000000::::: KKKKKK¿¿¿¿ÓÓÓÓ¿Ó¿Ó¿Óˆ̂̂ ÎÎÎο¿¿¿Î¿Î¿Î¿ÙÙÙٿٿÙÈÈÈ,,, ··ııı·ı·ı··ı·ı·›››ÓÓˆ̂ ÎοÙÈ ‹ ‚Ú›ÛÎÔÌ·È Û ÌÈ· ηٿÛÙ·ÛË

147

ı· ϤΈ ¤¯ˆ ϤÍÂÈ Â›¯· ϤÍÂÈ ı· ¤¯ˆ ϤÍÂÈ

∆¿ÍË 3: ϤΈ

ŒÙÛÈ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È: ·ÓÔ›Áˆ, ‰È·Ï¤Áˆ, ‰Â›¯Óˆ, ‰È‰¿ÛΈ, ‰¤¯ÔÌ·È, ÙÚ¤¯ˆ, Ú›¯Óˆ, ÛÚÒ¯Óˆ, ·Ó·-Ù‡ÛÛˆ, ·›˙ˆ, ·ÏÏ¿˙ˆ, ÎÔÈÙ¿˙ˆ, ÚÔÛ¤¯ˆ, ÊÙÈ¿¯Óˆ, Ù˘Ï›Áˆ, „¿¯Óˆ Î.¿.

ϤΈ ¤ÏÂη ¤ÏÂÍ· ı· Ϥ͈

∂ÓÂÛÙÒÙ·˜ ¶·Ú·Ù·ÙÈÎfi˜ ∞fiÚÈÛÙÔ˜ ™˘ÓÔÙÈÎfi˜ ª¤ÏÏÔÓÙ·˜

√ÚÈÛÙÈ΋

∂ÓÂÚÁËÙÈ΋ ºˆÓ‹

Ó· ϤΈ Ó· Ϥ͈ Ó· ¤¯ˆ ϤÍÂÈ

∂Í·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈ΋ ™˘ÓÔÙÈ΋ ™˘ÓÙÂÏÂṲ̂ÓË

ÀÔÙ·ÎÙÈ΋

ϤÎÂϤÎÂÙÂ

ϤÍÂϤÍÙÂ

∂Í·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈ΋ ™˘ÓÔÙÈ΋

¶ÚÔÛÙ·ÎÙÈ΋

∂Í·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈÎfi˜ª¤ÏÏÔÓÙ·˜

¶·Ú·Î›ÌÂÓÔ˜ ÀÂÚÛ˘ÓÙ¤ÏÈÎÔ˜™˘ÓÙÂÏÂṲ̂ÓÔ˜

ª¤ÏÏÔÓÙ·˜

Ó· ¤ÏÂη…, Ó· ¤ÏÂÍ·…, Ó· ›¯· ϤÍÂÈ…

ÕÏÏÔÈ Ù‡ÔÈ

ı· ϤÎÔÌ·È ¤¯ˆ ϯٛ ›¯· ϯٛ ı· ¤¯ˆ ϯٛ

ϤÎÔÌ·È ÏÂÎfiÌÔ˘Ó(·) Ϥ¯ÙËη ı· ϯÙÒ

∂ÓÂÛÙÒÙ·˜ ¶·Ú·Ù·ÙÈÎfi˜ ∞fiÚÈÛÙÔ˜ ™˘ÓÔÙÈÎfi˜ ª¤ÏÏÔÓÙ·˜

√ÚÈÛÙÈ΋

¶·ıËÙÈ΋ ºˆÓ‹

Ó· ϤÎÔÌ·È Ó· ϯÙÒ Ó· ¤¯ˆ ϯٛ

∂Í·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈ΋ ™˘ÓÔÙÈ΋ ™˘ÓÙÂÏÂṲ̂ÓË

ÀÔÙ·ÎÙÈ΋

– –

ϤÍÔ˘Ï¯Ù›ÙÂ

∂Í·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈ΋ ™˘ÓÔÙÈ΋

¶ÚÔÛÙ·ÎÙÈ΋

∂Í·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈÎfi˜ª¤ÏÏÔÓÙ·˜

¶·Ú·Î›ÌÂÓÔ˜ ÀÂÚÛ˘ÓÙ¤ÏÈÎÔ˜™˘ÓÙÂÏÂṲ̂ÓÔ˜

ª¤ÏÏÔÓÙ·˜

Ó· ÏÂÎfiÌÔ˘Ó(·)…, Ó· Ϥ¯ÙËη…, Ó· ›¯· ϯٛ…

ÕÏÏÔÈ Ù‡ÔÈ

Page 146: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™™¯̄̄ËËËÌÌÌ··ÙÙ››˙̇̇̇ˆ̂ ÏϤ¤ÍÍÍÂÂÈȘ̃̃ ∂∂∂∂

148

ı· ‰ÚÔÛ›˙ˆ ¤¯ˆ ‰ÚÔÛ›ÛÂÈ Â›¯· ‰ÚÔÛ›ÛÂÈ ı· ¤¯ˆ ‰ÚÔÛ›ÛÂÈ

∆¿ÍË 4: ‰ÚÔÛ›˙ˆ

ŒÙÛÈ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È: ·Ó·ÁÓˆÚ›˙ˆ, ·Ó‚¿˙ˆ, ‰È·‚¿˙ˆ, ÂÏ›˙ˆ, ÂÍÂÙ¿˙ˆ, ‰·ÎÚ‡˙ˆ, ‰·Ó›˙ˆ, ÏÔ‡˙ˆ,·ÁηÏÈ¿˙ˆ, ÏÔÁ·ÚÈ¿˙ˆ, ›ıˆ, Û‚‹Óˆ, ˙ÒÓˆ, ÎÏ›ӈ, È¿Óˆ, ÊÙ¿Óˆ, ·ÎÔ‡ˆ Î.¿.

‰ÚÔÛ›˙ˆ ‰ÚfiÛÈ˙· ‰ÚfiÛÈÛ· ı· ‰ÚÔÛ›Ûˆ

∂ÓÂÛÙÒÙ·˜ ¶·Ú·Ù·ÙÈÎfi˜ ∞fiÚÈÛÙÔ˜ ™˘ÓÔÙÈÎfi˜ ª¤ÏÏÔÓÙ·˜

√ÚÈÛÙÈ΋

∂ÓÂÚÁËÙÈ΋ ºˆÓ‹

Ó· ‰ÚÔÛ›˙ˆ Ó· ‰ÚÔÛ›Ûˆ Ó· ¤¯ˆ ‰ÚÔÛ›ÛÂÈ

∂Í·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈ΋ ™˘ÓÔÙÈ΋ ™˘ÓÙÂÏÂṲ̂ÓË

ÀÔÙ·ÎÙÈ΋

‰ÚfiÛÈ˙‰ÚÔÛ›˙ÂÙÂ

‰ÚfiÛÈÛ‰ÚÔÛ›ÛÙÂ

∂Í·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈ΋ ™˘ÓÔÙÈ΋

¶ÚÔÛÙ·ÎÙÈ΋

∂Í·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈÎfi˜ª¤ÏÏÔÓÙ·˜

¶·Ú·Î›ÌÂÓÔ˜ ÀÂÚÛ˘ÓÙ¤ÏÈÎÔ˜™˘ÓÙÂÏÂṲ̂ÓÔ˜

ª¤ÏÏÔÓÙ·˜

Ó· ‰ÚfiÛÈ˙·…, Ó· ‰ÚfiÛÈÛ·…, Ó· ›¯· ‰ÚÔÛ›ÛÂÈ…

ÕÏÏÔÈ Ù‡ÔÈ

ı· ‰ÚÔÛ›˙ÔÌ·È ¤¯ˆ ‰ÚÔÛÈÛÙ› ›¯· ‰ÚÔÛÈÛÙ› ı· ¤¯ˆ ‰ÚÔÛÈÛÙ›

‰ÚÔÛ›˙ÔÌ·È ‰ÚÔÛÈ˙fiÌÔ˘Ó(·) ‰ÚÔÛ›ÛÙËη ı· ‰ÚÔÛÈÛÙÒ

∂ÓÂÛÙÒÙ·˜ ¶·Ú·Ù·ÙÈÎfi˜ ∞fiÚÈÛÙÔ˜ ™˘ÓÔÙÈÎfi˜ ª¤ÏÏÔÓÙ·˜

√ÚÈÛÙÈ΋

¶·ıËÙÈ΋ ºˆÓ‹

Ó· ‰ÚÔÛ›˙ÔÌ·È Ó· ‰ÚÔÛÈÛÙÒ Ó· ¤¯ˆ ‰ÚÔÛÈÛÙ›

∂Í·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈ΋ ™˘ÓÔÙÈ΋ ™˘ÓÙÂÏÂṲ̂ÓË

ÀÔÙ·ÎÙÈ΋

– –

‰ÚÔÛ›ÛÔ˘‰ÚÔÛÈÛÙ›ÙÂ

∂Í·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈ΋ ™˘ÓÔÙÈ΋

¶ÚÔÛÙ·ÎÙÈ΋

∂Í·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈÎfi˜ª¤ÏÏÔÓÙ·˜

¶·Ú·Î›ÌÂÓÔ˜ ÀÂÚÛ˘ÓÙ¤ÏÈÎÔ˜™˘ÓÙÂÏÂṲ̂ÓÔ˜

ª¤ÏÏÔÓÙ·˜

Ó· ‰ÚÔÛÈ˙fiÌÔ˘Ó(·)…, Ó· ‰ÚÔÛ›ÛÙËη…, Ó· ›¯· ‰ÚÔÛÈÛÙ›…

ÕÏÏÔÈ Ù‡ÔÈ

Page 147: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂¡¡¡¡¡√√√√√√√∆∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∏∏∏∆∆∆∆∆∆∆∆∆∆∞∞∞∞∞∞∞∞ 111111000000::::: KKKKKK¿¿¿¿ÓÓÓÓ¿Ó¿Ó¿Óˆ̂̂ ÎÎÎο¿¿¿Î¿Î¿Î¿ÙÙÙٿٿÙÈÈÈ,,, ··ııı·ı·ı··ı·ı·›››ÓÓˆ̂ ÎοÙÈ ‹ ‚Ú›ÛÎÔÌ·È Û ÌÈ· ηٿÛÙ·ÛË

149

°°.. BBãã ÛÛ˘̆˙̇˘̆ÁÁ››··

∫·È ÛÙË µã Û˘˙˘Á›· ¤¯Ô˘Ì ‰‡Ô Ù¿ÍÂȘ. ™ÙËÓ ÚÒÙË ·Ó‹ÎÔ˘Ó Ù· Ú‹Ì·Ù· Ô˘ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È Û (-Ò,-¿˜, -¿), ÂÓÒ ÛÙË ‰Â‡ÙÂÚË ÂΛӷ Ô˘ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È Û (-Ò, -›˜, -›).

∆¿ÍË 1: ·Á·Ò

·Á·Ò/·Á·¿ˆ·Á·¿˜·Á·¿/·Á·¿ÂÈ·Á·¿ÌÂ/·Á·Ô‡Ì·Á·¿Ù·Á·¿ÓÂ/·Á·Ô‡Ó(Â)

·Á·Ô‡Û··Á·Ô‡Û˜ ·Á·Ô‡Û·Á·Ô‡Û·Ì·Á·Ô‡Û·Ù·Á·Ô‡Û·Ó(Â)

·Á¿ËÛ··Á¿ËÛ˜·Á¿ËÛ·Á·‹Û·Ì·Á·‹Û·Ù·Á¿ËÛ·Ó/·Á·‹Û·ÓÂ

ı· ·Á·‹Ûˆı· ·Á·‹ÛÂȘı· ·Á·‹ÛÂÈı· ·Á·‹ÛÔ˘ÌÂı· ·Á·‹ÛÂÙÂı· ·Á·‹ÛÔ˘Ó(Â)

∂ÓÂÛÙÒÙ·˜ ¶·Ú·Ù·ÙÈÎfi˜ ∞fiÚÈÛÙÔ˜ ™˘ÓÔÙÈÎfi˜ ª¤ÏÏÔÓÙ·˜

√ÚÈÛÙÈ΋

∂ÓÂÚÁËÙÈ΋ ºˆÓ‹

Ó· ·Á·Ò/Ó· ·Á·¿ˆÓ· ·Á·¿˜Ó· ·Á·¿/Ó· ·Á·¿ÂÈÓ· ·Á·¿ÌÂ/Ó· ·Á·Ô‡ÌÂÓ· ·Á·¿ÙÂÓ· ·Á·¿ÓÂ/Ó· ·Á·Ô‡Ó(Â)

Ó· ·Á·‹ÛˆÓ· ·Á·‹ÛÂȘ Ó· ·Á·‹ÛÂÈÓ· ·Á·‹ÛÔ˘ÌÂÓ· ·Á·‹ÛÂÙÂÓ· ·Á·‹ÛÔ˘Ó(Â)

Ó· ¤¯ˆ ·Á·‹ÛÂÈÓ· ¤¯ÂȘ ·Á·‹ÛÂÈÓ· ¤¯ÂÈ ·Á·‹ÛÂÈÓ· ¤¯Ô˘Ì ·Á·‹ÛÂÈÓ· ¤¯ÂÙ ·Á·‹ÛÂÈÓ· ¤¯Ô˘Ó(Â) ·Á·‹ÛÂÈ

∂Í·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈ΋ ™˘ÓÔÙÈ΋ ™˘ÓÙÂÏÂṲ̂ÓË

ÀÔÙ·ÎÙÈ΋

·Á¿··Á·¿ÙÂ

·Á¿ËÛ·Á·‹ÛÙÂ

∂Í·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈ΋ ™˘ÓÔÙÈ΋

¶ÚÔÛÙ·ÎÙÈ΋

ı· ·Á·Ò/ı· ·Á·¿ˆı· ·Á·¿˜ı· ·Á·¿/ı· ·Á·¿ÂÈı· ·Á·¿ÌÂ/ı· ·Á·Ô‡ÌÂı· ·Á·¿ÙÂı· ·Á·¿ÓÂ/ı· ·Á·Ô‡Ó(Â)

¤¯ˆ ·Á·‹ÛÂȤ¯ÂȘ ·Á·‹ÛÂȤ¯ÂÈ ·Á·‹ÛÂÈ ¤¯Ô˘Ì ·Á·‹ÛÂȤ¯ÂÙ ·Á·‹ÛÂȤ¯Ô˘Ó(Â) ·Á·‹ÛÂÈ

›¯· ·Á·‹ÛÂÈ›¯Â˜ ·Á·‹ÛÂÈ›¯Â ·Á·‹ÛÂÈ›¯·Ì ·Á·‹ÛÂÈ Â›¯·Ù ·Á·‹ÛÂÈ›¯·Ó(Â) ·Á·‹ÛÂÈ

ı· ¤¯ˆ ·Á·‹ÛÂÈı· ¤¯ÂȘ ·Á·‹ÛÂÈı· ¤¯ÂÈ ·Á·‹ÛÂÈı· ¤¯Ô˘Ì ·Á·‹ÛÂÈı· ¤¯ÂÙ ·Á·‹ÛÂÈı· ¤¯Ô˘Ó(Â) ·Á·‹ÛÂÈ

∂Í·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈÎfi˜ª¤ÏÏÔÓÙ·˜

¶·Ú·Î›ÌÂÓÔ˜ ÀÂÚÛ˘ÓÙ¤ÏÈÎÔ˜™˘ÓÙÂÏÂṲ̂ÓÔ˜

ª¤ÏÏÔÓÙ·˜

Ó· ·Á·Ô‡Û·… Ó· ·Á¿ËÛ·…

Ó· ›¯· ·Á·‹ÛÂÈ…

ÕÏÏÔÈ Ù‡ÔÈ

Page 148: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™™¯̄̄ËËËÌÌÌ··ÙÙ››˙̇̇̇ˆ̂ ÏϤ¤ÍÍÍÂÂÈȘ̃̃ ∂∂∂∂

150

∂ÓÂÛÙÒÙ·˜ ¶·Ú·Ù·ÙÈÎfi˜ ∞fiÚÈÛÙÔ˜ ™˘ÓÔÙÈÎfi˜ ª¤ÏÏÔÓÙ·˜

√ÚÈÛÙÈ΋

¶·ıËÙÈ΋ ºˆÓ‹

Ó· ·Á·È¤Ì·ÈÓ· ·Á·È¤Û·ÈÓ· ·Á·È¤Ù·ÈÓ· ·Á·ÈfiÌ·ÛÙÂÓ· ·Á·È¤ÛÙÂ/Ó· ·Á·ÈfiÛ·ÛÙÂÓ· ·Á·ÈÔ‡ÓÙ·È

Ó· ·Á·ËıÒÓ· ·Á·Ëı›˜Ó· ·Á·Ëı›ӷ ·Á·ËıÔ‡ÌÂÓ· ·Á·Ëı›ÙÂÓ· ·Á·ËıÔ‡Ó(Â)

Ó· ¤¯ˆ ·Á·Ëı›ӷ ¤¯ÂȘ ·Á·Ëı›ӷ ¤¯ÂÈ ·Á·Ëı›ӷ ¤¯Ô˘Ì ·Á·Ëı›ӷ ¤¯ÂÙ ·Á·Ëı›ӷ ¤¯Ô˘Ó(Â) ·Á·Ëı›

∂Í·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈ΋ ™˘ÓÔÙÈ΋ ™˘ÓÙÂÏÂṲ̂ÓË

ÀÔÙ·ÎÙÈ΋

––

·Á·‹ÛÔ˘·Á·Ëı›ÙÂ

∂Í·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈ΋ ™˘ÓÔÙÈ΋

¶ÚÔÛÙ·ÎÙÈ΋

ı· ·Á·È¤Ì·È ı· ·Á·È¤Û·Èı· ·Á·È¤Ù·Èı· ·Á·ÈfiÌ·ÛÙÂı· ·Á·È¤ÛÙÂ/ı· ·Á·ÈfiÛ·ÛÙÂı· ·Á·ÈÔ‡ÓÙ·È

¤¯ˆ ·Á·Ëı›¤¯ÂȘ ·Á·Ëı›¤¯ÂÈ ·Á·Ëı›¤¯Ô˘Ì ·Á·Ëı›¤¯ÂÙ ·Á·Ëı›¤¯Ô˘Ó(Â) ·Á·Ëı›

›¯· ·Á·Ëı››¯Â˜ ·Á·Ëı››¯Â ·Á·Ëı››¯·Ì ·Á·Ëı››¯·Ù ·Á·Ëı››¯·Ó(Â) ·Á·Ëı›

ı· ¤¯ˆ ·Á·Ëı›ı· ¤¯ÂȘ ·Á·Ëı›ı· ¤¯ÂÈ ·Á·Ëı›ı· ¤¯Ô˘Ì ·Á·Ëı›ı· ¤¯ÂÙ ·Á·Ëı›ı· ¤¯Ô˘Ó(Â) ·Á·Ëı›

∂Í·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈÎfi˜ª¤ÏÏÔÓÙ·˜

¶·Ú·Î›ÌÂÓÔ˜ ÀÂÚÛ˘ÓÙ¤ÏÈÎÔ˜™˘ÓÙÂÏÂṲ̂ÓÔ˜

ª¤ÏÏÔÓÙ·˜

Ó· ·Á·ÈfiÌÔ˘Ó(·)…Ó· ·Á·‹ıËη…

Ó· ›¯· ·Á·Ëı›…

ÕÏÏÔÈ Ù‡ÔÈ

ŒÙÛÈ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È: ··ÓÙÒ, ‚·ÛÙÒ, ‚Ô˘ÙÒ, ÁÂÏÒ, ÁÂÓÓÒ, ÁÏÂÓÙÒ, ‰È„Ò, ÎÔÏÏÒ, ÎÚ·ÙÒ, ÎÚÂÌÒ,΢‚ÂÚÓÒ, ÌÂÏÂÙÒ, ÌÂÙÚÒ, ÌÈÏÒ, ÓÈÎÒ, ÍÂÓ˘¯ÙÒ, ͯÓÒ, ͢ÓÒ, ·ÙÒ, ÂÈÓÒ, ÂÚÓÒ, ÂÚ·ÙÒ,ÂÙÒ, ˉÒ, Ô˘ÏÒ, ÚÔÙÈÌÒ, ÚˆÙÒ, ÛÙ·Ì·ÙÒ, ÙÚ·‚Ò, Ê˘ÛÒ, ¯·ÈÚÂÙÒ, ¯·ÏÒ, ¯Ù˘Ò Î.¿.

·Á·È¤Ì·È·Á·È¤Û·È·Á·È¤Ù·È·Á·ÈfiÌ·ÛÙ·Á·È¤ÛÙÂ/·Á·ÈfiÛ·ÛÙ·Á·ÈÔ‡ÓÙ·È

·Á·ÈfiÌÔ˘Ó(·)·Á·ÈfiÛÔ˘Ó(·)·Á·ÈfiÙ·Ó(Â)·Á·ÈfiÌ·ÛÙ·Ó/·Á·ÈfiÌ·ÛÙ·Á·ÈfiÛ·ÛÙ·Ó/·Á·ÈfiÛ·ÛÙ·Á·ÈfiÓÙ·Ó(Â)/·Á·ÈfiÓÙÔ˘Û·Ó/·Á·ÈÔ‡ÓÙ·Ó(Â)

·Á·‹ıËη·Á·‹ıËΘ·Á·‹ıËηÁ·Ëı‹Î·Ì ·Á·Ëı‹Î·Ù·Á·‹ıËηÓ/·Á·Ëı‹Î·ÓÂ

ı· ·Á·ËıÒı· ·Á·Ëı›˜ı· ·Á·Ëı›ı· ·Á·ËıÔ‡ÌÂı· ·Á·Ëı›ÙÂı· ·Á·ËıÔ‡Ó(Â)

Page 149: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂¡¡¡¡¡√√√√√√√∆∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∏∏∏∆∆∆∆∆∆∆∆∆∆∞∞∞∞∞∞∞∞ 111111000000::::: KKKKKK¿¿¿¿ÓÓÓÓ¿Ó¿Ó¿Óˆ̂̂ ÎÎÎο¿¿¿Î¿Î¿Î¿ÙÙÙٿٿÙÈÈÈ,,, ··ııı·ı·ı··ı·ı·›››ÓÓˆ̂ ÎοÙÈ ‹ ‚Ú›ÛÎÔÌ·È Û ÌÈ· ηٿÛÙ·ÛË

151

∆¿ÍË 2: ıˆÚÒ

ıˆÚÒıˆÚ›˜ ıˆÚ›ıˆÚÔ‡ÌÂıˆÚ›ÙÂıˆÚÔ‡Ó(Â)

ıˆÚÔ‡Û·ıˆÚÔ‡Û˜ ıˆÚÔ‡ÛÂıˆÚÔ‡Û·ÌÂıˆÚÔ‡Û·ÙÂıˆÚÔ‡Û·Ó(Â)

ıÂÒÚËÛ·ıÂÒÚËÛ˜ıÂÒÚËÛÂıˆڋ۷ÌÂıˆڋ۷ÙÂıÂÒÚËÛ·Ó/ıˆڋ۷ÓÂ

ı· ıˆڋۈı· ıˆڋÛÂȘı· ıˆڋÛÂÈı· ıˆڋÛÔ˘ÌÂı· ıˆڋÛÂÙÂı· ıˆڋÛÔ˘Ó(Â)

∂ÓÂÛÙÒÙ·˜ ¶·Ú·Ù·ÙÈÎfi˜ ∞fiÚÈÛÙÔ˜ ™˘ÓÔÙÈÎfi˜ ª¤ÏÏÔÓÙ·˜

√ÚÈÛÙÈ΋

∂ÓÂÚÁËÙÈ΋ ºˆÓ‹

Ó· ıˆÚÒÓ· ıˆÚ›˜Ó· ıˆÚ›ӷ ıˆÚÔ‡ÌÂÓ· ıˆÚ›ÙÂÓ· ıˆÚÔ‡Ó(Â)

Ó· ıˆڋۈӷ ıˆڋÛÂȘӷ ıˆڋÛÂÈÓ· ıˆڋÛÔ˘ÌÂÓ· ıˆڋÛÂÙÂÓ· ıˆڋÛÔ˘Ó(Â)

Ó· ¤¯ˆ ıˆڋÛÂÈÓ· ¤¯ÂȘ ıˆڋÛÂÈÓ· ¤¯ÂÈ ıˆڋÛÂÈ Ó· ¤¯Ô˘Ì ıˆڋÛÂÈÓ· ¤¯ÂÙ ıˆڋÛÂÈÓ· ¤¯Ô˘Ó(Â) ıˆڋÛÂÈ

∂Í·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈ΋ ™˘ÓÔÙÈ΋ ™˘ÓÙÂÏÂṲ̂ÓË

ÀÔÙ·ÎÙÈ΋

–ıˆÚ›ÙÂ

ıÂÒÚËÛÂıˆڋÛÙÂ

∂Í·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈ΋ ™˘ÓÔÙÈ΋

¶ÚÔÛÙ·ÎÙÈ΋

ı· ıˆÚÒı· ıˆÚ›˜ı· ıˆÚ›ı· ıˆÚÔ‡ÌÂı· ıˆÚ›ÙÂı· ıˆÚÔ‡Ó(Â)

¤¯ˆ ıˆڋÛÂȤ¯ÂȘ ıˆڋÛÂȤ¯ÂÈ ıˆڋÛÂȤ¯Ô˘Ì ıˆڋÛÂȤ¯ÂÙ ıˆڋÛÂȤ¯Ô˘Ó(Â) ıˆڋÛÂÈ

›¯· ıˆڋÛÂÈ›¯Â˜ ıˆڋÛÂÈ›¯Â ıˆڋÛÂÈ›¯·Ì ıˆڋÛÂÈ›¯·Ù ıˆڋÛÂÈ›¯·Ó(Â) ıˆڋÛÂÈ

ı· ¤¯ˆ ıˆڋÛÂÈı· ¤¯ÂȘ ıˆڋÛÂÈı· ¤¯ÂÈ ıˆڋÛÂÈı· ¤¯Ô˘Ì ıˆڋÛÂÈı· ¤¯ÂÙ ıˆڋÛÂÈı· ¤¯Ô˘Ó(Â) ıˆڋÛÂÈ

∂Í·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈÎfi˜ª¤ÏÏÔÓÙ·˜

¶·Ú·Î›ÌÂÓÔ˜ ÀÂÚÛ˘ÓÙ¤ÏÈÎÔ˜™˘ÓÙÂÏÂṲ̂ÓÔ˜

ª¤ÏÏÔÓÙ·˜

Ó· ıˆÚÔ‡Û·…Ó· ıÂÒÚËÛ·…

Ó· ›¯· ıˆڋÛÂÈ…

ÕÏÏÔÈ Ù‡ÔÈ

Page 150: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™™¯̄̄ËËËÌÌÌ··ÙÙ››˙̇̇̇ˆ̂ ÏϤ¤ÍÍÍÂÂÈȘ̃̃

152

ıˆÚԇ̷ÈıˆÚ›۷ÈıˆÚÂ›Ù·È ıˆÚԇ̷ÛÙ ıˆÚ›ÛÙÂıˆÚÔ‡ÓÙ·È

[ıˆÚÔ‡ÌÔ˘Ó]1

[ıˆÚÔ‡ÛÔ˘Ó]ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó(Â)[ıˆÚԇ̷ÛÙ·Ó][ıˆÚÔ‡Û·ÛÙ·Ó]ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó(Â)

ıˆڋıËη ıˆڋıËΘıˆڋıËÎÂıˆÚËı‹Î·ÌÂıˆÚËı‹Î·ÙÂıˆڋıËηÓ/ıˆÚËı‹Î·ÓÂ

ı· ıˆÚËıÒı· ıˆÚËı›˜ı· ıˆÚËı›ı· ıˆÚËıÔ‡ÌÂı· ıˆÚËı›ÙÂı· ıˆÚËıÔ‡Ó

∂ÓÂÛÙÒÙ·˜ ¶·Ú·Ù·ÙÈÎfi˜ ∞fiÚÈÛÙÔ˜ ™˘ÓÔÙÈÎfi˜ ª¤ÏÏÔÓÙ·˜

√ÚÈÛÙÈ΋

¶·ıËÙÈ΋ ºˆÓ‹

Ó· ıˆÚԇ̷ÈÓ· ıˆÚÂ›Û·È Ó· ıˆÚ›ٷÈÓ· ıˆÚԇ̷ÛÙÂÓ· ıˆÚ›ÛÙÂÓ· ıˆÚÔ‡ÓÙ·È

Ó· ıˆÚËıÒÓ· ıˆÚËı›˜Ó· ıˆÚËı›ӷ ıˆÚËıÔ‡ÌÂÓ· ıˆÚËı›Ù ӷ ıˆÚËıÔ‡Ó

Ó· ¤¯ˆ ıˆÚËı›ӷ ¤¯ÂȘ ıˆÚËı›ӷ ¤¯ÂÈ ıˆÚËı›ӷ ¤¯Ô˘Ì ıˆÚËı›ӷ ¤¯ÂÙ ıˆÚËı›ӷ ¤¯Ô˘Ó(Â) ıˆÚËı›

∂Í·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈ΋ ™˘ÓÔÙÈ΋ ™˘ÓÙÂÏÂṲ̂ÓË

ÀÔÙ·ÎÙÈ΋

––

ıˆڋÛÔ˘ıˆÚËı›ÙÂ

∂Í·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈ΋ ™˘ÓÔÙÈ΋

¶ÚÔÛÙ·ÎÙÈ΋

ı· ıˆÚԇ̷Èı· ıˆÚ›۷Èı· ıˆÚ›ٷÈı· ıˆÚԇ̷ÛÙÂı· ıˆÚ›ÛÙÂı· ıˆÚÔ‡ÓÙ·È

¤¯ˆ ıˆÚËı›¤¯ÂȘ ıˆÚËı›¤¯ÂÈ ıˆÚËı›¤¯Ô˘Ì ıˆÚËı› ¤¯ÂÙ ıˆÚËı›¤¯Ô˘Ó(Â) ıˆÚËı›

›¯· ıˆÚËı››¯Â˜ ıˆÚËı››¯Â ıˆÚËı››¯·Ì ıˆÚËı››¯·Ù ıˆÚËı››¯·Ó(Â) ıˆÚËı›

ı· ¤¯ˆ ıˆÚËı›ı· ¤¯ÂȘ ıˆÚËı›ı· ¤¯ÂÈ ıˆÚËı›ı· ¤¯Ô˘Ì ıˆÚËı›ı· ¤¯ÂÙ ıˆÚËı›ı· ¤¯Ô˘Ó(Â) ıˆÚËı›

∂Í·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈÎfi˜ª¤ÏÏÔÓÙ·˜

¶·Ú·Î›ÌÂÓÔ˜ ÀÂÚÛ˘ÓÙ¤ÏÈÎÔ˜™˘ÓÙÂÏÂṲ̂ÓÔ˜

ª¤ÏÏÔÓÙ·˜

[Ó· ıˆÚÔ‡ÌÔ˘Ó]…Ó· ıˆڋıËη…

Ó· ›¯· ıˆÚËı›…

ÕÏÏÔÈ Ù‡ÔÈ

1. OÈ Ù‡ÔÈ Û ·Á·Ϙ ‰Â ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È Û˘¯Ó¿.

ŒÙÛÈ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È Î·È Ù·: ·ÔÙÂÏÒ, ˙ˆ, ÌÔÚÒ, ·Ú·Î·ÏÒ, ÚÔÛ·ıÒ, Û˘Á¯ˆÚÒ Î.¿. (¶ÚÔÛÔ¯‹: ªÂÚÈο ‰Â Û¯ËÌ·Ù›˙Ô˘Ó ·ıËÙÈ΋ ʈӋ!)

Page 151: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂¡¡¡¡¡√√√√√√√∆∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∏∏∏∆∆∆∆∆∆∆∆∆∆∞∞∞∞∞∞∞∞ 111111000000::::: KKKKKK¿¿¿¿ÓÓÓÓ¿Ó¿Ó¿Óˆ̂̂ ÎÎÎο¿¿¿Î¿Î¿Î¿ÙÙÙٿٿÙÈÈÈ,,, ··ııı·ı·ı··ı·ı·›››ÓÓˆ̂ ÎοÙÈ ‹ ‚Ú›ÛÎÔÌ·È Û ÌÈ· ηٿÛÙ·ÛË

153

ªÂÚÈο Ú‹Ì·Ù· Ù˘ µã Û˘˙˘Á›·˜ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È Û‡Ìʈӷ Î·È Ì ÙȘ ‰‡Ô Ù¿ÍÂȘ.Œ¯Ô˘ÌÂ, ‰ËÏ·‰‹:

·ÎÔÏÔ˘ıÒ – ·ÎÔÏÔ˘ı¿˜/·ÎÔÏÔ˘ı›˜ – ·ÎÔÏÔ˘ı¿ÂÈ/·ÎÔÏÔ˘ı›

∆¤ÙÔÈ· Ú‹Ì·Ù· Â›Ó·È Ù·: ·ÎÔÏÔ˘ıÒ, ΢ÎÏÔÊÔÚÒ,ÚÔ¯ˆÚÒ, Û˘˙ËÙÒ, Û˘Ì·ıÒ, ÙËÏÂʈÓÒ, ¯ˆÚÒ Î.¿.

¡· Î·È Î¿ÙÈ Ô˘ Ú¤ÂÈ Ó· ÚÔÛ¤ÍÔ˘ÌÂ:ªÂÚÈο Ú‹Ì·Ù· Ù˘ ÁÏÒÛÛ·˜ Ì·˜ Û¯ËÌ·Ù›˙ÔÓÙ·È Ì‚¿ÛË ÙÔ ·Ú¯·›Ô Ú‹Ì· ¿Áˆ, Ô˘ ÛËÌ·›ÓÂÈ Ô‰ËÁÒ:

¶ÚÔÛ¤¯ˆ Ôχ ÛÙÔÓ Û¯ËÌ·ÙÈÛÌfi ÙˆÓ ÚËÌ¿ÙˆÓ ·˘ÙÒÓ. ŸÙ·Ó ‰ËÏÒÓˆ ÂÍ·ÎÔÏÔ˘-ıËÙÈΤ˜ – ·ӷϷ̂·ÓfiÌÂÓ˜ ÂÓ¤ÚÁÂȘ (fiÙ·Ó ‰ËÏ·‰‹ ¤¯Ô˘Ì ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈÎfi– ·ӷϷ̂·ÓfiÌÂÓÔ ÔÈfiÓ ÂÓÂÚÁ›·˜) ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÒ ÙÔ ı¤Ì· «·Á-».

∆· Ú‹Ì·Ù· ÎÔÈÌ¿Ì·È, Ï˘¿Ì·È, ÊÔ‚¿Ì·È Î·È ı˘Ì¿Ì·È ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Ó ÙÔÓ Û¯ËÌ·ÙÈÛÌfi ÙˆÓ ÚËÌ¿ÙˆÓÙ˘ µãÛ˘˙˘Á›·˜ – ∆¿Í˘ 2, ·ÏÏ¿ ‰È·Ê¤ÚÔ˘Ó Û ·ÚÎÂÙÔ‡˜ Ù‡Ô˘˜ ÙÔ˘ ÂÓÂÛÙÒÙ· Î·È ·Ú·Ù·ÙÈ-ÎÔ‡ ÔÚÈÛÙÈ΋˜ (Î·È Ù˘ ˘ÔÙ·ÎÙÈ΋˜):¶.¯. ÎÔÈÌ¿Ì·È – ÎÔÈÌ¿Û·È – ÎÔÈÌ¿Ù·È – ÎÔÈÌfiÌ·ÛÙ – ÎÔÈÌ¿ÛÙ – ÎÔÈÌÔ‡ÓÙ·È

ÎÔÈÌfiÌÔ˘Ó – ÎÔÈÌfiÛÔ˘Ó – ÎÔÈÌfiÙ·Ó – ÎÔÈÌfiÌ·ÛÙ·Ó – ÎÔÈÌfiÛ·ÛÙ·Ó – ÎÔÈÌÔ‡ÓÙ·Ó

·Ú¿Áˆ, ÚÔ¿Áˆ, ‰È¿Áˆ, ÂÚÈ¿Áˆ, ‰ÈÂÍ¿Áˆ, ÂÈÛ¿Áˆ,ÂÍ¿Áˆ Î.¿.

∏ ¯ÒÚ· Ì·˜ ı· ÂÍ¿ÁÂÈ Ï¿‰È ÛÙËÓ∂˘ÚÒË ÁÈ· ÔÏϤ˜ ·ÎfiÌ· ‰ÂηÂٛ˜.

√ ÁÓˆÛÙfi˜ ·Ú¯ÈÌÔ˘ÛÈÎfi˜ ÙÔ Â›¯Â¿ÚÂÈ ·fiÊ·ÛË: «£¤ÏÔ˘Ì ӷ ‰ÈÂÍ¿-ÁÔ˘Ì ÙÔ ºÂÛÙÈ‚¿Ï ªfiÙÛ·Ú٠οı¯ÚfiÓÔ...».

¢¢.. ™™¯̄ËËÌÌ··ÙÙÈÈÛÛÌÌfifi˜̃ ÚÚËËÌÌ¿¿ÙÙˆ̂ÓÓ ÛÛ --¿¿ÁÁˆ̂,, --‚‚¿¿ÏÏÏψ̂

∆È ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó ·˘Ù¿ Ù· Ú‹Ì·Ù·;

Page 152: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™™¯̄̄ËËËÌÌÌ··ÙÙ››˙̇̇̇ˆ̂ ÏϤ¤ÍÍÍÂÂÈȘ̃̃ ∂∂∂∂

154

∆ËÓ ÂÚ¯fiÌÂÓË Â‚‰ÔÌ¿‰· Ë ¯ÒÚ· Ì·˜ ı· ÂÍ·Á¿ÁÂÈ 500ÙfiÓÔ˘˜ Ï¿‰È ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË.

√ ÁÓˆÛÙfi˜ ·Ú¯ÈÌÔ˘ÛÈÎfi˜ Û˘ÌÏ‹ÚˆÛÂ: «...ʤÙÔ˜fï˜, ÏfiÁˆ ÔÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ ÚÔ‚ÏËÌ¿ÙˆÓ, ‰Â ı· ‰ÈÂÍ·-Á¿ÁÔ˘Ì ÙÔ ÊÂÛÙÈ‚¿Ï ·˘Ùfi».

∫¿ÙÈ ·ÚfiÌÔÈÔ Û˘Ì‚·›ÓÂÈ Î·È Ì ٷ Ú‹Ì·Ù· Ô˘ ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·È ·fi ÙÔ ·Ú¯·›Ô Ú‹Ì· ‚¿Ïψ:ÂÚÈ‚¿Ïψ, ‰È·‚¿Ïψ, ηٷ‚¿Ïψ, ˘Ô‚¿Ïψ, ÂÈ‚¿Ïψ, ·ÌÊÈ‚¿Ïψ, ÚÔÛ‚¿Ïψ Î.¿.

∏ ÌËÙ¤Ú· ÂÚÈ‚¿ÏÏÂÈ Ù· ·È‰È¿ Ù˘ Ì ·Á¿Ë.√ √Ú¤ÛÙ˘ ·Ó¤‚·ÏÏÂ Û˘ÛÙËÌ·ÙÈο ÙÔ Ì¿ıËÌ· Ù˘ ÎÈı¿Ú·˜ ÙȘÙÂÏÂ˘Ù·›Â˜ Ù¤ÛÛÂÚȘ ‚‰ÔÌ¿‰Â˜.

∂›Ì·ÛÙ ۛÁÔ˘ÚÔÈ fiÙÈ ÔÈ Ó¤ÔÈ Û˘Ó¿‰ÂÏÊÔ› ÛÔ˘ ı· Û ÂÚÈ‚¿ÏÔ˘Ó Ì·Á¿Ë, ·Ì¤Ûˆ˜ ÌfiÏȘ ·Ó·Ï¿‚ÂȘ ÂÚÁ·Û›·, ÙËÓ ÂfiÌÂÓË ¢Â˘Ù¤Ú·.√ √Ú¤ÛÙ˘ ·Ó¤‚·Ï ÙÔ Ì¿ıËÌ· Ù˘ ÎÈı¿Ú·˜ ¯Ù˜.

∫È ·˘Ù¿ ÙÈ Ó· ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó, ¿Ú·ÁÂ;

∆· Ú‹Ì·Ù· ·˘Ù¿ Û¯ËÌ·Ù›˙Ô˘Ó ÙÔ˘˜ ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈÎÔ‡˜ –·ӷϷ̂·ÓfiÌÂÓÔ˘˜ Ù‡Ô˘˜ Ì ÙÔ ı¤Ì· «‚¿ÏÏ-».

™¯ËÌ·Ù›˙Ô˘Ó fï˜ ÙÔ˘˜ Û˘ÓÔÙÈÎÔ‡˜ – ÛÙÈÁÌÈ·›Ô˘˜Ù‡Ô˘˜ ·fi ÙÔ ı¤Ì· «‚·Ï-» (Ì ¤Ó· Ͽ̉· ÏÈÁfiÙÂÚÔ).

ŸÙ·Ó, fï˜, ‰ËÏÒÓˆ Û˘ÓÔÙÈΤ˜ – ÛÙÈÁÌÈ·›Â˜ ÂÓ¤ÚÁÂȘ (fiÙ·Ó‰ËÏ·‰‹ ¤¯Ô˘ÌÂ Û˘ÓÔÙÈÎfi – ÛÙÈÁÌÈ·›Ô ÔÈfiÓ ÂÓÂÚÁ›·˜), ¯ÚËÛÈÌÔ-ÔÈÒ ÙÔ ı¤Ì· «·Á·Á-».

Page 153: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂¡¡¡¡¡√√√√√√√∆∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∏∏∏∆∆∆∆∆∆∆∆∆∆∞∞∞∞∞∞∞∞ 111111000000::::: KKKKKK¿¿¿¿ÓÓÓÓ¿Ó¿Ó¿Óˆ̂̂ ÎÎÎο¿¿¿Î¿Î¿Î¿ÙÙÙٿٿÙÈÈÈ,,, ··ııı·ı·ı··ı·ı·›››ÓÓˆ̂ ÎοÙÈ ‹ ‚Ú›ÛÎÔÌ·È Û ÌÈ· ηٿÛÙ·ÛË

155

√ÚÈṲ̂ӷ Ú‹Ì·Ù· ÎÏ›ÓÔÓÙ·È Ì ηٷϋÍÂȘ Ô˘ ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·È ·fi Û˘Ó·›ÚÂÛË.∆· Ú‹Ì·Ù· ·˘Ù¿ ÏÔÈfiÓ Ù· ϤÌÂ Û˘ÓËÚË̤ӷ.

™ÙËÓ Î·ÙËÁÔÚ›· ·˘Ù‹ ·Ó‹ÎÔ˘Ó Î·È Ù· Ú‹Ì·Ù· ÎÏ·›ˆ, η›ˆ, ¿ˆ.

™™∆∆.. ∂∂ÏÏÏÏÂÂÈÈÙÙÈÈÎο¿,, ··ÚÚfifiÛÛˆ̂·· && ··ÓÓÒÒÌÌ··ÏÏ·· ÚÚ‹‹ÌÌ··ÙÙ··

∂ÏÏÂÈÙÈο Ú‹Ì·Ù·

ªÂÚÈο Ú‹Ì·Ù· ‰Â Û¯ËÌ·Ù›˙Ô˘Ó fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ Ù‡Ô˘˜. ™˘Ó‹ıˆ˜,ÙÔ˘˜ ÏÂ›Ô˘Ó ÔÈ Û˘ÓÔÙÈÎÔ› Ù‡ÔÈ. ∞˘Ù¿ Â›Ó·È Ù·:

·Ó‹Îˆ, ›̷È, ÔÊ›ψ, ÂÚÈ̤ӈ, Ùڤ̈, ¯ÚˆÛÙÒ, ͤڈ, Ì¿¯ÔÌ·È,¤¯ˆ, ¢ı‡ÓÔÌ·È Î.¿.

∂∂.. ™™˘̆ÓÓËËÚÚËËÌ̤¤ÓÓ·· ÚÚ‹‹ÌÌ··ÙÙ··

ÓÂÙÂ

̘

∞˜ ÛËÌÂÈÒÛˆ ÙËÓ oÚÈÛÙÈ΋ ÙÔ˘ ÂÓÂÛÙÒÙ· ·˘ÙÒÓ ÙˆÓ ÚËÌ¿ÙˆÓÁÈ· Ó· ÌËÓ ÌÂډ‡ÔÌ·È...

ÙÚÒˆÙÚˆ˜ÙÚÒÂÈÙÚÒÌÂÙÚÒÙÂÙÚÒÓÂ

ϤˆÏ˜ϤÂÈϤÌÂϤÙÂϤÓÂ

·ÎÔ‡ˆ·ÎÔ‡˜·ÎÔ‡ÂÈ·Îԇ̷ÎÔ‡Ù·ÎÔ‡ÓÂ

ÊÙ·›ˆÊٷȘÊÙ·›ÂÈÊÙ·›ÌÂÊÙ·›ÙÂÊÙ·›ÓÂ

ÙÚÒˆ Ϥˆ ·ÎÔ‡ˆ ÊÙ·›ˆ

OÚÈÛÙÈ΋ ∂ÓÂÛÙÒÙ·

ÂÈ

Â

Ô˘

Page 154: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™™¯̄̄ËËËÌÌÌ··ÙÙ››˙̇̇̇ˆ̂ ÏϤ¤ÍÍÍÂÂÈȘ̃̃ ∂∂∂∂

156

Â›Ì·È Â›Û·È Â›Ó·È Â›Ì·ÛÙ ›ÛÙÂ/›۷ÛÙ›ӷÈ

‹ÌÔ˘Ó(·) ‹ÛÔ˘Ó(·) ‹Ù·Ó(Â)‹Ì·ÛÙÂ/‹Ì·ÛÙ·Ó‹Û·ÛÙÂ/‹Û·ÛÙ·Ó‹Ù·Ó(Â)

ı· Â›Ì·È ı· Â›Û·È ı· Â›Ó·È ı· ›̷ÛÙÂı· ›ÛÙÂ/›۷ÛÙÂı· ›ӷÈ

Ó· Â›Ì·È Ó· Â›Û·È Ó· Â›Ó·È Ó· ›̷ÛÙÂÓ· ›ÛÙÂ/›۷ÛÙÂÓ· ›ӷÈ

Ó· ‹ÌÔ˘Ó(·)Ó· ‹ÛÔ˘Ó(·)Ó· ‹Ù·Ó(Â)Ó· ‹Ì·ÛÙÂ/‹Ì·ÛÙ·ÓÓ· ‹Û·ÛÙÂ/‹Û·ÛÙ·ÓÓ· ‹Ù·Ó(Â)

∂ÓÂÛÙÒÙ·˜ ¶·Ú·Ù·ÙÈÎfi˜ ª¤ÏÏÔÓÙ·˜

√ÚÈÛÙÈ΋ ÀÔÙ·ÎÙÈ΋

To Ú‹Ì· ›̷È

∞ÚfiÛˆ· Ú‹Ì·Ù·

Œ¯Ô˘Ó ÌfiÓÔ °ã ÚfiÛˆÔ ÂÓÈÎÔ‡ Î·È ˘ÔΛÌÂÓfi ÙÔ˘˜ ‰ÂÓ Â›Ó·È Î¿ÔÈÔ ÚfiÛˆÔ, ˙ÒÔ, Ú¿Á-Ì· ÎÙÏ. (√ÓÔÌ·ÙÈ΋ ºÚ¿ÛË) ·ÏÏ¿ ÌÈ· ÔÏfiÎÏËÚË ÚfiÙ·ÛË:

Ú¤ÂÈ → [Ó· „‹ÛÔ˘Ì ÙȘ ·Ù¿Ù˜ Û ÛÈÁ·Ó‹ ʈÙÈ¿]ÚfiÎÂÈÙ·È → [Ó· ¿ˆ ‰È·ÎÔ¤˜ ÙÔÓ ∞‡ÁÔ˘ÛÙÔ]

ªÂÚÈο ÚÔÛˆÈο Ú‹Ì·Ù· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ˆ˜ ·ÚfiÛˆ· fiÙ·Ó ‰ËÏÒÓÔ˘Ó Î·ÈÚÈο ‹ Ê˘ÛÈοʷÈÓfiÌÂÓ·. ™ÙËÓ ÂÚ›ÙˆÛË ·˘Ù‹ ‰ÂÓ ¤¯Ô˘Ó ˘ÔΛÌÂÓÔ:

‚Ú¤¯ÂÈ, Ó˘¯ÙÒÓÂÈ, ¯ÈÔÓ›˙ÂÈ, ʤÁÁÂÈ, ¯·Ú¿˙ÂÈ, ¯ÂÈ̈ÓÈ¿˙ÂÈ, ‚ÚÔÓÙ¿ÂÈ, Ê˘Û¿ÂÈ

∞ÓÒÌ·Ï· Ú‹Ì·Ù·

∆Ô Ú‹Ì· Â›Ì·È ÎÏ›ÓÂÙ·È ˆ˜ ÂÍ‹˜:

√ÚÈṲ̂ӷ Ú‹Ì·Ù· Û¯ËÌ·Ù›˙ÔÓÙ·È Ì ÙÚfiÔ Ô˘ ‰ÂÓ ÌÔÚԇ̠ӷ ÚԂϤ„Ô˘ÌÂ. °È· Ù· Ú‹Ì·-Ù· ·˘Ù¿ ‚Ϥˆ ÙÔÓ ›Ó·Î· ·ÓÒÌ·ÏˆÓ ÚËÌ¿ÙˆÓ ÛÙÔ ·Ú¿ÚÙËÌ· ÙÔ˘ ‚È‚Ï›Ô˘ ÌÔ˘.

Page 155: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂¡¡¡¡¡√√√√√√√∆∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∏∏∏∆∆∆∆∆∆∆∆∆∆∞∞∞∞∞∞∞∞ 111111000000::::: KKKKKK¿¿¿¿ÓÓÓÓ¿Ó¿Ó¿Óˆ̂̂ ÎÎÎο¿¿¿Î¿Î¿Î¿ÙÙÙٿٿÙÈÈÈ,,, ··ııı·ı·ı··ı·ı·›››ÓÓˆ̂ ÎοÙÈ ‹ ‚Ú›ÛÎÔÌ·È Û ÌÈ· ηٿÛÙ·ÛË

157

∆∆ÈÈ ÓÓ·· ıı˘̆ÌÌ¿¿ÌÌ··ÈÈ fifiÙÙ··ÓÓ ÁÁÚÚ¿¿Êʈ̂

ñ -›ÛÙÂ, -‹ÛÙÂ, -›ÛÙÂ∆Ô µã ÏËı˘ÓÙÈÎfi ÚfiÛˆÔ ÙÔ˘ ÂÓÂÛÙÒÙ· ·ıËÙÈ΋˜ ʈӋ˜ ÙˆÓÚËÌ¿ÙˆÓ µã Û˘˙˘Á›·˜ – ∆¿Í˘ 2 ÁÚ¿ÊÂÙ·È Ì ÂÈ (ıˆÚ›ÛÙÂ).∆Ô µã ÏËı˘ÓÙÈÎfi ÚfiÛˆÔ Û˘ÓÔÙÈ΋˜ ÚÔÛÙ·ÎÙÈ΋˜ ÂÓÂÚÁËÙÈ΋˜ÊˆÓ‹˜ ÙˆÓ ÚËÌ¿ÙˆÓ µã Û˘˙˘Á›·˜ – ∆¿Í˘ 1 ÁÚ¿ÊÂÙ·È Ì Ë(·Á·‹ÛÙÂ).∆Ô µã ÏËı˘ÓÙÈÎfi ÚfiÛˆÔ Û˘ÓÔÙÈ΋˜ ÚÔÛÙ·ÎÙÈ΋˜ ÂÓÂÚÁËÙÈ΋˜ÊˆÓ‹˜ ÙˆÓ ÚËÌ¿ÙˆÓ ∞ã Û˘˙˘Á›·˜ – ∆¿Í˘ 4 (Û -›˙ˆ) ÁÚ¿ÊÂÙ·È ÌÂÈ (‰ÚÔÛ›ÛÙÂ).

ñ ¿Áˆ, ‚¿Ïψ∆· Ú‹Ì·Ù· Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ˆ˜ ‚¿ÛË ÙÔ ·Ú¯·›Ô Ú‹Ì· ¿Áˆ Û¯ËÌ·Ù›˙Ô˘ÓÙÔ˘˜ ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈÎÔ‡˜ – ·ӷϷ̂·ÓfiÌÂÓÔ˘˜ Ù‡Ô˘˜ ·fi ÙÔı¤Ì· ·Á- Î·È ÙÔ˘˜ Û˘ÓÔÙÈÎÔ‡˜ – ÛÙÈÁÌÈ·›Ô˘˜ Ù‡Ô˘˜ ·fi ÙÔ ı¤Ì··Á·Á-. ∆· Ú‹Ì·Ù· Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ˆ˜ ‚¿ÛË ÙÔ ·Ú¯·›Ô Ú‹Ì· ‚¿Ïψ Û¯ËÌ·Ù›-˙Ô˘Ó ÙÔ˘˜ ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈÎÔ‡˜ – ·ӷϷ̂·ÓfiÌÂÓÔ˘˜ Ù‡Ô˘˜ ·fiÙÔ ı¤Ì· ‚·ÏÏ- Î·È ÙÔ˘˜ Û˘ÓÔÙÈÎÔ‡˜ – ÛÙÈÁÌÈ·›Ô˘˜ Ù‡Ô˘˜ ·fi ÙÔı¤Ì· ‚·Ï-.

∆∆ÈÈ ıı·· ıı˘̆ÌÌ¿¿ÌÌ··ÈÈ ÁÁÈÈ··...... ÙÙ·· ÚÚ‹‹ÌÌ··ÙÙ··

1. ∆· Ú‹Ì·Ù· ¤¯Ô˘Ó ÚfiÛˆÔ, ·ÚÈıÌfi, ̄ ÚÔÓÈ΋ ‚·ıÌ›‰·, ÔÈ-fiÓ ÂÓÂÚÁ›·˜, ̄ ÚfiÓÔ Î·È ÊˆÓ‹.

2. ∆· Ú‹Ì·Ù· ÌÔÚ› Ó· Â›Ó·È ÌÂÙ·‚·ÙÈο, ·ÌÂÙ¿‚·Ù· ‹ Û˘Ó-‰ÂÙÈο.

3. ∆Ô ¤¯ˆ ϤÁÂÙ·È ‚ÔËıËÙÈÎfi Ú‹Ì· ÁÈ·Ù› Ì·˜ ‚ÔËı¿ÂÈ Ó· Û¯Ë-Ì·Ù›ÛÔ˘Ì ÙÔ˘˜ Û˘ÓÙÂÏÂṲ̂ÓÔ˘˜ ̄ ÚfiÓÔ˘˜.

4. ∞Ó¿ÏÔÁ· Ì ÙÔÓ ÙÚfiÔ ÎÏ›Û˘ ÙÔ˘˜, Ù· Ú‹Ì·Ù· ̄ ˆÚ›˙ÔÓÙ·ÈÛ ‰‡Ô Û˘˙˘Á›Â˜ (∞ã Î·È µã Û˘˙˘Á›·).

Page 156: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

158

¢›Óˆ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜ÁÈ· ·ÓıÚÒÔ˘˜, ˙Ò·, Ú¿ÁÌ·Ù·Î·È Î·Ù·ÛÙ¿ÛÂȘ Ì ¤Ó·Ó ·ÎfiÌË ÙÚfiÔ

EENNOOTTHHTTAA 1111

√√ÈÈ ÌÌÂÂÙÙÔÔ¯̄¤¤˜̃

¶Ò˜ ‹Ù·Ó ÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ ÛÙÔ ı¤·ÙÚÔ;√ √Ú¤ÛÙ˘ Î·È Ô µÚ·Û›‰·˜ ‹Ù·Ó ÛÛÙÙÂÂÓÓÔÔ¯̄ˆ̂ÚÚËËÌ̤¤ÓÓÔÔÈÈ, ÂÂÈ-

‰‹ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ·Ú·ÎÔÏÔ˘ı‹ÛÔ˘Ó ÙËÓ ·Ú¿ÛÙ·ÛË.√ Ù·ÍÈı¤Ù˘ ‹Ù·Ó ÓÓ¢̆ÚÚÈÈ··ÛÛÌ̤¤ÓÓÔÔ˜̃ Ì ÙËÓ Î˘Ú›·.

∏ ΢ڛ· ‹Ù·Ó ıı˘̆Ì̈̂Ì̤¤ÓÓËË..

¶Ò˜ ¤Ê˘Á·Ó ·fi ÙÔı¤·ÙÚÔ;

∏ ΢ڛ· Ì ÙÔ ÙÂÚ¿ÛÙÈÔ Î·¤ÏÔ¤Ê˘Á ·fi ÙËÓ ·Ú¿ÛÙ·ÛË

ÙÙÚÚ¤¤¯̄ÔÔÓÓÙÙ··˜̃.. √ √Ú¤ÛÙ˘ Î·È Ô µÚ·Û›‰·˜

¤Ê˘Á·Ó ÁÁÂÂÏÏÒÒÓÓÙÙ··˜̃..

Page 157: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

159

™¯ËÌ·Ù›˙ˆ ϤÍÂȘ

OÈ ·Ú·¿Óˆ ϤÍÂȘ ¤¯Ô˘Ó ÊÙÈ·¯Ù› ·fi

Ú‹Ì·Ù·:

ı˘ÌÒÓˆ → ı˘ÌˆÌ¤ÓÔ˜

Ó¢ÚÈ¿˙ˆ → Ó¢ÚÈ·Ṳ̂ÓÔ˜

ÙÚ¤¯ˆ → ÙÚ¤¯ÔÓÙ·˜

ÁÂÏÒ → ÁÂÏÒÓÙ·˜

¶ÚÔۤͷÙÂοÙÈ;

BϤˆ fiÙÈ ¿ÏϘ ÌÂÙÔ¯¤˜ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È Î·È ¿ÏϘ fi¯È.

ª∂∆√Ã∂™ → ∂›Ó·È ÎÏÈÙ¤˜ (Ì ηٿÏËÍË -ÌÂÓÔ˜, -ÌÂÓË, -ÌÂÓÔ) ‹ ¿ÎÏÈÙ˜(Ì ηٿÏËÍË -ÔÓÙ·˜/-ÒÓÙ·˜) ϤÍÂȘ Ô˘ ·Ú¿ÁÔÓÙ·È ·fi Ú‹Ì·Ù·.

∆Ô ¯ÂψӿÎÈ ¤Ê˘Á ÙÚ¤¯ÔÓÙ·˜.

∏ ΢ڛ· ¤Ê˘Á ÙÚ¤¯ÔÓÙ·˜.√ Î. µÚ·Û›‰·˜ ¤Ê˘Á ÙÚ¤¯ÔÓÙ·˜.

∆Ô ¯ÂψӿÎÈ Â›Ó·Èı˘ÌˆÌ¤ÓÔ.

∏ ΢ڛ· Â›Ó·È ı˘ÌˆÌ¤ÓË.√ Î. µÚ·Û›‰·˜ Â›Ó·È ı˘ÌˆÌ¤ÓÔ˜.

√È Ï¤ÍÂȘ ·˘Ù¤˜ Â›Ó·È ÌÂÙÔ¯¤˜. ºÙÈ¿¯ÓÔÓÙ·È ·fi Ú‹Ì·Ù· ηÈÙȘ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈԇ̠ÁÈ· Ó· ‰ÒÛÔ˘Ì ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ÏËÚÔ-ÊÔڛ˜ ›Ù ÁÈ· ÙÔ Ò˜ Á›ÓÂÙ·È ·˘Ùfi Ô˘ ÂÚÈÁÚ¿ÊÂÈ ÙÔ Ú‹Ì·Â›Ù ÁÈ· οÔÈ· ÔÓÔÌ·ÙÈ΋ ÊÚ¿ÛË.

Page 158: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™™¯̄̄ËËËÌÌÌ··ÙÙ››˙̇̇̇ˆ̂ ÏϤ¤ÍÍÍÂÂÈȘ̃̃ ∂∂∂∂

160

1111..11 ∫∫ÏÏÈÈÙÙ‹‹ ÌÌÂÂÙÙÔÔ¯̄‹‹

¢ÂÓ ÚfiÊÙ·Û ӷ ÙÂÏÂÈÒÛÂÈ ÙËÊÚ¿ÛË Ù˘ Î·È ÙÔ ·ÁfiÚÈ ¤ÙÚÂÍÂÛÙÔ ÎÂÏ¿ÚÈ. ∞Ó·Ô‰ÔÁ‡ÚÈÛ fi,ÙÈ›¯Â ÂΛ. ¢Â ‚ڋΠٛÔÙ·. ∆ÚÂ-¯¿ÙÔ˜ Î·È ÛÎÔÓÈṲ̂ÓÔ˜ ·Ó¤‚ËÎÂÛÙÔ ÚÒÙÔ ¿ÙˆÌ·, ¿ÓÔÈÍ fi,ÙÈÓÙÔ˘Ï¿È, Û˘ÚÙ¿ÚÈ, ÛÂÓÙÔ‡ÎÈ ‹ÎÔÊ›ÓÈ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó ÛÙÔÓ ‡ÚÁÔ,Ì· ¿ÏÈ ‰Â ‚ڋΠٛÔÙ·. ™·Ó Á¿-Ù· ÛηÚʿψÛ ÛÙËÓ fiÚıÈ· ͇-ÏÈÓË ÛοϷ Ù˘ ÛÔʛٷ˜ ÎÈ ÂΛ,·ÊÔ‡ ÛοÏÈÛ ·ÓÙÔ‡, ¯ÒıËÎÂ

ˆ˜ ÙË Ì¤ÛË Û’ ¤Ó· ·ÏÈÔÛ¤ÓÙÔ˘-ÎÔ, Û·Ú¿‚·ÏÔ, ÌÔ˘¯ÏÈ·Ṳ̂ÓÔ Î·ÈÛ·Ú·ÎÔÊ·ÁˆÌ¤ÓÔ. ™ÙÔ Ù¤ÏÔ˜¤‚Á·Ï ·fi οو ·fi ÌÈ· ÛÙÔ›‚··ÏÈfi¯·ÚÙ· ÎÈÙÚÈÓÈ·Ṳ̂ӷ Î·È ̇ ·-ڈ̤ӷ, ¤Ó· ÎÔ˘ÚÂÏÈ·Ṳ̂ÓÔ Ì·-ÎÚ‡ ‚È‚Ï›Ô, Ì ÙÔ ÂÍÒÊ˘ÏÏÔ ÌÈ-ÛÔÊ·ÁˆÌ¤ÓÔ ·fi Ù· ÔÓÙ›ÎÈ· ηÈÙfiÛÔ ÛÎÔÓÈṲ̂ÓÔ, Ô˘ Ù· Â͈ÙÂ-ÚÈο ¯Ú˘Û¿ ÁÚ¿ÌÌ·Ù· ÌfiÏȘ ‰È·-‚¿˙ÔÓÙ·Ó È·.¶·Ú·Ì‡ıÈ ̄ ˆÚ›˜ fiÓÔÌ·, ¶. ™. ¢¤ÏÙ·

√È ÎÏÈÙ¤˜ ÌÂÙÔ¯¤˜ ÎÏ›ÓÔÓÙ·È fiˆ˜ Ù· ›ıÂÙ· Û -Ô˜, -Ë, -Ô.

¶ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜, ϤÍÂȘ Ô˘ ÍÂΛÓËÛ·Ó ˆ˜ ÎÏÈÙ¤˜ ÌÂÙÔ¯¤˜ Á›ÓÔÓÙ·È Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο:ÙÔ ÎÚ·ÙÔ‡ÌÂÓÔ, Ù· ¯ÚˆÛÙÔ‡ÌÂÓ·, ÙÔ ÂӉ¯fiÌÂÓÔ, ÙÔ ÂÚȯfiÌÂÓÔ Î.¿.

– ™·˜ ·Ú·Î·ÏÒ, Ì‹ˆ˜ ͤÚÂÙ ԇ Â›Ó·È Ë Ô‰fi˜ √Úʤˆ˜;¶ÂÚ¿ÙËÛ· Û’ fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ Á‡Úˆ ‰ÚfiÌÔ˘˜ „¿¯ÓÔÓÙ·˜, Úˆ-ÙÒÓÙ·˜ Î·È ‰È·‚¿˙ÔÓÙ·˜ fiϘ ÙȘ ÈӷΛ‰Â˜, ·ÏÏ¿ Ô˘ıÂ-Ó¿! ŒÓ·˜ ÙÚÔ¯ÔÓfiÌÔ˜ Ì ‰È·‚‚·›ˆÛ ˆ˜ Â›Ó·È Î¿Ô˘ ‰ÒÎÔÓÙ¿. ¢ÂÓ ÌÔÚÒ Ó· ηٷϿ‚ˆ ÙÈ Û˘Ì‚·›ÓÂÈ.– ∏ √Úʤˆ˜ Â›Ó·È ¯ÈÏÈfiÌÂÙÚ· Ì·ÎÚÈ¿ ·fi ‰ˆ. ∆ÚÔ¯ÔÓfiÌÔϤÙ ÙÔÓ Î‡ÚÈÔ Ô˘ ÛÙ¤ÎÂÙ·È ÛÙË ÁˆÓ›·, ÊÔÚÒÓÙ·˜ ÎÚ¿ÓÔ˜,ÎÚ·ÙÒÓÙ·˜ ÌÈ· ÛÊ˘Ú›¯ÙÚ· Î·È ÎÔ˘ÓÒÓÙ·˜ Ù· ̄ ¤ÚÈ· ÙÔ˘ ‰Â-ÍÈ¿ ·ÚÈÛÙÂÚ¿;

– ¡·È, ·ÎÚÈ‚Ò˜.– ª· ·˘Ùfi˜ ‰ÂÓ Â›Ó·È ÙÚÔ¯ÔÓfiÌÔ˜. °˘ÌÓ·ÛÙ‹˜ ›ӷÈ. ™Ù¤ÎÂÙ·È ÂΛ ÂÚÈ̤ÓÔÓÙ·˜ ÙÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜

ºÙÈ¿¯Óˆ ÎÏÈÙ¤˜ ÌÂÙÔ¯¤˜ ·Ó ÚÔÛı¤Ûˆ ÙȘ ηٿÏËÍÂȘ -̤ÓÔ˜/-̤ÓË/-̤ÓÔ ÛÙÔ Ú‹Ì·:

ÎÈÙÚÈÓ›˙ˆ → ÎÈÙÚÈÓÈṲ̂ÓÔ˜, -Ë, -Ô ˙·ÚÒÓˆ → ˙·ÚˆÌ¤ÓÔ˜, -Ë, -Ô

∏ ÎÏÈÙ‹ ÌÂÙÔ¯‹ ÌÔÈ¿˙ÂÈ Ì ÙÔ›ıÂÙÔ, ÁÈ·Ù› ηٿ ηÓfiÓ·Û˘Óԉ‡ÂÈ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο Î·È Ù·ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ.

¢ƒ∞™∆∏ƒπ√∆∏∆∞ 29 ºÙÈ¿¯Óˆ ÛÙÔ ÙÂÙÚ¿‰Èfi ÌÔ˘ ÎÏÈÙ¤˜ ÌÂÙÔ¯¤˜ ·fi Ù· Ú‹Ì·Ù·:

Ó˘ÛÙ¿˙ˆ, ÎÔ˘Ú¿˙ˆ, ·ÂÏ›˙ˆ, ȉÚÒÓˆ, ΢ÎÏÒÓˆ, ÎÏ·›ˆ, ÂÈÓ¿ˆ, ‰È„¿ˆ

1111..22 ÕÕÎÎÏÏÈÈÙÙËË ÌÌÂÂÙÙÔÔ¯̄‹‹

Page 159: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂¡¡¡¡¡√√√√√√√√∆∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∏∏∏∏∆∆∆∆∆∆∆∆∆∆∞∞∞∞∞∞∞∞ 111111111111 ::::: ¢¢¢¢¢¢›››¢›¢›¢›ÓÓˆ̂̂̂ ÂÂÂÂÂÚÚÚÚÚÚÚÚÚÚÈÈÈÈÛÛÛÛÛfifififiÙÙÙÂÂÂÂÙÂÙÂÙÂÚÚÚÚÚ˜̃̃̃̃ ÏÏÏËËËËÚÚÚÚÔÔÊÊÊÊÔÔڛ˜ ÁÈ· ·ÓıÚÒÔ˘˜... Ì ¤Ó·Ó ·ÎfiÌË ÙÚfiÔ

161

Ô˘ ÙÚ¤¯Ô˘Ó Ì·˙› ÙÔ˘, οÓÔÓÙ¿˜ ÙÔ˘˜ ÓfiËÌ· Ó· ‚È·ÛÙÔ‡Ó. ºÔÚ¿ÂÈ ÙÔ ÎÚ¿ÓÔ˜ ÁÈ· ÚÔÛÙ·Û›·. ªÈ·ÁÏ¿ÛÙÚ· ·fi ¤Ó· Ì·ÏÎfiÓÈ ÚÔÛÁÂÈÒıËΠÛÙÔ ÎÂÊ¿ÏÈ ÙÔ˘ ÙȘ ÚÔ¿ÏϘ, ·Ê‹ÓÔÓÙ¿˜ ÙÔ˘ ¤Ó· ÙÂ-Ú¿ÛÙÈÔ Î·Úԇ̷ÏÔ. √ ηË̤ÓÔ˜! ∞fi ÙÔ ̄ Ù‡ËÌ· Ê·›ÓÂÙ·È ‰ÂÓ Í¤ÚÂÈ ÙÈ Ï¤ÂÈ!

ºÙÈ¿¯Óˆ ¿ÎÏÈÙ˜ ÌÂÙÔ¯¤˜ ·Ó ÎÔÏÏ‹Ûˆ ÙËÓηٿÏËÍË -ÔÓÙ·˜/-ÒÓÙ·˜ ÛÙÔ Ú‹Ì·:

‰È·‚¿˙-ˆ → ‰È·‚¿˙ + ÔÓÙ·˜ = ‰È·‚¿˙ÔÓÙ·˜ÚˆÙ-Ò → ÚˆÙ + ÒÓÙ·˜ = ÚˆÙÒÓÙ·˜

∏ ¿ÎÏÈÙË ÌÂÙÔ¯‹ ÚÔÛ-‰ÈÔÚ›˙ÂÈ ÙÔ Ú‹Ì· fiˆ˜Î¿ÓÂÈ Î·È ÙÔ Â›ÚÚËÌ·.¢ËÏ·‰‹, Ì·˜ ‰›ÓÂÈ Â-ÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ÏËÚÔÊÔ-ڛ˜ ÁÈ· ÙÔÓ ÙÚfiÔ ‹ÙÔÓ ¯ÚfiÓÔ Ô˘ Á›ÓÂÙ·ÈË ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ÙÔ˘ Ú‹Ì·-ÙÔ˜.

∆∆ÈÈ ÓÓ·· ıı˘̆ÌÌ¿¿ÌÌ··ÈÈ fifiÙÙ··ÓÓ ÁÁÚÚ¿¿Êʈ̂

1. ∏ ηٿÏËÍË Ù˘ ÎÏÈÙ‹˜ ÌÂÙÔ¯‹˜ ÁÚ¿ÊÂÙ·È:·) Ì ˆÌ¤Á· fiÙ·Ó Ë ÌÂÙÔ¯‹ Â›Ó·È ·ÚÔ͇ÙÔÓË

.¯. ‰Ëψ̤ÓÔ˜, ÏËÁˆÌ¤ÓÔ˜, Ê·ÁˆÌ¤ÓÔ˜‚) Ì fiÌÈÎÚÔÓ fiÙ·Ó Ë ÌÂÙÔ¯‹ Â›Ó·È ÚÔ·ÚÔ͇ÙÔÓË

.¯. ÂÚÁ·˙fiÌÂÓÔ˜, ·˘Í·ÓfiÌÂÓÔ˜(∂Í·ÈÚÔ‡ÓÙ·È ÌÂÚÈο Ú‹Ì·Ù· Ù˘ µã Û˘˙˘Á›·˜ Ô˘ Û¯ËÌ·Ù›˙Ô˘Ó ÚÔ·ÚÔ͇ÙÔÓË ÎÏÈÙ‹ ÌÂÙÔ¯‹ Û -ÒÌÂÓÔ˜, .¯. ÙÈÌÒÌÂÓÔ˜.)

2. ∏ ηٿÏËÍË Ù˘ ¿ÎÏÈÙ˘ ÌÂÙÔ¯‹˜ ÁÚ¿ÊÂÙ·È: ·) Ì ˆÌ¤Á· fiÙ·Ó ÙÔÓ›˙ÂÙ·È

.¯. ÁÂÏÒÓÙ·˜, ˙ËÙÒÓÙ·˜, ÌÈÏÒÓÙ·˜‚) Ì fiÌÈÎÚÔÓ fiÙ·Ó ‰ÂÓ ÙÔÓ›˙ÂÙ·È

.¯. ÙÚ¤¯ÔÓÙ·˜, ›ÓÔÓÙ·˜, ÙÚÒÁÔÓÙ·˜, χÓÔÓÙ·˜

∆∆ÈÈ ıı·· ıı˘̆ÌÌ¿¿ÌÌ··ÈÈ ÁÁÈÈ··...... ÙÙÈȘ̃ ÌÌÂÂÙÙÔÔ¯̄¤¤˜̃

1. ºÙÈ¿¯ÓÔÓÙ·È ·fi Ú‹Ì·Ù· ÎÈ ¤¯Ô˘Ó ηٿÏËÍË -̤ÓÔ˜, -̤ÓË, -̤ÓÔ (Ë ÎÏÈÙ‹ ÌÂÙÔ¯‹) Î·È -ÔÓÙ·˜/-ÒÓÙ·˜ (Ë ¿ÎÏÈÙË ÌÂÙÔ¯‹).

2. ∏ ÎÏÈÙ‹ ÌÂÙÔ¯‹ ÎÏ›ÓÂÙ·È fiˆ˜ Ù· ›ıÂÙ· Û -Ô˜, -Ë, -Ô Î·ÈÏÂÈÙÔ˘ÚÁ› fiˆ˜ Ù· ›ıÂÙ· (‰ËÏ·‰‹ Û˘Óԉ‡ÂÈ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈ-ο Î·È Ù· ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ).

3. ∏ ¿ÎÏÈÙË ÌÂÙÔ¯‹ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ› Û·Ó Â›ÚÚËÌ· (Ì·˜ ‰›ÓÂÈ ÌÈ·ÏËÚÔÊÔÚ›· ÁÈ· ÙÔÓ ÙÚfiÔ Î·È ÙÔÓ ̄ ÚfiÓÔ Ô˘ Á›ÓÂÙ·È Ë ÂÓ¤Ú-ÁÂÈ· ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜).

∏ ¿ÎÏÈÙË ÌÂÙÔ¯‹ ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È·ÏÏÈÒ˜ ÁÂÚÔ‡Ó‰ÈÔ.

Page 160: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

162

¢›Óˆ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜ÁÈ· ÌÈ· ÂÓ¤ÚÁÂÈ·‹ ηٿÛÙ·ÛË

EENNOOTTHHTTAA 1122

∆∆ÔÔ Â››ÚÚÚÚËËÌÌ··

ªÂ ÔÏÏÔ‡˜ ÙÚfiÔ˘˜:1. ªÂ ‰Â˘ÙÂÚ‡ԢÛ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ (ÂÓfiÙËÙ· 16.4)2. M ÚÔıÂÙÈΤ˜ ÊÚ¿ÛÂȘ – ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ‡˜ (ÂÓfiÙËÙ· 16.2 °)3. ªÂ Ù· ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· (¿ÎÏÈÙ˜ ϤÍÂȘ). °È· ‰Â˜:

∏ ∞ÁÁÂϛӷ ¤Ê˘Á ÁÈ· ÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË ¯Ù˜.√ Î. µÚ·Û›‰·˜ ͤ¯·Û ٷ Á˘·ÏÈ¿ ÙÔ˘ Î¿Ô˘.√È Ê›ÏÔÈ ÙÔ˘ √Ú¤ÛÙË ¤Ú·Û·Ó ÙÔ ÔÙ¿ÌÈ Â‡ÎÔÏ·.

√ Ê›ÏÔÈ ÙÔ˘ √Ú¤ÛÙË ¤Ú·Û·ÓÙÔ ÔÙ¿ÌÈ.

√ Î. µÚ·Û›‰·˜ ͤ¯·Û ٷÁ˘·ÏÈ¿ ÙÔ˘.

∏ ∞ÁÁÂϛӷ ¤Ê˘Á ÁÈ· ÙË£ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË.

∞˘Ù¤˜ ÔÈ ÏËÚÔÊÔڛ˜ ‰ÂÓ Â›Ó·È ·ÚÎÂÙ¤˜! ∂ÁÒ ı¤Ïˆ Ó· ͤڈ ÎÈ¿ÏϘ ÏËÚÔÊÔڛ˜. £¤Ïˆ Ó· ͤڈ fiÙ ¤Ê˘ÁÂ Ë ∞ÁÁÂϛӷ, ԇͤ¯·Û ٷ Á˘·ÏÈ¿ ÙÔ˘ Ô ı›Ԙ µÚ·Û›‰·˜ Î·È Ò˜ ηٿÊÂÚ·Ó ÔÈÊ›ÏÔÈ ÌÔ˘ Ó· ÂÚ¿ÛÔ˘Ó ÛÙËÓ ·¤Ó·ÓÙÈ fi¯ıË ÙÔ˘ ÔÙ·ÌÔ‡. ¶Ò˜ÌÔÚÒ Ó· ÙÔ Î¿Óˆ ·˘Ùfi;

∂¶πƒƒ∏ª∞∆∞ → ∂›Ó·È ¿ÎÏÈÙ˜ ϤÍÂȘ Ô˘ Û˘ÓÔ‰Â‡Ô˘Ó Ù· Ú‹Ì·Ù· Î·È Ù·ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙Ô˘Ó ‰›ÓÔÓÙ¿˜ Ì·˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜ ÁÈ· ÙÔÓ ÙfiÔ, ÙÔÓ ¯ÚfiÓÔ, ÙÔÓ ÙÚfiÔ, ÙËÓÔÛfiÙËÙ·. ∆· ÂÈÚÚ‹Ì·Ù·, ›Û˘, Û˘Ó‰¤Ô˘Ó ÚÔÙ¿ÛÂȘ (¯ˆÚ›˜ Ó· Â›Ó·È Û‡Ó‰ÂÛÌÔÈ).

Page 161: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

163

™¯ËÌ·Ù›˙ˆ ϤÍÂȘ

∆· ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· Ô˘ ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙Ô˘Ó ÌÈ· ÚfiÙ·ÛË Ï¤ÁÔÓÙ·È ÚÔÙ·Ûȷο ÂÈÚÚ‹Ì·Ù·.∆¤ÙÔÈ· Â›Ó·È Ù·: ·ÏÒ˜, ‚¤‚·È·, ›Ûˆ˜, Ú·ÁÌ·ÙÈο, Û›ÁÔ˘Ú·, ÙÂÏÈο, Ê˘ÛÈο Î.¿.

ªÂ ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· ÌÔÚԇ̠ӷ ÂÚÈÁÚ¿„Ô˘Ì ÔÏϤ˜ ‰È·ÊÔ-ÚÂÙÈΤ˜ ȉÈfiÙËÙ˜ Ù˘ Ú¿Í˘ Ô˘ ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÔ Ú‹Ì·. ŒÙÛÈ,¤¯Ô˘Ì ‰È·ÊÔÚÂÙÈΤ˜ ÔÌ¿‰Â˜ ÂÈÚÚËÌ¿ÙˆÓ.

∞ÚÎÂÙ¤˜ ÊÔÚ¤˜, Ù· ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· ÌÔÚ› Ó· Û˘ÓÔ‰Â‡Ô˘Ó Â›ıÂÙ·:√ Î. µÚ·Û›‰·˜ Â›Ó·È ¿Ú· Ôχ ¤Í˘ÓÔ˜.™¯Â‰fiÓ fiÏÔÈ ‹Úı·Ó ÛÙÔ ¿ÚÙÈ ÙÔ˘ √Ú¤ÛÙË.

ÕÏϘ ÊÔÚ¤˜, Ù· ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙Ô˘Ó fi¯È ÙÔ Ú‹Ì· ·ÏÏ¿ÔÏfiÎÏËÚË ÙËÓ ÚfiÙ·ÛË:

∂˘Ù˘¯Ò˜, ÚÔÏ¿‚·Ì ÙÔ ÏÔ›Ô.∂ÈÏÈÎÚÈÓ¿, ‰ÂÓ Í¤Úˆ Ò˜ Ó· Û·˜ ¢¯·ÚÈÛÙ‹Ûˆ.

fiÛÔ, fiÛÔ, ÙfiÛÔ, ÔÛÔ‰‹ÔÙÂ, οÌÔÛÔ, οˆ˜,ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ, Ôχ, ÂÏ¿¯ÈÛÙ·, Ï›ÁÔ, ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ,ÂÍ›ÛÔ˘, ۯ‰fiÓ, ÏÈÁfiÙÂÚÔ, ¿Óˆ οو, ηıfiÏÔ˘ Î.¿.

¶ÔÛÔÙÈο ÂÈÚÚ‹Ì·Ù·:

Ò˜, fiˆ˜, ¤ÙÛÈ, ·ÏÏÈÒ˜, οˆ˜, ηıfiÏÔ˘,ÔˆÛ‰‹ÔÙÂ, ÌfiÓÔ, Ì·˙› Î.¿.

∆ÚÔÈο ÂÈÚÚ‹Ì·Ù·:

fiÙÂ, ÙÒÚ·, ÙfiÙÂ, ÚÈÓ, ÌÂÙ¿, Û‹ÌÂÚ·, ·‡ÚÈÔ, ¯Ù˜,ÌÂı·‡ÚÈÔ, ¤Ú[˘]ÛÈ, ʤÙÔ˜, ·fi„Â, ·ÚÁ¿, ÓˆÚ›˜,ÔÔÙ‰‹ÔÙÂ, fiÔÙÂ, ¿ÏÏÔÙÂ, οÔÙÂ, ‡ÛÙÂÚ·, ¤ÂÈÙ·,ÂÈÙ¤ÏÔ˘˜, ÎÈfiÏ·˜, ·Ì¤Ûˆ˜, Û¿ÓÈ·, Û˘¯Ó¿, Ù·ÎÙÈο,fiÙ fiÙ Î.¿.

ÃÚÔÓÈο ÂÈÚÚ‹Ì·Ù·:

Ô‡, ‰Ò, ÂΛ, ¤Ú·, Ì·ÎÚÈ¿, ÎÔÓÙ¿, ÛÈÌ¿, ‰›Ï·,̤۷, ¿Óˆ, οو, ·¤Ó·ÓÙÈ, ·ÓÙÔ‡, Î¿Ô˘, Ô˘ıÂÓ¿,„ËÏ¿, ¯·ÌËÏ¿, ‰ÂÍÈ¿, ·ÚÈÛÙÂÚ¿, Ï¿È, Á‡Úˆ, ¤Íˆ,ÌÂٷ͇, ·Ó·ÌÂٷ͇, ÌÚÔÛÙ¿, ÌÚÔ˜, ›Ûˆ, ‚fiÚÂÈ·,ÓfiÙÈ·, ·Ó·ÙÔÏÈο, ‰˘ÙÈο, ¯¿Ìˆ Î.¿.

∆ÔÈο ÂÈÚÚ‹Ì·Ù·:

¶¶ÔÔ‡‡ ;;

¶¶fifiÙÙÂÂ;;

¶¶ÒÒ˜̃;;

¶¶fifiÛÛÔÔ;;

1122..11 ∂∂››‰‰ËË ÂÂÈÈÚÚÚÚËËÌÌ¿¿ÙÙˆ̂ÓÓ

Page 162: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™™¯̄̄ËËËÌÌÌ··ÙÙ››˙̇̇̇ˆ̂ ÏϤ¤ÍÍÍÂÂÈȘ̃̃

164

¶ÔÏÏ¿ ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· Û -· Û¯ËÌ·Ù›˙ÔÓÙ·È ·fi ÙÔÓ ÏËı˘ÓÙÈÎfi ÙÔ˘ Ô˘‰ÂÙ¤ÚÔ˘ ÙˆÓ ÂÈı¤ÙˆÓ.Ù· ˆÚ·›· ·È‰È¿ → ¶ÂÚ¿Û·Ì ˆÚ·›·.Ù· ·Ú¿ÍÂÓ· ·ÓÙÈΛÌÂÓ· → ™˘ÌÂÚÈÊÂÚfiÙ·Ó ·Ú¿ÍÂÓ·.

ªÂÚÈο ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· Û¯ËÌ·Ù›˙ÔÓÙ·È Î·È Ì ÙËÓ Î·Ù¿ÏËÍË -ˆ˜:∆· ¯ÂψӿÎÈ· Û˘Ó‹ıˆ˜ ÙÚÔÌ¿˙Ô˘Ó.∂˘Ù˘¯Ò˜, Û˘Ó‹ıÈÛÂ.

ÃÙ˜ ›¯Â ÁÂÓ¤ıÏÈ· Ô ·‰ÂÏÊfi˜ÌÔ˘. ¶ÂÚ¿Û·Ì Ôχ ˆ̂ÚÚ··››·· ÛÙÔ¿ÚÙÈ ÙÔ˘. ªfiÓÔ ÙÔ ¯ÂψӿÎÈ Ì·˜‹Ù·Ó ·Ó‹Û˘¯Ô Î·È Û˘ÌÂÚÈÊÂÚfiÙ·Ó

··ÚÚ¿¿ÍÍÂÂÓÓ··.

∂∂˘̆ÙÙ˘̆¯̄ÒÒ˜̃, ÌÂÙ¿ ·fi

Ï›ÁÔ Û˘Ó‹ıÈÛÂ.

ªËÓÙÔ ·‰ÈΛ˜. ™™˘̆ÓÓ‹‹ııˆ̂˜̃,

Ù· ¯ÂψӿÎÈ· ÙÚÔÌ¿˙Ô˘ÓÌ ÙÔÓ Ôχ ÎfiÛÌÔ.

∞ÚÎÂÙ¿ ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· ¤¯Ô˘Ó Ù‡Ô˘˜ Î·È Û -ˆ˜ Î·È Û -· ¯ˆÚ›˜‰È·ÊÔÚ¿ ÛÙË ÛËÌ·Û›·.

¶ÚÔÛÔ¯‹ fï˜! ∞ÚÎÂÙ¿ ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· ¤¯Ô˘Ó Ù‡Ô˘˜ Î·È ÛÂ-ˆ˜ Î·È Û -· Ì ‰È·ÊÔÚÂÙÈ΋ ÛËÌ·Û›·!

√È Ù‡ÔÈ Û -ˆ˜ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È Î˘Ú›ˆ˜ Û ›ÛËÌÔ ‡ÊÔ˜.

¶·Ú·ÔÓÈ¤Ù·È ·‰›Îˆ˜ / ¿‰Èη.™·Ó›ˆ˜ / Û¿ÓÈ· ÂÌÊ·Ó›˙ÂÙ·È.

1122..22 ∂∂ÈÈÚÚÚÚ‹‹ÌÌ··ÙÙ·· ÛÛ --·· Îη·ÈÈ --ˆ̂˜̃

Page 163: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂¡¡¡¡¡√√√√√√√√∆∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∏∏∏∏∏∏∆∆∆∆∆∆∆∆∞∞∞∞∞∞∞ 1111112222222 :::: ¢¢¢¢››››¢›¢›¢›¢›ÓÓÓˆ̂̂ ÂÂÂÚÚÚÚÚÚÈÈÈÈÛÛÛÛÛÛfififiÙÙÂÂÙÂÙÂÚÚÚÚ˜̃̃̃ ÏÏÏËËËËÚÚÚÚÔÊÔڛ˜ ÁÈ· ÌÈ· ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ‹ ηٿÛÙ·ÛË

165

1122..33 ¶¶··ÚÚ··ııÂÂÙÙÈÈÎο¿ ÂÂÈÈÚÚÚÚËËÌÌ¿¿ÙÙˆ̂ÓÓ

√ Û˘ÁÎÚÈÙÈÎfi˜ ‚·ıÌfi˜ Û¯ËÌ·Ù›˙ÂÙ·È:

ñ ›Ù ÌÔÓÔÏÂÎÙÈο, Ì ÙȘ ηٷϋÍÂȘ -fiÙÂÚ· Î·È -‡ÙÂÚ·:

ˆÚ·›· – ˆÚ·ÈfiÙÂÚ·‚·ıÈ¿ – ‚·ı‡ÙÂÚ·

ñ ›Ù ÂÚÈÊÚ·ÛÙÈο, Ì ÙË Ï¤ÍË ÈÔ:

ˆÚ·›· – ÈÔ ˆÚ·›·‚·ıÈ¿ – ÈÔ ‚·ıÈ¿

ªÂÚÈΤ˜ ÊÔÚ¤˜, fï˜, ı¤Ïˆ Ó· ÂÎÊÚ¿Ûˆ Û‡ÁÎÚÈÛË Î·È ÛÙ· ÂÈÚÚ‹Ì·Ù·:

– √Ú¤ÛÙË, ʤÚ ÌÔ˘ Û ·Ú·Î·ÏÒ ÙÔ ‚·˙¿ÎÈ Ì ÙÔ ÁÏ˘Îfi.– ¶Ô‡ ›ӷÈ;– ÷ÌËÏ¿, ÛÙÔ Ú¿ÊÈ Ù˘ ÎÔ˘˙›Ó·˜.– ¢ÂÓ ÙÔ ‚Ú›ÛΈ. ∂›Ó·È ÎÔÓÙ¿ ÛÙÔ ÌÔÏ Ì ٷ ÊÚÔ‡Ù·;– Ÿ¯È, ¯·ÌËÏfiÙÂÚ·.– ∂Λ Ô˘ ¤¯ÂȘ ¤Ó· ‚·˙¿ÎÈ Ô˘ ϤÂÈ «˙¿¯·ÚË»;– Ÿ¯È, fi¯È, ·ÎfiÌ· ÈÔ ¯·ÌËÏ¿.– ∞, ÙÔ ‚ڋη. ∂, Ì· ‹Ù·Ó ¿Ú· Ôχ ¯·ÌËÏ¿, ÁÈ’ ·˘Ùfi ‰ÂÓ ÙÔ ‚ڋη‡ÎÔÏ·.

.¯. ∏ ˘ÚÔÛ‚ÂÛÙÈ΋ ¤ÊÙ·Û ·Ì¤Ûˆ˜ (=Ôχ ÁÚ‹ÁÔÚ·) ÛÙÔÓ ÙfiÔ Ù˘ ˘ÚηÁÈ¿˜.∂Ó fi„ÂÈ ÙˆÓ ÂÎÏÔÁÒÓ, Ô ˘Ô„‹ÊÈÔ˜ ‰‹Ì·Ú¯Ô˜ η٤‚ËΠÛÙËÓ ÎÂÓÙÚÈ΋ Ï·¯·Ó·ÁÔÚ¿ ÁÈ· Ó· ÂÈÎÔÈÓˆÓ‹ÛÂÈ ¿ÌÂÛ· (=¯ˆÚ›˜ ÌÂÛÔÏ¿‚ËÛË ¿ÏψÓ) Ì ÙÔ˘˜ ÂÌfiÚÔ˘˜ Î·È ÙÔ˘˜Î·Ù·Ó·ÏˆÙ¤˜.

¢ƒ∞™∆∏ƒπ√∆∏∆∞ 30 ºÙÈ¿¯Óˆ ÛÙÔ ÙÂÙÚ¿‰Èfi ÌÔ˘ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ô˘ ‰Â›¯ÓÔ˘Ó ÙË ‰È·ÊÔÚÂ-ÙÈ΋ ÛËÌ·Û›· ÙˆÓ ·Ú·Î¿Ùˆ ÂÈÚÚËÌ¿ÙˆÓ:

·ÏÒ˜ – ·Ï¿, ÂÎÙ¿ÎÙˆ˜ – ¤ÎÙ·ÎÙ·, ¢¯·Ú›ÛÙˆ˜ – ¢¯¿ÚÈÛÙ·, ÙÂÏ›ˆ˜ – Ù¤ÏÂÈ·

∆· ·Ú·ıÂÙÈο ÙˆÓ ÂÈÚÚËÌ¿ÙˆÓ ÌÔÈ¿˙Ô˘Ó Ì ÂΛӷ ÙˆÓ ÂÈı¤ÙˆÓ.

Page 164: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™¯ËÌ·Ù›˙ˆ ϤÍÂȘ

166

∆· ·Ú·ıÂÙÈο ÙˆÓ ÂÈÚÚËÌ¿ÙˆÓ Ô˘ ‰ÂÓ ÚÔ¤Ú¯Ô-ÓÙ·È ·fi ›ıÂÙ· Û¯ËÌ·Ù›˙ÔÓÙ·È ÌfiÓÔ ÂÚÈÊÚ·ÛÙÈο,‰ËÏ.οو – ÈÔ Î¿Ùˆ, ÌÚÔÛÙ¿ – ÈÔ ÌÚÔÛÙ¿.

√ ˘ÂÚıÂÙÈÎfi˜ Û¯ËÌ·Ù›˙ÂÙ·È:

ñ ›Ù ÌÔÓÔÏÂÎÙÈο, Ì ÙȘ ηٷϋÍÂȘ -fiٷٷ, -‡Ù·Ù·:

ˆÚ·›· – ˆÚ·Èfiٷٷ‚·ıÈ¿ – ‚·ı‡Ù·Ù·

ñ ›Ù ÂÚÈÊÚ·ÛÙÈο, Ì ٷ ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· Ôχ, ¿Ú· Ôχ :

ˆÚ·›· – Ôχ ˆÚ·›·‚·ıÈ¿ – ¿Ú· Ôχ ‚·ıÈ¿

∆∆ÈÈ ıı·· ıı˘̆ÌÌ¿¿ÌÌ··ÈÈ ÁÁÈÈ··...... ÙÙ·· ÂÂÈÈÚÚÚÚ‹‹ÌÌ··ÙÙ··

1. ∆· ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· ÌÔÚ› Ó· Â›Ó·È ÙÔÈο, ¯ÚÔÓÈο, ÙÚÔÈο,ÔÛÔÙÈο.

2. ªÂÚÈο ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· Û¯ËÌ·Ù›˙ÔÓÙ·È ·fi ›ıÂÙ· Ì ÙËÓ Î·-Ù¿ÏËÍË -· ‹ -ˆ˜.

3. ∫¿ÔÈ· ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· Û¯ËÌ·Ù›˙Ô˘Ó ·Ú·ıÂÙÈο.

Page 165: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

167

¢ËÏÒÓˆ Û¯¤ÛÂȘ ·Ó¿ÌÂÛ· Û ÊÚ¿ÛÂȘ

EENNOOTTHHTTAA 1133

1133..11 AAÏϤ¤˜̃ Îη·ÈÈ ÛÛ‡‡ÓÓııÂÂÙÙ˜̃ ÚÚÔÔıı¤¤ÛÛÂÂÈȘ̃

¶ƒ√£∂™∂π™ → ∂›Ó·È ÌÈÎÚ¤˜ ¿ÎÏÈÙ˜ ϤÍÂȘ Ô˘ Û˘ÓÔ‰Â‡Ô˘Ó ÌÈ· ÔÓÔÌ·ÙÈ΋ (‹ ÚÔıÂÙÈ΋) ÊÚ¿ÛË (‚Ï. ÂÓfiÙËÙ· 16.2) Î·È Ì·˙› Ì ·˘Ù‹ ‰ËÏÒÓÔ˘Ó ‰È¿ÊÔÚ˜ ȉÈfiÙËÙ˜(ÙfiÔ, ¯ÚfiÓÔ, ÙÚfiÔ, ÚԤϢÛË Î.¿.). ªÂÚÈΤ˜ ÚÔı¤ÛÂȘ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È Î·È ÛÙËÓ·Ú·ÁˆÁ‹/Û‡ÓıÂÛË Ï¤ÍÂˆÓ (‚Ï. ÂÓfiÙËÙ· 17.2).

∏∏ ÚÚfifiııÂÂÛÛËË

∞Ó·‚ÔÏ‹ ¶ÚÔ‚ÔÏ‹˜ÎÈÓËÌ·ÙÔÁÚ·ÊÈ΋˜Ù·ÈÓ›·˜: ÚÈÓ ÌÂÙ¿·fi ÙÔ Ì¿ıËÌ·Ù˘ Á˘ÌÓ·ÛÙÈ΋˜ÛÙËÓ ·›ıÔ˘Û·

ÚÔ‚ÔÏÒÓ

¶ÚÔ‚ÔÏ‹ ÎÈÓËÌ·ÙÔÁÚ·ÊÈ΋˜Ù·ÈÓ›·˜: ÚÈÓ mm·fi ÙÔ Ì¿ıËÌ·Ù˘ Á˘ÌÓ·ÛÙÈ΋˜ÛÙËÓ ·›ıÔ˘Û·

ÚÔ‚ÔÏÒÓ

¶ÚÔÛ¤¯ˆ ÙË ‰È·ÊÔÚ¿:ÚÈÓ ÌÂÙ¿

·fi ÙÔ Ì¿ıËÌ·}

Page 166: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™¯ËÌ·Ù›˙ˆ ϤÍÂȘ

168

√È ÚÔı¤ÛÂȘ Ù˘ ÁÏÒÛÛ·˜ Ì·˜ Â›Ó·È ÔÈ:·ÓÙ›, ·fi, ÁÈ·, ‰›¯ˆ˜, ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ, ÂÍ·ÈÙ›·˜, ¤ˆ˜, ›Û·ÌÂ, ηٿ, ÏfiÁˆ,ÌÂ, ÌÂÙ¿, ÌÂٷ͇, ̤¯ÚÈ, ·Ú¿, ÚÈÓ, ÚÔ˜, Û·Ó, ÛÂ, ¯ˆÚ›˜, ˆ˜

¢ƒ∞™∆∏ƒπ√∆∏∆∞ 31 ºÙÈ¿¯Óˆ ÛÙÔ ÙÂÙÚ¿‰Èfi ÌÔ˘ ÊÚ¿ÛÂȘ Ì ÙȘ ·Ú·¿Óˆ ÚÔı¤ÛÂȘ.

¶ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜, ¯ÚËÛÈÌÔÔÈԇ̠ÛÙÔÓ ÏfiÁÔ Ì·˜ ÚÔı¤ÛÂȘ Î·È ÚÔıÂÙÈΤ˜ ÊÚ¿ÛÂȘ Ô˘ ÚÔ-¤Ú¯ÔÓÙ·È ·fi ·ÏÈfiÙÂÚ˜ ÌÔÚʤ˜ Ù˘ ÁÏÒÛÛ·˜ Ì·˜. ∞˘Ù¤˜ Â›Ó·È ÔÈ ÚÔı¤ÛÂȘ:

‰È·, ÂÎ, ›, ÂÓ, ÂÚ›, ÚÔ, ˘¤Ú, ˘fi, ·Ó¿

∞˘Ù¤˜ ÙȘ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÌÂ Û˘Ó‹ıˆ˜ Û ۇÓıÂÙ˜ ϤÍÂȘ ‹ Û ÛÙÂÚÂfiÙ˘Â˜ ÂÎÊÚ¿ÛÂȘ:ÚÔ ÃÚÈÛÙÔ‡, ÚÔ-‚¿‰ÈÛÌ·, ÂÎ ÁÂÓÂÙ‹˜, ÂÎ-ϤÁˆ

Ì̤¤ÛÛ·· ··fifi ÙÙÔÔ ÛÛ››ÙÙÈÈ

··ÓÓÙÙ›› ÁÁÈÈ·· ÙÙÔÔ˘̆˜̃ ÁÁÔÔÓÓ››˜̃ ÙÙÔÔ˘̆

1133..22 §§fifiÁÁÈȘ̃ ÚÚÔÔıı¤¤ÛÛÂÂÈȘ̃

ŸÙ·Ó Û˘Ó‰˘¿˙Ô˘Ì ¤Ó· ›ÚÚËÌ· ‹ ÌÈ· ÚfiıÂÛË Ì ÌÈ· ¿ÏÏË ÚfiıÂÛË, ÊÙÈ¿¯ÓÔ˘Ì ÌÈ· Û‡ÓıÂÙË ÚfiıÂÛË. ¢ËÏ·‰‹:

̤۷ + ·fi + ÙÔ Û›ÙÈ›ÚÚËÌ· ÚfiıÂÛË

Û‡ÓıÂÙË ÚfiıÂÛË

·ÓÙ› + ÁÈ· + ÙÔ˘˜ ÁÔÓ›˜ ÙÔ˘ÚfiıÂÛË ÚfiıÂÛË

Û‡ÓıÂÙË ÚfiıÂÛË

¢ƒ∞™∆∏ƒπ√∆∏∆∞ 32 µÚ›ÛΈ ÙÈ ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó ÔÈ ·Ú·Î¿Ùˆ ÂÎÊÚ¿ÛÂȘ:

1. ∂Î ÂÚÈÙÚÔ‹˜.....................................................................................................................2. ÕÓ¢ ·Ô‰Ô¯ÒÓ...................................................................................................................3. ∂› ›ÛÔȘ fiÚÔȘ ....................................................................................................................4. Àfi ÂͤٷÛË .......................................................................................................................5. ¢È· Ù˘ ‚›·˜ ........................................................................................................................

Page 167: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

169

¶Ò˜ ÂÓÒÓˆ ϤÍÂȘ, ÊÚ¿ÛÂÈ˜Î·È ÚÔÙ¿ÛÂȘ;

EENNOOTTHHTTAA 1144

1144..11 ™™‡‡ÓÓ‰‰ÂÂÛÛÌÌÔÔÈÈ

™À¡¢∂™ª√π → ∂›Ó·È ¿ÎÏÈÙ˜ ϤÍÂȘ Ì ÙȘ Ôԛ˜ ÌÔÚÒ Ó· Û˘Ó‰¤Ûˆ: ·) ϤÍÂȘ (·Ô‡ÙÛÈ· Î·È Î·¤ÏÔ) ‚) ÊÚ¿ÛÂȘ (Ù· ¤ÈÏ· Î·È Ù· ÓÙÔ˘Ï¿È· Î·È Ù· ÊÒÙ·)Á) ÚÔÙ¿ÛÂȘ (∂›·Ó Ó· ÎÔÈÌËıÔ‡Ó Ì·˙› ÌÔ˘, ÁÈ·Ù› ÊÔ‚fiÓÙÔ˘Û·Ó Ó· ÎÔÈÌËıÔ‡ÓÌfiÓÔÈ ÙÔ˘˜.)

™™‡‡ÓÓ‰‰ÂÂÛÛÌÌÔÔÈÈ Îη·ÈÈ ÌÌfifiÚÚÈÈ··

√ √Ú¤ÛÙ˘ ÛÙÂÎfiÙ·Ó ÔÏÏ‹ ÒÚ· Î·È ¯¿˙¢ ÙȘ ‚ÈÙÚ›Ó˜. ¶‹ÁÂ Î·È ÛÙÔ ÙÂÚ¿ÛÙÈÔ ÂÌÔÚÈÎfi ΤÓÙÚÔ, ·ÏÏ¿ Ô˘ıÂÓ¿ ‰Â ‚ڋΠ·˘Ùfi Ô˘ ¤„·¯ÓÂ.ÕÚ¯ÈÛ ÙfiÙ ӷ ·Ó·ÚˆÙÈ¤Ù·È ·Ó ı· ¤Ú ӷ ʇÁÂÈ ‹ Ó· Û˘Ó¯›ÛÂÈ ÙÔ „¿ÍÈÌÔ.

¢ÂÓ ¤ÓȈı· ηϿ, ·ÏÏ¿ ›·ÓfiÏÔÈ ˆ˜ Â›Ó·È ·ÚÁ¿ Î·È Ú¤ÂÈÓ· Ì ·Ê‹ÛÔ˘Ó Ó· ÎÔÈÌËıÒ Î·Èˆ˜ ·‡ÚÈÔ ı· Â›Ì·È ÂÚ‰›ÎÈ.∞ÓÙ› Ó· ÎÔÈÌËıÒ, ¿Ú¯ÈÛ· ÎÈÂÁÒ Ó· ÂÙ¿ˆ ·fi ÙÔ ¤Ó·‰ˆÌ¿ÙÈÔ ÛÙÔ ¿ÏÏÔ ÎÈ ¤‚Ï··fi „ËÏ¿ Ù· ¤ÈÏ· Î·È Ù·ÓÙÔ˘Ï¿È· Î·È Ù· ÊÒÙ·. ¢ÂÓ‹Ú·, fï˜, ηϿ ÙË ÛÙÚÔÊ‹ÛÙËÓ ÎÔ˘˙›Ó·, ¯Ù‡ËÛ· ÛÙÔÌÂÁ¿ÏÔ ÓÙÔ˘Ï¿È ÎÈ ¤ÂÛ· ·fi„ËÏ¿ ÎÈ ¤‚·Ï· ÙȘ ʈӤ˜. ªÔ˘¤‚·Ï·Ó ıÂÚÌfiÌÂÙÚÔ Î·È Â›·Ó

ˆ˜ „‹ÓÔÌ·È ÛÙÔÓ ˘ÚÂÙfi ηÈÌÔ˘ ¤‚·Ï·Ó ÂÙÛ¤Ù˜ Ì ÎÚ‡ÔÓÂÚfi ÛÙÔ ÎÂÊ¿ÏÈ Î·È Â›·Ó Ó·ÎÔÈÌËıÔ‡Ó Ì·˙› ÌÔ˘, ÁÈ·Ù› ÊÔ‚fi-ÓÙÔ˘Û·Ó Ó· ÎÔÈÌËıÔ‡Ó ÌfiÓÔÈÙÔ˘˜, Î·È ÙÔ Úˆ› Ô˘ ͇ÓËÛ·,ÛÙÔ ÎÚ‚¿ÙÈ ÌÔ˘ ÎÔÈÌfiÙ·Ó ËÌ·Ì¿ ηıÈÛÙ‹, Ô Ì·Ì¿˜ Ì·ԇÙÛÈ· Î·È Î·¤ÏÔ, Ë ı›·°·˙›· Ì ÙÔ Î¤ÓÙËÌ· ·ÁηÏÈ¿ ÎÈË ¢ˆÚÔı¤· Ì ÙÔ ÍÂÛÎÔÓfi·ÓÔ.

∫˘Ú. ¡ÙÂÏfiÔ˘ÏÔ˜, √ Õ΢ Î·È ÔÈ ¿ÏÏÔÈ (‰È·Û΢‹)

ªÂÚÈÎÔ› Û‡Ó‰ÂÛÌÔÈ Û˘Ó‰¤Ô˘ÓfifiÌÌÔÔÈȘ̃ ÚÔÙ¿ÛÂȘ, ‰ËÏ·‰‹ ·ÚȘ

Ì ·ÚȘ ‹ ÂÍ·ÚÙË̤Ó˜ Ì ÂÍ·ÚÙË̤Ó˜(··ÚÚ··ÙÙ··ÎÎÙÙÈÈÎ΋‹ ÛÛ‡‡ÓÓ‰‰ÂÂÛÛËË).

Page 168: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™™¯̄̄ËËËÌÌÌ··ÙÙ››˙̇̇̇ˆ̂ ÏϤ¤ÍÍÍÂÂÈȘ̃̃

170

ÕÏÏÔÈ Û‡Ó‰ÂÛÌÔÈÛ˘Ó‰¤Ô˘Ó ÙȘ ÂÍ·ÚÙË̤Ó˜ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ì ÙȘ ·ÚȘÚÔÙ¿ÛÂȘ (˘̆ÔÔÙÙ··ÎÎÙÙÈÈÎ΋‹

ÛÛ‡‡ÓÓ‰‰ÂÂÛÛËË).

°È· ÙȘ ÊÚ¿ÛÂȘ Î·È ÙȘ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ‚Ï. ÂÓfiÙËÙ· 16

√ ‰¿ÛηÏÔ˜ › fiÙÈ ı· ÍÂÎÈÓ‹ÛÔ˘Ó ÔÈÛ¯ÔÏÈÎÔ› ·ÁÒÓ˜ ÛÙ›‚Ô˘.ŸÏÔÈ ÔÈ Ì·ıËÙ¤˜ ‹ıÂÏ·Ó Ó· ¿ÚÔ˘Ó̤ÚÔ˜, ÁÈ·Ù› ·Á·Ô‡Û·Ó ÙÔÓ ·ıÏËÙÈÛÌfi.√ ‰¿ÛηÏÔ˜, fï˜, ÊÔ‚fiÙ·Ó Ì‹ˆ˜ÔÚÈṲ̂ÓÔÈ ÁÔÓ›˜ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ÛÔ˘ÓÚfi‚ÏËÌ·. ∞Ó ‰ÂÓ ¤‰ÈÓ·Ó ÙËÓ ¤ÁÎÚÈÛ‹ ÙÔ˘˜ fiÏÔÈ ÔÈÁÔÓ›˜, ÔÈ ·ÁÒÓ˜ ı· ·Ó·‚¿ÏÏÔÓÙ·Ó.ŸÙ·Ó fiÏÔÈ Û˘ÌÊÒÓËÛ·Ó, ÔÈ ·ÁÒÓ˜¿Ú¯ÈÛ·Ó.∆· ·È‰È¿ ·ÁˆÓ›ÛÙËÎ·Ó Ì ÙfiÛÔ ˙‹ÏÔ,ÒÛÙ ÛËÌÂÈÒıËÎ·Ó ÂÍ·ÈÚÂÙÈο ˘„ËϤ˜ÂȉfiÛÂȘ.

∞∞.. ¶¶··ÚÚ··ÙÙ··ÎÎÙÙÈÈÎÎÔÔ›› ÛÛ‡‡ÓÓ‰‰ÂÂÛÛÌÌÔÔÈÈ

√È ·Ú·Ù·ÎÙÈÎÔ› Û‡Ó‰ÂÛÌÔÈ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ÁÈ· Ó· Û˘Ó‰¤ÛÔ˘ÓϤÍÂȘ, ÊÚ¿ÛÂȘ ‹ ÚÔÙ¿ÛÂȘ. °ÂÓÈο, ÂÓÒÓÔ˘Ó Î‡ÚȘ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÌÂÙ·-͇ ÙÔ˘˜ ‹ ÂÍ·ÚÙË̤Ó˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ (·Ú·Ù·ÎÙÈ΋ Û‡Ó‰Â-ÛË). √È ·Ú·Ù·ÎÙÈÎÔ› Û‡Ó‰ÂÛÌÔÈ Â›Ó·È ÔÈ ÂÍ‹˜:

ñ Î·È (ÎÈ)ñ ‹ñ ›Ù ñ Ô‡Ù ñ ·ÏÏ¿, Ì·ñ fï˜

√ Û‡Ó‰ÂÛÌÔ˜ Î·È ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÂ›Ù·È Ôχ Û˘¯Ó¿ Ì ÙË ÛËÌ·Û›·«Â›Û˘» (ÚÈÓ ·fi ÔÓÔÌ·ÙÈ΋ ÊÚ¿ÛË, ›ıÂÙÔ, ›ÚÚËÌ· ‹ÚÔıÂÙÈ΋ ÊÚ¿ÛË):

¶.¯. ◊Úı·Ó Î·È Ù· ·È‰È¿. (ÔÓÔÌ·ÙÈ΋ ÊÚ¿ÛË)

Page 169: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂∂∂¡¡¡¡¡¡¡√√√√√√√∆∆∆∆∆∏∏∏∏∆∆∆∞∞∞∞∞ 1111444 ::: ¶¶¶¶¶¶ÒÒÒÒ˜̃̃̃̃ ÂÂÓÓÒÒÒÓÓˆ̂ ϤÍÂȘ, ÊÚ¿ÛÂȘ Î·È ÚÔÙ¿ÛÂȘ;

171

µµ.. ™™‡‡ÓÓ‰‰ÂÂÛÛÌÌÔÔÈÈ ÔÔ˘̆ ÂÂÈÈÛÛ¿¿ÁÁÔÔ˘̆ÓÓ ÂÂÍÍ··ÚÚÙÙËËÌ̤¤ÓÓ˜̃ // ‰‰Â¢̆ÙÙÂÂÚÚ‡‡ÔÔ˘̆ÛÛ˜̃ ÚÚÔÔÙÙ¿¿ÛÛÂÂÈȘ̃

√È Û‡Ó‰ÂÛÌÔÈ ·˘ÙÔ› ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ÁÈ· Ó· Û˘Ó‰¤ÛÔ˘Ó ÌÈ· ÂÍ·ÚÙË̤ÓË ÚfiÙ·ÛË Ì ÌÈ· ·ÚÈ·(˘ÔÙ·ÎÙÈ΋ Û‡Ó‰ÂÛË). √È ÈÔ Û˘ÓËıÈṲ̂ÓÔÈ Â›Ó·È ÔÈ ÂÍ‹˜:

ñ ÂȉÈÎÔ› Û‡Ó‰ÂÛÌÔÈ: fiÙÈ, ˆ˜, Ô˘

ñ ÂÚˆÙËÌ·ÙÈÎÔ› Û‡Ó‰ÂÛÌÔÈ: ·Ó, Ì‹ˆ˜

ñ ÂÓ‰ÔÈ·ÛÙÈÎÔ›/‰ÈÛÙ·ÎÙÈÎÔ› Û‡Ó‰ÂÛÌÔÈ: Ì‹ˆ˜, ÌË(Ó)

ñ ˘ÔıÂÙÈÎÔ› Û‡Ó‰ÂÛÌÔÈ: ·Ó, ¿Ó, ¿Ì·, ÂÊfiÛÔÓ, ›ÙÂ… ›ÙÂ, ÂÎÙfi˜ (ÎÈ) ·Ó

ñ ¯ÚÔÓÈÎÔ› Û‡Ó‰ÂÛÌÔÈ: fiÙ·Ó, fiÔÙÂ, ÌfiÏȘ, ÚÈÓ, ·ÊÔ‡, ÌÂÙ¿ Ô˘, ÒÛÔ˘, ̤¯ÚÈ Ô˘/Ó·,ÂÓÒ, ηıÒ˜, fiÛÔ

ñ ·ÈÙÈÔÏÔÁÈÎÔ› Û‡Ó‰ÂÛÌÔÈ: ÁÈ·Ù›, ‰ÈfiÙÈ, ÂÂȉ‹, ·ÊÔ‡, ÌÈ· ηÈ/Ô˘

ñ ÂÓ·ÓÙȈ̷ÙÈÎÔ› – ·Ú·¯ˆÚËÙÈÎÔ› Û‡Ó‰ÂÛÌÔÈ: ·Ó ηÈ, ÂÓÒ, ÌÔÏÔÓfiÙÈ, ÎÈ ·˜, Î·È Ó·, Î·È ·Ó

ñ ·ÔÙÂÏÂÛÌ·ÙÈÎÔ› Û‡Ó‰ÂÛÌÔÈ: Ô˘, ÒÛÙÂ

1144..22 ªªfifiÚÚÈÈ··

∏ ÁÏÒÛÛ· Ì·˜ ‰È·ı¤ÙÂÈ Î·È ÌÂÚÈΤ˜ÌÈÎÚ¤˜ ¿ÎÏÈÙ˜ ϤÍÂȘ Ô˘ ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·ÈÌfiÚÈ·.

∆· ÈÔ ÛËÌ·ÓÙÈο ÌfiÚÈ· ›ӷÈ:ñ ÙÔ ÌfiÚÈÔ ÙÔ˘ ̤ÏÏÔÓÙ· ı· (.¯. ı·

Áڿʈ, ı· ÁÚ¿„ˆ)ñ Ù· ÌfiÚÈ· Ù˘ ˘ÔÙ·ÎÙÈ΋˜ Ó· Î·È ·˜

(.¯. Ó· ¤ÚıÔ˘Ó, ·˜ ¤ÚıÔ˘Ó)ñ Ù· ·ÚÓËÙÈο ÌfiÚÈ· ‰Â(Ó) Î·È ÌË(Ó)

(.¯. ‰ÂÓ ‹Úı·Ó, Ó· ÌËÓ ¤ÚıÔ˘Ó)ñ Ù· ÌfiÚÈ· Ó·È Î·È fi¯È (.¯. ¡·È, ı·

·›Íˆ Ì¿Ï·. Ÿ¯È, ‰Â ı· ·›ÍˆÌ¿Ï·.)

ñ ÙÔ ‰ÂÈÎÙÈÎfi ÌfiÚÈÔ Ó· (.¯. ¡· ¤Ó·Ô‰‹Ï·ÙÔ!)

ñ ÙÔ ·Ú·ÎÂÏ¢ÛÙÈÎfi/ÚÔÙÚÂÙÈÎfiÌfiÚÈÔ ÁÈ· (.¯. °È· οÙÛ ӷ ÛÔ˘ ˆ!)

Page 170: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™¯ËÌ·Ù›˙ˆ ϤÍÂȘ

172

∆∆ÈÈ ÓÓ·· ıı˘̆ÌÌ¿¿ÌÌ··ÈÈ fifiÙÙ··ÓÓ ÁÁÚÚ¿¿Êʈ̂

1. ™ÙÔÓ Î·ıËÌÂÚÈÓfi ÏfiÁÔ, ÙÔ Î·È Á›ÓÂÙ·È ÎÈ ÚÈÓ ·fi ϤÍË Ô˘ ·Ú¯›-˙ÂÈ Ì ʈӋÂÓ.

¶ÚÒÙ· ¤Ê·Á ÎÈ ¤ÂÈÙ· ‰È¿‚·Û ÙËÓ ÂÊËÌÂÚ›‰· ÙÔ˘.2. √ ÂȉÈÎfi˜ Û‡Ó‰ÂÛÌÔ˜ ˆ˜ ‰ÂÓ ÙÔÓ›˙ÂÙ·È, ÂÓÒ ÙÔ ÙÚÔÈÎfi ›ÚÚËÌ·

Ò˜ ÙÔÓ›˙ÂÙ·È.¡fiÌÈÛ ˆ˜ (=fiÙÈ) ÙÔÓ Â›‰Â.ªÂ ÚÒÙËÛ Ҙ (=Ì ÔÈÔ ÙÚfiÔ) ‹Úı·.

3. √ ÂȉÈÎfi˜ Û‡Ó‰ÂÛÌÔ˜ Ô˘ ‰ÂÓ ÙÔÓ›˙ÂÙ·È, ÂÓÒ ÙÔ ÙÔÈÎfi ›ÚÚËÌ·Ô‡ ÙÔÓ›˙ÂÙ·È.

µÏ¤ÂȘ Ô˘ (=fiÙÈ) ‰ÂÓ ÙÔÓ Û¤‚ÂÙ·È Î·ıfiÏÔ˘; ¡Ù›Ó·, Ô‡ (=Û ÔÈÔ ÌÂÚÔ˜) ı· Ê¿Ù ÙÔ ÌÂÛË̤ÚÈ;

4. √ ÂȉÈÎfi˜ Û‡Ó‰ÂÛÌÔ˜ fiÙÈ ‰ÂÓ ·›ÚÓÂÈ ÔÙ¤ ˘Ô‰È·ÛÙÔÏ‹, ÂÓÒ Ë·Ó·ÊÔÚÈ΋ ·ÓÙˆÓ˘Ì›· fi,ÙÈ ·›ÚÓÂÈ ¿ÓÙÔÙ ˘Ô‰È·ÛÙÔÏ‹.

¢‹ÏˆÛ fiÙÈ ı· ¿ÂÈ.º¤Ú ̷˙› ÛÔ˘ fi,ÙÈ (=ÔÙȉ‹ÔÙÂ) ı¤ÏÂȘ.

∆∆ÈÈ ıı·· ıı˘̆ÌÌ¿¿ÌÌ··ÈÈ ÁÁÈÈ··...... ÙÙÔÔ˘̆˜̃ ÛÛ˘̆ÓÓ‰‰¤¤ÛÛÌÌÔÔ˘̆˜̃

À¿Ú¯Ô˘Ó ‰‡Ô ηÙËÁÔڛ˜ Û˘Ó‰¤Û̈Ó, ·Ó¿ÏÔÁ· Ì ÙÔ ÙÈ Â›-‰Ô˘˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Û˘Ó‰¤Ô˘Ó: ·. ÔÈ ·Ú·Ù·ÎÙÈÎÔ› Û‡Ó‰ÂÛÌÔÈ, Ô˘ Û˘Ó‰¤Ô˘Ó fiÌÔȘ ÚÔÙ¿-

ÛÂȘ (·Ú·Ù·ÎÙÈ΋ Û‡Ó‰ÂÛË) ‚. ÔÈ Û‡Ó‰ÂÛÌÔÈ Ô˘ Û˘Ó‰¤Ô˘Ó ÙȘ ÂÍ·ÚÙË̤Ó˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ

Ì ÙȘ ·ÚȘ (˘ÔÙ·ÎÙÈ΋ Û‡Ó‰ÂÛË).

Page 171: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

173

¶Ò˜ ‰ËÏÒÓˆ Û˘Ó·ÈÛı‹Ì·Ù·;EENNOOTTHHTTAA 1155

∂¶πºø¡∏ª∞∆∞ → ∂›Ó·È¿ÎÏÈÙ˜ ϤÍÂȘ Ì ÙȘ Ôԛ˜ÌÔÚÒ Ó· ÂÎÊÚ¿Ûˆ Ù·Û˘Ó·ÈÛı‹Ì·Ù¿ ÌÔ˘ (‰ËÏ·‰‹ÙÔÓ ı·˘Ì·ÛÌfi, ÙÔÓ fiÓÔ, ÙËχË, ÙË ÛÙÂÓÔ¯ÒÚÈ·, ÙËÓ·ÔÚ›· ÌÔ˘), Ó·Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈ‹Ûˆ Ú¿ÍÂȘ(.¯. ·Ú·Î›ÓËÛË, ¤·ÈÓÔ,οÏÂÛÌ·, ¢¯‹) ‹ Ó· ‰ËÏÒÛˆÙË ÛÙ¿ÛË ÌÔ˘ Û ÌȷηٿÛÙ·ÛË (.¯. ¿ÚÓËÛË,ÂÈÚˆÓ›·, ‰˘ÛÈÛÙ›·).

∂∂ÈÈÊʈ̂ÓÓ‹‹ÌÌ··ÙÙ··

∂! ∆·Í›!∂! ∆·Í›, Ù·Í›! ...∞Ì ‰Â! ¶ÂÚÓ¿ ÙÔ ¤Ó·, ÂÚÓ¿ ÙÔ¿ÏÏÔ, ÂÚÓ¿ Î·È ÙÔ ·Ú¿ÏÏÔ,ÛËÎÒÓÂȘ ÙÔ ¯¤ÚÈ, ηÙ‚¿˙ÂȘÙÔ ¯¤ÚÈ, Í·Ó·ÛËÎÒÓÂȘ ÙÔ¯¤ÚÈ, ͷӷηÙ‚¿˙ÂȘ ÙÔ ¯¤ÚÈ.√˘Ê È·! ÃÚÈÛÙ¤ ÌÔ˘! ∫·ÈÍ·Ó·ÂÚ¿ÙËÌ· Î·È Í·Ó·ÛÙ·-Ì¿ÙËÌ·. ∞! ¡· ÂÙ‡¯ˆ ¤Ó·¿‰ÂÈÔ, ·Ú·Î·Ï¿˜ ̘ ÛÙÔÌ˘·Ïfi ÛÔ˘. ª·Î¿ÚÈ! ∞ÏÏ¿,Ì·! ¶Ô‡ Ù¤ÙÔÈ· Ù‡¯Ë! §›ÁÔ ÈÔοو ÙÛÔ‡ÚÌÔ ÎfiÛÌÔ˜, ηÎfi...ÃÌ! ∆È Á›ÓÂÙ·È Â‰Ò; ™˘ÏÏ·ÏËÙ‹-

ÚÈÔ; °¿ÌÔ˜; ∞Ó¿ÛÙ·ÛË; – Ÿ¯È, ·ÚÈÂ! ™Ù¿ÛË ÏˆÊÔÚ›-Ô˘!ø! ∆Ô ÏˆÊÔÚ›Ô! ∆· ψÊÔ-Ú›·! ∂›ıÂÛË! °ÈÔ˘ÚÔ‡ÛÈ! ™ÙÚ›-̈ÁÌ· Î·È ·Ù›ÎˆÌ· Î·È ¿ÛÙˆ-Ì· Î·È ÛÙÔ›‚·ÁÌ·... «∞¯! ∆Ô¯¤ÚÈ ÌÔ˘!», «ÕÔ˘! ∆Ô fi‰ÈÌÔ˘!», «∂! µÏ¤Â Î·È Ï›ÁÔ Ô‡·Ù¿˜!» ∞Ì¿Ó! ¢Â ¯ˆÚ¿ÂÈ Ô‡Ù‚ÂÏfiÓÈ! ∫È ÂÛ‡; ¶¿ÏÈ ·¤Íˆ.∂! ∆·Í›, Ù·Í›!...

¢ËÌ‹ÙÚ˘ æ·ı¿˜, ÷›Ú ∞ı‹Ó·(‰È·Û΢‹)

GRAMMATIKH E'-ST' DHM 24-05-04 23:44 Page 173

Page 172: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™¯ËÌ·Ù›˙ˆ ϤÍÂȘ

174

∆∆ÈÈ ÓÓ·· ıı˘̆ÌÌ¿¿ÌÌ··ÈÈ fifiÙÙ··ÓÓ ÁÁÚÚ¿¿Êʈ̂

™Ù· ÂÈʈӋ̷ٷ ‚¿˙Ô˘ÌÂ Û˘Ó‹ıˆ˜ ı·˘Ì·ÛÙÈÎfi.

√È Î˘ÚÈfiÙÂÚ˜ ηÙËÁÔڛ˜ ÂÈʈÓËÌ¿ÙˆÓ Â›Ó·È:·. ŸÛ· ÂÎÊÚ¿˙Ô˘Ó ı·˘Ì·ÛÌfi: ∞!, Ôfi!, ˆ! Î.¿.‚. ∞˘Ù¿ Ô˘ ÂÎÊÚ¿˙Ô˘Ó ·ÔÚ›·: ∞!, Ô!, Ì·!, Â; Î.¿.Á. ŸÛ· ‰Â›¯Ô˘Ó fiÓÔ, Ï‡Ë ‹ ÛÙÂÓÔ¯ÒÚÈ·: ∞¯!, ˆ!, ·Ì¿Ó!, ¿Ô˘!, Ô¯!, ·Ï›ÌÔÓÔ!, ·! Î.¿.‰. ∞˘Ù¿ Ô˘ ÂÎÊÚ¿˙Ô˘Ó Â˘¯‹: ª·Î¿ÚÈ!, ›ıÂ! Î.¿.Â. ŸÛ· ‰ËÏÒÓÔ˘Ó ¤·ÈÓÔ: ªÚ¿‚Ô!, ‡ÁÂ!, ˙‹Ùˆ! Î.¿.ÛÙ. ŸÛ· Ê·ÓÂÚÒÓÔ˘Ó Î¿ÏÂÛÌ·: ∂!, Â! Î.¿.˙. ŸÛ· ÂÎÊÚ¿˙Ô˘Ó ÂÈÚˆÓ›·: ∂!, Ô˘! Î.¿.Ë. ŸÛ· ·Ú·ÎÈÓÔ‡Ó Î·È ÙÔ ·ÓÙ›ıÂÙÔ: ÕÓÙÂ!, Â!, ¿ÌÂ!, Ì·Ú˜!, ÛÙÔ!, ÛÔ˘Ù! Î.¿.ı. ∞˘Ù¿ Ô˘ ‰ËÏÒÓÔ˘Ó ¿ÚÓËÛË ‹ ‰˘ÛÈÛÙ›·: ÃÌ!, Ì·!, ·Ì ‰Â! Î.¿.

Page 173: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

175

™‡ÓÙ·ÍË™˘Óı¤Ùˆ ÊÚ¿ÛÂȘ Î·È ÚÔÙ¿ÛÂȘTETAƒ∆√ ª∂ƒ√™

Page 174: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

176

¶Ò˜ Û˘Óı¤Ùˆ ÊÚ¿ÛÂÈ˜Î·È ÚÔÙ¿ÛÂȘ;

EENNOOTTHHTTAA 1166

∂, ÌfiÓÔ ÌÂÛΤÙ˜ ϤÍÂȘ

Ô‡ Ó·Û˘ÓÂÓÓÔËıÔ‡ÓÂ...

¶·Ú·Î·ÏÒ

�1166..11 MM ÙÙËËÓÓ ÚÚfifiÙÙ··ÛÛËË ÛÛ˘̆ÓÓ‰‰¤¤ˆ̂ ‰‰‡‡ÔÔ ÊÊÚÚ¿¿ÛÛÂÂÈȘ̃

ÌÈÛfiÊÚ¤Ûη

¤Ó·

¶ÚfiÙ·ÛË Ï¤ÁÂÙ·È ÌÈ· ÛÂÈÚ¿ ·fi ϤÍÂȘ Ë ÔÔ›· ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÈÔˆÛ‰‹ÔÙ ¤Ó· Ú‹Ì· Î·È ¤¯ÂÈ ‰ÈÎfi Ù˘, ·˘ÙÔÙÂϤ˜ ÓfiËÌ·.

∂›‰·Ì Ҙ Û¯ËÌ·Ù›˙ÔÓÙ·È ÔÈ Ï¤ÍÂȘ Î·È Û ÙÈ Ì·˜ ¯ÚËÛÈ̇ԢÓ. ŸÌˆ˜,ÛÙËÓ Î·ıËÌÂÚÈÓ‹ Ì·˜ ÂÈÎÔÈÓˆÓ›· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÌÂ Û˘Ó‹ıˆ˜ Ôχ ÌÂÁ·-χÙÂÚ˜ ηٷÛ΢¤˜ ÏfiÁÔ˘, ÙȘ ÊÚ¿ÛÂȘ Î·È ÙȘ ÚÔÙ¿ÛÂȘ:

µÚ›ÛÎÔ˘Ì ÙÔ ̆ ÔΛ-ÌÂÓÔ ·Ó ‰È·‚¿ÛÔ˘ÌÂÙËÓ ÚfiÙ·ÛË Î·È ÌÂÙ¿ÚˆÙ‹ÛÔ˘Ì «ÔÈÔ˜»/«ÔÈ·»/«ÔÈÔ»; ¶.¯. ¶ÔÈ· ÎÔÈÌ¿Ù·È;

∏ ª·Ú›·

∆Ô ˘ÔΛÌÂÓÔ Â›Ó·È¿ÓÙÔÙ Û ÔÓÔÌ·-ÛÙÈ΋ ÙÒÛË.

ªÂ ÙËÓ ÚfiÙ·ÛË ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙Ô˘Ì ÙË Û¯¤ÛË ÌÈ·˜ ÔÓÔÌ·ÙÈ΋˜ ÊÚ¿Û˘ (‹ Ù˘ Ϥ͢ Ô˘ ÙËÓ ·ÓÙÈηıÈÛÙ¿, .¯. ·ÓÙˆÓ˘Ì›·˜) Ì ·˘Ù¿ Ô˘ ÂÚÈÁÚ¿ÊÂÈ ÙÔ Ú‹Ì· (Î·È Ë ÚËÌ·ÙÈ΋ ÊÚ¿ÛË).

∏ ª·Ú›· ÎÔÈÌ¿Ù·È.

√ÓÔÌ·ÙÈ΋ ºÚ¿ÛË ƒ‹Ì·

ñ ∏ ÔÓÔÌ·ÙÈ΋ ÊÚ¿ÛË ·˘Ù‹ Â›Ó·È ÙÔ «˘ÔΛÌÂÓÔ» Ù˘ÚfiÙ·Û˘.

ñ ∆Ô Ú‹Ì· Î·È ÔÈ Ï¤ÍÂȘ Ô˘ ¿Ó ̷˙› ÙÔ˘ ÊÙÈ¿¯ÓÔ˘Ó ÙË «ÚËÌ·ÙÈ΋ ÊÚ¿ÛË».

GRAMMATIKH E'-ST' DHM 11-01-04 23:21 Page 176

Page 175: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™˘Óı¤Ùˆ ÊÚ¿ÛÂȘ Î·È ÚÔÙ¿ÛÂȘ

177

ªÈ· ÚfiÙ·ÛË Â›Ó·È ÌÈ· ÛÂÈÚ¿ ϤÍÂˆÓ Ô˘ ¤¯ÂÈ ‰ÈÎfi Ù˘, ͯˆÚÈÛÙfi ÓfiËÌ·, Î·È ÂÚȤ¯ÂÈ ¤Ó· ηÈÌfiÓÔ Ú‹Ì·.

¢ËÏ·‰‹, Â›Ó·È ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ù·:

√ ÁÈ·ÙÚfi˜ ¤ÁÚ·„ ÙË Û˘ÓÙ·Á‹.∏ Ê›ÏË Ù˘ ÌËÙ¤Ú·˜ ÌÈÏ¿ÂÈ πÛ·ÓÈο.

ª·, ÔÈ ÛÂÈÚ¤˜ ÙˆÓ Ï¤ÍÂˆÓ Ë Ê›ÏË Ù˘ ÌËÙ¤Ú·˜ ‹ ÙË Û˘ÓÙ·Á‹¤¯Ô˘Ó ÓfiËÌ·, ÎÈ ·˜ ÌËÓ Â›Ó·È ÚÔÙ¿ÛÂȘ. ¶Ò˜ Ó· ÙȘ ÔÓÔÌ¿Ûˆ;

¢ÂÓ Â›Ó·È ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ù·:

∏ Ê›ÏË Ù˘ ÌËÙ¤Ú·˜ ÙË Û˘ÓÙ·Á‹

∏ οı ÚfiÙ·ÛË ÊÙÈ¿¯ÓÂÙ·È ·fi ‰‡Ô ÌÈÎÚfiÙÂÚ˜ ÔÌ¿‰Â˜ Ϥ͈Ó, Ô˘ÙȘ ϤÌ ÊÚ¿ÛÂȘ: .¯. ÙË ÊÚ¿ÛË «√ ·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘ ¶¤ÙÚÔ˘» Î·È ÙËÊÚ¿ÛË «‰È¿‚·˙ ٷ Ì·ı‹Ì·Ù¿ ÙÔ˘ ÌÂÙ¿ ÙÔ ÌÂÛË̤ÚÈ». ΔËÓ ÚÒÙË ÙËϤÌ √ÓÔÌ·ÙÈ΋ ºÚ¿ÛË, ÁÈ·Ù› Û¯ËÌ·Ù›˙ÂÙ·È Á‡Úˆ ·fi ÙÔ √˘ÛÈ·ÛÙÈÎfiÎ·È ÙË ‰Â‡ÙÂÚË ƒËÌ·ÙÈ΋ ºÚ¿ÛË, ÁÈ·Ù› Û¯ËÌ·Ù›˙ÂÙ·È Á‡Úˆ ·fi ÙÔ ƒ‹Ì·.

∏ ª·Ú›· ËÁ·›ÓÂÈ ÛÙÔ Û¯ÔÏÂ›Ô Ì ÙȘ ʛϘ Ù˘.

ÀÔΛÌÂÓÔ ƒËÌ·ÙÈ΋ ºÚ¿ÛË

√ ·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘ ¶¤ÙÚÔ˘ ‰È¿‚·˙ ٷ Ì·ı‹Ì·Ù¿ ÙÔ˘ ÌÂÙ¿ ÙÔ ÌÂÛË̤ÚÈ.

ÀÔΛÌÂÓÔ ƒËÌ·ÙÈ΋ ºÚ¿ÛË

GRAMMATIKH E'-ST' DHM 1-01-04 00:27 Page 177

Page 176: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

178

+

OÙÔ˘

¶¤ÙÚÔ˘

ÌÂÙ¿ÙÔ ÌÂÛË̤ÚÈ

Ù·Ì·ı‹Ì·Ù¿

ÙÔ˘

·‰ÂÏÊfi˜

‰È¿‚·˙Â

√¡√ª∞∆π∫∏ ºƒ∞™∏ ƒ∏ª∞∆π∫∏ ºƒ∞™∏

ªÈ· ÊÚ¿ÛË ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È ·fi ϤÍÂȘ. ªÔÚ› Ó· ÂÚȤ¯ÂÈ Â›Û˘ Î·È ¿ÏϘ, ÌÈÎÚfiÙÂÚ˜ ÊÚ¿ÛÂȘ.ŒÙÛÈ, Ë ÊÚ¿ÛË Ô ·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘ ¶¤ÙÚÔ˘ ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È ·fi ¤Ó· ¿ÚıÚÔ (Ô), ¤Ó· Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi (·‰ÂÏÊfi˜)Î·È ·ÎfiÌ· Ì›· ÊÚ¿ÛË (ÙÔ˘ ¶¤ÙÚÔ˘). ∆Ô Î‡ÚÈÔ Û˘ÛÙ·ÙÈÎfi Ù˘ ÊÚ¿Û˘ Ô ·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘ ¶¤ÙÚÔ˘ ›ӷÈÙÔ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi ·‰ÂÏÊfi˜, Ô˘ ·ÔÙÂÏ› Î·È ÙË ‚·ÛÈ΋ ϤÍË (ÙÔÓ ˘Ú‹Ó·) Ù˘ √ÓÔÌ·ÙÈ΋˜ ºÚ¿Û˘.

∞ÏÏ¿ Î·È Ë ƒËÌ·ÙÈ΋ ºÚ¿ÛË ÌÔÚ› Ó· ÂÚȤ¯ÂÈ ÌÈÎÚfiÙÂÚ˜ ÊÚ¿ÛÂȘ. ŒÙÛÈ, Ë ƒËÌ·ÙÈ΋ ºÚ¿Ûˉȿ‚·˙ ٷ Ì·ı‹Ì·Ù¿ ÙÔ˘ ÌÂÙ¿ ÙÔ ÌÂÛË̤ÚÈ ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È ·fi ÙÔ ƒ‹Ì· ‰È¿‚·˙Â, ÙË ÊÚ¿ÛË Ù·Ì·ı‹Ì·Ù¿ ÙÔ˘ Î·È ÙË ÊÚ¿ÛË ÌÂÙ¿ ÙÔ ÌÂÛË̤ÚÈ.

∆· ÛÊËÓÔÙÔ˘‚Ï¿ÎÈ· ÌÔ˘ ÎÔÏÏ¿Ó ÙÔ ¤Ó· ¿Óˆ ÛÙÔ ¿ÏÏÔ Î·ÈfiÏ· Ì·˙› ÊÙÈ¿¯ÓÔ˘Ó ÌÈ· ÛÙ¤ÚÂË Î·Ù·Û΢‹.

√ ·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘ ¶¤ÙÚÔ˘ ‰È¿‚·˙ ٷ Ì·ı‹Ì·Ù¿ ÙÔ˘ ÌÂÙ¿ ÙÔ ÌÂÛË̤ÚÈ

√¡√ª∞∆π∫∏ ºƒ∞™∏ ƒ∏ª∞∆π∫∏ ºƒ∞™∏

¶ ƒ √ ∆ ∞ ™ ∏

µÏ¤Ô˘Ì ÏÔÈfiÓ fiÙÈ Ë ÚfiÙ·ÛË ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È ·fi ÌÈ· √ÓÔÌ·ÙÈ΋ ºÚ¿ÛË– ÀÔΛÌÂÓÔ Î·È ÌÈ· ƒËÌ·ÙÈ΋ ºÚ¿ÛË. ∞˘Ù¤˜, fï˜, ÌÔÚ› Ó· ÂÚȤ-¯Ô˘Ó ÌÈÎÚfiÙÂÚ˜ ÊÚ¿ÛÂȘ.

GRAMMATIKH E'-ST' DHM 11-01-04 23:21 Page 178

Page 177: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂∂¡¡¡¡√√√√∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∆∆∆∆∞∞∞∞∞ 1111166666: ¶¶¶ÒÒÒ˜̃̃̃ ÛÛ˘̆Óı¤Ùˆ ÊÚ¿ÛÂȘ Î·È ÚÔÙ¿ÛÂȘ;

179

∆Ô Ï·›Ì·ÚÁÔ ÛÎ˘Ï› ¤Ê·Á ٷ ÌÂÏÔ̷οÚÔÓ·.

...¶ÚÒÙ· ‚Ú›ÛΈ ÙÈ Ì¤ÚÔ˜ ÙÔ˘ ÏfiÁÔ˘ Â›Ó·È Î¿ı ϤÍË.

ÕÚıÚÔ ∂›ıÂÙÔ √˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi ƒ‹Ì· ÕÚıÚÔ √˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi

∆Ô Ï·›Ì·ÚÁÔ ÛÎ˘Ï› ¤Ê·Á ٷ ÌÂÏÔ̷οÚÔÓ·

√ÓÔÌ·ÙÈ΋ ºÚ¿ÛË ÀÔΛÌÂÓÔ ƒËÌ·ÙÈ΋ ºÚ¿ÛË

ÕÚıÚÔ ∂›ıÂÙÔ √˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi ƒ‹Ì· √ÓÔÌ·ÙÈ΋ ºÚ¿ÛË ∞ÓÙÈΛÌÂÓÔ

ÕÚıÚÔ √˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi

∆Ô Ï·›Ì·ÚÁÔ ÛÎ˘Ï› ¤Ê·Á ٷ ÌÂÏÔ̷οÚÔÓ·

∞ÎÚÈ‚Ò˜! ∏ ÚfiÙ·ÛË ÊÙÈ¿¯ÓÂÙ·È fiˆ˜ ÊÙÈ¿¯ÓÂÙ·È ¤Ó· Û›ÙÈ ‹ ÌÈ· ηٷÛ΢‹Ì ÛÊËÓÔÙÔ˘‚Ï¿ÎÈ·. √È ÊıfiÁÁÔÈ ÊÙÈ¿¯ÓÔ˘Ó Û˘ÏÏ·‚¤˜, ÔÈ Û˘ÏÏ·‚¤˜ ÊÙÈ¿-¯ÓÔ˘Ó Ï¤ÍÂȘ, ÔÈ Ï¤ÍÂȘ ÂÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·È Û ÊÚ¿ÛÂȘ, ÔÈ ÊÚ¿ÛÂȘ ηٷϋÁÔ˘ÓÛ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚ˜ ÊÚ¿ÛÂȘ Î·È –Ù¤ÏÔ˜– ÔÈ ‰‡Ô ÈÔ ÛËÌ·ÓÙÈΤ˜ ÊÚ¿ÛÂȘ, ‰Ë-Ï·‰‹ Ë √ÓÔÌ·ÙÈ΋ ºÚ¿ÛË – ÀÔΛÌÂÓÔ Î·È Ë ƒËÌ·ÙÈ΋ ºÚ¿ÛË, Ì·˜ ‰›ÓÔ˘ÓÙËÓ ÚfiÙ·ÛË.

ªÂÙ¿, ͯˆÚ›˙ˆ ÙËÓ √ÓÔÌ·ÙÈ΋ ºÚ¿ÛË – ÀÔΛÌÂÓÔ ·fi ÙË ƒËÌ·ÙÈ-΋ ºÚ¿ÛË (ÚÔÛ¤¯ˆ fï˜ ÁÈ·Ù› Û˘¯Ó¿ ̤۷ ÛÙË ƒËÌ·ÙÈ΋ ºÚ¿Ûˢ¿Ú¯Ô˘Ó Î·È ÔÏfiÎÏËÚ˜ ÔÓÔÌ·ÙÈΤ˜ ÊÚ¿ÛÂȘ, fiˆ˜ Â‰Ò Ë ÊÚ¿ÛË Ù·ÌÂÏÔ̷οÚÔÓ·, Ô˘ ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È ·fi ¤Ó· ¿ÚıÚÔ Î·È ¤Ó· Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi):

¡·È Ó·È, ͤڈ. £˘Ì¿Ì·È. ªÂÙ¿ ÔÈ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÔ‡Ó ·Ú·ÁÚ¿ÊÔ˘˜

Î·È ÔÈ ·Ú¿ÁÚ·ÊÔÈ Î›ÌÂÓÔ... ∆¤ÏÂÈ· Û˘ÓÂÚÁ·Û›·, ‰ËÏ·‰‹!

°È· Ó· ·Ó·Ï‡ÛˆÙË ‰ÔÌ‹ Ù˘ Úfi-Ù·Û˘...

11oo‚‚‹‹ÌÌ·· !!

22oo

‚‚‹‹ÌÌ·· !!

Page 178: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™˘̆ÓÓııÓıÓı¤¤ÙÙˆ̂ ÊÊÊÚÚÚ¿¿ÛÛÂÂÈȘ̃̃ Îη·Î·ÈÈ ÚÚÚÚÔÔÔÙÙÙ¿¿¿Ù¿Ù¿ÛÂȘ̃

180

£˘Ì¿Ì·È fiÙÈ ÁÈ· Ó· ‚Úˆ ÙÔ ÀÔΛÌÂÓÔ ÚˆÙ¿ˆ ÔÈÔ˜/ÔÈ·/ÔÈÔ. ∏ ·¿-ÓÙËÛË Â›Ó·È ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ. °È· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, fiÙ·Ó ·ÎÔ‡ˆ ÙËÓ ÚfiÙ·ÛË«∆Ô Ï·›Ì·ÚÁÔ ÛÎ˘Ï› ¤Ê·Á ٷ ÌÂÏÔ̷οÚÔÓ·», ÚˆÙ¿ˆ: «¶ÔÈÔ˜;». ∏ ·¿-ÓÙËÛË, ‰ËÏ·‰‹ Ë ÊÚ¿ÛË «∆Ô Ï·›Ì·ÚÁÔ ÛÎ˘Ï›», Â›Ó·È ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ Ù˘ÚfiÙ·Û˘.

∆Ô ˘fiÏÔÈÔ Ì¤ÚÔ˜ Ù˘ ÚfiÙ·Û˘, ‰ËÏ·‰‹ Ë ÊÚ¿ÛË «¤Ê·Á ٷ ÌÂÏÔÌ·-οÚÔÓ·», Â›Ó·È Ë ƒËÌ·ÙÈ΋ ºÚ¿ÛË. ∏ ƒËÌ·ÙÈ΋ ºÚ¿ÛË, ÙÒÚ·, ÌÔÚ› Ó·ÂÚȤ¯ÂÈ ÌÈ· ÊÚ¿ÛË Ô˘ Ó· ··ÓÙ¿ ÛÙËÓ ÂÚÒÙËÛË ÔÈÔÓ/ÔÈ·/ÙÈ Î·È Ó· ‰Â›-¯ÓÂÈ ÙÔ ÚfiÛˆÔ, ˙ÒÔ ‹ Ú¿ÁÌ· Ô˘ ÂËÚ¿˙ÂÙ·È ·fi ÙËÓ ÂÓ¤ÚÁÂÈ· Ô˘Ì·˜ ‰Â›¯ÓÂÈ ÙÔ Ú‹Ì·. ∏ ÊÚ¿ÛË ·˘Ù‹ ϤÁÂÙ·È ∞ÓÙÈΛÌÂÓÔ (.¯. «Ù· ÌÂÏÔ-̷οÚÔÓ·»). °È· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, fiÙ·Ó ·ÎÔ‡ˆ ÙËÓ ÚfiÙ·ÛË «∆Ô Ï·›Ì·ÚÁÔ Û΢-Ï› ¤Ê·Á ٷ ÌÂÏÔ̷οÚÔÓ·», ÚˆÙ¿ˆ «∆È (¤Ê·ÁÂ);» ∏ ·¿ÓÙËÛË, ‰ËÏ·‰‹Ë ÊÚ¿ÛË «Ù· ÌÂÏÔ̷οÚÔÓ·», Â›Ó·È ÙÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Ù˘ ÚfiÙ·Û˘.

™ÙÔ Ù¤ÏÔ˜, ÂÓÒÓˆ ÙȘ ‰‡Ô ÌÂÁ¿Ï˜ ÊÚ¿ÛÂȘ ηÈÊÙÈ¿¯Óˆ ÙËÓ ÚfiÙ·ÛË:

√ÓÔÌ·ÙÈ΋ ºÚ¿ÛË ÀÔΛÌÂÓÔ ƒËÌ·ÙÈ΋ ºÚ¿ÛË

ÕÚıÚÔ ∂›ıÂÙÔ √˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi ƒ‹Ì· √ÓÔÌ·ÙÈ΋ ºÚ¿ÛË ∞ÓÙÈΛÌÂÓÔ

ÕÚıÚÔ √˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi

∆Ô Ï·›Ì·ÚÁÔ ÛÎ˘Ï› ¤Ê·Á ٷ ÌÂÏÔ̷οÚÔÓ·

33oo‚‚‹‹ÌÌ··Îη·ÈÈ

ÙÙÂÂÏÏÂÂÈÈÒÒÛÛ··ÌÌÂÂ !!

¶ƒ√∆∞™∏

¢ƒ∞™∆∏ƒπ√∆∏∆∞ 33 ∞ӷχˆ ÛÙÔ ÙÂÙÚ¿‰Èfi ÌÔ˘ ÙË ‰ÔÌ‹ ÙˆÓ ÚÔÙ¿ÛˆÓ, ·ÎÔÏÔ˘ıÒ-ÓÙ·˜ Ù· ·Ú·¿Óˆ ‚‹Ì·Ù·:

1. ∏ ÌËÙ¤Ú· ·Á·¿ÂÈ ÙË Ï·˚΋ ÌÔ˘ÛÈ΋.2. √È ÌÈÎÚÔ› ÂÚ¢ÓËÙ¤˜ ÚˆÙÔ‡Ó ÙÔ Î·ıÂÙ›.3. ¶ÔÏÏÔ› ·ıÏËÙ¤˜ οÓÔ˘Ó ÌÂÁ¿Ï˜ ı˘Û›Â˜.

Page 179: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂∂¡¡¡¡√√√√∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∆∆∆∆∞∞∞∞∞ 1111166666: ¶¶¶ÒÒÒ˜̃̃̃ ÛÛ˘̆Óı¤Ùˆ ÊÚ¿ÛÂȘ Î·È ÚÔÙ¿ÛÂȘ;

181

1166..22 ∆∆·· ››‰‰ËË ÙÙˆ̂ÓÓ ÊÊÚÚ¿¿ÛÛˆ̂ÓÓ

∞∞.. √√ÓÓÔÔÌÌ··ÙÙÈÈÎ΋‹ ººÚÚ¿¿ÛÛËË

¶ÈÔ ¿Óˆ, οӷÌ ÏfiÁÔ ÁÈ· √ÓÔÌ·ÙÈΤ˜ Î·È ƒËÌ·ÙÈΤ˜ ºÚ¿ÛÂȘ. ∞˜‰Ô‡Ì ÙÒÚ· ÙȘ ÊÚ¿ÛÂȘ ·˘Ù¤˜ ͯˆÚÈÛÙ¿.

√È ÔÓÔÌ·ÙÈΤ˜ ÊÚ¿ÛÂȘ Â›Ó·È Û˘Ó‹ıˆ˜:

1. ÀÔΛÌÂÓ· ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜: ¢Â›¯ÓÔ˘Ó ÔÈÔ˜ οÓÂÈ ‹·ı·›ÓÂÈ ·˘Ùfi Ô˘ ϤÂÈ ÙÔ Ú‹Ì·.

∏ ÌËÙ¤Ú· ÙÔ˘ °ÈÒÚÁÔ˘ ·Á·¿ÂÈ ÙË Ï·˚΋ ÌÔ˘ÛÈ΋.¶ÔÈÔ˜ ·Á·¿ÂÈ ÙË Ï·˚΋ ÌÔ˘ÛÈ΋; → ∏ ÌËÙ¤Ú· ÙÔ˘°ÈÒÚÁÔ˘

2. ∞ÓÙÈΛÌÂÓ· ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜: ¢Â›¯ÓÔ˘Ó Û ÔÈÔÓ ‹ Û ÙÈÌÂÙ·‚È‚¿˙ÂÙ·È Ë ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜.

∏ ÌËÙ¤Ú· ÙÔ˘ °ÈÒÚÁÔ˘ ·Á·¿ÂÈ ÙË Ï·˚΋ ÌÔ˘ÛÈ΋.∆È ·Á·¿ÂÈ Ë ÌËÙ¤Ú· ÙÔ˘ °ÈÒÚÁÔ˘; → ∆Ë Ï·˚΋ ÌÔ˘ÛÈ΋

Ô ÊÊ››ÏÏÔÔ˜̃ ÙÔ˘ ∞ϤÍË

∂∂ÌÌ››˜̃

Ù· ΛÙÚÈÓ· ··ÔÔ‡‡ÙÙÛÛÈÈ··

ÌÈ· Ú·ÁÌ·ÙÈο ÂÓÙ˘ˆÛȷ΋ ÙÙ··ÈÈÓÓ››··

∆· ˘ÔΛÌÂÓ· ›ӷȿÓÙ· Û ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋ÙÒÛË Î·È Ù· ·ÓÙÈΛ-ÌÂÓ· Û ·ÈÙÈ·ÙÈ΋ ‹ÁÂÓÈ΋!

√È √ÓÔÌ·ÙÈΤ˜ ºÚ¿ÛÂȘ ¤¯Ô˘Ó ˆ˜ ‚·ÛÈ΋ ÙÔ˘˜ ϤÍË ¤Ó· Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi (‹ ÌÈ· ϤÍË Ô˘ ÙÔ ·ÓÙÈηıÈÛÙ¿, .¯. ¤Ó· ›ıÂÙÔ ‹ ÌÈ· ·ÓÙˆÓ˘Ì›·).

Page 180: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

182

3. ∫·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓ· ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜: ¢›ÓÔ˘Ó ÌÈ· ȉÈfiÙËÙ· ÛÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ Î·È ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Ó ¿ÓÙ·¤Ó· Û˘Ó‰ÂÙÈÎfi Ú‹Ì· (‚Ï. ÂÓfiÙËÙ· 10.1 °).

√ °È¿ÓÓ˘ Â›Ó·È ÛÔ˘‰·›Ô˜ ÂÈÛÙ‹ÌÔÓ·˜.∆È È‰ÈfiÙËÙ· ¤¯ÂÈ Ô °È¿ÓÓ˘; ™Ô˘‰·›Ô˜ ÂÈÛÙ‹ÌÔÓ·˜.

∏ ™ÔÊ›· ¤ÁÈÓ ÙÚ·ÁÔ˘‰›ÛÙÚÈ·.∆È È‰ÈfiÙËÙ· ¤¯ÂÈ Ë ™ÔÊ›·; ∆Ú·ÁÔ˘‰›ÛÙÚÈ·.

™˘Ó‰ÂÙÈο ƒ‹Ì·Ù·:›̷È, Á›ÓÔÌ·È, Ê·›ÓÔÌ·È, ÂÎϤÁÔÌ·È, ϤÁÔÌ·È Î.¿.

∆Ô Î·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ¤¯ÂÈ ÙËÓ ›‰È· ÙÒÛË ÌÂÙËÓ √ÓÔÌ·ÙÈ΋ ºÚ¿ÛËÔ˘ ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ.

∆∆ÈÈ ÓÓ·· ıı˘̆ÌÌ¿¿ÌÌ··ÈÈ fifiÙÙ··ÓÓ ÁÁÚÚ¿¿Êʈ̂

∆Ô ˘ÔΛÌÂÓÔ, ÙÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Î·È ÙÔ Î·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ ‰Â ¯ˆÚ›˙ÔÓÙ·ÈÔÙ¤ Ì ÎfiÌÌ· ·fi ÙÔ Ú‹Ì·.

∏ ™ÔÊ›· ¯ÙÂÓ›˙ÂÙ·È.º¿Á·Ì ʷΤ˜.

√ ¡›ÎÔ˜ ¤ÁÈÓ ‰¿ÛηÏÔ˜.

BB.. ƒƒËËÌÌ··ÙÙÈÈÎ΋‹ ººÚÚ¿¿ÛÛËË∂ÁÒ ‰ÂÓ ÙÔÏÌÒ Ó· ÈÛÙ¤„ˆÛÙ· Ì¿ÙÈ· ÌÔ˘. ¶·ÁˆÌ¤ÓÔ˜·fi ¤ÎÏËÍË, ¯¿Óˆ ÔχÙÈ-ÌÔ ¯ÚfiÓÔ. ¢ÂÓ Â›Ì·È Û›ÁÔ˘-ÚÔ˜ Ò˜ Ú¤ÂÈ Ó· ·ÓÙȉڿ-Ûˆ. ¡· ÂÚÈ̤ӈ ÙÔÓ ÊÈÏ·-Ú¿ÎÔ ÌÔ˘ ÙÔÓ ∫Ô„ÔÓÔ‡ÚË,fiˆ˜ ›¯·ÌÂ Û˘ÌʈӋÛÂÈ, ‹Ó· ¿Úˆ ·fi ›Ûˆ ÙÔ˘˜Î·ÎÔÔÈÔ‡˜; ∞fi ÙË ÌÈ· ËÂÈÓ·Ṳ̂ÓË ÎÔÈÏ›ÙÛ· ÌÔ˘,·fi ÙËÓ ¿ÏÏË ¤Ó·˜ Û˘Ó¿‰ÂÏ-ÊÔ˜ Ô˘ ¤¯ÂÈ ÙËÓ ·Ó¿ÁÎË

ÌÔ˘. ¢ÈÛÙ¿˙ˆ οӷ ‰˘Ô ‰Â˘-ÙÂÚfiÏÂÙ·, ·ÏÏ¿ ÙÔ ·›ÚÓˆ·fiÊ·ÛË. ¢›Óˆ ¤Ó· Û¿ÏÙÔÎ·È ·Ú¯›˙ˆ Ó· ÙÚ¤¯ˆ Ì fiÏËÌÔ˘ ÙË ‰‡Ó·ÌË ›Ûˆ ·fi ÙËÌÔÙÔÛÈÎϤٷ. Õ‰ÈÎÔ˜ ÎfiÔ˜.ŸÛÔ Î·È Ó· ÙÚ¤¯ˆ, Ë ÌÔÙÔÛÈ-ÎϤٷ ÙÚ¤¯ÂÈ ·ÎfiÌ· ÁÚËÁÔÚfi-ÙÂÚ· Î·È Û ϛÁÔ ¯¿ÓÂÙ·È ·fiÙ· Ì¿ÙÈ· ÌÔ˘ ÛÙÔ ‚¿ıÔ˜ ÙÔ˘ÛÎÔÙÂÈÓÔ‡ ‰ÚfiÌÔ˘.

∂˘Á¤ÓÈÔ˜ ∆ÚÈ‚È˙¿˜, ∏ ÙÂÏÂ˘Ù·›· Ì·‡ÚË Á¿Ù·

GRAMMATIKH E'-ST' DHM 11-01-04 23:46 Page 182

Page 181: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂∂¡¡¡¡√√√√∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∆∆∆∆∞∞∞∞∞ 1111166666: ¶¶¶ÒÒÒ˜̃̃̃ ÛÛ˘̆Óı¤Ùˆ ÊÚ¿ÛÂȘ Î·È ÚÔÙ¿ÛÂȘ;

183

1. ŒÓ· ÌfiÓÔ Ú‹Ì· ·ÌÂÙ¿‚·ÙÔ∫ÔÈÌ¿Ì·È.∆Ú¤¯ˆ.

2. ŒÓ· Ú‹Ì· ÌÂÙ·‚·ÙÈÎfi Î·È ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ¶·›˙ˆ Ì¿Ï·.µÏ¤ˆ ÙËÏÂfiÚ·ÛË.

3. ŒÓ· Ú‹Ì· ÌÂÙ·‚·ÙÈÎfi Ì ‰‡Ô ·ÓÙÈΛÌÂӷ÷ڛ۷Ì ÙÔ˘ ¡›ÎÔ˘/ÛÙÔÓ ¡›ÎÔ ¤Ó· ‚È‚Ï›Ô.

ŸÙ·Ó ÙÔ Ú‹Ì· ¤¯ÂÈ ‰‡Ô ·ÓÙÈΛÌÂÓ· ϤÁÂÙ·È ‰›ÙˆÙÔ. ∆Ô ¤Ó· ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ÙfiÙ ϤÁÂÙ·È ¿ÌÂÛÔÎ·È ÙÔ ¿ÏÏÔ ¤ÌÌÂÛÔ (‚Ï. ÂÓfiÙËÙ· 10).

4. ŒÓ· Ú‹Ì· Û˘Ó‰ÂÙÈÎfi Î·È ÙÔ Î·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔE›Ì·È Û›ÁÔ˘ÚÔ˜.

∆Ô Ú‹Ì· Â›Ó·È ÙÔ ÈÔ ‚·ÛÈÎfi ÛÙÔÈ¯Â›Ô Ù˘ ÚfiÙ·Û˘. µÚ›ÛÎÂÙ·È ·ÓÙÔ‡!Èڛ˜ Ú‹Ì· Î·È ƒËÌ·ÙÈ΋ ºÚ¿ÛË, ÚfiÙ·ÛË ‰ÂÓ ˘¿Ú¯ÂÈ. ª¿ÏÈÛÙ·,ÌÂÚÈΤ˜ ÊÔÚ¤˜ fiÏË Ë ÚfiÙ·ÛË Â›Ó·È ¤Ó· Ú‹Ì·:

∂, ÛÙȘ ÂÚÈÙÒÛÂȘ ·˘Ù¤˜ ηٷϷ‚·›ÓÔ˘Ì ÔÈÔ Â›Ó·È ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ·fi ÙËÓ Î·Ù¿ÏËÍË ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜: .¯. ∫ÔÈÌ¿Û·È → ÂÛ‡™Î¤ÊÙÔÌ·È → ÂÁÒ

Œ¯ˆ Ù· Ì¿ÙÈ· ÌÔ˘ ‰Âη٤ÛÛÂÚ·, ÁÈ·Ù› ÙÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ÂÓfi˜ Ú‹Ì·ÙÔ˜‰ÂÓ Â›Ó·È ¿ÓÙ· ÌÈ· √ÓÔÌ·ÙÈ΋ ºÚ¿ÛË. ªÔÚ› Ó· Â›Ó·È Î·È ÌÈ· ÔÏfi-ÎÏËÚË ÚfiÙ·ÛË...

∏ ‰·ÛοϷ ÓfiÌÈ˙ [fiÙÈ Ù· ·È‰È¿ ‰ÂÓ Â›¯·Ó ηٷϿ‚ÂÈ ÙËÓ ¿ÛÎËÛË].

– ∆È Î¿ÓÂȘ ÂΛ; ∫ÔÈÌ¿Û·È;– Ÿ¯È.– ∆fiÙÂ;– •ÂÎÔ˘Ú¿˙ÔÌ·È. ™Î¤ÊÙÔÌ·È. ∏Û˘¯¿˙ˆ. ∞ÚÎÂÙ¿ Ì ÙȘʈӤ˜ ÛÔ˘.

∆È ÌÔÚ› ÏÔÈfiÓ Ó· ÂÚȤ¯ÂÈË ÚËÌ·ÙÈ΋ ÊÚ¿ÛË;

Page 182: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™˘̆ÓÓııÓıÓı¤¤ÙÙˆ̂ ÊÊÊÚÚÚ¿¿ÛÛÂÂÈȘ̃̃ Îη·Î·ÈÈ ÚÚÚÚÔÔÔÙÙÙ¿¿¿Ù¿Ù¿ÛÂȘ̃

184

°°.. ¶¶ÚÚÔÔııÂÂÙÙÈÈÎ΋‹ ººÚÚ¿¿ÛÛËË

¢¢.. ∂∂ÈÈÚÚÚÚËËÌÌ··ÙÙÈÈÎ΋‹ ººÚÚ¿¿ÛÛËË

∞∞fifi ÙÙÔÔ ÚÚˆ̂››, Ô ¯ÈÔÓÈ¿˜ ¤¯ÂȉËÌÈÔ˘ÚÁ‹ÛÂÈ ÌÂÁ¿Ï· ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· Û fiÛÔ˘˜

ÎÈÓÔ‡ÓÙ·È ÛÙÔ Ô‰ÈÎfi ‰›ÎÙ˘Ô Ù˘ ¯ÒÚ·˜. ∏ ·Ó·ÎÔ›ÓˆÛË ÙÔ˘˘Ô˘ÚÁ›Ԣ ÁÁÈÈ·· ÙÙÔÔ˘̆˜̃ ÛÛ˘̆ÁÁÁÁÂÂÓÓ››˜̃ ÙÙˆ̂ÓÓ ÂÂÁÁÎÎÏψ̂‚‚ÈÈÛÛÌ̤¤ÓÓˆ̂ÓÓ ¿ÊËÓ ӷÂÓÓÔËı› fiÙÈ ÔÏÏÔ› Û˘Ó¿ÓıÚˆÔ› Ì·˜ ı· ¤ÌÂÓ·Ó Ì¤Û· ÛÙ·

¯ÈfiÓÈ· Î·È ÙȘ ÂfiÌÂÓ˜ ÒÚ˜, ··ÚÚ¿¿ ÙÙÈȘ̃ ÚÚÔÔÛÛ¿¿ııÂÂÈȘ̃ ÙÙˆ̂ÓÓÛÛ˘̆ÓÓÂÂÚÚÁÁ››ˆ̂ÓÓ ‰‰ÈÈ¿¿ÛÛˆ̂ÛÛˢ̃..

√È ÚÔı¤ÛÂȘ (‚Ï. ÂÓfiÙËÙ· 13) Û˘Ó‰˘¿˙ÔÓÙ·È Ì √ÓÔÌ·ÙÈΤ˜ ºÚ¿ÛÂȘ Î·È Ì·˜ ‰›ÓÔ˘Ó ¶ÚÔıÂÙÈ-Τ˜ ºÚ¿ÛÂȘ:

·fi ÙÔ Úˆ› ÁÈ· ÙÔ˘˜ Û˘ÁÁÂÓ›˜ ÙˆÓ ÂÁÎψ‚ÈṲ̂ӈӷڿ ÙȘ ÚÔÛ¿ıÂȘ ÙˆÓ Û˘ÓÂÚÁ›ˆÓ

√È ÊÚ¿ÛÂȘ ·˘Ù¤˜ ·›˙Ô˘Ó ÙÔÓ ÚfiÏÔ ÙÔ˘ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ‡, ‰ËÏ·‰‹ ‰ÂÓ Â›Ó·È ··Ú·›ÙËÙ· Û˘ÛÙ·-ÙÈο Ù˘ ÚfiÙ·Û‹˜ Ì·˜, fiˆ˜ Â›Ó·È .¯. ÙÔ ˘ÔΛÌÂÓÔ Î·È ÙÔ Ú‹Ì·, ·ÏÏ¿ Ì·˜ ‰›ÓÔ˘Ó ·Ú·¿-Óˆ ÏËÚÔÊÔڛ˜ ‹ οÓÔ˘Ó ÈÔ Û·Ê‹ ÙÔÓ ÏfiÁÔ Ì·˜:

∞fi ÙÔ Úˆ›, Ô ¯ÈÔÓÈ¿˜ ¤¯ÂÈ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ÛÂÈ ÌÂÁ¿Ï· ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù·.

√ÓÔÌ·ÙÈ΋ ºÚ¿ÛË – ÀÔΛÌÂÓÔ ƒËÌ·ÙÈ΋ ºÚ¿ÛË

√È ¶ÚÔıÂÙÈΤ˜ ºÚ¿ÛÂȘ Ô˘ ·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙ·È ·fi ›ÚÚËÌ· + ÚfiıÂÛË + ÔÓÔÌ·ÙÈ΋ ÊÚ¿ÛË Ï¤ÁÔÓÙ·È ™‡ÓıÂÙ˜ ¶ÚÔıÂÙÈΤ˜ ºÚ¿ÛÂȘ(‚Ï. Î·È ÂÓfiÙËÙ· 13.1).

∆· ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· (‚Ï. ÂÓfiÙËÙ· 12) ÊÙÈ¿¯ÓÔ˘Ó Û˘Ó‹ıˆ˜ ÌfiÓ· ÙÔ˘˜ (‹ –ÈÔ Û¿ÓÈ·– Ì·˙› Ì ¿ÏÏÔ¤Ó· ›ÚÚËÌ·) ∂ÈÚÚËÌ·ÙÈΤ˜ ºÚ¿ÛÂȘ. ∞˘Ù¤˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙Ô˘Ó:

∞. ƒ‹Ì·Ù·: º¿Á·Ì ·ÚÎÂÙ¿ ηϿ. – ¢Ô˘Ï‡ÂÈ Ôχ. – ∆Ú·ÁÔ˘‰¿ÂÈ ˆÚ·›·.µ. ∂›ıÂÙ·: ¿Ú· Ôχ fiÌÔÚÊË – ÂÓÙÂÏÒ˜ ·ÓÔÚÁ¿ÓˆÙÔ˜ – ÏÈÁfiÙÂÚÔ ÛˆÛÙfi˜°. √˘ÛÈ·ÛÙÈο: Ë Î¿Ùˆ fiÚÙ· – Ô ÙfiÙ ˘Ô˘ÚÁfi˜¢. ∞ÚÈıÌËÙÈο: ۯ‰fiÓ ‰ÂηÂÊÙ¿ ÊÔÚ¤˜ – ÂÚ›Ô˘ ¤Ó·Ó Ì‹Ó·∂. √ÏfiÎÏËÚ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ: ∂˘Ù˘¯Ò˜, ‰ÂÓ Ù·Ï·ÈˆÚËı‹Î·ÌÂ. – ∂ÈÏÈÎÚÈÓ¿, ÙÔ Í¤¯·Û·.

ª¤Û·(›ÚÚËÌ·) ·fi(ÚfiıÂÛË) [ÙÔ ·ÏÈfi Û›ÙÈ](ÔÓÔÌ·ÙÈ΋ ÊÚ¿ÛË)

¶¤Ú·(›ÚÚËÌ·) ·fi(ÚfiıÂÛË) [ÙË Ê·ÓÙ·Û›· Ì·˜](ÔÓÔÌ·ÙÈ΋ ÊÚ¿ÛË)

¶¿Óˆ(›ÚÚËÌ·) ÛÂ(ÚfiıÂÛË) [¤Ó· Ú¿ÊÈ](ÔÓÔÌ·ÙÈ΋ ÊÚ¿ÛË)

Page 183: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂∂¡¡¡¡√√√√∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∆∆∆∆∞∞∞∞∞ 1111166666: ¶¶¶ÒÒÒ˜̃̃̃ ÛÛ˘̆Óı¤Ùˆ ÊÚ¿ÛÂȘ Î·È ÚÔÙ¿ÛÂȘ;

185

¢ƒ∞™∆∏ƒπ√∆∏∆∞ 34 µÚ›ÛΈ ‰È¿ÊÔÚ· ›‰Ë ÊÚ¿ÛÂˆÓ (√ÓÔÌ·ÙÈΤ˜, ƒËÌ·ÙÈΤ˜, ¶ÚÔıÂÙÈ-Τ˜ Î·È ∂ÈÚÚËÌ·ÙÈΤ˜ ºÚ¿ÛÂȘ) ÛÙÔ ·Ú·Î¿Ùˆ ΛÌÂÓÔ Î·È Ù·Áڿʈ ÛÙÔ ÙÂÙÚ¿‰Èfi ÌÔ˘ Û ·ÓÙ›ÛÙÔȯ· ÎÔ˘Ù¿ÎÈ·:

ŒÍˆ „ÈÏfi‚Ú¯Â. ∏ ÛfiÌ· η›ÂÈ, Ô ÂÈÙËÚËÙ‹˜ ›Ûˆ ·’ ÙÔÓ ¿ÁÎÔ Ó˘ÛÙ·Á̤ÓÔ˜. ∞ÓÙÈÁÚ¿-ʈ ÛÙÔ ÚÈÁˆÙfi ¯·ÚÙ› ·’ ÙÔ ¯ÔÓÙÚfi Ì·‡ÚÔ ‚È‚Ï›Ô. ª˘Ú›˙ˆ ÙËÓ ˘ÁÚ·Û›·. √ ÁÏfiÌÔ˜ ʈٛ-˙ÂÈ ·ÛıÂÓÈο ÙËÓ ·›ıÔ˘Û·. ∞ÎÔ‡ˆ ÙÔ ÌÔχ‚È ÌÔ˘ ÛÙÔ ¯·ÚÙ›. ŸÛ· ‰ÂÓ Î·Ù·Ï·‚·›Óˆ, Ù··Ú·Ï›ˆ. √ ÂÈÙËÚËÙ‹˜ ÙÔ˘ ·Ó·ÁÓˆÛÙËÚ›Ô˘ Ì ÎÔÈÙ¿˙ÂÈ. ¢ÂÓ Í¤Úˆ fiÙÈ ÙÔ Â¿ÁÁÂÏÌ¿ ÙÔ˘Â›Ó·È ‚È‚ÏÈÔıËοÚÈÔ˜. √‡Ù ÌÔÚÒ Ó· ÚԂϤ„ˆ fiÙÈ ı· ¤ÏıÂÈ Ë ÂÔ¯‹ Ô˘ ı· Ì˘ıÔÔÈ‹ÛˆÙȘ ÂÈÛΤ„ÂȘ ÌÔ˘ Û ·˘ÙfiÓ ÙÔÓ ¯ÒÚÔ.

ª¿Úˆ ¢Ô‡Î· ∞’ ÙÔÓ ¯˘Ìfi ÙˆÓ ·Ì˘Á‰¿ÏˆÓ ÙÔ˘ £ÂÔ‡

1166..33 ∆∆·· ››‰‰ËË ÙÙˆ̂ÓÓ ÚÚÔÔÙÙ¿¿ÛÛˆ̂ÓÓ

∞∞.. ••Â¯̄ˆ̂ÚÚ››˙̇ˆ̂ ÙÙÈȘ̃ ÚÚÔÔÙÙ¿¿ÛÛÂÂÈȘ̃ ÌÌ ‚‚¿¿ÛÛËË ÙÙ·· ÛÛ˘̆ÛÛÙÙ··ÙÙÈÈÎο¿ ÙÙÔÔ˘̆˜̃

ªÂ ÙË ƒËÌ·ÙÈ΋ ºÚ¿ÛË ÌÔÚÒ Ó· ˆ ÙÈ Î¿ÓÂÈ Ô µÚ·Û›‰·˜:√ µÚ·Û›‰·˜… (∞) ÎÔÈÌ¿Ù·È (ƒ‹Ì··ÌÂÙ¿‚·ÙÔ)√ µÚ·Û›‰·˜… (µ) ‰È·‚¿˙ÂÈ ¤Ó· ‚È‚Ï›Ô (ƒ‹Ì·ÌÂÙ·‚·ÙÈÎfi + ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ)√ µÚ·Û›‰·˜… (°) Â›Ó·È ¯·ÚÔ‡ÌÂÓÔ˜ (ƒ‹Ì·Û˘Ó‰ÂÙÈÎfi + ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ)√ µÚ·Û›‰·˜… (¢) ‰›ÓÂÈ ÁÏ˘Î¿ ÛÙÔ˘˜ Ê›ÏÔ˘˜ ÌÔ˘

(ƒ‹Ì·‰›ÙˆÙÔ + ¿ÌÂÛÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ + ¤ÌÌÂÛÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ)

Page 184: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™˘̆ÓÓııÓıÓı¤¤ÙÙˆ̂ ÊÊÊÚÚÚ¿¿ÛÛÂÂÈȘ̃̃ Îη·Î·ÈÈ ÚÚÚÚÔÔÔÙÙÙ¿¿¿Ù¿Ù¿ÛÂȘ̃

186

√ ı›Ԙ ÌÔ˘ Ô ¶¤ÙÚÔ˜ ÎÔÈÌ¿Ù·È ·fi ÙÔ Úˆ›.∏ ˆÏ‹ÙÚÈ· ‹ıÂÏ ӷ Ô˘Ï‹ÛÂÈ ÛÙËÓ Î˘Ú›· ¢·Ó¿Ë ¤Ó· ··›ÛÈÔ ÊfiÚÂÌ· ·fi ÙÔÓ Î·ÈÚfi ÙÔ˘¡ÒÂ.

√ µÚ·Û›‰·˜ + ÎÔÈÌ¿Ù·È.√ µÚ·Û›‰·˜ + ‰È·‚¿˙ÂÈ ¤Ó· ‚È‚Ï›Ô. √ µÚ·Û›‰·˜ + Â›Ó·È ¯·ÚÔ‡ÌÂÓÔ˜.√ µÚ·Û›‰·˜ + ‰›ÓÂÈ ÁÏ˘Î¿ ÛÙÔ˘˜ Ê›ÏÔ˘˜ ÌÔ˘.

ŸÙ·Ó ÌÈ· ·Ï‹ √ÓÔÌ·ÙÈ΋ ºÚ¿ÛË – ÀÔΛÌÂÓÔ (.¯. Ô µÚ·Û›‰·˜)Û˘Ó‰˘¿˙ÂÙ·È Ì οÔÈÔ ·fi Ù· ›‰Ë ƒËÌ·ÙÈ΋˜ ºÚ¿Û˘ (∞, µ, °, ¢),ÙfiÙ ̷˜ ‰›ÓÂÈ ÌÈ· ·Ï‹ ÚfiÙ·ÛË, ‰ËÏ·‰‹ ÌÈ· ÚfiÙ·ÛË Ì ٷ ·Ô-χو˜ ··Ú·›ÙËÙ·!

√È Ï¤ÍÂȘ Ì ٷ Ú¿ÛÈÓ· ÛÙÔȯ›· Â›Ó·È ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ›. ∞Ó ÙÔ˘˜·Ê·ÈÚ¤ÛÔ˘ÌÂ, Ì·˜ ̤ÓÂÈ Ë ·Ï‹ ÚfiÙ·ÛË.

√ ı›Ԙ ÌÔ˘ ÎÔÈÌ¿Ù·È.∏ ˆÏ‹ÙÚÈ· ‹ıÂÏ ӷ Ô˘Ï‹ÛÂÈ ÛÙËÓ Î˘Ú›· ¢·Ó¿Ë ¤Ó· ÊfiÚÂÌ·.

∞Ï‹ ÚfiÙ·ÛË +ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ› =

∂·˘ÍË̤ÓË ÚfiÙ·ÛË

¢ƒ∞™∆∏ƒπ√∆∏∆∞ 35 µÚ›ÛΈ ÔȘ ·fi ÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Â›Ó·È Â·˘ÍË̤Ó˜ Î·È˘ÔÁÚ·ÌÌ›˙ˆ ÙÔ˘˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ‡˜:

1. √ º¿Ó˘ ‹Ù·Ó ‰È¿ÛËÌÔ˜ ÁÈ·ÙÚfi˜.2. √ ¶¤ÙÚÔ˜ ¤ÙÚˆÁ ¯ˆÚ›˜ Ó· ÛΤÊÙÂÙ·È ÙȘ ÂÈÙÒÛÂȘ ÛÙËÓ ˘Á›· ÙÔ˘.3. ∏ ª·Ú›· ·ÁfiÚ·Û ÌÈ· ÎÔ‡ÎÏ· ·fi ÙÔ ÔÏ˘Î·Ù¿ÛÙËÌ· ¯Ù˜ ÙÔ ·fiÁÂ˘Ì·.4. ∏ ™ÔÊ›· ·fiÎÙËÛ ¤Ó· ·Ó¤ÌÔÚÊÔ ·ÁÔÚ¿ÎÈ.

∞ÓÙ›ıÂÙ·, ·Ó ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ‹ÛÔ˘Ì ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ‡˜ (‰ËÏ·‰‹ ϤÍÂȘ Ô˘ ‰ÂÓ Â›Ó·È··Ú·›ÙËÙ˜, ·ÏÏ¿ Ì·˜ ‰›ÓÔ˘Ó ÂÈϤÔÓ ÏËÚÔÊÔڛ˜ ÁÈ· ¿ÏϘ ϤÍÂȘ) ÁÈ· Ó·ÂÌÏÔ˘Ù›ÛÔ˘Ì ÙÔÓ ÏfiÁÔ Ì·˜, ÙfiÙÂ Ë ÚfiÙ·Û‹ Ì·˜ ϤÁÂÙ·È Â·˘ÍË̤ÓË:

Page 185: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

187

™˘¯Ó¿, ÁÈ· Ó· ‰ÒÛÔ˘Ì ̇ ˆÓÙ¿ÓÈ· Î·È ·ÌÂÛfiÙËÙ· ÛÙÔÓ ÏfiÁÔ Ì·˜ ‹ ÁÈ· Ïfi-ÁÔ˘˜ Û˘ÓÙÔÌ›·˜, ·Ú·Ï›ԢÌ ÔÚÈṲ̂ӷ ·fi Ù· ·ÚÈ· Û˘ÛÙ·ÙÈο ÙˆÓÚÔÙ¿ÛˆÓ, fiˆ˜, .¯. ÙÔ ̆ ÔΛÌÂÓÔ, fiÙ·Ó Â‡ÎÔÏ· ÂÓÓÔ›ٷÈ...

∞ÁfiÚ·Û· ¤Ó· ÌÔχ‚È. (= ∂ÁÒ ·ÁfiÚ·Û· ¤Ó· ÌÔχ‚È.)

◊ ·ÎfiÌ· Î·È ÙÔ Ú‹Ì·:– ¶ÔÈÔ˜ ¤¯ÂÈ ÛÂÈÚ¿;– ∂ÁÒ. (= ∂ÁÒ ¤¯ˆ ÛÂÈÚ¿.)

∆¤ÙÔȘ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÙȘ ϤÌ ÂÏÏÂÈÙÈΤ˜.

¢ƒ∞™∆∏ƒπ√∆∏∆∞ 36 µÚ›ÛΈ ÔȘ ·fi ÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Â›Ó·È Â·˘ÍË̤Ó˜ ηÈÔȘ Û‡ÓıÂÙ˜, Î·È ÙȘ ÛËÌ·‰Â‡ˆ Ì ¤Ó· ÛÙ·˘Úfi:

·˘ÍË̤ÓË Û‡ÓıÂÙË

1. ∏ ª·Ú›· Î·È Ô ¡›ÎÔ˜ ·ÁfiÚ·Û·Ó Û›ÙÈ.

2. ∏ ∂ϤÓË Â›Ó·È Î·Ï‹ Ì·ı‹ÙÚÈ·.

3. √ ηÈÓÔ‡ÚÈÔ˜ ‰È¢ı˘ÓÙ‹˜ ÙÔ˘ Û¯ÔÏ›Ԣ Â›Ó·È ¯·ÌÔÁÂÏ·ÛÙfi˜ Î·È ÊÈÏÈÎfi˜.

4. √È ‰ÂÈÓfiÛ·˘ÚÔÈ ÂÍ·Ê·Ó›ÛÙËÎ·Ó ÚÈÓ ·fi ÂηÙÔÓÙ¿‰Â˜ ¯ÚfiÓÈ·.

¢˘Ô ÊÚ¿ÛÂȘ ϤÌ fiÙÈ Û˘Ó‰¤ÔÓÙ·È ·Ú·Ù·ÎÙÈο fiÙ·ÓÂÓÒÓÔÓÙ·È Ì ÙÔ˘˜ ·Ú·Ù·ÎÙÈÎÔ‡˜ Û˘Ó‰¤ÛÌÔ˘˜, ‚Ï.ÂÓfiÙËÙ· 14.1 ∞ (.¯. ηÈ). ∞˘Ùfi Ì·˜ ‰Â›¯ÓÂÈ fiÙÈ ·˘Ù¤˜ÔÈ ÊÚ¿ÛÂȘ ¿Ó ̷˙› Î·È ·›˙Ô˘Ó ÙÔÓ ›‰ÈÔ ÚfiÏÔ Ì¤Û·ÛÙËÓ ÚfiÙ·ÛË.

√ √Ú¤ÛÙ˘ Î·È Ë ∞ÁÁÂϛӷ ‹Á·Ó ÛÙÔÓ ÎÈÓËÌ·ÙÔÁÚ¿ÊÔ.

√ÓÔÌ·ÙÈ΋ ºÚ¿ÛË + √ÓÔÌ·ÙÈ΋ ºÚ¿ÛË

ÀÔΛÌÂÓÔ ÀÔΛÌÂÓÔ

√ ‰¿ÛηÏÔ˜ Â›Ó·È ˘ÔÌÔÓÂÙÈÎfi˜ Î·È Î·ÏÔÛ˘Ó¿ÙÔ˜.

∫·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ + ∫·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ

∏ ÚfiÙ·ÛË ÛÙËÓ ÔÔ›· οÔÈÔ˜ ·ÚÈÔ˜ fiÚÔ˜ (˘ÔΛÌÂÓÔ, ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ, ηÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ)Û˘Ó‰¤ÂÙ·È ·Ú·Ù·ÎÙÈο Ì οÔÈÔÓ fiÌÔÈfi ÙÔ˘ ϤÁÂÙ·È Û‡ÓıÂÙË.

GRAMMATIKH E'-ST' DHM 11-01-04 23:46 Page 187

Page 186: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™˘̆ÓÓııÓıÓı¤¤ÙÙˆ̂ ÊÊÊÚÚÚ¿¿ÛÛÂÂÈȘ̃̃ Îη·Î·ÈÈ ÚÚÚÚÔÔÔÙÙÙ¿¿¿Ù¿Ù¿ÛÂȘ̃

188

∞∞..11 ∏∏ ÛÛÂÂÈÈÚÚ¿¿ ÙÙˆ̂ÓÓ ÛÛ˘̆ÛÛÙÙ··ÙÙÈÈÎÎÒÒÓÓ ÙÙˢ̃ ··ÏÏ‹‹˜̃ ÚÚfifiÙÙ··ÛÛˢ̃

ÀÔΛÌÂÓÔ ƒ‹Ì· ∞ÓÙÈΛÌÂÓÔ

ÙËÓ Î·Ú˘‰fiÈÙ·¤Ê·ÁÂË ∞ÁÁÂϛӷ

¤Ê·ÁÂÙËÓ Î·Ú˘‰fiÈÙ·Ë ∞ÁÁÂϛӷ

¤Ê·ÁÂË ∞ÁÁÂϛӷÙËÓ Î·Ú˘‰fiÈÙ·

Ë ∞ÁÁÂϛӷ¤Ê·ÁÂÙËÓ Î·Ú˘‰fiÈÙ·

Ë ∞ÁÁÂϛӷÙËÓ Î·Ú˘‰fiÈÙ·¤Ê·ÁÂ

ÙËÓ Î·Ú˘‰fiÈÙ·Ë ∞ÁÁÂϛӷ¤Ê·ÁÂ

ÙËÓ Î·Ú˘‰fiÈÙ·¤Ê·ÁÂË ∞ÁÁÂϛӷ

∏ ·Ï‹ ÚfiÙ·ÛË ÂÚȤ¯ÂÈ ÌÈ· √ÓÔÌ·ÙÈ΋ ºÚ¿ÛË – ÀÔΛÌÂÓÔ Î·ÈÌÈ· ƒËÌ·ÙÈ΋ ºÚ¿ÛË. ™˘Ó‹ıˆ˜, Ë ƒËÌ·ÙÈ΋ ºÚ¿ÛË ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È ·fi¤Ó· Ú‹Ì· Î·È ÌÈ· √ÓÔÌ·ÙÈ΋ ºÚ¿ÛË – ∞ÓÙÈΛÌÂÓÔ. §¤ÌÂ, ÏÔÈfiÓ, fiÙÈÙÔ ÀÔΛÌÂÓÔ, ÙÔ ƒ‹Ì· Î·È ÙÔ ∞ÓÙÈΛÌÂÓÔ Â›Ó·È Ù· ·ÚÈ· Û˘ÛÙ·ÙÈ-ο Ù˘ ÚfiÙ·Û˘. °È· Ó· Ù· ÁÚ¿„ˆ Û ηÚÙÂÏ¿ÎÈ·!

ŸÏ˜ ÔÈ ÛÂÈÚ¤˜ ‚Á¿˙Ô˘Ó ÓfiËÌ·!

∏ ÛÂÈÚ¿ ÙˆÓ Î‡ÚÈˆÓ Û˘ÛÙ·ÙÈÎÒÓ Ì¤Û· ÛÙËÓ ÚfiÙ·ÛË ‰ÂÓ ÂËÚ¿˙ÂÈÙË ÛËÌ·Û›· Ù˘. ¢ËÏ·‰‹, ÔÈ ¤ÍÈ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ô˘ ¤ÊÙȷ͘, √Ú¤ÛÙË,¤¯Ô˘Ó ÂÚ›Ô˘ ÙÔ ›‰ÈÔ ÓfiËÌ·. À¿Ú¯ÂÈ ÏÔÈfiÓ ÂÏ¢ıÂÚ›· ÛÙË ÛÂÈÚ¿ÙˆÓ Û˘ÛÙ·ÙÈÎÒÓ Ì¤Û· Û ÌÈ· ÚfiÙ·ÛË. øÛÙfiÛÔ, οı ÛÂÈÚ¿ ¯ÚËÛÈ-ÌÔÔÈÂ›Ù·È Û ‰È·ÊÔÚÂÙÈΤ˜ ÂÚÈÛÙ¿ÛÂȘ ÂÈÎÔÈÓˆÓ›·˜.

∞˜ ·ÏϿ͈, ÙÒÚ·, ÙË ÛÂÈÚ¿ ÛٷηÚÙÂÏ¿ÎÈ· ÌÔ˘!

Page 187: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

189

ŸÙ·Ó ı¤ÏÔ˘Ì ӷ ‰ÒÛÔ˘Ì ¤ÌÊ·ÛË ÛÙÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ, ÌÔÚԇ̠ӷ·ÏÏ¿ÍÔ˘Ì ÙË ÛÂÈÚ¿ ÙˆÓ Ï¤ÍˆÓØ Ó· ʤÚÔ˘Ì ÙÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ÛÙËÓ·Ú¯‹ Ù˘ ÚfiÙ·Û˘. ∆fiÙÂ, Ì¿ÏÈÛÙ·, ÙÔ ÚÔʤÚÔ˘Ì ÈÔ ‰˘Ó·Ù¿:

∆ËÓ Î·Ú˘‰fiÈÙ· ¤Ê·ÁÂ Ë ∞ÁÁÂϛӷ.∞ÓÙÈΛÌÂÓÔ ƒ‹Ì· ÀÔΛÌÂÓÔ

ŸÙ·Ó ÚˆÙ¿Ì οÙÈ ÁÈ· ÙÔ ÔÔ›Ô ‰ÂÓ Í¤ÚÔ˘Ì ٛÔÙ·, Ë ·¿ÓÙËÛË Ô˘ı· Ì·˜ ‰ÒÛÔ˘Ó ¤¯ÂÈ ÙËÓ ÂÍ‹˜ ÛÂÈÚ¿ Û˘ÛÙ·ÙÈÎÒÓ: ÀÔΛÌÂÓÔ – ƒ‹Ì·– ∞ÓÙÈΛÌÂÓÔ ‹ ƒ‹Ì· – ÀÔΛÌÂÓÔ – ∞ÓÙÈΛÌÂÓÔ.

∏ ∞ÁÁÂϛӷ ¤Ê·Á ÙËÓ Î·Ú˘‰fiÈÙ·.ÀÔΛÌÂÓÔ ƒ‹Ì· ∞ÓÙÈΛÌÂÓԌʷÁÂ Ë ∞ÁÁÂϛӷ ÙËÓ Î·Ú˘‰fiÈÙ·.ƒ‹Ì· ÀÔΛÌÂÓÔ ∞ÓÙÈΛÌÂÓÔ™ÙËÓ ÂÚ›ÙˆÛË ·˘Ù‹, Ë ·¿ÓÙËÛË Ì·˜ ‰›ÓÂÈ ÌÈ· ÂÓÙÂÏÒ˜ Ó¤· ÏËÚÔÊÔÚ›·/›‰ËÛË.

∆È ¤ÁÈÓÂ;

∏ ∞ÁÁÂϛӷ ¤Ê·Á ÙËÓ Î·Ú˘‰fiÈÙ·.

ŒÊ·ÁÂ Ë ∞ÁÁÂϛӷ ÙËÓ Î·Ú˘‰fiÈÙ·.

∆∆ÈÈ ıı·· ıı˘̆ÌÌ¿¿ÌÌ··ÈÈ ÁÁÈÈ··...... ÙÙËË ÛÛÂÂÈÈÚÚ¿¿ ÙÙˆ̂ÓÓ ÛÛ˘̆ÛÛÙÙ··ÙÙÈÈÎÎÒÒÓÓ ÙÙˢ̃ ÚÚfifiÙÙ··ÛÛˢ̃

∏ ÈÔ Ô˘‰¤ÙÂÚË ÛÂÈÚ¿ ÙˆÓ Û˘ÛÙ·ÙÈÎÒÓ Ì¤Û· Û ÌÈ· ÚfiÙ·ÛË Â›Ó·ÈÀÔΛÌÂÓÔ – ƒ‹Ì· – ∞ÓÙÈΛÌÂÓÔ (À-ƒ-∞) ‹ƒ‹Ì· – ÀÔΛÌÂÓÔ – ∞ÓÙÈΛÌÂÓÔ (ƒ-À-∞)

∞Ó ı¤ÏÔ˘Ì fï˜ Ó· ÙÔÓ›ÛÔ˘Ì ȉȷ›ÙÂÚ· οÔÈÔ ÛÙÔÈ¯Â›Ô Ù˘ÚfiÙ·Û˘, ÌÔÚԇ̠ӷ ·ÏÏ¿ÍÔ˘Ì ÙË ÛÂÈÚ¿ ÙˆÓ Û˘ÛÙ·ÙÈÎÒÓ.

GRAMMATIKH E'-ST' DHM 11-01-04 23:46 Page 189

Page 188: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™˘̆ÓÓııÓıÓı¤¤ÙÙˆ̂ ÊÊÊÚÚÚ¿¿ÛÛÂÂÈȘ̃̃ Îη·Î·ÈÈ ÚÚÚÚÔÔÔÙÙÙ¿¿¿Ù¿Ù¿ÛÂȘ̃

190

µµ.. ••Â¯̄ˆ̂ÚÚ››˙̇ˆ̂ ÙÙÈȘ̃ ÚÚÔÔÙÙ¿¿ÛÛÂÂÈȘ̃ ··ÓÓ¿¿ÏÏÔÔÁÁ·· ÌÌ ÙÙÔÔ ··ÓÓ ÂÂÍÍ··ÚÚÙÙÒÒÓÓÙÙ··ÈÈ ··fifi ¿¿ÏÏÏϘ̃ ‹‹ fifi¯̄ÈÈ

∏ ·Ú¿Ù·Í‹ Ì·˜ ı· ÊÚÔÓÙ›ÛÂÈ ÁÈ· ÙÔ̤ÏÏÔÓ ÙÔ˘ ÙfiÔ˘

¶ÔÈÔ˜ ı¤ÏÂÈ Ó·ÚÔ¯ˆÚ‹ÛÔ˘Ì ÌÚÔÛÙ¿

¢ÒÛÙÂÌ·˜ ÙËÓ „‹ÊÔ Û·˜

ÙËÓ ÂÚ¯fiÌÂÓË ∫˘Úȷ΋!

·Ó ÔÈ Û˘Óı‹Î˜ÙÔ ÂÈÙÚ¤„Ô˘Ó

ÂÂȉ‹ Î·È ÛÙÔ ·ÚÂÏıfiÓ ·ÎÔ‡Û·ÌÂ

Ù¤ÙÔȘ ˘ÔÛ¯¤ÛÂȘ

ÁÈ· Ó· ÌÔÚ¤ÛÔ˘Ì ӷχÛÔ˘Ì ٷ ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· ÙˆÓ

Û˘ÌÔÏÈÙÒÓ Ì·˜

À¿Ú¯ÂÈ ¿ÏÏÔ˜ ÙÚfiÔ˜ Ó· ¯ˆÚ›Ûˆ ÙȘ ÚÔÙ¿ÛÂȘ;

Page 189: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

191

√ ¡›ÎÔ˜ › fiÙÈ ı· ¿ÂÈ ÛÙË Û˘Ó·˘Ï›·.[ÂÍ·ÚÙË̤ÓË ÚfiÙ·ÛË – ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ÙÔ˘ ›Â]

√ ¶¤ÙÚÔ˜ ÚÒÙËÛ ÔÈÔ ‹Ù·Ó ÙÔ ıÚ·Ó›Ô ÙÔ˘. [ÂÍ·ÚÙË̤ÓË ÚfiÙ·ÛË – ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ÙÔ˘ ÚÒÙËÛÂ]

∆· ·È‰È¿ ͇ÓËÛ·Ó fiÙ·Ó Â›¯Â È· ÍËÌÂÚÒÛÂÈ. [ÂÍ·ÚÙË̤ÓË ÚfiÙ·ÛË – ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ ¯ÚfiÓÔ˘]

√ µ·Û›Ï˘ ÛÔ‡‰·Û ÁÈ· Ó· ÌÔÚʈı›. [ÂÍ·ÚÙË̤ÓË ÚfiÙ·ÛË – ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ ÛÎÔÔ‡]

OÈ ÂÍ·ÚÙË̤Ó˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Û˘ÌÏËÚÒÓÔ˘Ó ÙȘ ·ÚȘ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Î·È Â›Ù ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÔ‡Ó ˆ˜ fiÚÔÈÙÔ˘˜ (˘ÔΛÌÂÓ·, ·ÓÙÈΛÌÂÓ·) ›Ù ̷˜ ‰›ÓÔ˘Ó ÌÈ· ÏËÚÔÊÔÚ›· ÁÈ· ÙȘ Û˘Óı‹Î˜ ̤۷ ÛÙȘÔԛ˜ Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈÂ›Ù·È ·˘Ùfi Ô˘ ‰Â›¯ÓÂÈ Ë Î‡ÚÈ· ÚfiÙ·ÛË. √È ÂÍ·ÚÙË̤Ó˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ‰ÂÛÙ¤ÎÔÓÙ·È ÌfiÓ˜ ÙÔ˘˜ ÛÙÔÓ ÏfiÁÔ.

∫·È ÔÈ ÂÍ·ÚÙË̤Ó˜;

º˘ÛÈο! ∞Ó¿ÏÔÁ· Ì ÙÔ ·Ó ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ÛÙ·ıÔ‡Ó ÌfiÓ˜ ÙÔ˘˜ ÛÙÔÓ ÏfiÁÔ‹ fi¯È. √È ÚÔÙ¿ÛÂȘ ‰È·ÎÚ›ÓÔÓÙ·È Û ·ÚȘ Î·È ÂÍ·ÚÙË̤Ó˜ / ‰Â˘ÙÂ-Ú‡ԢÛ˜. √È Î‡ÚȘ ¤¯Ô˘Ó ·˘ÙÔÙÂϤ˜ ÓfiËÌ· Î·È ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ÛÙ·ıÔ‡ÓÌfiÓ˜ ÙÔ˘˜.

¶.¯. ∏ ·Ú¿Ù·Í‹ Ì·˜ ÌÂÙ¿ ÙȘ ÂÎÏÔÁ¤˜ ı· ÊÚÔÓÙ›ÛÂÈ ÁÈ· ÙÔ Ì¤ÏÏÔÓÙÔ˘ ÙfiÔ˘.¶ÔÈÔ˜ ı¤ÏÂÈ Ó· ÚÔ¯ˆÚ‹ÛÔ˘Ì ÌÚÔÛÙ¿;¢ÒÛÙ ̷˜ ÙËÓ „‹ÊÔ Û·˜ ÙËÓ ÂÚ¯fiÌÂÓË ∫˘Úȷ΋!

¶ÚÔÛ¤¯ˆ! √È Î‡ÚȘ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÌÔÚ› Ó· Â›Ó·È Î·È ÂÚˆÙËÌ·ÙÈΤ˜.¡· ‰ËÏÒÓÔ˘Ó ‰ËÏ·‰‹ ÌÈ· ÂÚÒÙËÛË ÙÔ˘ ÔÌÈÏËÙ‹ ÚÔ˜ ÙÔÓ ·ÎÚÔ·Ù‹:

£¤ÏÂÙ ӷ ÚÔ¯ˆÚ‹ÛÔ˘Ì ÌÚÔÛÙ¿;¶ÔÈÔ˜ ı¤ÏÂÈ Ó· ÚÔ¯ˆÚ‹ÛÔ˘Ì ÌÚÔÛÙ¿;

;

;

; ; ;

;;

GRAMMATIKH E'-ST' DHM 11-01-04 23:46 Page 191

Page 190: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™˘̆ÓÓııÓıÓı¤¤ÙÙˆ̂ ÊÊÊÚÚÚ¿¿ÛÛÂÂÈȘ̃̃ Îη·Î·ÈÈ ÚÚÚÚÔÔÔÙÙÙ¿¿¿Ù¿Ù¿ÛÂȘ̃

192

ÕÚ·, ÔÈ Î‡ÚȘ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÌÔÈ¿˙Ô˘Ó Ì ÙÔ ÈÛfiÁÂÈÔ ÌÈ·˜ ÔÏ˘Î·ÙÔÈΛ·˜.ªÔÚ› Ó· ÛÙ·ı› Î·È ÌfiÓÔ ÙÔ˘ ¯ˆÚ›˜ ÛÙ‹ÚÈÍË ·fi ¿ÏÏÔ˘˜ ÔÚfiÊÔ˘˜. √È ÂÍ·ÚÙË̤Ó˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘÌÔÈ¿˙Ô˘Ó Ù· ‰È·ÌÂÚ›ÛÌ·Ù· ÙˆÓ Â¿Óˆ ÔÚfiʈÓ. ¶Ú¤ÂÈ Ó· ÛÙËÚ›˙ÔÓÙ·È ¿Óˆ ÛÙÔ ÈÛfiÁÂÈÔ Î·È ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ÛÙ·ıÔ‡Ó ·fi ÌfiÓ· ÙÔ˘˜!

√È ÂÍ·ÚÙË̤Ó˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÍÂÎÈÓÔ‡Ó (‹ –fiˆ˜ ϤÌ– ÂÈÛ¿ÁÔÓÙ·È) Ì ÌÂÚÈΤ˜ ͯˆÚÈÛÙ¤˜Ï¤ÍÂȘ, ÙÔ˘˜ Û˘Ó‰¤ÛÌÔ˘˜ (‚Ï. ÂÓfiÙËÙ· 14.1 µ). ∞˘Ù¤˜ ÔÈ Ï¤ÍÂȘ Û˘Ó‰¤Ô˘Ó ÙȘ ÂÍ·ÚÙË̤Ó˜ ÌÂÙȘ ·ÚȘ ÚÔÙ¿ÛÂȘ. √È Û‡Ó‰ÂÛÌÔÈ, ›Û˘, Ì·˜ ‰Â›¯ÓÔ˘Ó ÙÈ ÏÔÁ‹˜ Â›Ó·È ÔÈ ÂÍ·ÚÙË̤Ó˜ ÚÔ-Ù¿ÛÂȘ.

∞Ó ÔÈ ÂÍ·ÚÙË̤Ó˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Â›Ó·È Ù·‰È·ÌÂÚ›ÛÌ·Ù· ÙˆÓ Â¿Óˆ fiÚÔÊˆÓ ÌÈ·˜ÔÏ˘Î·ÙÔÈΛ·˜, ÔÈ Û‡Ó‰ÂÛÌÔÈ Ô˘ ÙȘÂÈÛ¿ÁÔ˘Ó Â›Ó·È Ù· ÎÏÂȉȿ! Èڛ˜ ÙÔηٿÏÏËÏÔ ÎÏÂȉ› ‰ÂÓ ÌÔÚԇ̠ӷÚÔ¯ˆÚ‹ÛÔ˘Ì ·fi ÙÔ ÈÛfiÁÂÈÔ Î·È Ó·Ìԇ̠۠¤Ó· ‰È·Ì¤ÚÈÛÌ· ÙÔ˘ ¿ӈÔÚfiÊÔ˘! ÕÚ·, οı ÂÍ·ÚÙË̤ÓË ÚfiÙ·ÛËÚ¤ÂÈ Ó· ÂÈÛ¿ÁÂÙ·È Ì ÙÔÓ Î·Ù¿ÏÏËÏÔÛ‡Ó‰ÂÛÌÔ.

√ ·ÚÈÔ˜ µÚ·Û›‰·˜ ·Ú·ÔÓÈfiÙ·Ó ˆ˜ Ô Î·ÈÚfi˜ ¯·ÏÔ‡Û οı ¯ÚfiÓÔ ÛÙȘ ‰È·ÎÔ¤˜ ÙÔ˘.√ ·ÚÈÔ˜ µÚ·Û›‰·˜ ÌÂÙ¿ÓȈÛ Ԣ ‰ÂÓ Â›¯Â Û˘Ì‚Ô˘Ï¢Ù› ÙËÓ ∂.ª.À.

√ ·ÚÈÔ˜ µÚ·Û›‰·˜ ÓÔÌ›˙ÂÈ fiÙÈ Ô Î·ÈÚfi˜ ı· ¯·Ï¿ÛÂÈ.√ √Ú¤ÛÙ˘ ͤÚÂÈ fiÙÈ Ô ı›Ԙ µÚ·Û›‰·˜ ı· ¿ÂÈ ‰È·ÎÔ¤˜.

1166..44 ∂∂ÍÍ··ÚÚÙÙËËÌ̤¤ÓÓ˜̃ // ‰‰Â¢̆ÙÙÂÂÚÚ‡‡ÔÔ˘̆ÛÛ˜̃ ÚÚÔÔÙÙ¿¿ÛÛÂÂÈȘ̃

∞∞.. ∂∂Èȉ‰ÈÈÎΤ¤˜̃ ÚÚÔÔÙÙ¿¿ÛÛÂÂÈȘ̃

√È ÂȉÈΤ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÂÈÛ¿ÁÔÓÙ·È Ì ÙÔ˘˜ Û˘Ó‰¤ÛÌÔ˘˜fiÙÈ, ˆ˜, Ô˘ Î·È Â›Ó·È ·ÓÙÈΛÌÂÓ· ÚËÌ¿ÙˆÓ fiˆ˜: Ϥˆ,ÈÛÙ‡ˆ, ÓÔÌ›˙ˆ, ͤڈ, ·ÈÛı¿ÓÔÌ·È, ˘ÔÛÙËÚ›˙ˆ Î.¿.

fiÙÈ·Ó ÁÈ· Ó· ÂÂȉ‹

Page 191: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

193

μμ.. ¶¶ÏÏ¿¿ÁÁÈȘ̃ ÂÂÚÚˆ̂ÙÙËËÌÌ··ÙÙÈÈÎΤ¤˜̃ ÚÚÔÔÙÙ¿¿ÛÛÂÂÈȘ̃

°°.. μμÔÔ˘̆ÏÏËËÙÙÈÈÎΤ¤˜̃ ÚÚÔÔÙÙ¿¿ÛÛÂÂÈȘ̃

√È Ï¿ÁȘ ÂÚˆÙËÌ·ÙÈΤ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Â›Ó·È ÂÍ·ÚÙË̤Ó˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ô˘ ÂÎÊÚ¿˙Ô˘Ó ÂÚÒÙËÛË‹ ·ÔÚ›·. ∂›Ó·È ·ÓÙÈΛÌÂÓ· ÚËÌ¿ÙˆÓ fiˆ˜: ÚˆÙÒ, ·Ó·ÚˆÙȤ̷È, ·ÔÚÒ, ÛΤÊÙÔÌ·È,·ÌÊÈ‚¿Ïψ Î.¿. ∂›Û˘, Â›Ó·È ˘ÔΛÌÂÓ· ·ÚfiÛˆˆÓ ÚËÌ¿ÙˆÓ Î·È ·ÚfiÛˆˆÓ ÂÎÊÚ¿ÛˆÓÌ ·ÚfiÌÔÈ· ÛËÌ·Û›·. √È Ï¿ÁȘ ÂÚˆÙËÌ·ÙÈΤ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÂÈÛ¿ÁÔÓÙ·È Ì ÙÔ˘˜ Û˘Ó‰¤ÛÌÔ˘˜·Ó, Ì‹ˆ˜, Ì ÙȘ ÂÚˆÙËÌ·ÙÈΤ˜ ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜ Î·È Ì ٷ ÂÚˆÙËÌ·ÙÈο ÂÈÚÚ‹Ì·Ù·.

∂ÚÒÙËÛË – ·ÚÈ· ÚfiÙ·ÛË:∂˘ı›· ÂÚÒÙËÛË

∂ÚÒÙËÛË – ÂÍ·ÚÙË̤ÓËÚfiÙ·ÛË: ¶Ï¿ÁÈ· ÂÚÒÙËÛË(Ï¿ÁÈ· ÂÚˆÙËÌ·ÙÈ΋ ÚfiÙ·ÛË)

√È ÂȉÈΤ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÌÔÚ› Ó· Â›Ó·È Î·È ˘ÔΛÌÂÓ··ÚfiÛˆˆÓ ÚËÌ¿ÙˆÓ (‚Ï. ÂÓfiÙËÙ· 10.2 ™Δ) Î·È ·Úfi-ÛˆˆÓ ÂÎÊÚ¿ÛˆÓ: ¶.¯. º·›ÓÂÙ·È fiÙÈ Ë ‚ÚÔ¯‹ ı· ÎÚ·Ù‹ÛÂÈ ·ÚÎÂÙ‹ ÒÚ·.

£· ¿ˆ ÙÂÏÈο ÛÙËÓ

ÕÓ‰ÚÔ ÁÈ· ‰È·ÎÔ¤˜;

¶fiÙ ı· ÛÙ·Ì·Ù‹ÛÂÈ Ë Î·ÎÔηÈÚ›·;

¶ÔÈÔ˜ ı· ÌÂ ‚ÔËı‹ÛÂÈ Ó·

·ÏϿ͈ Ù· ÂÈÛÈÙ‹ÚÈ·;

£· ÌÔÚÔ‡Û·ÙÂ ÓÓ·· ÌÌÔÔ˘̆

··ÏÏÏÏ¿¿ÍÍÂÂÙÙÂÂ ÙÙÔÔ ÂÂÈÈÛÛÈÈÙÙ‹‹ÚÚÈÈÔÔ ÁÁÈÈ·· ÙÙËËÓÓ

¶¶¤¤ÌÌÙÙËË; ¢Â ı¤Ïˆ ÓÓ·· ÙÙ··ÍÍÈȉ‰¤¤„„ˆ̂ ÌÌÂÂ

··˘̆ÙÙfifiÓÓ ÙÙÔÔÓÓ Îη·ÈÈÚÚfifi. ¶Ú¤ÂÈ ÓÓ··

ÚÚÔÔÛÛ¤¤¯̄ÂÂÈÈ Îη·ÓÓ››˜̃.

√ ı›Ԙ μÚ·Û›‰·˜ ·Ó·ÚˆÙȤٷÈ

··ÓÓ ıı·· ¿¿ÂÂÈÈ ÙÙÂÂÏÏÈÈÎο¿ ÛÛÙÙËËÓÓ ÕÕÓÓ‰‰ÚÚÔÔ ÁÁÈÈ·· ‰‰ÈÈ··ÎÎÔÔ--

¤¤˜̃. £¤ÏÂÈ Ó· Ì¿ıÂÈ fifiÙÙ ıı·· ÛÛÙÙ··ÌÌ··ÙÙ‹‹ÛÛÂÂÈÈ ËË

Îη·ÎÎÔÔÎη·ÈÈÚÚ››·· Î·È ÔÔÈÈÔÔ˜̃ ıı·· ÙÙÔÔÓÓ ‚‚ÔÔËËıı‹‹ÛÛÂÂÈÈ

ÓÓ·· ··ÏÏÏÏ¿¿ÍÍÂÂÈÈ ÙÙ·· ÂÂÈÈÛÛÈÈÙÙ‹‹ÚÚÈÈ··.

GRAMMATIKH E'-ST' DHM 24-05-04 06:29 Page 193

Page 192: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™˘̆ÓÓııÓıÓı¤¤ÙÙˆ̂ ÊÊÊÚÚÚ¿¿ÛÛÂÂÈȘ̃̃ Îη·Î·ÈÈ ÚÚÚÚÔÔÔÙÙÙ¿¿¿Ù¿Ù¿ÛÂȘ̃

194

√È ‚Ô˘ÏËÙÈΤ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Â›Ó·È ÂÍ·ÚÙË̤Ó˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ô˘ ÂÎÊÚ¿˙Ô˘Ó ÂÈı˘Ì›·,ۯ‰ȷÛÌfi ‹ ¢¯‹. ∂›Ó·È ·ÓÙÈΛÌÂÓ· ÚËÌ¿ÙˆÓ fiˆ˜: ı¤Ïˆ, ÌÔÚÒ, ‡¯ÔÌ·È,·Ó·Áο˙ÔÌ·È, ÛÎÔ‡ˆ Î.¿. ∂›Û˘, Â›Ó·È ˘ÔΛÌÂÓ· ·ÚfiÛˆˆÓ ÚËÌ¿ÙˆÓ Î·È·ÚfiÛˆˆÓ ÂÎÊÚ¿ÛÂˆÓ fiˆ˜: Ú¤ÂÈ, ¯ÚÂÈ¿˙ÂÙ·È, ··ÁÔÚ‡ÂÙ·È, Â›Ó·È ·Ó¿ÁÎË, ›ӷȷ‰‡Ó·ÙÔÓ Î.¿. √È ‚Ô˘ÏËÙÈΤ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È ¿ÓÙÔÙ Û ˘ÔÙ·ÎÙÈ΋ (ÁÈ’ ·˘Ùfi ηÈÍÂÎÈÓÔ‡Ó Ì ÙÔ ÌfiÚÈÔ Ó· Ù˘ ˘ÔÙ·ÎÙÈ΋˜).

√È ÂÓ‰ÔÈ·ÛÙÈΤ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Â›Ó·È ÂÍ·ÚÙË̤Ó˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ô˘ ÂÎÊÚ¿˙Ô˘Ó ÙÔÓ Êfi‚Ô ‹ ÙÔÓ‰ÈÛÙ·ÁÌfi Ì·˜ ÁÈ· οÙÈ. ∂›Ó·È ·ÓÙÈΛÌÂÓ· ÚËÌ¿ÙˆÓ fiˆ˜: ÊÔ‚¿Ì·È, ·ÓËÛ˘¯Ò Î.¿. √ÈÚÔÙ¿ÛÂȘ ·˘Ù¤˜ ÂÈÛ¿ÁÔÓÙ·È Ì ÙÔ˘˜ Û˘Ó‰¤ÛÌÔ˘˜ Ì‹ˆ˜ Î·È ÌË(Ó).

¶ÚÔÛÔ¯‹!•Â¯ˆÚ›˙Ô˘Ì ÙȘ ‚Ô˘ÏËÙÈΤ˜ ·fi ÙȘ ÙÂÏÈΤ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ (‚Ï. ÂÓfiÙËÙ·16.4 π), ÁÈ·Ù› ÛÙȘ ‚Ô˘ÏËÙÈΤ˜ ‰ÂÓ ÌÔÚԇ̠ӷ ·ÓÙÈηٷÛÙ‹ÛÔ˘Ì ÙÔÓ· Ì ÙÔ ÁÈ· Ó·.

£¤Ïˆ Ó· ¿ˆ ÛÙÔÓ ÎÈÓËÌ·ÙÔÁÚ¿ÊÔ. ∞§§∞ √Ãπ £¤Ïˆ ÁÈ· Ó· ¿ˆ ÛÙÔÓ ÎÈÓËÌ·ÙÔÁÚ¿ÊÔ.

√ ı›Ԙ µÚ·Û›‰·˜ ·ÓËÛ˘¯Â› ÌË ¯·Ï¿ÛÂÈ ÎÈ ¿ÏÏÔ Ô Î·ÈÚfi˜.

ºÔ‚¿Ù·È Ì‹ˆ˜ ÙÔ ÔÓÙ›ÎÈ ÙË ‰·ÁÎÒÛÂÈ!

¢¢.. ∂∂ÓÓ‰‰ÔÔÈÈ··ÛÛÙÙÈÈÎΤ¤˜̃ ÚÚÔÔÙÙ¿¿ÛÛÂÂÈȘ̃

¡· Î·È Î¿ÙÈ Ô˘ Ú¤ÂÈ Ó· ͤÚÔ˘Ì ÁÈ· ÙȘ ÂÍ·ÚÙË̤Ó˜ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ô˘ ¤¯Ô˘ÌÂ Û˘Ó·ÓÙ‹ÛÂÈ ˆ˜ ÙÒÚ·.

Page 193: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂∂¡¡¡¡√√√√∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∆∆∆∆∞∞∞∞∞ 1111166666: ¶¶¶ÒÒÒ˜̃̃̃ ÛÛ˘̆Óı¤Ùˆ ÊÚ¿ÛÂȘ Î·È ÚÔÙ¿ÛÂȘ;

195

∏ ∂¶∂•∏°∏™∏ªÂÚÈΤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÌÈ· ÚfiÙ·ÛË ÂÍËÁ› ηχÙÂÚ· ÙÔ ÓfiËÌ· οÔÈ·˜ Ϥ͢, Û˘Ó‹ıˆ˜ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈ-ÎÔ‡. ŒÙÛÈ ÔÈ ÂȉÈΤ˜, Ï¿ÁȘ ÂÚˆÙËÌ·ÙÈΤ˜, ‚Ô˘ÏËÙÈΤ˜ Î·È ÂÓ‰ÔÈ·ÛÙÈΤ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÌÔÚÂ›Î·È Ó· ¤¯Ô˘Ó ı¤ÛË ÂÂÍ‹ÁËÛ˘ (Ó· ÂÂÍËÁÔ‡Ó ‰ËÏ. οÔÈ· Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο):ª¿ı·Ù ÙÔ Ó¤Ô, fiÙÈ Ô Î. µÚ·Û›‰·˜ ΤډÈÛ ÙÔ ‚Ú·‚Â›Ô «°ÓÒÛË»;√ √Ú¤ÛÙ˘ ‚·Û·ÓÈ˙fiÙ·Ó ·fi ·˘Ù‹Ó ÙËÓ ·ÔÚ›·, ·Ó Ë ÎԤϷ ‰Ô‡Ï¢ ÛÙÔ Ì·Á·˙› Ì ٷ·ÁˆÙ¿.√ Î. µÚ·Û›‰·˜ ›¯Â Ì›· Î·È ÌfiÓÔ ÂÈı˘Ì›·, Ó· ÂÈÛÎÂÊı› ÙËÓ ÕÓ‰ÚÔ.∏ Î. ¢·Ó¿Ë Ú¤ÂÈ Ó· ··ÏÏ·Á› ·fi ÙÔÓ ÌÂÁ¿ÏÔ Ù˘ Êfi‚Ô, Ì‹ˆ˜ ÙË ‰·ÁÎÒÛÂÈ ÙÔ ÔÓÙ›ÎÈ.

√È ·Ó·ÊÔÚÈΤ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Â›Ó·È ÂÍ·ÚÙË̤Ó˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ô˘ ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·È ÛÂÌ›· ϤÍË ‹ ÊÚ¿ÛË Î¿ÔÈ·˜ ¿ÏÏ˘ ÚfiÙ·Û˘. √È ÚÔÙ¿ÛÂȘ ·˘Ù¤˜ ÂÈÛ¿ÁÔÓÙ·ÈÌ ÙȘ ·Ó·ÊÔÚÈΤ˜ ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜ (‚Ï. ÂÓfiÙËÙ· 8.6) ‹ ÙÔ ¿ÎÏÈÙÔ Ô˘.

∂›‰· ÌÈ· ÎԤϷ. + ∏ ÎԤϷ ÌÔ˘ ›¯Â Ô˘Ï‹ÛÂÈ ¤Ó· ·ÁˆÙfi.

∂›‰· ÌÈ· ÎԤϷ Ë ÔÔ›·/Ô˘ ÌÔ˘ ›¯Â Ô˘Ï‹ÛÂÈ ¤Ó· ·ÁˆÙfi.

∂∂.. ∞∞ÓÓ··ÊÊÔÔÚÚÈÈÎΤ¤˜̃ ÚÚÔÔÙÙ¿¿ÛÛÂÂÈȘ̃

¶ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ Ë ·Ó·ÊÔÚÈ΋ ·ÓÙˆÓ˘Ì›· Ú¤ÂÈ Ó· ‚Ú›ÛÎÂÙ·È Ì¤Û· Û¶ÚÔıÂÙÈ΋ ºÚ¿ÛË:√ √Ú¤ÛÙ˘ ‰È¿‚·˙ ¤Ó· ‚È‚Ï›Ô. ™ÙÔ ‚È‚Ï›Ô ÚˆÙ·ÁˆÓÈÛÙÔ‡ÛÂ Ô ∏Ú·ÎÏ‹˜.√ √Ú¤ÛÙ˘ ‰È¿‚·˙ ¤Ó· ‚È‚Ï›Ô [ÛÙÔ ÔÔ›Ô] ÚˆÙ·ÁˆÓÈÛÙÔ‡ÛÂ Ô ∏Ú·ÎÏ‹˜.

¶ÚÔıÂÙÈ΋ ºÚ¿ÛË

Page 194: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™˘̆ÓÓııÓıÓı¤¤ÙÙˆ̂ ÊÊÊÚÚÚ¿¿ÛÛÂÂÈȘ̃̃ Îη·Î·ÈÈ ÚÚÚÚÔÔÔÙÙÙ¿¿¿Ù¿Ù¿ÛÂȘ̃

196

™™∆∆.. ÀÀÔÔııÂÂÙÙÈÈÎΤ¤˜̃ ÚÚÔÔÙÙ¿¿ÛÛÂÂÈȘ̃

∑∑.. ÃÃÚÚÔÔÓÓÈÈÎΤ¤˜̃ ÚÚÔÔÙÙ¿¿ÛÛÂÂÈȘ̃

∞Ó ÙËÓ Í·Ó·‰Ò, ı· Ù˘ ˆ fiÙÈ ¤¯ÂÈ ˆÚ·›· Ì¿ÙÈ·.

∏ ÂÍ·ÚÙË̤ÓË ˘ÔıÂÙÈ΋ ÚfiÙ·ÛË (‹ ·ÏÏÈÒ˜ Ë ˘fiıÂÛË) Ì·˙› Ì ÙËÓ Î‡ÚÈ· ÚfiÙ·ÛË Ô˘ Û¯Â-Ù›˙ÂÙ·È Ì ·˘Ù‹Ó (ÙËÓ ·fi‰ÔÛË) Û¯ËÌ·Ù›˙ÂÈ ÙÔÓ ˘ÔıÂÙÈÎfi ÏfiÁÔ.

√È ˘ÔıÂÙÈΤ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ‰ËÏÒÓÔ˘Ó fiÙÈ Î¿ÙÈ Ú¤ÂÈ Ó· ÂÎÏË-Úˆı› ÁÈ· Ó· Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈËı› ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ÙÔ ÂÚȯfiÌÂÓÔÙ˘ ·ÚÈ·˜ ÚfiÙ·Û˘. √È ÚÔÙ¿ÛÂȘ ·˘Ù¤˜ ÂÈÛ¿ÁÔÓÙ·È Ì ÙÔ˘˜˘ÔıÂÙÈÎÔ‡˜ Û˘Ó‰¤ÛÌÔ˘˜ (.¯. ·Ó, ¿Ì·, ›ÙÂ...›ÙÂ, ‚Ï. ÂÓfiÙËÙ·14.1 µ).

∞Ó ÙËÓ Í·Ó·‰Ò ı· Ù˘ ˆ fiÙÈ ¤¯ÂÈ ˆÚ·›· Ì¿ÙÈ·.

À¶√£∂™∏ ∞¶√¢√™∏

À¶√£∂∆π∫√™ §√°√™

Page 195: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂∂¡¡¡¡√√√√∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∆∆∆∆∞∞∞∞∞ 1111166666: ¶¶¶ÒÒÒ˜̃̃̃ ÛÛ˘̆Óı¤Ùˆ ÊÚ¿ÛÂȘ Î·È ÚÔÙ¿ÛÂȘ;

197

ŸÙ·Ó Í˘Ó¿ˆ οӈ Ù· ÂÍ‹˜:∞ÊÔ‡ χӈ ÙÔ ÚfiÛˆfi ÌÔ˘, ÓÙ‡ÓÔÌ·È Î·È ¯ÙÂÓ›˙ÔÌ·È. ªfiÏȘ ÙÂÏÂÈÒÛˆ, ÙÚÒˆ ÙÔ ÚˆÈÓfi ÌÔ˘,ÂÓÒ Ë ÌËÙ¤Ú· ÌÔ˘ ·Ú¯›˙ÂÈ Ó· Ì·ÁÂÈÚ‡ÂÈ ÙÔ ÌÂÛËÌÂÚÈ·Ófi Ê·ÁËÙfi. ŸÙ·Ó ÊÙ¿ÛÂÈ ÙÔ Û¯ÔÏÈÎfi,‚Á·›Óˆ ÛÙÔÓ ‰ÚfiÌÔ. ªÂÚÈΤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÌfiÏȘ Ô˘ ÙÔ ÚÔÏ·‚·›Óˆ! flÛÔ˘ Ó· ¿ˆ ÛÙÔ Û¯ÔÏ›Ô,Û˘˙ËÙ¿ˆ Ì ÙÔ˘˜ Û˘ÌÌ·ıËÙ¤˜ ÌÔ˘.

√È ¯ÚÔÓÈΤ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÂÈÛ¿ÁÔÓÙ·È Ì ÙÔ˘˜ ¯ÚÔÓÈÎÔ‡˜ Û˘Ó‰¤ÛÌÔ˘˜(.¯. ·ÊÔ‡, fiÙ·Ó, ÂÓÒ, ‚Ï. ÂÓfiÙËÙ· 14.1 µ).

∫·Ó¤Ó· Úfi‚ÏËÌ·! ªÔÚÒ Ó· ÌÈÏ‹Ûˆ ÁÈ· ÙÔÓ ¯ÚfiÓÔ Ì ¤Ó· ÛˆÚfi ÙÚfi-Ô˘˜ Î·È Ó· ·ÊËÁËıÒ fiÏ· fiÛ· Û˘Ì‚·›ÓÔ˘Ó (‚Ï. ·Ê‹ÁËÛË, ÂÓfiÙËÙ· 2.1):Ì ¯ÚÔÓÈο ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· (ÂÓfiÙËÙ· 12.1) (ÚÈÓ, ‡ÛÙÂÚ·, ¯Ù˜ Î.¿.), Ì √ÓÔÌ·ÙÈΤ˜ ºÚ¿ÛÂȘ (ÙÔ Úˆ›, ÙÔ ‚Ú¿‰˘), Ì ¶ÚÔıÂÙÈΤ˜ ºÚ¿ÛÂȘ (ÌÂÙ¿ ·fi ÙÔ Û¯ÔÏ›Ô, ÚÈÓ ·fi ÙÔ ÚˆÈÓfi, ηٿ

ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ÙÔ˘ Á‡̷ÙÔ˜), ·ÏÏ¿ ΢ڛˆ˜ Ì ÚÔÙ¿ÛÂȘ, ÙȘ ¯ÚÔÓÈΤ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ.

¢ƒ∞™∆∏ƒπ√∆∏∆∞ 37 ¶ÂÚÈÁڿʈ Û ÌÈ· ·Ú¿ÁÚ·ÊÔ ÌÈ· ‰È΋ ÌÔ˘ ̤ڷ. ¶ÚÔÛ¤¯ˆ Ó·‚¿Ïˆ ÛÙË ÛÂÈÚ¿ ÙȘ Ú¿ÍÂȘ ÌÔ˘ Î·È Ó· ‰ËÏÒÛˆ ÙË ÛÂÈÚ¿ ·˘Ù‹ ÌÂÂÍ·ÚÙË̤Ó˜ ¯ÚÔÓÈΤ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ.

£· Ì·˜ ÂÍËÁ‹ÛÂÙÂ...

¶Â›Ù ̷˜ ÁÈ·Ù› ˘ÔÛÙËڛͷÙÂ

fiÙÈ...

√È ‰ÂÈÓfiÛ·˘ÚÔÈ ÂÍ·Ê·Ó›ÛÙËηÓ, ÂÂÂÂÈȉ‰‹‹ ÍÍÂÂÎΛ›ÓÓËËÛÛÂÂÛÛÙÙËË ÁÁËË ËË ÂÂÔÔ¯̄‹‹ ÙÙˆ̂ÓÓ ··ÁÁÂÂÙÙÒÒÓÓˆ̂ÓÓ.

∏ ÁË ·Ú·Ì¤ÓÂÈ Û ÙÚԯȿ Á‡Úˆ ·fiÙÔÓ ‹ÏÈÔ, ‰‰ÈÈfifiÙÙÈÈ ËË ‰‰‡‡ÓÓ··ÌÌËË ÙÙˢ̃ ‚‚··ÚÚ‡‡ÙÙËËÙÙ··˜̃ ÙÙÔÔ˘̆ ËËÏÏ››ÔÔ˘̆

ÙÙËË ÛÛ˘̆ÁÁÎÎÚÚ··ÙÙ››.

Œ¯ÂȘ ÔÏÏ¿ Ú¿ÁÌ·Ù· Ó· οÓÂȘ,√Ú¤ÛÙË! ¶Ò˜ fï˜ ı· Ù· ‚¿ÏÂȘ ÛÙË ÛÂÈÚ¿, Ò˜

ı· Ì·˜ ÂÍËÁ‹ÛÂȘ fiÙ ı· ͢ӋÛÂȘ, fiÙ ı· Ê·˜ÚˆÈÓfi, fiÙ ı· ·˜ ÛÙÔ Û¯ÔÏ›Ô, fiÙ ı· ·›ÍÂȘ ÌÂ

ÙÔ˘˜ Ê›ÏÔ˘˜ ÛÔ˘;

¶Ò˜Î·Ù·Ï‹Í·ÙÂ

ÛÙÔÛ˘Ì¤Ú·ÛÌ·

fiÙÈ...

∏∏.. ∞∞ÈÈÙÙÈÈÔÔÏÏÔÔÁÁÈÈÎΤ¤˜̃ ÚÚÔÔÙÙ¿¿ÛÛÂÂÈȘ̃

Page 196: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™˘̆ÓÓııÓıÓı¤¤ÙÙˆ̂ ÊÊÊÚÚÚ¿¿ÛÛÂÂÈȘ̃̃ Îη·Î·ÈÈ ÚÚÚÚÔÔÔÙÙÙ¿¿¿Ù¿Ù¿ÛÂȘ̃

198

∞˘Ù‹ Â›Ó·È Ë ÌÔ›Ú· ÙÔ˘ ÂÈÛÙ‹ÌÔÓ·.ŸÏÔÈ ı¤ÏÔ˘Ó Ó· Ì¿ıÔ˘Ó Ò˜ ‚ڋη ÙȘ

··ÓÙ‹ÛÂȘ Û ·˘Ù¿ Ô˘ ˙ËÙÔ‡Û·. ŸÏÔ «ÁÈ·Ù›» Î·È «Ò˜» ÚˆÙ¿ÓÂ. ∂ÁÒ ¤¯ˆ ÙȘ ··ÓÙ‹ÛÂȘ, ͤڈ

Î·È Ò˜ Ó· ÙÔ˘˜ ÙȘ ˆ, Ò˜ Ó· ÙÔ˘˜ ‰Â›Íˆ ÙȘ ·Èٛ˜. ¢Â›¯Óˆ ÙËÓ ·ÈÙ›· Ì ÙȘ ·ÈÙÈÔÏÔÁÈΤ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ.

√È ·ÈÙÈÔÏÔÁÈΤ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÂÈÛ¿ÁÔÓÙ·È Ì ÙÔ˘˜ ·ÈÙÈÔÏÔÁÈÎÔ‡˜ Û˘Ó‰¤ÛÌÔ˘˜ (.¯. ÁÈ·Ù›,ÂÂȉ‹, ‰ÈfiÙÈ, ‚Ï. ÂÓfiÙËÙ· 14.1 µ). ∆Ș ¯ÚËÛÈÌÔÔÈԇ̠fiÙ·Ó ı¤ÏÔ˘Ì ӷÂȯÂÈÚËÌ·ÙÔÏÔÁ‹ÛÔ˘Ì ÁÈ· οÙÈ (‚Ï. ÂÓfiÙËÙ· 2.1).

√È ÂÓ·ÓÙȈ̷ÙÈΤ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ê·ÓÂÚÒÓÔ˘Ó ·ÓÙ›ıÂÛË Û ·˘Ùfi Ô˘ ‰Â›¯ÓÂÈ Ë Î‡ÚÈ·ÚfiÙ·ÛË. ¶·Ú’ fiÏ· ·˘Ù¿, Ë Î‡ÚÈ· ÚfiÙ·ÛË ÈÛ¯‡ÂÈ. ∂ÈÛ¿ÁÔÓÙ·È Ì ÙÔ˘˜ Û˘Ó‰¤ÛÌÔ˘˜ ·ÓηÈ, ÂÓÒ, ÌÔÏÔÓfiÙÈ, ÎÈ ·˜.

√È ·Ú·¯ˆÚËÙÈΤ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÂÈÛ¿ÁÔÓÙ·È Ì ÙÔ˘˜Û˘Ó‰¤ÛÌÔ˘˜ Î·È ·Ó, Î·È Ó·, ÎÈ ·˜.

££.. ∂∂ÓÓ··ÓÓÙÙÈȈ̂ÌÌ··ÙÙÈÈÎΤ¤˜̃ ÚÚÔÔÙÙ¿¿ÛÛÂÂÈȘ̃ –– ¶¶··ÚÚ··¯̄ˆ̂ÚÚËËÙÙÈÈÎΤ¤˜̃ ÚÚÔÔÙÙ¿¿ÛÛÂÂÈȘ̃

¶‹Á·Ì ÂΉÚÔÌ‹, ·Ó Î·È ¤‚Ú¯Â.

£· ¿Ì ÂΉÚÔÌ‹, ÎÈ ·˜ ‚Ú¤ÍÂÈ.

Page 197: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂∂¡¡¡¡√√√√∆∆∆∆∆∆∏∏∏∏∆∆∆∆∞∞∞∞∞ 1111166666: ¶¶¶ÒÒÒ˜̃̃̃ ÛÛ˘̆Óı¤Ùˆ ÊÚ¿ÛÂȘ Î·È ÚÔÙ¿ÛÂȘ;

199

√È ·ÔÙÂÏÂÛÌ·ÙÈΤ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ‰Â›¯ÓÔ˘Ó ÙÔ ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ù˘ Ú¿Í˘ Ô˘ ‰ËÏÒÓÂÈ Ë·ÚÈ· ÚfiÙ·ÛË. ∂ÈÛ¿ÁÔÓÙ·È Ì ÙÔ˘˜ ·ÔÙÂÏÂÛÌ·ÙÈÎÔ‡˜ Û˘Ó‰¤ÛÌÔ˘˜ ÒÛÙÂ, Ô˘.

£· ¿ˆ Ó· ÙË ‚Úˆ ÁÈ· Ó· Ù˘ ˆ fiÙÈ ¤¯ÂÈ fiÌÔÚÊ· Ì¿ÙÈ·.

ππ.. ∆∆ÂÂÏÏÈÈÎΤ¤˜̃ ÚÚÔÔÙÙ¿¿ÛÛÂÂÈȘ̃

ππ∞∞.. ∞∞ÔÔÙÙÂÂÏÏÂÂÛÛÌÌ··ÙÙÈÈÎΤ¤˜̃ ‹‹ ÛÛ˘̆ÌÌÂÂÚÚ··ÛÛÌÌ··ÙÙÈÈÎΤ¤˜̃ ÚÚÔÔÙÙ¿¿ÛÛÂÂÈȘ̃

√ ηÈÚfi˜ ÂȉÂÈÓÒıËΠÙfiÛÔ Ôχ, Ô˘ Ô ı›Ԙ µÚ·Û›‰·˜ ·Ó¤‚·Ï ÙȘ ‰È·ÎÔ¤˜ ÙÔ˘.

¶ÂÚ›ÌÂÓ ÙȘ ‰È·ÎÔ¤˜ ÙÔ˘ ÙfiÛ˜ ‚‰ÔÌ¿‰Â˜, ÒÛÙ ‰ÈηÈÔÏÔÁË̤ӷ ÛÙÂÓÔ¯ˆÚ‹ıËÎÂ.

ªÂÚÈΤ˜ ÊÔÚ¤˜ (΢ڛˆ˜ ÌÂÙ¿ ·fi Ú‹Ì·Ù· Ô˘ ‰Â›¯ÓÔ˘Ó Î›ÓËÛË),ÔÈ ÙÂÏÈΤ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÂÈÛ¿ÁÔÓÙ·È ÌfiÓÔ Ì ÙÔ ÌfiÚÈÔ Ó·:¶.¯. ∆Ú¤¯ˆ Ó· ÚÔÏ¿‚ˆ ÙÔÓ √Ú¤ÛÙË.

ŸÙ·Ó ı¤ÏÔ˘Ì ӷ ‰Â›ÍÔ˘Ì ÁÈ· ÔÈÔ ÛÎÔfiÁ›ÓÂÙ·È Î¿ÙÈ, ¯ÚËÛÈÌÔÔÈԇ̠ÙÂÏÈΤ˜ ÚÔ-Ù¿ÛÂȘ. ∞˘Ù¤˜ ÂÈÛ¿ÁÔÓÙ·È Ì ÙÔ ÁÈ· + ÙÔÌfiÚÈÔ Ù˘ ˘ÔÙ·ÎÙÈ΋˜ Ó·.

∆∆ÈÈ ÓÓ·· ıı˘̆ÌÌ¿¿ÌÌ··ÈÈ fifiÙÙ··ÓÓ ÁÁÚÚ¿¿Êʈ̂

Èڛ˙ˆ Ì ÎfiÌÌ· ÙȘ ÂÍ·ÚÙË̤Ó˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ô˘ ‰ÂÓ ¤¯Ô˘Ó ÛÙÂÓ‹Û¯¤ÛË Ì ÙËÓ Î‡ÚÈ· ÚfiÙ·ÛË Î·È ÌÔÚԇ̠ӷ ÙȘ ·Ú·Ï›„Ô˘ÌÂ.¶.¯. ∞ÊÔ‡ Ê¿ÂÈ ÙÔ ÚˆÈÓfi ÙÔ˘, Ô √Ú¤ÛÙ˘ ʇÁÂÈ ÁÈ· ÙÔ Û¯ÔÏ›Ô.

∞ÓÙ›ıÂÙ·, ‰ÂÓ ÌÔÚÒ Ó· ¯ˆÚ›Ûˆ Ì ÎfiÌÌ· ÂÍ·ÚÙË̤Ó˜ ÚÔÙ¿ÛÂÈ˜Ô˘ Û˘ÌÏËÚÒÓÔ˘Ó ÙÔ ÓfiËÌ· Ù˘ ·ÚÈ·˜ ÚfiÙ·Û˘ ηÈ, ÂÔ̤ӈ˜,Â›Ó·È ÛÙÂÓ¿ Û˘Ó‰Â‰Â̤Ó˜ Ì ·˘Ù‹. ¶.¯. √ µÚ·Û›‰·˜ › fiÙÈ ı· ¿ÂÈ ‰È·ÎÔ¤˜.

Page 198: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

™™˘̆ÓÓııÓıÓı¤¤ÙÙˆ̂ ÊÊÊÚÚÚ¿¿ÛÛÂÂÈȘ̃̃ Îη·Î·ÈÈ ÚÚÚÚÔÔÔÙÙÙ¿¿¿Ù¿Ù¿ÛÂȘ̃

200

¢ƒ∞™∆∏ƒπ√∆∏∆∞ 38 µÚ›ÛΈ ÙȘ ÂÍ·ÚÙË̤Ó˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÛÙÔ ·Ú·Î¿Ùˆ ΛÌÂÓÔ Î·È·Ó·ÁÓˆÚ›˙ˆ Û ÔÈ· ›‰Ë ·Ó‹ÎÔ˘Ó:

√ ∞Ú›ˆÓ, Ô˘ ¤ÌÂÓ ÂΛÓÔ ÙÔÓ Î·ÈÚfi ÛÙËÓ ·˘Ï‹ ÙÔ˘ ¶ÂÚ›·Ó‰ÚÔ˘, ı¤ÏËÛ ӷ Ù·Íȉ¤„ÂÈÛÙËÓ πÙ·Ï›· Î·È ÙË ™ÈÎÂÏ›·. ∂Λ ÂÚÁ¿ÛÙËΠÔχ ηÈ, ·ÊÔ‡ ·¤ÎÙËÛ ÔÏÏ¿ ¯Ú‹Ì·Ù·,› ӷ Á˘Ú›ÛÂÈ ›Ûˆ ÛÙËÓ ∫fiÚÈÓıÔ. ¡·‡ÏˆÛ ¤Ó· ÎÔÚÈÓıÈ·Îfi ηڿ‚È, ÂÂȉ‹ ›¯Â ÂÌÈ-ÛÙÔÛ‡ÓË ÌfiÓÔ ÛÙÔ˘˜ ∫ÔÚ›ÓıÈÔ˘˜. øÛÙfiÛÔ, ÛÙË Ì¤ÛË ÙÔ˘ ÂÏ¿ÁÔ˘˜, ·˘ÙÔ› ÛΤÊÙËÎ·Ó Ó·ÙÔÓ Ú›ÍÔ˘Ó ÛÙË ı¿Ï·ÛÛ· ÁÈ· Ó· ¿ÚÔ˘Ó Ù· ÏÔ‡ÙË ÙÔ˘. ∂ΛÓÔ˜, ÌÈ· Î·È ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡ÛÂÓ· οÓÂÈ Ù›ÔÙ ¿ÏÏÔ, Û˘ÌÊÒÓËÛÂ. ∆Ô˘˜ ÚÒÙËÛ fï˜ ·Ó ı· ÙÔÓ ¿ÊËÓ·Ó Ó· ÙÚ·ÁÔ˘‰‹-ÛÂÈ ÁÈ· ÙÂÏÂ˘Ù·›· ÊÔÚ¿ ÛÙÔ Î·Ù¿ÛÙڈ̷, ÊÔÚÒÓÙ·˜ Ù· ηϿ ÙÔ˘.

∏Úfi‰ÔÙÔ˜, √ ∞Ú›ˆÓ Î·È ÙÔ ‰ÂÏÊ›ÓÈ (¢È·Û΢‹)

– ∆È ÛÔ˘ Û˘Ó¤‚Ë;– ªÂ ¤ÚÈÍ·Ó ÛÙË ı¿Ï·ÛÛ·, ·ÏÏ¿ ¤Ó· ‰ÂÏÊ›ÓÈ, Ô˘ Ì·Á‡ÙËΠ·fiÙÔ ÙÚ·ÁÔ‡‰È ÌÔ˘, Ì ¤‚Á·Ï ÛÙË ÛÙÂÚÈ¿.

∂˘ı‡˜ ÏfiÁÔ˜

√È „·Ú¿‰Â˜ ÚÒÙËÛ·Ó ÙÔÓ ∞Ú›ˆÓ· ÙÈ ÙÔ˘ ›¯Â Û˘Ì‚Â› ÎÈ ÂΛÓÔ˜ ·¿-ÓÙËÛ fiÙÈ ÙÔÓ Â›¯·Ó Ú›ÍÂÈ ÛÙË ı¿Ï·ÛÛ·, ·ÏÏ¿ ¤Ó· ‰ÂÏÊ›ÓÈ, Ô˘ Ì·Á‡-ÙËΠ·fi ÙÔ ÙÚ·ÁÔ‡‰È ÙÔ˘, ÙÔÓ ¤‚Á·Ï ÛÙË ÛÙÂÚÈ¿.

¶Ï¿ÁÈÔ˜ ÏfiÁÔ˜

«£¤Ïˆ Ê·ÁËÙfi», Â›Â Ô ∞Ú›ˆÓ·˜.∆· ÏfiÁÈ· ÙÔ˘ ∞Ú›ˆÓ· ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È Ì¤Û· Û ÂÈÛ·ÁˆÁÈο, «…»,¿Ú·… ¤¯Ô˘Ì ¢ı‡ ÏfiÁÔ.

√ ∞Ú›ˆÓ·˜ › fiÙÈ ‹ıÂÏ ʷÁËÙfi.∂‰Ò ‰ÂÓ ¤¯Ô˘Ì ÂÈÛ·ÁˆÁÈο, ¿Ú·… ¤¯Ô˘Ì ϿÁÈÔ ÏfiÁÔ.

1166..55 ∂∂˘̆ıı‡‡˜̃ –– ÏÏ¿¿ÁÁÈÈÔÔ˜̃ ÏÏfifiÁÁÔÔ˜̃

AA,, Îη·ÈÈ

Îο¿ÙÙÈÈ ¿¿ÏÏÏÏÔÔ

™ÙÔÓ Â˘ı‡ ÏfiÁÔ ·Îԇ̠ٷ ÏfiÁÈ· οÔÈÔ˘ fiˆ˜ ·ÎÚÈ‚Ò˜ Ù· ϤÂÈ, ÂÓÒÛÙÔÓ Ï¿ÁÈÔ ÏfiÁÔ Ù· ÏfiÁÈ· ·˘Ù¿ Ù· ÌÂٷʤÚÂÈ Î¿ÔÈÔ ÙÚ›ÙÔ ÚfiÛˆÔ.°È· Ó· ÌÂÙ·ÙÚ¤„ˆ ÙÔÓ Â˘ı‡ Û ϿÁÈÔ ÏfiÁÔ:1. ¶ÚÔÛı¤Ùˆ Ù· ÔÓfiÌ·Ù· ÙˆÓ ÚÔÛÒˆÓ.2. µ¿˙ˆ Û˘Ó‰¤ÛÌÔ˘˜ ÁÈ· Ó· ÂÓÒÛˆ ÙȘ ÚÔÙ¿ÛÂȘ.3. ÃÚËÛÈÌÔÔÈÒ Ú‹Ì·Ù· fiˆ˜ ÚÒÙËÛÂ, ·¿ÓÙËÛÂ, › Î.¿.4. ªÂÙ·ÙÚ¤ˆ ÙȘ ·ÚȘ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Û ÂÍ·ÚÙË̤Ó˜.5. ∞ÏÏ¿˙ˆ ÙÔ ÚfiÛˆÔ ÙˆÓ ÚËÌ¿ÙˆÓ ·fi ÚÒÙÔ/‰Â‡ÙÂÚÔ Û ÙÚ›ÙÔ

(.¯. ‹ıÂÏ· → ‹ıÂÏÂ).6. ªÂÚÈΤ˜ ÊÔÚ¤˜, ·ÏÏ¿˙ˆ Î·È ÙÔÓ ¯ÚfiÓÔ ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜

(.¯. ¤ÚÈÍ·Ó → ›¯·Ó Ú›ÍÂÈ).

Page 199: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

201

¶·Ú·ÁˆÁÈ΋ ÌÔÚÊÔÏÔÁ›· - ™‡ÓıÂÛË - ™ËÌ·ÛÈÔÏÔÁ›·

µÚ›ÛΈ ÙȘ Û¯¤ÛÂȘ ÙˆÓ Ï¤ÍˆӶ∂ª¶∆√ ª∂ƒ√™

Page 200: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

202

¶Ò˜ ÊÙÈ¿¯Óˆ Ӥ˜ ϤÍÂȘ;EENNOOTTHHTTAA 1177

¶¶··ÚÚ··ÁÁˆ̂ÁÁÈÈÎ΋‹ ÌÌÔÔÚÚÊÊÔÔÏÏÔÔÁÁ››·· -- ™™‡‡ÓÓııÂÂÛÛËË

ŸÏÔÈÌ·˜ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÌÂÙÂÏÈο ¯ÈÏÈ¿‰Â˜ ϤÍÂȘ.

∞ÔÚÒ Ò˜ ÌÔÚԇ̠ηÈÙȘ ı˘ÌfiÌ·ÛÙÂ!

¡·È, ·ÏÏ¿ ÔÏϤ˜Ï¤ÍÂȘ ÊÙÈ¿¯ÓÔÓÙ·È ·fi

¿ÏϘ. ¡·, ‰Â˜, ÛÙÔ ÏÂÍÈÎfi ¤Ó·ÛˆÚfi Ú‹Ì·Ù· ÊÙÈ¿¯ÓÔÓÙ·È

·fi Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο.

°›ÓÂÙ·È, fï˜, ηÈÙÔ ·ÓÙ›ıÂÙÔ, ¤¯Ô˘ÌÂ

‰ËÏ·‰‹ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο ·fiÚ‹Ì·Ù·.

∫·Ù·Û΢¿˙Ô˘Ì ›Û˘ Î·È Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο ·fi

Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο.

ŸÙ·Ó ÊÙ¿Óˆ ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜ → ÙÂÏÂÈÒÓˆ, fiÙ·Ó ÍÂÎÈÓÒ ·’ ÙËÓ ·Ú¯‹ → ·Ú¯›˙ˆ, fiÙ·Ó ‚Ϥˆ ¤Ó· fiÓÂÈÚÔ → ÔÓÂÈÚ‡ÔÌ·È, ÎÈ fiÙ·Ó È¿ÛÔ˘Ó ÔÈ ˙¤ÛÙ˜,  ÙfiÙ → ˙ÂÛÙ·›ÓÔÌ·È ÁÈ· Ù· ηϿ.

H ·‰ÂÏÊ‹ ÌÔ˘ Á˘ÌÓ¿˙ÂÙ·È → ÛÙÔ Á˘ÌÓ·ÛÙ‹ÚÈÔ.™˘¯Ó¿ ÎÔÏ˘Ì¿ÂÈ → Ù˘ ·Ú¤ÛÂÈ ‰ËÏ·‰‹ ÙÔ ÎÔχÌÈ.

∏ ÌÈÎÚ‹ Á¿Ù· ϤÁÂÙ·È → Á·Ù¿ÎÈ, Ô Û·ÏÔ˜ → ÛÎ˘Ï¿ÎÈ. ŒÓ· ÛÔ˘‰·›Ô ÁÎÔÏ Â›Ó·È → ÁÎÔÏ¿Ú·, ÌÈ· ¤ÎÙ·ÛË Ì ÂÏȤ˜ → ÂÏ·ÈÒÓ·˜, ÎÈ fiÙ·Ó Û˘ÁÎÂÓÙÚÒÓÔÓÙ·È ÔÏÏ¿ ÛÎÔ˘›‰È· ÛÙÔ ‰ˆÌ¿ÙÈfi ÌÔ˘ Ë ÌËÙ¤Ú· ÌÔ˘ ϤÂÈ fiÙÈ ÌÔÈ¿˙ÂÈ Ì → ÛÎÔ˘È‰·ÚÈfi.

Page 201: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

µÚ›ÛΈ ÙȘ Û¯¤ÛÂȘ ÙˆÓ Ï¤ÍˆÓ

203

∂›ıÂÙ·;

∫·È ›ıÂÙ· ÌÔÚÒ Ó·ÊÙȿ͈ Ì ÙȘ ηٿÏÏËϘ

ηٷϋÍÂȘ.

∞˘Ùfi˜ Ô˘ ÊÙÈ¿¯ÓÂÙ·È ·fi ·Û‹ÌÈ Â›Ó·È → ·ÛË̤ÓÈÔ˜, ÎÈ ·˘Ùfi˜ Ô˘ Ì·˜ ÂÓԯϛ → ÂÓÔ¯ÏËÙÈÎfi˜. √ Û˘ÌÌ·ıËÙ‹˜ ÌÔ˘, Ô ™Ù·‡ÚÔ˜, Ô˘ ÌÂÏÂÙ¿ Û˘ÛÙËÌ·ÙÈο,Â›Ó·È Ôχ → ÌÂÏÂÙËÚfi˜. ∂ÁÒ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ͯÓÒ ÙȘ ·Û΋ÛÂȘ Ô˘ ¤¯ˆ ÁÈ· ·‡ÚÈÔ.∫È fiÙ·Ó ÊÙ¿ÓÂÈ Ë → ·˘ÚÈ·Ó‹ ̤ڷ ÙÚ¤¯ˆ ÁÈ· Ó· ÚÔÏ¿‚ˆ.

ŸÙ·Ó ¤Ó· Û¯‹Ì· Â›Ó·È ÛÙÂÓfi Î·È Ì·ÎÚ‡ ÙÔ Ï¤Ì → ÛÙÂÓfiÌ·ÎÚÔ. ŸÙ·Ó ·Ó‚·›Óˆ Î·È Î·Ù‚·›Óˆ ¿ÛÎÔ· ÙȘ ÛοϘ ÙÔ˘ ÛÈÙÈÔ‡ ÌÔ˘, fiÏÔÈ ·Ó·ÚˆÙÈÔ‡ÓÙ·ÈÁÈ·Ù› → ·Ó‚ÔηÙ‚·›Óˆ ¯ˆÚ›˜ ÏfiÁÔ.ŸÙ·Ó Ô ‹ÏÈÔ˜ ‚·ÛÈχÂÈ, ÌÔ˘ ·Ú¤ÛÂÈ Ó· ¯·˙‡ˆ ÙÔ → ËÏÈÔ‚·Û›ÏÂÌ·.

ªÔÚÒ Ó· ÊÙȿ͈ Ӥ˜ ϤÍÂȘ ÚÔÛı¤ÙÔÓÙ·˜ ηٷϋÍÂȘ Û ϤÍÂȘ Ô˘ ‹‰Ë ˘¿Ú¯Ô˘Ó. ∏ ‰È·‰Èηۛ· ·˘Ù‹ ϤÁÂÙ·È ·Ú·ÁˆÁ‹.

ªÔÚÒ Â›Û˘ Ó· ÂÓÒÛˆ ϤÍÂȘ Î·È Ó· ÊÙȿ͈ ·ÎfiÌ· ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚ˜. ∏ ‰È·‰Èηۛ· ·˘Ù‹Ï¤ÁÂÙ·È Û‡ÓıÂÛË.

1177..11 ¶¶··ÚÚ··ÁÁˆ̂ÁÁ‹‹

AA.. ¶¶··ÚÚ¿¿ÁÁˆ̂ÁÁ·· ÚÚ‹‹ÌÌ··ÙÙ··

Ó‡ÚÔ – Ó¢ÚÈ¿˙ˆ Ê˘Ùfi – Ê˘Ù‡ˆ ÎfiÔ˜ – ÎÔÈ¿˙ˆ Ù¤ÏÔ˜ – ÙÂÏÂÈÒÓˆ ˙¤ÛÙË – ˙ÂÛÙ·›Óˆ fiÌÔÚÊÔ˜ – ÔÌÔÚÊ·›Óˆ ÛËÌ¿‰È – ÛËÌ·‰Â‡ˆ ÎÏÂȉ› – ÎÏÂȉÒÓˆ

1) ∞fi ¿ÏÏ· Ú‹Ì·Ù·: ʤÁÁˆ – ÊÂÁÁ›˙ˆ ‚¿Êˆ – Í‚¿Êˆ‰È„Ò – ͉ȄÒ

2) ∞fi ¿ÎÏÈÙ· ̤ÚË ÙÔ˘ ÏfiÁÔ˘ (ÂÈÚÚ‹Ì·Ù·,ÂÈʈӋ̷ٷ ÎÙÏ.):Û˘¯Ó¿ – Û˘¯Ó¿˙ˆ ÛÈÌ¿ – ÛÈÌÒÓˆ ¯·ÌËÏ¿ – ¯·ÌËÏÒÓˆ

∫˘Ú›ˆ˜ ·fi Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο ‹ ›ıÂÙ·: ∞ÏÏ¿ ηÈ:

Page 202: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

µµÚÚÚ››ÛÛÎΈ̂ ÙÙÈȘ̃̃ ÛÛ¯̄¤¤ÛÛÂÂÈȘ̃̃ ÙÙˆ̂ÓÓ ÏÏϤ¤¤ÍÍÍ͈Ó

204

∂›Ó·È ·ÊËÚË̤ӷ Î·È Ê·ÓÂÚÒÓÔ˘Ó È‰ÈfiÙËÙ·¶.¯. ·ıÒÔ˜ – ·ıˆfiÙËÙ·, ·ÁÚ¿ÌÌ·ÙÔ˜ – ·ÁÚ·ÌÌ·ÙÔÛ‡ÓË, Ì·‡ÚÔ˜ – Ì·˘Ú›Ï·, ÁÏ˘Îfi˜ –Áχη, ÎfiÎÎÈÓÔ˜ – ÎÔÎÎÈӛϷ, ‚·Ú‡˜ – ‚·Ú‡ÙËÙ·

∞fi Ú‹Ì·Ù·: ∞fi Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο:

∞fi ›ıÂÙ·:

µµ.. ¶¶··ÚÚ¿¿ÁÁˆ̂ÁÁ·· ÔÔ˘̆ÛÛÈÈ··ÛÛÙÙÈÈÎο¿

ÙÚ·ÁÔ˘‰Ò – ÙÚ·ÁÔ˘‰ÈÛÙ‹˜¤Ú¯ÔÌ·È – ÂÚ¯ÔÌfi˜ ÎÏ·‰Â‡ˆ – ÎÏ¿‰ÂÌ· ÙÚ¤¯ˆ – ÙÚ¤ÍÈÌÔ ·Ó·Û·›Óˆ – ·Ó¿Û· Á˘ÌÓ¿˙ˆ – Á˘ÌÓ·ÛÙ‹ÚÈÔ

·. ÀÔÎÔÚÈÛÙÈο¢Â›¯ÓÔ˘Ó fiÙÈ Î¿ÙÈ Â›Ó·È ÌÈÎÚfi ‹ fiÙÈ ÙÔ ÓÈÒıÔ˘Ì ˆ˜ ·Á·ËÙfi/ÔÈΛÔ. ¶.¯. ·È‰› – ·È‰¿ÎÈ∫·Ù·Ï‹ÍÂȘ: -¿ÎÈ, -›ÙÛ·, -¿ÎÔ˜, -¿Î˘, -ԇϷ, -Ô‡Ï˘, -Ô‡ÏÈ, -Ô‡‰·, -Ô‡‰È

‚. ªÂÁÂı˘ÓÙÈο¢Â›¯ÓÔ˘Ó fiÙÈ Î¿ÙÈ Â›Ó·È ÈÔ ÌÂÁ¿ÏÔ ·fi ·˘Ùfi ÛÙÔ ÔԛԷӷʤÚÂÙ·È Ë Ï¤ÍË ·fi ÙËÓ ÔÔ›· ÚÔ¤Ú¯ÂÙ·È. ¶.¯. ÎÔÏÔ·ıÈ – ÎÔÏÔ·ı·∫·Ù·Ï‹ÍÂȘ: -·, -¿Ú·, -·Ú¿˜, -·ÚÔ˜

Á. ¶ÂÚÈÂÎÙÈο¢Â›¯ÓÔ˘Ó fiÙÈ ÔÏÏ¿ fiÌÔÈ· Ú¿ÁÌ·Ù· ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È ÛÙÔ ›‰ÈÔ̤ÚÔ˜. ¶.¯. ¿ÌÌÔ˜ – ·ÌÌÔ˘‰È¿, ·Ì¤ÏÈ – ·ÌÂÏÒÓ·˜∫·Ù·Ï‹ÍÂȘ: -È·, -ÒÓ·˜, -ÈÒÓ·˜

‰. ∆ÔÈο¢Â›¯ÓÔ˘Ó ÙfiÔ. ¶.¯. ÂÛÙÈ¿ÙÔÚ·˜ – ÂÛÙÈ·ÙfiÚÈÔ, ¶·ÙÚȿگ˘ – ¶·ÙÚȷگ›Ô

Â. ∂ıÓÈο¢Â›¯ÓÔ˘Ó ÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ Ô˘ ηٿÁÂÙ·È ·fi Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔÙfiÔ. Œ¯Ô˘Ó ÔÏÏ¿ ›‰Ë ηٷϋ͈Ó. ¶.¯. ∞Ó·ÙÔÏ‹ – ∞Ó·ÙÔÏ›Ù˘, æ·Ú¿ – æ·ÚÈ·Ófi˜

ÛÙ. ∂·ÁÁÂÏÌ·ÙÈο¢ËÏÒÓÔ˘Ó Â¿ÁÁÂÏÌ·. ¶.¯. ‚È‚ÏÈÔı‹ÎË – ‚È‚ÏÈÔıËοÚÈÔ˜,‚¿Úη – ‚·ÚοÚ˘, Á¿Ï· – Á·Ï·Ù¿˜

˙. ¢È¿ÊÔÚ· ¿ÏÏ·-·ÈÓ·: .¯. °ÈÒÚÁÔ˜ – °ÈÒÚÁ·ÈÓ·-ÈÓ·: .¯. ÁÈ·ÙÚfi˜ – ÁÈ·ÙÚ›Ó·-ÈÛÌÔ˜: .¯. ¯ÚÈÛÙÈ·Ófi˜ – ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÌfi˜-È¿: .¯. Ó‡¯Ù· – Ó˘¯ÙÈ¿, Ï‚¤ÓÙ˘ – Ï‚ÂÓÙÈ¿

∆· Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο Ô˘ ·Ú¿ÁÔ-ÓÙ·È ·fi Ú‹Ì·Ù· ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó΢ڛˆ˜:·) ÙÔ ÚfiÛˆÔ Ô˘ ÂÓÂÚÁ›(.¯. ÙÚ·ÁÔ˘‰ÈÛÙ‹˜)‚) ÙËÓ ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ‹ ÙÔ ·ÔÙ¤-ÏÂÛÌ¿ Ù˘ (.¯. ÎÏ¿‰ÂÌ·)Á) ÙÔ fiÚÁ·ÓÔ, ÙÔ Ì¤ÛÔ ‹ÙÔÓ ÙfiÔ ÌÈ·˜ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜(.¯. Á˘ÌÓ·ÛÙ‹ÚÈÔ)

Page 203: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂¡¡¡¡√√√√√√∆∆∆∏∏∏∆∆∆∞∞∞ 111777:: ¶¶¶Ò˜ ÊÙÈ¿¯Óˆ Ӥ˜ ϤÍÂȘ;

205

°°.. ¶¶··ÚÚ¿¿ÁÁˆ̂ÁÁ·· ››ııÂÂÙÙ··

¢¢.. ¶¶··ÚÚ¿¿ÁÁˆ̂ÁÁ·· ÂÂÈÈÚÚÚÚ‹‹ÌÌ··ÙÙ··

‰ÚÔÛ›˙ˆ – ‰ÚÔÛÈÛÙÈÎfi˜ ÌÂÏÂÙÒ – ÌÂÏÂÙËÚfi˜ Ͽ̈ – Ï·ÌÂÚfi˜ÎÈÓÒ – ÎÈÓËÙ‹ÚÈÔ˜

∆· ·Ú¿ÁˆÁ· ›ıÂÙ· Û -ÙԘϤÁÔÓÙ·È ÚËÌ·ÙÈο ›ıÂÙ·:Û·‚ˆ – Û΢ÊÙfi˜ ‚¿˙ˆ – ‚·ÏÙfi˜

˙‹ÏÈ· – ˙ËÏÈ¿Ú˘ ¿ÓÔÈÍË – ·ÓÔÈÍÈ¿ÙÈÎÔ˜ ÛÙ¿¯ÙË – ÛÙ·¯Ù‹˜·ÈÒÓ·˜ – ·ÈÒÓÈÔ˜ ‚ÚÔ¯‹ – ‚ÚÔ¯ÂÚfi˜ ÌÂÙ¿ÍÈ – ÌÂٷ͈Ùfi˜ ÎÔÚ›ÙÛÈ – ÎÔÚÈÙÛ›ÛÙÈÎÔ˜ ·ÚÓ› – ·ÚÓ›ÛÈÔ˜ Ì·ÏÏ› – Ì¿ÏÏÈÓÔ˜

∞fi Ú‹Ì·Ù·: ∞fi Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο:

∞˘Ù¿ Â›Ó·È Î˘Ú›ˆ˜ ˘ÔÎÔÚÈÛÙÈο:ÎÔÓÙfi˜ – ÎÔÓÙÔ‡Ï˘˙ÂÛÙfi˜ – ˙ÂÛÙÔ‡ÙÛÈÎÔ˜

◊ Ê·ÓÂÚÒÓÔ˘Ó È‰ÈfiÙËÙ·:¿ÁÚÈÔ˜ – ·ÁÚȈfi˜¿ÛÚÔ˜ – ·ÛÚȉÂÚfi˜·¯‡˜ – ·¯Ô˘Ïfi˜

∂›Û˘ Û¯ËÌ·Ù›˙ÔÓÙ·È Ì ÙÔ ÛÙÂÚËÙÈÎfi ·(Ó)-: ›ÛËÌÔ˜ – ·Ó›ÛËÌÔ˜ ·ÎÚÈ‚‹˜ – ·Ó·ÎÚÈ‚‹˜Èı·Ófi˜ – ·›ı·ÓÔ˜

ÎÔÓÙ¿ – ÎÔÓÙÈÓfi˜‚fiÚÂÈ· – ‚ÔÚÈÓfi˜·‡ÚÈÔ – ·˘ÚÈ·Ófi˜

∞fi ›ıÂÙ·: ∞fi ÂÈÚÚ‹Ì·Ù·:

∆· ·Ú¿ÁˆÁ· ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·È Î˘Ú›ˆ˜ ·fi ›ıÂÙ·.¶·Ú¿ÁÔÓÙ·È Ì ÙȘ ηٷϋÍÂȘ -· Î·È -ˆ˜ (‚Ï. ÂÓfiÙËÙ· 12.2).fiÌÔÚÊÔ˜ – fiÌÔÚÊ· ÂÈÏÈÎÚÈÓ‹˜ – ÂÈÏÈÎÚÈÓÒ˜¿ÌÂÛÔ˜ – ¿ÌÂÛ· Î·È ·Ì¤Ûˆ˜

¶ÈÔ Û¿ÓÈ·, ÌÔÚ› Ó· ‚Úԇ̠ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· Ô˘·Ú¿ÁÔÓÙ·È ·fi ·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜ (.¯. ¿ÏÏÔ˜ – ·ÏÏÔ‡)‹ ·fi ¿ÏÏ· ÂÈÚÚ‹Ì·Ù· (.¯. ÂΛ – ÂΛıÂ).

Page 204: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

µµÚÚÚ››ÛÛÎΈ̂ ÙÙÈȘ̃̃ ÛÛ¯̄¤¤ÛÛÂÂÈȘ̃̃ ÙÙˆ̂ÓÓ ÏÏϤ¤¤ÍÍÍ͈Ó

206

1177..22 ™™‡‡ÓÓııÂÂÛÛËË

¶·Ú·Ù·ÎÙÈο Û‡ÓıÂÙ·: ∞˘Ù¿ ÛËÌ·›ÓÔ˘Ófi,ÙÈ Î·È Ù· Û˘ÓıÂÙÈο ÙÔ˘˜ Âӈ̤ӷ Ì ÙÔÓÛ‡Ó‰ÂÛÌÔ Î·È :·Ó‚ÔηÙ‚·›Óˆ – ·Ó‚·›Óˆ Î·È Î·Ù‚·›ÓˆÌ·¯·ÈÚÔ›ÚÔ˘Ó· – Ì·¯·›ÚÈ· Î·È ÈÚÔ‡ÓÈ·ÎÔÓÙfi¯ÔÓÙÚÔ˜ – ÎÔÓÙfi˜ Î·È ¯ÔÓÙÚfi˜

∫ÙËÙÈο Û‡ÓıÂÙ·: ∞˘Ù¿ ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó fiÙÈοÔÈÔ˜ ¤¯ÂÈ Î¿ÙÈ ‰ÈÎfi ÙÔ˘.ÌÂÁ·ÏfiηډԘ – ·˘Ùfi˜ Ô˘ ¤¯ÂÈ ÌÂÁ¿ÏËηډȿ̷˘ÚÔÌ¿Ù· – ·˘Ù‹ Ô˘ ¤¯ÂÈ Ì·‡Ú· Ì¿ÙÈ·ÁÏ˘ÎfiʈÓÔ˜ – ·˘Ùfi˜ Ô˘ ¤¯ÂÈ ÁÏ˘ÎÈ¿ ʈӋ

¶ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÙÈο Û‡ÓıÂÙ·: ™Â ·˘Ù¿ ÙÔ ÚÒÙÔ Û˘ÓıÂÙÈÎfi ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ ÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ:·ÁÚÈÔÏÔ‡ÏÔ˘‰Ô – ¿ÁÚÈÔ ÏÔ˘ÏÔ‡‰ÈËÏÈÔ‚·Û›ÏÂÌ· – ‚·Û›ÏÂÌ· ÙÔ˘ ‹ÏÈԢͷӷı˘Ì¿Ì·È – ı˘Ì¿Ì·È Í·Ó¿

∞ÓÙÈÎÂÈÌÂÓÈο Û‡ÓıÂÙ·: ™’ ·˘Ù¿ ÙÔ ¤Ó·Û˘ÓıÂÙÈÎfi Â›Ó·È Ú‹Ì· Î·È ÙÔ ¿ÏÏÔ Â›Ó·È ÙÔ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜ ·˘ÙÔ‡.ıËÚÈÔ‰·Ì·ÛÙ‹˜ – ·˘Ùfi˜ Ô˘ ‰·Ì¿˙ÂÈ ıËÚ›·˙·¯·ÚÔÏ¿ÛÙ˘ – ·˘Ùfi˜ Ô˘ Ï¿ıÂÈ ˙·¯·ÚˆÙ¿ÁψÛÛÔ‰¤Ù˘ – ·˘Ùfi Ô˘ ‰¤ÓÂÈ ÙË ÁÏÒÛÛ·

¶Ò˜ Û¯ËÌ·Ù›˙ˆ Û‡ÓıÂÙ·;ªÔÚÒ Ó· Û¯ËÌ·Ù›Ûˆ Û‡ÓıÂÙ· ϤÍÂˆÓ Û¯Â‰fiÓ Ì ٷ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ̤ÚË ÙÔ˘ ÏfiÁÔ˘.∆Ô ∞ã Û˘ÓıÂÙÈÎfi ÌÔÚ› Ó· ›ӷÈ:

Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi (Ô‰fiÛÊ·ÈÚÔ) ›ıÂÙÔ (·ÁÚÈÔÁÔ‡ÚÔ˘ÓÔ) ·ÚÈıÌËÙÈÎfi (ÂÓÙ¿ÌÔÚÊË) Ú‹Ì· (·Ó‚ÔηÙ‚·›Óˆ) ›ÚÚËÌ· (ÈÛˆÁ˘Ú›˙ˆ)

∆Ô Bã Û˘ÓıÂÙÈÎfi ÌÔÚ› Ó· ›ӷÈ: Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi (ÂÍÒÊ˘ÏÏÔ) ›ıÂÙÔ (‚·ı˘Á¿Ï·ÓÔ˜)Ú‹Ì· (ÓÔÌÔıÂÙÒ)ÎÏÈÙ‹ ÌÂÙÔ¯‹ (ÎÔÛÌÔÁ˘ÚÈṲ̂ÓÔ˜)

ŸÙ·Ó Û˘Ó‰˘¿˙Ô˘Ì ÌÈ· ϤÍË Ì ÌÈ· ¿ÏÏË Ï¤ÍË ÁÈ· Ó· ÊÙÈ¿ÍÔ˘Ì ÌÈ· ηÈÓÔ‡ÚÈ· ϤÍË, ¤¯Ô˘ÌÂÛ‡ÓıÂÛË.

¿ÁÚÈÔ + ÏÔ˘ÏÔ‡‰È = ·ÁÚÈÔÏÔ‡ÏÔ˘‰Ô·Ó‚·›Óˆ + ηÙ‚·›Óˆ = ·Ó‚ÔηÙ‚·›Óˆ∞ã Û˘ÓıÂÙÈÎfi µã Û˘ÓıÂÙÈÎfi ™‡ÓıÂÙË Ï¤ÍË

™ÙË ÁÏÒÛÛ· Ì·˜ ˘¿Ú¯Ô˘Ó ÔÏϤ˜ Û‡ÓıÂÙ˜ ÏÂÍÂȘ (Û‡ÓıÂÙ·).ªÂ ‚¿ÛË ÙË ÛËÌ·Û›· ÙÔ˘˜, Ù· Û‡ÓıÂÙ· ¯ˆÚ›˙ÔÓÙ·È ÛÂ:

Page 205: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂¡¡¡¡√√√√√√∆∆∆∏∏∏∆∆∆∞∞∞ 111777:: ¶¶¶Ò˜ ÊÙÈ¿¯Óˆ Ӥ˜ ϤÍÂȘ;

207

1177..33 ∞∞ÚÚÎÎÙÙÈÈÎÎfifiÏÏÂÂÍÍ·· –– ™™˘̆ÓÓÙÙÔÔÌÌÔÔÁÁÚÚ··ÊÊ››Â˜̃

Á˘Ó·›Î˜ + ·È‰È¿ → Á˘Ó·ÈÎ-fi-·È‰·Ó‡¯Ù· + Ô˘Ï› → Ó˘¯Ù-Ô-Ô‡ÏÈ·Ó¿‚ˆ + Û‚‹Óˆ → ·Ó·‚-Ô-Û‚‹ÓˆÈÎÚ‹ + ‰¿ÊÓË → ÈÎÚ-Ô-‰¿ÊÓË

¿ÁÚÈÔ˜ + ¿ÓıÚˆÔ˜ → ·ÁÚÈ¿ÓıÚˆÔ˜

ŸÙ·Ó ÙÔ ∞ã Û˘ÓıÂÙÈÎfi Â›Ó·È ÎÏÈÙ‹ ϤÍË, ÂÓÒÓˆ Ù· ‰‡Ô Û˘Ó-ıÂÙÈο Ì ÙÔ Û˘Ó‰ÂÙÈÎfi ʈӋÂÓ -Ô-, ÙÔ ÔÔ›Ô ‰ÂÓ ÚÔ¤Ú¯ÂÙ·È·fi ηӤӷ ·fi Ù· ‰‡Ô Û˘ÓıÂÙÈο.

ÕÚ·, ÌÔÚÒ Ó· ÊÙȿ͈ Û‡ÓıÂÙ˜ ϤÍÂȘ Ì ¤Ó· ÛˆÚfi ÙÚfiÔ˘˜!

ªÂÚÈΤ˜ ÊÔÚ¤˜, fï˜, ÙÔ Û˘Ó-‰ÂÙÈÎfi ʈӋÂÓ ¯¿ÓÂÙ·È.

ªÂÚÈΤ˜ ÚÔı¤ÛÂȘ Ù˘ ÁÏÒÛÛ·˜ Ì·˜ Û˘Ó‰˘¿˙ÔÓÙ·È Ì ԢÛÈ·-ÛÙÈο, ›ıÂÙ·, Ú‹Ì·Ù· Î·È ÂÈÚÚ‹Ì·Ù·, Î·È Û¯ËÌ·Ù›˙Ô˘Ó Ó¤Â˜Ï¤ÍÂȘ: .¯. ·ÓÙÈÚfi‰ÚÔ˜, ηٷÎfiÎÎÈÓÔ˜, Û˘Ó˘¿Ú¯ˆ, ÚÔ-¯Ù¤˜. √È Ï¤ÍÂȘ ·˘Ù¤˜ ¿ÏÏÔÙ ÌÔÈ¿˙Ô˘Ó Ì ·Ú¿ÁˆÁ· Î·È ¿Ï-ÏÔÙ Ì ۇÓıÂÙ·.

™ÙË ÁÏÒÛÛ· Ì·˜ ˘¿Ú¯Ô˘Ó Î·È Û‡ÓıÂÙ· Ù· ÔÔ›· ÌÔÈ¿˙Ô˘Ó ÌÂÔÏfiÎÏËÚ˜ ÔÓÔÌ·ÙÈΤ˜ ÊÚ¿ÛÂȘ. ∞˘Ù¿ ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·È ÔÏ˘ÏÂÎÙÈ-ο Û‡ÓıÂÙ·.¶.¯. ·È‰È΋ ¯·Ú¿, Ï·˚΋ ·ÁÔÚ¿, ÙÚ›ÙË ËÏÈΛ·, ˙ÒÓË ·ÛÊ·Ï›·˜

¶¿ˆ Ó· ÏËÚÒÛˆÙÔÓ ÏÔÁ·ÚÈ·ÛÌfi Ù˘¢.∂.∏. Î·È ÙÔ˘ √.∆.∂.

∂ÁÒ ¿ˆ ÛÙÔπ.∫.∞.

Page 206: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

µÚ›ÛΈ ÙȘ Û¯¤ÛÂȘ ÙˆÓ Ï¤ÍˆÓ

208

À¿Ú¯Ô˘Ó ÔÓfiÌ·Ù·ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ, ÂȯÂÈÚ‹ÛˆÓ,

Û˘ÏÏfiÁˆÓ ÎÙÏ. Ù· ÔÔ›· ·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙ·È·fi ÔÏϤ˜ ϤÍÂȘ. ™ÙË ı¤ÛË ÙÔ˘˜

¯ÚËÛÈÌÔÔÈԇ̠ٷ ··ÚÚÎÎÙÙÈÈÎÎfifiÏÏÂÂÍÍ··, ‰ËÏ·‰‹·ÎÚÔÛÙȯ›‰Â˜ Ô˘ Û¯ËÌ·Ù›˙ÔÓÙ·È Û˘Ó‹ıˆ˜ ·fi

ÙÔ ÚÒÙÔ ÁÚ¿ÌÌ· Ù˘ οı Ϥ͢. ¢ËÏ·‰‹:¢¢ËÌfiÛÈ· √√ÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ ∂∂ȯ›ÚËÛË ∆∆ËÏÂÈÎÔÈÓˆÓÈÒÓ ∏∏ÏÂÎÙÚÈÛÌÔ‡ ∂∂ÏÏ¿‰Ô˜

ÿÿ ‰Ú˘Ì·∫∫ÔÈÓˆÓÈÎÒÓ∞∞ÛʷϛۈÓ

Y¿Ú¯Ô˘Ó Î·È ÔÈÛÛ˘̆ÓÓÙÙÔÔÌÌÔÔÁÁÚÚ··ÊÊ››Â˜̃. ™Â ·˘Ù¤˜, ·ÓÙ›

Ó· ÁÚ¿„Ô˘Ì ÌÈ· ϤÍË ÔÏfiÎÏËÚË,ÁÚ¿ÊÔ˘Ì ÌÂÚÈο ÁÚ¿ÌÌ·Ù¿ Ù˘ ÁÈ·

Û˘ÓÙÔÌ›·. ŒÙÛÈ, ÁÚ¿ÊÔ˘ÌÂ, .¯.:

‰ËÏ. = «‰ËÏ·‰‹»ÎÙÏ. = «Î·È Ù· ÏÔÈ¿»

‚Ï. = «‚Ϥ»ÛÂÏ. = «ÛÂÏ›‰·»

ª· ÙÈ Â›Ó·È·˘Ù¿;

¢ƒ∞™∆∏ƒπ√∆∏∆∞ 39 ƒˆÙÒ Î·È Ì·ı·›Óˆ ÙÈ ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó Ù· ·Ú·Î¿Ùˆ ·ÚÎÙÈÎfiÏÂÍ·:

√.∂.¢.µ., ∂.ƒ.∆., √.™.∂., ∂.¶.√., ∫.∂.¶., ∂.ª.À., ∂.∫.∞.µ., √.∏.∂., ∂.√.∆.

Page 207: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

209

∆È ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó ÔÈ Ï¤ÍÂȘ;EENNOOTTHHTTAA 1188

√√ÈÈ ÛÛËËÌÌ··ÛÛ››Â˜̃ ÙÙˆ̂ÓÓ ÏϤ¤Í͈̂ÓÓ

∏ Ô˘Ú¿ Ù˘ ··ÏÏÂÂÔÔ‡‡˜̃ ÌÂÚÈΤ˜ ÊÔÚ¤˜

Â›Ó·È ÌÌ··‡‡ÚÚËË.

∂ÁÒ ÛÙÔ ’¯· ÂÈ,∫·Ú·ÁÎÈfi˙Ë. ªËÓ ÙÔÓ

ÂÌÈÛÙ‡ÂÛ·È ÙÔÓ ¡ÈfiÓÈÔ.∂›Ó·È ··ÏÏÂÂÔÔ‡‡.¢ÂÓ ·ÓÙ¤¯ˆ È·! ∏

˙ˆ‹ ÌÔ˘ Â›Ó·È ÌÌ··‡‡ÚÚËË! ¶¿ÏÈÓËÛÙÈÎfi˜ ı· Ì›ӈ.

1188..11 ∫∫˘̆ÚÚÈÈÔÔÏÏÂÂÍÍ››·· -- ªªÂÂÙÙ··ÊÊÔÔÚÚ¿¿

∫˘ÚÈÔÏÂÍ›· ¤¯Ô˘Ì fiÙ·Ó ¯ÚËÛÈÌÔÔÈԇ̠ٷ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο, Ù· ›ıÂÙ·, Ù· Ú‹Ì·Ù·, Ù· ÂÈÚÚ‹Ì·-Ù· Î·È ÙȘ ÌÂÙÔ¯¤˜ Ì ÙËÓ Ú·ÁÌ·ÙÈ΋ ÙÔ˘˜ ÛËÌ·Û›·.

ªÂÙ·ÊÔÚ¿ ¤¯Ô˘Ì fiÙ·Ó ¯ÚËÛÈÌÔÔÈԇ̠ÌÈ· ϤÍË Ì ·ÏÏ·Á̤ÓË ÛËÌ·Û›·, Ë ÔÔ›· fï˜ Û˘Ó-‰¤ÂÙ·È Ì ÙËÓ Ú·ÁÌ·ÙÈ΋ Ù˘ ÛËÌ·Û›·.

¢ƒ∞™∆∏ƒπ√∆∏∆∞ 40 ™Â ÔȘ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ¤¯Ô˘Ì ΢ÚÈÔÏÂÍ›· Î·È Û ÔȘ ÌÂÙ·ÊÔÚ¿;

1. ¢ÂÓ ÌÔÚÒ Ó· Ȉ ·˘Ùfi ÙÔ Ê¿ÚÌ·ÎÔ. ∂›Ó·È Ôχ ÈÎÚfi.2. ª¿ÙˆÛ·Ó Ù· fi‰È· ÙÔ˘ ÛÙȘ ÛÎÏËÚ¤˜ ¤ÙÚ˜.3. ªÂ ÙÔ ÍË̤ڈ̷ ÈÎÚ¿ Ó¤· ¤ÊÙ·Û·Ó ÛÙÔ ÓËÛ›.4. ™Ù·Ì¿Ù· Ó· ÌÈÏ¿˜ fiÙ·Ó ÙÚˆ˜ Î·È Ì¿Û· ηϿ ÙÔ Ê·ÁËÙfi ÛÔ˘.5. ¢ÂÓ Î·Ù¿Ï·‚· ÙÈ Â›Â. ª·ÛÔ‡Û ٷ ÏfiÁÈ· ÙÔ˘.6. ∆ÔÓ ·Ú·Î¿ÏÂÛ· Ó· Ì ‚ÔËı‹ÛÂÈ, ·ÏÏ¿ ›¯Â ÛÎÏËÚ‹ ηډȿ Î·È Ì ·ÁÓfiËÛÂ.

Page 208: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

µµÚÚÚ››ÛÛÎΈ̂ ÙÙÈȘ̃̃ ÛÛ¯̄¤¤ÛÛÂÂÈȘ̃̃ ÙÙˆ̂ÓÓ ÏÏϤ¤¤ÍÍÍ͈Ó

210

1188..22 ™™˘̆ÓÓÒÒÓÓ˘̆ÌÌ·· –– ∞∞ÓÓÙÙÒÒÓÓ˘̆ÌÌ·· ((··ÓÓÙÙ››ııÂÂÙÙ··))

1188..33 √√ÌÌÒÒÓÓ˘̆ÌÌ·· –– ¶¶··ÚÚÒÒÓÓ˘̆ÌÌ··

™˘ÓÒÓ˘Ì· ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·È ÔÈ ‰È·ÊÔÚÂÙÈΤ˜ Ϥ-ÍÂȘ Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ÂÚ›Ô˘ ÙËÓ ›‰È· ÛËÌ·Û›·.

∞ÓÙÒÓ˘Ì· (·ÓÙ›ıÂÙ·) ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·È ÔÈ Ï¤ÍÂÈ˜Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ·ÓÙ›ıÂÙË ÛËÌ·Û›·.

·¿˜ – ÈÂÚ¤·˜Ï¢Îfi˜ – ¿ÛÚԘ̷̿˜ – ·Ù¤Ú·˜Î.¿.

„ËÏfi˜ – ÎÔÓÙfi˜ÏÔ‡ÛÈÔ˜ – ÊÙˆ¯fi˜fiÌÔÚÊÔ˜ – ¿Û¯ËÌÔ˜¿Óˆ – οوÁÂÌ›˙ˆ – ·‰ÂÈ¿˙ˆ·Ó‚·›Óˆ – ηÙ‚·›ÓˆÎ.¿.

Ô ‰·ÓÂÈÎfi˜ – Ô ‰·ÓÈÎfi˜ (·fi ÙË ¢·Ó›·)ÙÔ ‰È¿ÏÂÈÌÌ· (ÛÙÔ Û¯ÔÏ›Ô) – ÙÔ ‰È¿Ï˘Ì· (˘ÁÚÔ‡)ۋΈ (¿Óˆ) – Û‡ÎÔ (ÊÚÔ‡ÙÔ)‹Ú· (οÙÈ) – (·˘Ùfi˜ ¤¯ÂÈ) Â›Ú·Ë ÂÊÔÚ›· (ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋ ˘ËÚÂÛ›·) – Ë Â˘ÊÔÚ›· (ÏÔ‡ÛÈ· ·Ú·ÁˆÁ‹)ÎÏ›ӈ ÙËÓ fiÚÙ· – Îϛӈ ¤Ó· Ú‹Ì·ÙÔ Îϛ̷ Ù˘ ¯ÒÚ·˜ – ÙÔ ÎÏ‹Ì· ÛÙËÓ ·˘Ï‹ Ì·˜ (ÎÏËÌ·Ù·ÚÈ¿, ·Ì¤ÏÈ)Ô ÎÚÈÙÈÎfi˜ (·˘Ùfi˜ Ô˘ ·ÛΛ ÎÚÈÙÈ΋) – Ô ÎÚËÙÈÎfi˜ (·fi ÙËÓ ∫Ú‹ÙË)Ë Ï›Ú· (ÓfiÌÈÛÌ·) – Ë Ï‡Ú· (ÌÔ˘ÛÈÎfi fiÚÁ·ÓÔ)Ô ÏÈÌfi˜ (›ӷ) – Ô ÏÔÈÌfi˜ (·ÚÚÒÛÙÂÈ·)Ô fiÚÔ˜ (Û˘Ìʈӛ·) – ÙÔ fiÚÔ˜ (‚Ô˘Ófi)ۋΈ (Ú‹Ì·) – Û‡ÎÔ (ÙÔ ÊÚÔ‡ÙÔ)Ô ÙÔ›¯Ô˜ (ÛÈÙÈÔ‡) – ÙÔ Ù›¯Ô˜ (Ù˘ fiÏ˘)ÙÔ Ê‡ÏÏÔ (‰¤ÓÙÚÔ˘) – ÙÔ Ê‡ÏÔ (·ÚÛÂÓÈÎfi ‹ ıËÏ˘Îfi)Ô „ËÏfi˜ (Ô˘ ¤¯ÂÈ ‡„Ô˜) – Ô „ÈÏfi˜ (ÏÂÙfi˜)Î.¿.

√ÌÒÓ˘Ì· Â›Ó·È ÔÈ Ï¤ÍÂȘ Ô˘ ÚÔʤÚÔÓÙ·È ÙÔ ›‰ÈÔ·ÏÏ¿ ¤¯Ô˘Ó ‰È·ÊÔÚÂÙÈ΋ ÛËÌ·Û›·.

Page 209: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∂∂∂∂¡¡¡¡¡√√√√√∆∆∆∏∏∏∆∆∆∞∞∞ 111888:: TÈ ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó ÔÈ Ï¤ÍÂȘ;

211

1188..33 ¶¶ÔÔÏχ‡ÛÛËËÌÌ··

∆ÔÓÈο ·ÚÒÓ˘Ì·: ªÂÚÈΤ˜ ÊÔÚ¤˜, ÌÔÚÒ Ó· ͯˆÚ›-Ûˆ ÙȘ ϤÍÂȘ ·˘Ù¤˜ ·fi ÙË ı¤ÛË ÙÔ˘ ÙfiÓÔ˘.

Á¤ÚÓˆ – ÁÂÚÓÒÁ¤ÚÔ˜ – ÁÂÚfi˜ÓfiÌÔ˜ – ÓÔÌfi˜ ·›ÚÓˆ – ÂÚÓÒ›Óˆ – ÂÈÓÒÛ¯ÔÏÂ›Ô – Û¯fiÏÈÔ¯ÒÚÔ˜ – ¯ÔÚfi˜

ÌÂÁ¿ÏÔ˜ (= ÌÂÁ·ÏfiÛˆÌÔ˜, ËÏÈÎȈ̤ÓÔ˜, ÛÔ˘‰·›Ô˜)ÚfiÛˆÔ (ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘, ÙÔ˘ ÎÙ›ÛÌ·ÙÔ˜, ÛÙË ÁÚ·ÌÌ·ÙÈ΋)ÙÔ ¯Â›ÏÔ˜ (ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘, ÙÔ˘ ÔÙËÚÈÔ‡, ÙÔ˘ ÁÎÚÂÌÔ‡)fi‰È (ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘, ÙÔ˘ ÙÚ·Â˙ÈÔ‡ ÎÙÏ.)

ÔÈ ·Ì˘Á‰·ÏȤ˜ (‰¤ÓÙÚ·) – ÔÈ ·Ì˘Á‰·Ï¤˜ (·‰¤Ó˜)Ô ·Ì·ÚÙˆÏfi˜ (·˘Ùfi˜ Ô˘ ¤¯ÂÈ ·Ì·Úٛ˜) – Ô ·ÚÌ·ÙÔÏfi˜ (·˘Ùfi˜ Ô˘ ÎÚ·Ù¿ÂÈ ¿ÚÌ·Ù·)ÂÁÎÏËÌ·ÙÒ (οӈ ¤ÁÎÏËÌ·) – ÂÁÎÏÈÌ·Ù›˙ˆ (ÂÈÛ¿Áˆ οÔÈÔÓ Ì ÔÌ·Ïfi ÙÚfiÔ ÛÙȘ

ÎÏÈÌ·ÙÈΤ˜ ‹ ¿ÏϘ Û˘Óı‹Î˜)Ô πÓ‰fi˜ (·fi ÙËÓ πÓ‰›·) – Ô πӉȿÓÔ˜ (Èı·ÁÂÓ‹˜ Ù˘ ∞ÌÂÚÈ΋˜)ÛÙÂÚÒ (·›ÚÓˆ οÙÈ Ô˘ ·Ó‹ÎÂÈ Û ¿ÏÏÔÓ) – ˘ÛÙÂÚÒ (̤ӈ ›Ûˆ)Ë ÛÙ‹ÏË (ÂÈه̂ȷ) – Ô ÛÙ‡ÏÔ˜ (Ë ÎÔÏfiÓ·)Ë Ûʋη (¤ÓÙÔÌÔ) – Ë ÛÊ›ÁÁ· (Ì˘ıÔÏÔÁÈÎfi Ù¤Ú·˜)Ô Ù¯ÓÈÎfi˜ (Û ۯ¤ÛË Ì ÌÈ· Ù¤¯ÓË) – Ô Ù¯ÓËÙfi˜ (·˘Ùfi˜ Ô˘ ‰ÂÓ Â›Ó·È Ê˘ÛÈÎfi˜)Î.¿.

¶ÚÔÛÔ¯‹! ∂Âȉ‹ Ù· ·ÚÒÓ˘Ì· ÌÔÈ¿˙Ô˘Ó ÛÙËÓ ÚÔÊÔÚ¿, Ú¤-ÂÈ Ó· ›̷ÛÙ Ôχ ÚÔÛÂÎÙÈÎÔ› ÌËÓ Ù˘¯fiÓ Ù· ÌÂÚ‰¤„Ô˘ÌÂ!

¶·ÚÒÓ˘Ì· ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·È ÔÈ Ï¤ÍÂȘ Ô˘ ÌÔÈ¿˙Ô˘ÓÛÙËÓ ÚÔÊÔÚ¿, ·ÏÏ¿ ¤¯Ô˘Ó ‰È·ÊÔÚÂÙÈ΋ ÛËÌ·Û›·.

¶ÔχÛËÌÔ: ªÈ· ϤÍË Ì ·Ú·¿Óˆ ·fi Ì›· ÛË̷ۛ˜,ÔÈ Ôԛ˜ ¤¯Ô˘Ó Û¯¤ÛË ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ Î·È ÚÔ·ÙÔ˘ÓÛ˘Ó‹ıˆ˜ ·fi ÌÂÙ·ÊÔÚ¿.

Page 210: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

µµÚÚÚ››ÛÛÎΈ̂ ÙÙÈȘ̃̃ ÛÛ¯̄¤¤ÛÛÂÂÈȘ̃̃ ÙÙˆ̂ÓÓ ÏÏϤ¤¤ÍÍÍ͈Ó

212

∆∆ÈÈ ıı·· ıı˘̆ÌÌ¿¿ÌÌ··ÈÈ ÁÁÈÈ··...... ÙÙÈȘ̃ ÛÛËËÌÌ··ÛÛ››Â˜̃ ÙÙˆ̂ÓÓ ÏϤ¤Í͈̂ÓÓ

1. ªÔÚԇ̠ӷ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ‹ÛÔ˘Ì ÙȘ ϤÍÂȘ Ì ÙËÓ Ú·Á-Ì·ÙÈ΋ ÙÔ˘˜ ÛËÌ·Û›· (΢ÚÈÔÏÂÍ›·), ÌÔÚԇ̠fï˜ Ó· ÙȘ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ‹ÛÔ˘ÌÂ Î·È Ì οÔÈ· ÌË Ú·ÁÌ·ÙÈ΋ ÛËÌ·Û›·(ÌÂÙ·ÊÔÚ¿).

2. ™˘ÓÒÓ˘Ì· Â›Ó·È Ï¤ÍÂȘ Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ÙËÓ ›‰È· (‹ ÂÚ›Ô˘ ÙËÓ›‰È·) ÛËÌ·Û›·.

3. ∞ÓÙÒÓ˘Ì· Â›Ó·È Ï¤ÍÂȘ Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ·ÓÙ›ıÂÙË ÛËÌ·Û›·.

4. √ÌÒÓ˘Ì· Â›Ó·È ÔÈ Ï¤ÍÂȘ Ô˘ ÚÔʤÚÔÓÙ·È ÙÔ ›‰ÈÔ ·ÏÏ¿¤¯Ô˘Ó ‰È·ÊÔÚÂÙÈ΋ ÛËÌ·Û›·.

5. ¶·ÚÒÓ˘Ì· Â›Ó·È Ï¤ÍÂȘ Ô˘ ÌÔÈ¿˙Ô˘Ó ÛÙËÓ ÚÔÊÔÚ¿, ·Ï-Ï¿ ¤¯Ô˘Ó ‰È·ÊÔÚÂÙÈ΋ ÛËÌ·Û›·.

∆∆ÈÈ ÓÓ·· ıı˘̆ÌÌ¿¿ÌÌ··ÈÈ fifiÙÙ··ÓÓ ÁÁÚÚ¿¿Êʈ̂

¶Ú¤ÂÈ Ó· ı˘Ì¿Ì·È Ò˜ ·ÎÚÈ‚Ò˜ ÁÚ¿ÊÔÓÙ·È Ù· ÔÌÒÓ˘Ì·, ·ÚÒÓ˘-Ì· Î·È ÙÔÓÈο ·ÚÒÓ˘Ì·, ÂÂȉ‹ Ë ÁÚ·Ê‹ ÙÔ˘˜ Ê·ÓÂÚÒÓÂÈ ÙËÛËÌ·Û›· ÙÔ˘˜. ·›ÚÓˆ – ÂÚÓÒ ÎÏ‹Ì· – Îϛ̷ڋ̷ – ڛ̷ Îϛӈ – ÎÏ›ӈ

Page 211: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

213

AA.. ¶¶››ÓÓ··Îη·˜̃ ··ÓÓÒÒÌÌ··Ïψ̂ÓÓ ÚÚËËÌÌ¿¿ÙÙˆ̂ÓÓ

¶¶∞∞ƒƒ∞∞ƒƒ∆∆∏∏ªª∞∞∆∆∞∞

·ÎÔ˘ÌÒ (1) ·ÎÔ‡ÌËÛ· –– ·ÎÔ˘ÌÈṲ̂ÓÔ˜·Ó·‚¿Ïψ ·Ó¤‚·Ï· ·Ó·‚Ï‹ıËη ·Ó·‚ÏË̤ÓÔ˜·Ó·ÌÂÈÁÓ‡ˆ ·Ó¤ÌÂÈÍ· ·Ó·Ì›¯ıËη ·Ó·(ÌÂ)ÌÂÈÁ̤ÓÔ˜·Ó·ÛÙ·›Óˆ ·Ó¿ÛÙËÛ· ·Ó·ÛÙ‹ıËη ·Ó·ÛÙË̤ÓÔ˜·Ó·Ù¤Ïψ ·Ó¿ÙÂÈÏ·/·Ó¤ÙÂÈÏ· –– ––·Ó‚·›Óˆ ·Ó¤‚Ëη –– ·Ó‚·Ṳ̂ÓÔ˜·Ó¤¯ÔÌ·È ·Ó¤¯ÙËη –– ––·ÓÙ¤¯ˆ ¿ÓÙÂÍ· –– ––··ÏÏ¿ÛÛˆ ·¿ÏÏ·Í· ··ÏÏ¿¯ÙËη ··ÏÏ·Á̤ÓÔ˜·¤¯ˆ ·Ú·Ù·Ù. ·Â›¯· –– ––·Ô‰ÂÈÎÓ‡ˆ ·¤‰ÂÈÍ· ·Ô‰Â›¯ıËη ·Ô(‰Â)‰ÂÈÁ̤ÓÔ˜·ÔÏ·Ì‚¿Óˆ ·fiÏ·˘Û· –– ––·ÔӤ̈ ·¤ÓÂÈÌ· ·ÔÓÂÌ‹ıËη ·ÔÓÂÌË̤ÓÔ˜·ÔÛÒ (1) ·¤Û·Û· ·ÔÛ¿ÛÙËη ·ÔÛ·Ṳ̂ÓÔ˜·ÔÙÂÏÒ (2) ·ÔÙ¤ÏÂÛ· ·ÔÙÂϤÛÙËη ––·ÔÙ˘¯·›Óˆ ·¤Ù˘¯· –– ·ÔÙ˘¯Ë̤ÓÔ˜·Ú¤Ûˆ ¿ÚÂÛ· –– ––·ÚÎÒ (2) ¿ÚÎÂÛ·/‹ÚÎÂÛ· ·ÚΤÛÙËη ––·˘Í¿Óˆ/-·›Óˆ ·‡ÍËÛ· ·˘Í‹ıËη ·˘ÍË̤ÓÔ˜·Ê·ÈÚÒ (2) ·Ê·›ÚÂÛ· ·Ê·ÈÚ¤ıËη ·ÊËÚË̤ÓÔ˜·Ê‹Óˆ ¿ÊËÛ· ·Ê¤ıËη ·ÊË̤ÓÔ˜‚¿˙ˆ ¤‚·Ï· ‚¿ÏıËη ‚·Ï̤ÓÔ˜‚·ÚÈ¤Ì·È ‚·Ú¤ıËη –– ––‚·ÚÒ (1) ‚¿ÚÂÛ· –– ––‚·ÛÙÒ (1) ‚¿ÛÙ·Í·/‚¿ÛÙËÍ· ‚·ÛÙ¿¯ÙËη/ ‚·ÛÙ·(Á)̤ÓÔ˜/

‚·ÛÙ‹¯ÙËη ‚·ÛÙË(Á)̤ÓÔ˜‚Á¿˙ˆ ¤‚Á·Ï· ‚Á¿ÏıËη ‚Á·Ï̤ÓÔ˜‚Á·›Óˆ ‚Á‹Î· –– ‚Á·Ï̤ÓÔ˜‚Ϥˆ ›‰· ÂȉÒıËη ȉˆÌ¤ÓÔ˜‚ÔÁÎÒ (1) ‚fiÁÎËÍ· –– ––‚fiÛΈ ‚fiÛÎËÛ· (‚ÔÛ΋ıËη) ‚ÔÛÎË̤ÓÔ˜‚Ô˘ÙÒ (1) ‚Ô‡ÙËÍ· ‚Ô˘Ù‹¯ÙËη ‚Ô˘ÙËÁ̤ÓÔ˜‚Ú¤¯ˆ ¤‚ÚÂÍ· ‚Ú¿¯Ëη ‚ÚÂ(Á)̤ÓÔ˜‚Ú›ÛΈ ‚ڋη ‚Ú¤ıËη ––‚ÚÔÓÙÒ (1) ‚ÚfiÓÙËÍ·/ –– ––

‚ÚfiÓÙËÛ·‚˘˙·›Óˆ ‚‡˙·Í· ‚˘˙¿¯ÙËη ‚˘˙·Á̤ÓÔ˜Á‰¤ÚÓˆ ¤Á‰·Ú· Á‰¿ÚıËη Á‰·Ṳ́ÓÔ˜ÁÂÏÒ (1) Á¤Ï·Û· ÁÂÏ¿ÛÙËη ÁÂÏ·Ṳ̂ÓÔ˜Á¤ÚÓˆ ¤ÁÂÈÚ· –– ÁÂṲ́ÓÔ˜ÁÂÚÓÒ (1) Á¤Ú·Û· –– ÁÂÚ·Ṳ̂ÓÔ˜Á›ÓÔÌ·È ¤ÁÈÓ· –– ÁÈӈ̤ÓÔ˜‰¤ÔÌ·È ‰Â‹ıËη –– ––‰¤ÚÓˆ ¤‰ÂÈÚ· ‰¿ÚıËη ‰·Ṳ́ÓÔ˜

∂ÓÂÚÁËÙÈ΋ ºˆÓ‹ ¶·ıËÙÈ΋ ºˆÓ‹

∞fiÚÈÛÙÔ˜∫ÏÈÙ‹ ÌÂÙÔ¯‹ ∂ÓÂÛÙÒÙ·˜

Page 212: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

214

‰È·‚·›Óˆ ‰È¿‚Ëη –– ––‰È·ı¤Ùˆ ‰È¤ıÂÛ· ‰È·Ù¤ıËη ‰È·ÙÂıÂÈ̤ÓÔ˜‰È·ÎfiÙˆ ‰È¤ÎÔ„· ‰È·ÎfiËη ‰È·ÎÂÎÔÌ̤ÓÔ˜‰È·Ì·ÚÙ‡ÚÔÌ·È ‰È·Ì·ÚÙ˘Ú‹ıËη –– ‰È·Ì·ÚÙ˘ÚË̤ÓÔ˜‰›Óˆ ¤‰ˆÛ· ‰fiıËη ‰ÔṲ̂ÓÔ˜‰È„Ò (1) ‰›„·Û· –– ‰È„·Ṳ̂ÓÔ˜‰Úˆ (1) ¤‰Ú·Û· –– ––ÂÈÛ¿Áˆ ÂÈÛ‹Á·Á· ÂÈÛ‹¯ıËη ÂÈÛËÁ̤ÓÔ˜ÂÎϤÁˆ ÂͤÏÂÍ· ÂÎϤ¯ÙËη/ÂÍÂϤÁËÓ ÂÎÏÂÁ̤ÓÔ˜ÂÎÏ‹ÛÛˆ ÂͤÏËÍ· ÂÍÂÏ¿ÁËÓ ––ÂÎÚ‹ÁÓ˘Ì·È ÂÍÂÚÚ¿ÁËÓ –– ––ÂÎÙ›ӈ ÂͤÙÂÈÓ· ÂÎÙ¿ıËη ÂÎÙÂٷ̤ÓԘ·ÈÓÒ (2) ·›ÓÂÛ· ·ÈÓ¤ıËη (Â)·ÈÓÂ̤ÓÔ˜ÂÂÌ‚·›Óˆ ÂÂÓ¤‚Ëη/ÂÂÓ¤‚ËÓ –– ––ÂÍ¿Áˆ ÂÍ‹Á·Á· ÂÍ¿¯ıËη ––ÂÍ·ÈÚÒ (2) ÂÍ·›ÚÂÛ·/ÂÍ‹ÚÂÛ· ÂÍ·ÈÚ¤ıËη ––¤Ú¯ÔÌ·È ‹Úı·/‹Ïı· –– ––‡¯ÔÌ·È Â˘¯‹ıËη –– ––ÂÊ¢ڛÛΈ ÂÊˇڷ/Âʇڷ ÂÊ¢ڤıËη ––¤¯ˆ ›¯· –– ––˙Ô˘ÏÒ (1) ˙Ô‡ÏËÍ· ˙Ô˘Ï‹¯ÙËη ˙Ô˘ÏËÁ̤ÓÔ˜˙ˆ (2) ¤˙ËÛ· –– ––ı·ÚÚÒ (2) ı¿ÚÚ„· –– ––ı¤Ïˆ ı¤ÏËÛ· –– ËıÂÏË̤ÓÔ˜ı¤Ùˆ ¤ıÂÛ· Ù¤ıËη ––ı›Áˆ ¤ıÈÍ· ı›¯ÙËη/Âı›ÁËÓ ıÈÁ̤ÓÔ˜ıڤʈ, (‚. Ùڤʈ) ¤ıÚ„· ıÚ¤ÊÙËη ıÚÂÌ̤ÓԘηıÈÛÙÒ (1) η٤ÛÙËÛ· η٤ÛÙËÓ Î·ÙÂÛÙË̤ÓÔ˜·ı. ηı›ÛÙ·Ì·ÈοıÔÌ·È Î¿ıÈÛ·/¤Î·ÙÛ· ηıÈṲ̂ÓԘη›ˆ ¤Î·„· οËη η̤ÓԘηÏÒ (2) οÏÂÛ· ηϤÛÙËη ηÏÂṲ̂ÓԘοӈ ¤Î·Ó·/¤Î·Ì· –– η̤̈ÓԘηÚÙÂÚÒ (1/2) ηÚÙ¤ÚÂÛ· –– ––ηٷ›Óˆ ηٿȷ –– ––ηٷÚÈ¤Ì·È (1) ηٷڿÛÙËη –– ηٷڷ̤ÓԘηٷÊÚÔÓÒ (2) ηٷÊÚfiÓÂÛ· ηٷÊÚÔÓ¤ıËη ηٷÊÚÔÓÂ̤ÓԘηÙ‚·›Óˆ η٤‚Ëη –– ηÙ‚·Ṳ̂ÓÔ˜ÎÂÚ‰›˙ˆ ΤډÈÛ· ÎÂÚ‰‹ıËη ÎÂÚ‰ÈṲ̂ÓÔ˜ÎÂÚÓÒ (1) Τڷ۷ ÎÂÚ¿ÛÙËη ÎÂÚ·Ṳ̂ÓÔ˜ÎÏ·›ˆ ¤ÎÏ·„· ÎÏ·‡ÙËη ÎϷ̤ÓÔ˜ÎϤ‚ˆ ¤ÎÏ„· ÎÏ¿Ëη/ÎϤÊÙËη ÎÏÂÌ̤ÓÔ˜Îfi‚ˆ ¤ÎÔ„· ÎfiËη ÎÔÌ̤ÓÔ˜ÎÔÈÙ¿˙ˆ/ÎÔÈÙÒ (1) ÎÔ›Ù·Í· ÎÔÈÙ¿¯ÙËη ÎÔÈÙ·Á̤ÓÔ˜ÎÚÂÌÒ (1), Îڤ̷۷ ÎÚÂÌ¿ÛÙËη ÎÚÂÌ·Ṳ̂ÓÔ˜·ı. ÎÚ¤ÌÔÌ·È΢ÏÒ (1) ·ÏËÛ· Î˘Ï›ÛÙËη ΢ÏÈṲ̂ÓԘϷ̂¿Óˆ/Ï·‚·›Óˆ ¤Ï·‚· –– ––Ϥ(Á)ˆ ›· Ϥ¯ıËη/ÂÈÒıËη ÂȈ̤ÓÔ˜

∂ÓÂÚÁËÙÈ΋ ºˆÓ‹ ¶·ıËÙÈ΋ ºˆÓ‹

∞fiÚÈÛÙÔ˜∫ÏÈÙ‹ ÌÂÙÔ¯‹ ∂ÓÂÛÙÒÙ·˜

Page 213: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

215

Ì·ı·›Óˆ ¤Ì·ı· Ì·ı‡ÙËη Ì·ıË̤ÓÔ˜ÌÂıÒ (1) ̤ı˘Û· –– ÌÂı˘Ṳ̂ÓԘ̤ӈ ¤ÌÂÈÓ· –– ––Ì·›Óˆ ̋η –– Ì·Ṳ̂ÓÔ˜ÌÔÚÒ (2) ÌfiÚÂÛ· –– ––ÓÙÚ¤ÔÌ·È ÓÙÚ¿Ëη –– ÓÙÚÔÈ·Ṳ̂ÓԘͤڈ ·Ú·Ù·Ù. ‹ÍÂÚ· –– ––ͯÓÒ (1) ͤ¯·Û· ͯ¿ÛÙËη ͯ·Ṳ̂ÓÔ˜·ı·›Óˆ ¤·ı· –– ––·›ÚÓˆ ‹Ú· ¿ÚıËη ·Ṳ́ÓÔ˜·Ú·ÁÁ¤Ïψ ·Ú¿ÁÁÂÈÏ·/ ·Ú·ÁÁ¤ÏıËη ·Ú·ÁÁÂÏ̤ÓÔ˜

·Ú‹ÁÁÂÈÏ··Ú·‰›‰ˆ/·Ú·‰›Óˆ ·Ú¿‰ˆÛ·/·Ú¤‰ˆÛ· ·Ú·‰fiıËη ·Ú·‰Ô̤ÓÔ˜·Ú·ÔÓÈ¤Ì·È (1) ·Ú·ÔÓ¤ıËη –– ·Ú·ÔÓÂ̤ÓÔ˜·Ú¤¯ˆ ·Ú·Ù·Ù. ·Ú›¯·, ·Ú·Û¯¤ıËη ––

ÂÍ·ÚÙ. ·Ú¿Û¯ˆ¿Û¯ˆ ¤·ı· –– ––ÂÈÓÒ (1) ›ӷ۷ –– ÂÈÓ·Ṳ̂ÓÔ˜ÂÚÓÒ (1) ¤Ú·Û· ÂÚ¿ÛÙËη ÂÚ·Ṳ̂ÓÔ˜ÂÙ˘¯·›Óˆ ¤Ù˘¯· –– ÂÙ˘¯Ë̤ÓÔ˜ÂÙÒ (1) ¤Ù·Í· ÂÙ¿¯ÙËη ÂÙ·(Á)̤ÓÔ˜¤ÊÙˆ ¤ÂÛ· –– ÂṲ̂ÓÔ˜ËÁ·›Óˆ/¿ˆ ‹Á· –– ––Ë‰Ò (1) ‹‰ËÍ·/‹‰ËÛ· –– ––›Óˆ ‹È· ÈÒıËη Ȉ̤ÓԘϿÙÙˆ/Ï¿ÛÛˆ ¤Ï·Û· Ï¿ÛÙËη Ï·Ṳ̂ÓԘϤӈ ¤Ï˘Ó· χıËη Ï˘Ì¤ÓԘϋÙÙˆ ¤ÏËÍ· –– ––Ó›Áˆ ¤ÓÈÍ· Ó›ÁËη ÓÈÁ̤ÓÔ˜ÔÓÒ (1) fiÓÂÛ· –– ÔÓÂ̤ÓÔ˜Ú‹˙ˆ ¤ÚËÍ· Ú‹ÛÙËη ÚËṲ̂ÓÔ˜ÚÔ‚¿Ïψ Úfi‚·Ï· –– ––ÚÔ‚¿Ïψ ÚÔ¤‚·Ï· ÚÔ‚Ï‹ıËη ÚÔ(‚Â)‚ÏË̤ÓÔ˜ÚԂϤˆ Úfi‚Ï„·/ÚÔ¤‚Ï„· ÚԂϤÊıËη ––ÚÔÛηÏÒ ÚÔÛοÏÂÛ· ÚÔÛÎÏ‹ıËη ÚÔÛÎÂÎÏË̤ÓÔ˜ÚÔÙ›ӈ ÚfiÙÂÈÓ· ÚÔÙ¿ıËη ––ÚÔ˘ÊÒ (1) ÚÔ‡ÊËÍ· ÚÔ˘Ê‹¯ÙËη ÚÔ˘ÊËÁ̤ÓÔ˜Û¤‚ÔÌ·È Û‚¿ÛÙËη –– ––Û¤ÚÓˆ ¤Û˘Ú· Û‡ÚıËη Û˘Ṳ́ÓÔ˜ÛÎÔ˘ÓÙÒ (1) ÛÎÔ‡ÓÙËÍ·/ÛÎÔ‡ÓÙËÛ· ÛÎÔ˘ÓÙ‹¯ÙËη ÛÎÔ˘ÓÙËÁ̤ÓÔ˜Û¿˙ˆ/Û¿ˆ (1) ¤Û·Û· –– Û·Ṳ̂ÓÔ˜Û¤ÚÓˆ ¤ÛÂÈÚ· Û¿ÚıËη Û·Ṳ́ÓÔ˜ÛÙ¤ÎÔÌ·È/Û٤Έ ÛÙ¿ıËη –– ––ÛÙ¤ÏÓˆ ¤ÛÙÂÈÏ· ÛÙ¿ÏıËη ÛÙ·Ï̤ÓÔ˜ÛÙÂÓÔ¯ˆÚÒ (1/2) ÛÙÂÓÔ¯ÒÚÂÛ·/ ÛÙÂÓÔ¯ˆÚ¤ıËη/ ÛÙÂÓÔ¯ˆÚË̤ÓÔ˜

ÛÙÂÓÔ¯ÒÚËÛ· ÛÙÂÓÔ¯ˆÚ‹ıËηÛÙڤʈ ¤ÛÙÚ„· ÛÙÚ¿ÊËη ÛÙÚ·Ì̤ÓÔ˜Û˘Á¯·›Úˆ Û˘Á¯¿ÚËη –– ––Û˘Ì‚·›ÓÂÈ Û˘Ó¤‚Ë –– ––

∂ÓÂÚÁËÙÈ΋ ºˆÓ‹ ¶·ıËÙÈ΋ ºˆÓ‹

∞fiÚÈÛÙÔ˜∫ÏÈÙ‹ ÌÂÙÔ¯‹ ∂ÓÂÛÙÒÙ·˜

Page 214: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

216

1: µã Û˘˙˘Á›· – ∆¿ÍË 12: µã Û˘˙˘Á›· – ∆¿ÍË 2

Û˘ÌÌÂÙ¤¯ˆ ·Ú·Ù·Ù. Û˘ÌÌÂÙ›¯· –– ––Û˘Ì›Ùˆ Û˘Ó¤ÂÛ· –– ––ÛÊ¿Ïψ ¤ÛÊ·Ï· –– ÂÛÊ·Ï̤ÓÔ˜Û¯ÔÏÒ (1) Û¯fiÏ·Û· –– Û¯ÔÏ·Ṳ̂ÓÔ˜ÛÒ˙ˆ ¤ÛˆÛ· ÛÒıËη ÛˆṲ̂ÓÔ˜Ûˆ·›Óˆ ÛÒ·Û· –– ––ÙÂÏÒ (2) Ù¤ÏÂÛ· ÙÂϤÛÙËη (ÙÂ)ÙÂÏÂṲ̂ÓÔ˜ÙÚ·‚Ò (1) ÙÚ¿‚ËÍ· ÙÚ·‚‹¯ÙËη ÙÚ·‚ËÁ̤ÓÔ˜ÙÚ¤ˆ ¤ÙÚ„· ÙÚ¿Ëη ––Ùڤʈ ¤ıÚ„· ÙÚ¿ÊËη ıÚÂÌ̤ÓÔ˜ÙÚÒˆ ¤Ê·Á· Ê·ÁÒıËη Ê·ÁˆÌ¤ÓÔ˜˘¿Ú¯ˆ ˘‹ÚÍ· –– ––˘fiÛ¯ÔÌ·È ˘ÔÛ¯¤ıËη –– ––˘Ê›ÛÙ·Ì·È ˘¤ÛÙËÓ –– ––Ê·›ÓÔÌ·È Ê¿ÓËη –– ––ʤÚÓˆ ¤ÊÂÚ· –– ÊÂṲ́ÓԘʇÁˆ ¤Ê˘Á· –– ––Êı›ڈ ¤ÊıÂÈÚ· Êı¿Ú(ı)Ëη Êı·Ṳ́ÓÔ˜ÊÔÚÒ (1/2) ÊfiÚÂÛ· ÊÔÚ¤ıËη ÊÔÚÂ̤ÓÔ˜ÊÙ·›ˆ ¤ÊÙ·ÈÍ· –– ––Ê˘Ï¿(Á)ˆ ʇϷͷ Ê˘Ï¿¯ÙËη Ê˘Ï·Á̤ÓÔ˜Ê˘ÛÒ (1) ʇÛËÍ· –– ––¯·›ÚÔÌ·È/¯·›Úˆ ¯¿ÚËη –– ––¯·ÏÒ (1) ¯¿Ï·Û· –– ¯·Ï·Ṳ̂ÓÔ˜¯ÔÚÙ·›Óˆ ¯fiÚÙ·Û· –– ¯ÔÚÙ·Ṳ̂ÓÔ˜¯˘ÌÒ (1) ¯‡ÌËÍ· –– ––¯ˆÚÒ (1/2) ¯ÒÚÂÛ· –– ––„¿Ïψ/„¤ÏÓˆ ¤„·Ï· „¿ÏıËη „·Ï̤ÓÔ˜

∂ÓÂÚÁËÙÈ΋ ºˆÓ‹ ¶·ıËÙÈ΋ ºˆÓ‹

∞fiÚÈÛÙÔ˜∫ÏÈÙ‹ ÌÂÙÔ¯‹ ∂ÓÂÛÙÒÙ·˜

Page 215: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

∞ÓÙÈΛÌÂÓÔ: ∏ ÔÓÔÌ·ÙÈ΋ ÊÚ¿ÛË Ô˘ Û˘Óԉ‡ÂÈ ¤Ó· ÌÂÙ·‚·ÙÈÎfi Ú‹Ì· Î·È ‰ËÏÒÓÂÈ Û ÔÈÔÓ ÌÂٷʤÚÂ-Ù·È Ë ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜ ·˘ÙÔ‡. ¶.¯. ∏ ª·Ú›· ¿ÓÔÈÍ ÙËÓ fiÚÙ·.

∞ÓÙÒÓ˘Ì·: √È Ï¤ÍÂȘ Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ·ÓÙ›ıÂÙË ÛËÌ·Û›·. ¶.¯. ηÏfi˜ – ηÎfi˜.∞ÓÙˆÓ˘Ì›·: ∫ÏÈÙ‹ ϤÍË Ô˘ ·ÓÙÈηıÈÛÙ¿ ÔÓÔÌ·ÙÈΤ˜ ÊÚ¿ÛÂȘ. ¶.¯. ∞˘Ù‹ Â›Ó·È Ë ·‰ÂÚÊ‹ ÙÔ˘.ÕÚıÚÔ: ªÈÎÚ‹ ÎÏÈÙ‹ ϤÍË Ô˘ Ì·›ÓÂÈ ÌÚÔÛÙ¿ ·fi Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο, ›ıÂÙ·, ÎÏÈÙ¤˜ ÌÂÙÔ¯¤˜ Î·È ÔÚÈṲ̂Ó˜

·ÓÙˆÓ˘Ì›Â˜. ª·˜ ‰ËÏÒÓÂÈ ·Ó Ë ÔÓÔÌ·ÙÈ΋ ÊÚ¿ÛË Ô˘ Û˘Óԉ‡ÂÈ Â›Ó·È ·ÚÛÂÓÈÎfi, ıËÏ˘Îfi ‹ Ô˘‰¤-ÙÂÚÔ (Á¤ÓÔ˜), ·Ó ÚfiÎÂÈÙ·È ÁÈ· ¤Ó· ‹ ÔÏÏ¿ (·ÚÈıÌfi), Û ÔÈ· ÙÒÛË ‚Ú›ÛÎÂÙ·È, Î·È Î·Ù¿ fiÛÔÓοÙÈ Â›Ó·È ÔÚÈṲ̂ÓÔ ‹ ·fiÚÈÛÙÔ. ¶.¯. Ô ‰¿ÛηÏÔ˜, ÙÔ˘ ‰¿ÛηÏÔ˘, Ë Î·Ú¤ÎÏ·, Ù˘ ηڤÎÏ·˜, Ù··È‰È¿, ÙˆÓ ·È‰ÈÒÓ.

∞ÚÈıÌËÙÈο: §¤ÍÂȘ Ô˘ Ê·ÓÂÚÒÓÔ˘Ó ·ÚÈıÌÔ‡˜. ÃÚËÛÈÌÔÔÈԇ̠ٷ ·ÚÈıÌËÙÈο ÁÈ· Ó· ‰Â›ÍÔ˘Ì ÔÛfi-ÙËÙ· (.¯. ÙÚ›·), ÛÂÈÚ¿ (ÙÚ›ÙÔ˜), ‹ ÁÈ· Ó· ‰ËÏÒÛÔ˘Ì ·fi fiÛ· ̤ÚË ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È Î¿ÙÈ (.¯. ÙÚÈ-Ïfi˜), fiÛ˜ ÊÔÚ¤˜ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ Â›Ó·È ·fi οÙÈ ¿ÏÏÔ (.¯. ÙÚÈÏ¿ÛÈÔ˜) ‹ ÁÈ· Ó· ·Ó·ÊÂÚıÔ‡ÌÂÛ ÌÔÓ¿‰Â˜ Ô˘ ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ¤Ó· Û‡ÓÔÏÔ (.¯. ÙÚÈ¿‰·).

∞ÚÈıÌfi˜: ÷ڷÎÙËÚÈÛÙÈÎfi ÙˆÓ ÎÏÈÙÒÓ ÌÂÚÒÓ ÙÔ˘ ÏfiÁÔ˘, ÙÔ ÔÔ›Ô ‰Â›¯ÓÂÈ ·Ó ÌÈÏ¿Ì ÁÈ· ¤Ó· ‹ ÔÏÏ¿Ú¿ÁÌ·Ù·. ¶.¯. ÙÔ ·È‰› – Ù· ·È‰È¿.

∞‡ÍËÛË: ™˘ÏÏ·‚‹ (¤- ‹ ‹-) Ô˘ ÚÔÛı¤ÙÔ˘Ì ÛÙÔ Ú‹Ì· ÁÈ· Ó· Û¯ËÌ·Ù›ÛÔ˘Ì ÙÔ˘˜ ·ÚÂÏıÔÓÙÈÎÔ‡˜ ¯Úfi-ÓÔ˘˜. ¶.¯. ¤ÏÂÁ·, ‹ıÂÏ·.

°¤ÓÔ˜: ÷ڷÎÙËÚÈÛÙÈÎfi ‚¿ÛÂÈ ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ Ù·ÍÈÓÔÌÔ‡ÓÙ·È Ù· ¿ÚıÚ·, Ù· Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο, Ù· ›ıÂÙ·, ÔÈ ·ÓÙˆ-Ó˘Ì›Â˜, Ù· ·ÚÈıÌËÙÈο Î·È ÔÈ ÎÏÈÙ¤˜ ÌÂÙÔ¯¤˜ Û ·ÚÛÂÓÈο, ıËÏ˘Î¿ Î·È Ô˘‰¤ÙÂÚ·. ¶.¯. Ô Î·Ïfi˜Ì·ıËÙ‹˜, Ë Î·Ï‹ Ì·ı‹ÙÚÈ·, ÙÔ Î·Ïfi ·È‰›.

ŒÁÎÏÈÛË: ∆‡ÔÈ ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜ Ô˘ ‰Â›¯ÓÔ˘Ó ·Ó Ë Ú¿ÍË Ô˘ ÂÚÈÁÚ¿ÊÔ˘ÌÂ Â›Ó·È Ú·ÁÌ·ÙÈ΋/‚¤‚·ÈË (.¯.√ ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ Î˘Ú ¶¤ÙÚÔ˘ ÛÔ˘‰¿˙ÂÈ ·ÛÙÚÔÓ·‡Ù˘.) ‹ ÂÈı˘ÌËÙ‹/·‚¤‚·ÈË (.¯. √ Î˘Ú ¶¤ÙÚÔ˜‹ıÂÏ ӷ ÛÔ˘‰¿ÛÂÈ Ô ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ ·ÛÙÚÔÓ·‡Ù˘.) ‹ ·ÎfiÌ· ·Ó ··ÈÙԇ̠ÙËÓ Ú·ÁÌ·ÙÔÔ›ËÛ‹ Ù˘(.¯. ŒÏ· Â‰Ò ÔˆÛ‰‹ÔÙÂ.).

∂Í·ÚÙË̤ÓÔ˜: ƒËÌ·ÙÈÎfi˜ Ù‡Ô˜ ÌÂ Û˘ÓÔÙÈÎfi – ÛÙÈÁÌÈ·›Ô ÔÈfiÓ ÂÓÂÚÁ›·˜. ∆ÔÓ ‚Ú›ÛÎÔ˘Ì ¿ÓÙ· Ì·˙›Ì ÌfiÚÈ· (.¯. ı·, Ó·), ·fi Ù· ÔÔ›· Î·È ÂÍ·ÚٿٷÈ. ¶.¯. ı· ÁÚ¿„ˆ, Ó· ÁÚ¿„ˆ. E›Û˘, Ô ¿ÎÏÈ-ÙÔ˜ Ù‡Ô˜ ÙÔ˘, «ÁÚ¿„ÂÈ», Û˘Ó‰˘¿˙ÂÙ·È Ì ÙÔ Ú‹Ì· «¤¯ˆ», .¯. ¤¯ˆ ÁÚ¿„ÂÈ, ›¯· ÁÚ¿„ÂÈ.

∂›ıÂÙÔ: §¤ÍË Ô˘ Û˘Óԉ‡ÂÈ Ù· Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο Î·È Ì·˜ ϤÂÈ Î¿ı ÊÔÚ¿ Ò˜ ·ÎÚÈ‚Ò˜ Â›Ó·È ÙÔ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi,‰ËÏ·‰‹ ÙÈ ÔÈfiÙËÙ· ‹ ȉÈfiÙËÙ· ¤¯ÂÈ. ¶.¯. ηÏfi˜ Ê›ÏÔ˜, ¤Í˘ÓË Ì·ı‹ÙÚÈ·.

∂›ÚÚËÌ·: ÕÎÏÈÙË Ï¤ÍË Ô˘ Û˘Óԉ‡ÂÈ ÙÔ Ú‹Ì· Î·È ÙÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ ‰›ÓÔÓÙ¿˜ Ì·˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜ ÁÈ· ÙÔÓÙfiÔ, ÙÔÓ ¯ÚfiÓÔ, ÙÔÓ ÙÚfiÔ, ÙËÓ ÔÛfiÙËÙ·. ¶.¯. £· ¤ÚıÂÈ Â‰Ò ·‡ÚÈÔ ÔˆÛ‰‹ÔÙÂ.

∂ÈÊÒÓËÌ·: ÕÎÏÈÙË Ï¤ÍË Ì ÙËÓ ÔÔ›· ÌÔÚÒ Ó· ÂÎÊÚ¿Ûˆ Ù· Û˘Ó·ÈÛı‹Ì·Ù¿ ÌÔ˘. ¶.¯. ∞Ï›ÌÔÓÔ!∂˘ı‡˜ ÏfiÁÔ˜: ∆· ÏfiÁÈ· οÔÈÔ˘ fiˆ˜ ·ÎÚÈ‚Ò˜ Ù· ϤÂÈ. ¶.¯. √ √Ú¤ÛÙ˘ ›Â: «∞‡ÚÈÔ ı· ¿ˆ ÂΉÚÔÌ‹».£¤Ì·: ∆Ô ÛÙ·ıÂÚfi ̤ÚÔ˜ Ù˘ Ϥ͢, ¿Óˆ ÛÙÔ ÔÔ›Ô ÚÔÛÙ›ıÂÓÙ·È ÔÈ Î·Ù·Ï‹ÍÂȘ. ¶.¯. ÂÚ¢ÓËÙ-‹˜, ÂÚ¢-

ÓËÙ-¤˜∫·Ù¿ÏËÍË: ∆Ô Ì¤ÚÔ˜ Ù˘ Ϥ͢ Ô˘ ·ÏÏ¿˙ÂÈ. ¶.¯. ÂÚ¢ÓËÙ-‹˜, ÂÚ¢ÓËÙ-¤˜∫·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔ: §¤ÍË Ô˘ ÂÌÊ·Ó›˙ÂÙ·È Ì·˙› Ì ¤Ó· Û˘Ó‰ÂÙÈÎfi Ú‹Ì· Î·È ·Ô‰›‰ÂÈ ÌÈ· ȉÈfiÙËÙ· ÛÙÔ ˘Ô-

ΛÌÂÓÔ. ¶.¯. √ °È¿ÓÓ˘ Â›Ó·È ÙÂ̤Ï˘. ∏ ª·Ú›· ı· Á›ÓÂÈ ÁÈ·ÙÚfi˜.∫ÂÈÌÂÓÈÎfi˜ ‰Â›ÎÙ˘: §¤ÍË ‹ ÊÚ¿ÛË Ô˘ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈԇ̠ÁÈ· Ó· ‰Â›ÍÔ˘Ì Ҙ Û˘Ó‰¤ÔÓÙ·È ÔÈ ÚÔÙ¿ÛÂȘ

̤۷ ÛÙÔ Î›ÌÂÓÔ. ¶.¯. √ °È¿ÓÓ˘ Â›Ó·È ¿ÚÚˆÛÙÔ˜. ∂Ô̤ӈ˜, ‰Â ı· ¤ÚıÂÈ ÛÙÔ Û¯ÔÏ›Ô. ∫˘ÚÈÔÏÂÍ›·: ∏ ¯Ú‹ÛË ÌÈ·˜ Ϥ͢ Ì ÙËÓ Ú·ÁÌ·ÙÈ΋ Ù˘ ÛËÌ·Û›·. ¶.¯. √ χÎÔ˜ Â›Ó·È Ì·‡ÚÔ˜.§ÂÎÙÈΤ˜ Ú¿ÍÂȘ: ¶Ú¿ÍÂȘ Ô˘ οÓÔ˘Ì Ì ٷ ÏfiÁÈ·. ¶.¯. µ·ÊÙ›˙ÂÙ·È Ô ‰Ô‡ÏÔ˜ ÙÔ˘ £ÂÔ‡ √Ú¤ÛÙ˘.ªÂÙ·ÊÔÚ¿: ∏ ¯Ú‹ÛË ÌÈ·˜ Ϥ͢ Ì ·ÏÏ·Á̤ÓË ÛËÌ·Û›·, Ë ÔÔ›· Û˘Ó‰¤ÂÙ·È fï˜ Ì ÙËÓ Ú·ÁÌ·ÙÈ΋ Ù˘

ÛËÌ·Û›·. ¶.¯. ∏ ˙ˆ‹ ÌÔ˘ Â›Ó·È Ì·‡ÚË.ªÂÙÔ¯¤˜: ∫ÏÈÙ¤˜ (Ì ηٿÏËÍË -̤ÓÔ˜, -̤ÓË, -̤ÓÔ) ‹ ¿ÎÏÈÙ˜ (Ì ηٿÏËÍË -ÔÓÙ·˜/-ÒÓÙ·˜) ϤÍÂȘ Ô˘

·Ú¿ÁÔÓÙ·È ·fi Ú‹Ì·Ù·. ¶.¯. ÎÔ˘Ú·Ṳ̂ÓÔ˜, ÙÚ¤¯ÔÓÙ·˜.

217

BB.. °°Ïψ̂ÛÛÛÛ¿¿ÚÚÈÈ

Page 216: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

ªfiÚÈ·: ªÈÎÚ¤˜ ¿ÎÏÈÙ˜ ϤÍÂȘ. ¶.¯. ı·.√ÌÒÓ˘Ì·: §¤ÍÂȘ Ô˘ ÚÔʤÚÔÓÙ·È ÙÔ ›‰ÈÔ, ·ÏÏ¿ ¤¯Ô˘Ó ‰È·ÊÔÚÂÙÈ΋ ÛËÌ·Û›·. ¶.¯. ÎÚÈÙÈÎfi˜ (·˘Ùfi˜ Ô˘

·ÛΛ ÎÚÈÙÈ΋) – ∫ÚËÙÈÎfi˜ (Ô Î·Ù·ÁfiÌÂÓÔ˜ ·fi ÙËÓ ∫Ú‹ÙË).√˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi: ∫ÏÈÙ‹ ÏÂÍË Ô˘ ‰ËÏÒÓÂÈ ÚfiÛˆÔ, ˙ÒÔ, ÙfiÔ, Ú¿ÁÌ·, ÂÓ¤ÚÁÂÈ·, ηٿÛÙ·ÛË ‹ ȉÈfiÙËÙ·.

¶.¯. Ì·ıËÙ‹˜, Á¿Ù·, Û›ÙÈ, ÙÚ·¤˙È, ›ıÂÛË, ÊÙÒ¯ÂÈ·, ÎÔÌ„fiÙËÙ·.¶·Ú·ıÂÙÈο: √ Û˘ÁÎÚÈÙÈÎfi˜ Î·È Ô ˘ÂÚıÂÙÈÎfi˜ ‚·ıÌfi˜ ÙˆÓ ÂÈı¤ÙˆÓ Î·È ÙˆÓ ÂÈÚÚ‹Ì·ÙˆÓ. ¶.¯. Ô ÈÔ

ÌÂÁ¿ÏÔ˜, ¯·ÌËÏfiÙÂÚ·.¶Ï¿ÁÈÔ˜ ÏfiÁÔ˜: ∆· ÏfiÁÈ· οÔÈÔ˘ fiˆ˜ Ù· ÌÂٷʤÚÂÈ Î¿ÔÈÔ ÙÚ›ÙÔ ÚfiÛˆÔ. ¶.¯. √ √Ú¤ÛÙ˘ › fiÙÈ

·‡ÚÈÔ ı· ¿ÂÈ ÂΉÚÔÌ‹.¶ÔÈfiÓ ÂÓÂÚÁ›·˜: ∆‡Ô˜ ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜ Ô˘ Ì·˜ ‰Â›¯ÓÂÈ ·Ó Ë Ú¿ÍË Ô˘ ÂÚÈÁÚ¿ÊÔ˘ÌÂ Â›Ó·È ÂÍ·ÎÔÏÔ˘-

ıËÙÈ΋ – ·ӷϷ̂·ÓfiÌÂÓË (.¯. Áڿʈ, ı· Áڿʈ), ·Ó ·Ó·ÊÂÚfiÌ·ÛÙ Û ·˘Ù‹ ¯ˆÚ›˜ Ó· ‰Â›-¯ÓÔ˘Ì ‰È¿ÚÎÂÈ· (Û˘ÓÔÙÈ΋ – ÛÙÈÁÌÈ·›·, .¯. ¤ÁÚ·„·, ı· ÁÚ¿„ˆ) ‹ ·Ó ¤¯ÂÈ ÔÏÔÎÏËÚˆı› (Û˘ÓÙÂ-ÏÂṲ̂ÓË, .¯. ¤¯ˆ ÁÚ¿„ÂÈ).

¶ÔχÛËÌË Ï¤ÍË: §¤ÍË Ì ‰È·ÊÔÚÂÙÈΤ˜ ÛË̷ۛ˜, ÔÈ Ôԛ˜ ¤¯Ô˘Ó Û¯¤ÛË ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ Î·È ¤¯Ô˘Ó ÚÔ-·„ÂÈ Û˘Ó‹ıˆ˜ ·fi ÌÂÙ·ÊÔÚ¿. ¶.¯. ÙÔ fi‰È ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘, ÙÔ fi‰È ÙÔ˘ ÙÚ·Â˙ÈÔ‡.

¶ÚfiıÂÛË: ªÈÎÚ‹ ¿ÎÏÈÙË Ï¤ÍË Ô˘ Û˘Óԉ‡ÂÈ ÌÈ· ÔÓÔÌ·ÙÈ΋ (‹ ÚÔıÂÙÈ΋) ÊÚ¿ÛË Î·È Ì·˙› Ì ·˘Ù‹ ‰ËÏÒ-ÓÂÈ ‰È¿ÊÔÚ˜ ȉÈfiÙËÙ˜ (ÙfiÔ, ¯ÚfiÓÔ, ÙÚfiÔ, ÚԤϢÛË Î.¿.). ¶.¯. Û ¤Ó· Û›ÙÈ, ÁÈ· ÙÚÂȘ ÒÚ˜,Ì ÚÔÛÔ¯‹, ·fi ÙËÓ ∞ı‹Ó·. ªÂÚÈΤ˜ ÚÔı¤ÛÂȘ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È Î·È ÛÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹/Û‡ÓıÂ-ÛË Ï¤ÍˆÓ. ¶.¯. Û˘Óԉ‡ˆ, ηٷÁڿʈ.

¶ÚfiÙ·ÛË: ªÈ· ÛÂÈÚ¿ ·fi ϤÍÂȘ Ë ÔÔ›· ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÈ ÔˆÛ‰‹ÔÙ ¤Ó· Ú‹Ì· Î·È ¤¯ÂÈ ‰ÈÎfi Ù˘, ·˘ÙÔ-ÙÂϤ˜ ÓfiËÌ·. ¶.¯. ∏ ª·Ú›· ÎÔÈÌ¿Ù·È.

¶ÙÒÛË: ∆‡ÔÈ ÙÔ˘ ¿ÚıÚÔ˘, ÙÔ˘ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎÔ‡, ÙÔ˘ ÂÈı¤ÙÔ˘, Ù˘ ·ÓÙˆÓ˘Ì›·˜, ÙˆÓ ·ÚÈıÌËÙÈÎÒÓ Î·È ÙˆÓÎÏÈÙÒÓ ÌÂÙÔ¯ÒÓ Ô˘ ‰ËÏÒÓÔ˘Ó ÙË Û˘ÓÙ·ÎÙÈ΋ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›· ÙÔ˘˜ ̤۷ ÛÙËÓ ÚfiÙ·ÛË. ¶.¯. √ °È¿Ó-Ó˘ οÏÂÛ ÙÔ˘˜ Ê›ÏÔ˘˜ ÙÔ˘.

ƒ‹Ì·: ∫ÏÈÙfi ̤ÚÔ˜ ÙÔ˘ ÏfiÁÔ˘ Ô˘ ÙÔ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈԇ̠ÁÈ· Ó· ÂÎÊÚ¿ÛÔ˘Ì ÌÈ· ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ‹ ηٿÛÙ·ÛË.∂›Ó·È ÙÔ ÈÔ ÎÂÓÙÚÈÎfi ̤ÚÔ˜ ÙÔ˘ ÏfiÁÔ˘ ÁÈ·Ù› Á‡Úˆ ÙÔ˘ ¯Ù›˙Ô˘Ì ÚÔÙ¿ÛÂȘ. ¶.¯. √ £·Ó¿Û˘¤Ê˘Á ¯Ù˜.

™‡Ó‰ÂÛÌÔ˜: ÕÎÏÈÙË Ï¤ÍË Ì ÙËÓ ÔÔ›· ÌÔÚԇ̠ӷ Û˘Ó‰¤ÛÔ˘Ì ϤÍÂȘ, ÊÚ¿ÛÂȘ Î·È ÚÔÙ¿ÛÂȘ. ¶.¯.∂›Ó·È ¤Í˘ÓË Î·È ¯·ÚÈو̤ÓË. √ °È¿ÓÓ˘ Î·È Ë ª·Ú›·. ◊ÚıÂ, ·ÏÏ¿ ‰Â Ì·˜ ¤ÊÂÚ ÁÏ˘Î¿.

™˘ÓÒÓ˘Ì·: √È ‰È·ÊÔÚÂÙÈΤ˜ ϤÍÂȘ Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ÂÚ›Ô˘ ÙËÓ ›‰È· ÛËÌ·Û›·. ¶.¯. Ï¢Îfi˜ – ¿ÛÚÔ˜.∆fiÓÔ˜: ™ËÌÂ›Ô Ô˘ Ì·›ÓÂÈ ¿Óˆ ·fi ÙÔ ÊˆÓ‹ÂÓ Ù˘ Ϥ͢ ÙÔ ÔÔ›Ô ÚÔʤÚÂÙ·È ÈÔ ‰˘Ó·Ù¿. ¶.¯. ηÏfi˜.ÀÔΛÌÂÓÔ: ∏ ÔÓÔÌ·ÙÈ΋ ÊÚ¿ÛË Û ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋ Ô˘ ‰Â›¯ÓÂÈ ÙÔ ÚfiÛˆÔ ‹ ÙÔ Ú¿ÁÌ· Ô˘ ÂÎÙÂÏ› ÙËÓ

ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ÂÓfi˜ ÂÓÂÚÁËÙÈÎÔ‡ Ú‹Ì·ÙÔ˜ (.¯. √ ‰¿ÛηÏÔ˜ ÙÈÌÒÚËÛ ÙÔÓ ¶¤ÙÚÔ.) ‹ ‰¤¯ÂÙ·È ÙËÓÂÓ¤ÚÁÂÈ· ÂÓfi˜ ·ıËÙÈÎÔ‡ Ú‹Ì·ÙÔ˜ (.¯. √ ¶¤ÙÚÔ˜ ÙÈ̈ڋıËÎÂ.).

ºıfiÁÁÔÈ: °ÏˆÛÛÈÎÔ› ‹¯ÔÈ Ì ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ·Ó··ÚÈÛÙ¿Ù·È Ë ÚÔÊÔÚ¿ ÙˆÓ Ï¤ÍˆÓ. ¶.¯. [Î]-[·]-[Ú]-[Â]-[Î]-[Ï]-[·].

ºÚ¿ÛË: √Ì¿‰· ϤÍÂˆÓ ÌÈÎÚfiÙÂÚË ·fi ÙËÓ ÚfiÙ·ÛË. ¶.¯. ÙÔ Î·ÈÓÔ‡ÚÈÔ ‚È‚Ï›Ô.ºˆÓ‹Ì·Ù·: ¢È·ÊÔÚÂÙÈÎÔ› ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ ÊıfiÁÁÔÈ, ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ Ë ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›· Â›Ó·È Ó· ‰È·ÊÔÚÔÔÈÔ‡Ó

ϤÍÂȘ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜.ÃÚÔÓÈ΋ ‚·ıÌ›‰·: ∆Ô ¯ÚÔÓÈÎfi Â›Â‰Ô ÛÙÔ ÔÔ›Ô Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈÂ›Ù·È Ë Ú¿ÍË Ô˘ ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÔ Ú‹Ì·

(·ÚÂÏıfiÓ – ·ÚfiÓ – ̤ÏÏÔÓ).ÃÚfiÓÔ˜: ∆‡Ô˜ ÙÔ˘ Ú‹Ì·ÙÔ˜ Ô˘ ÚÔ·ÙÂÈ ·fi ÙÔÓ Û˘Ó‰˘·ÛÌfi ÔÈÔ‡ ÂÓÂÚÁ›·˜ Î·È ¯ÚÔÓÈ΋˜ ‚·ıÌ›-

‰·˜. ¶.¯. ÂÓÂÛÙÒÙ·˜: Áڿʈ (ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıËÙÈÎfi – ·ӷϷ̂·ÓfiÌÂÓÔ, ·ÚfiÓ), ·fiÚÈÛÙÔ˜: ¤ÁÚ·-„· (Û˘ÓÔÙÈÎfi – ÛÙÈÁÌÈ·›Ô, ·ÚÂÏıfiÓ).

218

Page 217: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού
Page 218: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού

ªÂ ·fiÊ·ÛË Ù˘ ∂ÏÏËÓÈ΋˜ ∫˘‚¤ÚÓËÛ˘ Ù· ‰È‰·ÎÙÈο ‚È‚Ï›· ÙÔ˘¢ËÌÔÙÈÎÔ‡, ÙÔ˘ °˘ÌÓ·Û›Ô˘ Î·È ÙÔ˘ §˘Î›Ԣ Ù˘ÒÓÔÓÙ·È ·fi ÙÔÓ√ÚÁ·ÓÈÛÌfi ∂ΉfiÛˆ˜ ¢È‰·ÎÙÈÎÒÓ µÈ‚Ï›ˆÓ Î·È ‰È·Ó¤ÌÔÓÙ·È ‰ˆÚÂ-¿Ó ÛÙ· ¢ËÌfiÛÈ· ™¯ÔÏ›·. ∆· ‚È‚Ï›· ÌÔÚ› Ó· ‰È·Ù›ıÂÓÙ·È ÚÔ˜ÒÏËÛË, fiÙ·Ó Ê¤ÚÔ˘Ó ‚È‚ÏÈfiÛËÌÔ ÚÔ˜ ·fi‰ÂÈÍË Ù˘ ÁÓËÛÈfiÙË-Ù¿˜ ÙÔ˘˜. ∫¿ı ·ÓÙ›Ù˘Ô Ô˘ ‰È·Ù›ıÂÙ·È ÚÔ˜ ÒÏËÛË Î·È ‰Â ʤÚÂÈ‚È‚ÏÈfiÛËÌÔ ıˆÚÂ›Ù·È ÎÏ„›Ù˘Ô Î·È Ô ·Ú·‚¿Ù˘ ‰ÈÒÎÂÙ·È Û‡Ì-ʈӷ Ì ÙȘ ‰È·Ù¿ÍÂȘ ÙÔ˘ ¿ÚıÚÔ˘ 7 ÙÔ˘ ¡fiÌÔ˘ 1129 Ù˘ 15/21ª·ÚÙ›Ô˘ 1946 (º∂∫ 1946, 108, ∞ã).

∞·ÁÔÚ‡ÂÙ·È Ë ·Ó··Ú·ÁˆÁ‹ ÔÔÈÔ˘‰‹ÔÙ ÙÌ‹Ì·ÙÔ˜ ·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘ ‚È‚Ï›Ô˘, Ô˘Î·Ï‡ÙÂÙ·È ·fi ‰ÈηÈÒÌ·Ù· (copyright), ‹ Ë ¯Ú‹ÛË ÙÔ˘ Û ÔÔÈ·‰‹ÔÙ ÌÔÚÊ‹, ¯ˆÚ›˜ÙË ÁÚ·Ù‹ ¿‰ÂÈ· ÙÔ˘ ¶·È‰·ÁˆÁÈÎÔ‡ πÓÛÙÈÙÔ‡ÙÔ˘.

BIB§IO™HMO