ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ - UoM...ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ...

of 122 /122
ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΔΙΑΤΜ Η ΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η Διαδικασία Διεθνοποίησης των Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων. Έρευνα σε Ελληνικές Εξαγωγικές Επιχειρήσεις ΜΠΙΜΠΟΥ ΣΜΑΡΩ Επιβλέπων Καθηγητής: κ. I. Χατζηδημητρίου ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΜΑΡΤΙΟΣ 2003

Embed Size (px)

Transcript of ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ - UoM...ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ...

ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ
ΜΠΙΜΠΟΥ ΣΜΑΡΩ
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
1.1 ΟΡΙΣΜΟΣ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 3 1.2 ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ & ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΩΝ 5
ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ
1.3 ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ 8
1.4 Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 10 1.5 ΠΡΟΦΙΛ ΕΥΡΩΠΑΚΩΝ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 14 1.6 ΠΡΟΦΙΛ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 17
1.7 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 22
2.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 24 2.2 ΘΕΩΡΙΕΣ ΔΙΕΘΝΟΠΟΙΗΣΗΣ 25
2.2.1 ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ (TRADITIONAL APPROACHES) 25 2.2.1.1 Μοντλα μθησης και υιοθτησης καινοτομας (Learning
and innovation adoption models) 26 2.2.1.2 Εκλεκτικ Μοντλο Λψης Αποφσεων (Eclectic decision
making model) 28 2.2.2 ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΔΙΚΤΥΟΥ (NETWORK APPROACHES) 29 2.2.3 ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΠΟΥ ΒΑΣΙΖΟΝΤΑΙ ΣΤΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ (RESOURCE
BASED APPROACHES) 31 2.3 Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΔΙΕΘΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 37
2.3.1 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΓΙΑ ΔΙΕΘΝΟΠΟΙΗΣΗ 37
2.3.1.1 Εξωτερικο παργοντες 38
2.3.1.2 Εσωτερικο παργοντες 38
2.3.2.2 Κνητρα αντδρασης 44
2.3.3 ΑΡΧΙΚΕΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΔΙΕΘΝΟΠΟΙΗΣΗ 46 2.3.3.1 Επιλογ αγορς 46
2.3.3.2 Επιλογ Μεθδου Διεθνος Επκτασης 48 2.4 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 51
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΣΤΙΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΑΓΟΡΕΣ
3.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 55 3.2 ΜΕΤΡΗΣΗ ΕΞΑΓΩΓΙΚΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ 56
3.3 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ 58
3.3.1 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΧΕΤΙΚΟΙ ΜΕ ΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ 60 3.3.1.1 Διεθνς προσανατολισμς της διοκησης 60
3.3.1.2 Διεθνς εμπειρα της διοκησης 61 3.3.1.3 Αντιλψεις και στσεις της διοκησης 62
3.3.2 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ 63 3.3.2.1 Μγεθος επιχερησης 63
3.3.2.2 Εμπειρα σε εξαγωγς 64 3.3.2.3 Ανταγωνιστικ πλεονκτημα 64
3.3.3 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ 65
3.3.4 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΕΞΑΓΩΓΙΚΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ 66 3.3.4.1 Εξαγωγικ στρατηγικ 66 3.3.4.2 Στοιχεα του μγματος μρκετινγκ 67 3.3.4.3 ρευνα Μρκετινγκ 70
3.4 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 71
4.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ-ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ 75 4.2 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ 75 4.3 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 76
4.3.1 ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 76 4.3.2 ΕΞΑΓΩΓΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 77
4.3.2.1 Εμπειρα στην εξαγωγικ δραστηριτητα 77
4.3.2.2 Ποσοστ εξαγωγν στις συνολικς πωλσεις της
επιχερησης 77
4.3.2.4 Επιτυχα στην εξαγωγικ δραστηριτητα 79
4.3.2.5 Εξαγωγικς αγορς 79
84
86
90
ΠΡΟΣ ΤΙΣ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ
4.4 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ - ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ
5.2.1 Δκτυο Ευρωπακν Κντρων Πληροφρησης
(Euro-Info-Centre network) 93 5.2.2 Δκτυο Κντρων Αναδιανομς (Innovation Relay Centre Network) 94
5.3 ΜΕΤΡΑ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ ΕΞΑΓΩΓΕΩΝ 95 5.3.1 Βση Δεδομνων για την Πρσβαση στις Αγορς
(Market Access Database) 95 5.3.2 Κανονισμς για τους Εμπορικος Φραγμος
(Trade Barriers Regulation) 96 5.3.3 Πργραμμα για την ρση των φραγμν 97
5.4 ΠΑΡΟΧΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ 97 5.4.1 Διλογος με τις Επιχειρσεις (Dialogue with Business) 97 5.4.2 Community Research and Development Information Service
(CORDIS) 98 5.4.3 Μτρα και Πρωτοβουλες Υποστριξης για Επιχειρσεις
(Support Measures and Initiatives for Enterprises, SMIE) 99 5.4.4 Διφορες πηγς πληροφρησης 100
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 102
ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ 105
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Η παροσα εργασα στχο χει να εξετσει τη συμπεριφορ των επιχειρσεων
ως προς τη διεθνοποηση. Η εργασα επικεντρνεται ιδιατερα στις μικρομεσαες
επιχειρσεις, λγω του συνεχς αυξανμενου ρλου τους στην παγκσμια οικονομα
αλλ και λγω της απουσας σημαντικο γκου ερευνν που να χουν ως
αντικεμενο τις ΜΜΕ. Δο εναι τα βασικ θματα που εξετζει η εργασα αυτ. Το πρτο αφορ στη
διαδικασα διεθνοποησης, η οποα σχετζεται αφενς με τον τρπο τα στδια με τα οποα πραγματοποιεται η επκταση μας επιχερησης εκτς της εγχριας αγορς, και αφετρου με τις αρχικς αποφσεις που πρπει να ληφθον απ την επιχερηση που θλει να επεκτενει τις δραστηριτητς της σε ξνες αγορς (πως επιλογ της μεθδου με την οποα θα διεθνοποιηθε, της χρας στην οποα θα επεκταθε). Η
διαδικασα διεθνοποησης εξετζεται τσο απ θεωρητικς σο και απ εμπειρικς πλευρς. Το δετερο θμα εναι οι παργοντες που επηρεζουν την επδοση της
επιχερησης στις ξνες αγορς, και ειδικτερα οι παργοντες που συνδονται με την επιτυχα στην εξαγωγικ δραστηριτητα. Ως βση για την εξαγωγ συμπερασμτων
χρησιμοποιονται διφορες εμπειρικς ρευνες που χουν πραγματοποιηθε μχρι σμερα πνω στο θμα.
Η εργασα αξιοποιε στοιχεα τσο απ πρωτογενες σο και απ δευτερογενες πηγς. Τα πρωτογεν στοιχεα συγκεντρθηκαν μσω της αποστολς ερωτηματολογων σε ναν αριθμ εξαγωγικν επιχειρσεων της Β. Ελλδος. Τα
δευτερογεν στοιχεα συλλχθηκαν κυρως απ δημοσιευμνες εμπειρικς ρευνες καθς επσης και απ λλες πηγς πως το Internet, και διφορες εκθσεις εκδσεις διεθνν και εθνικν οργανισμν και φορων.
Η διρθρωση της εργασας χει ως εξς: Το πρτο κεφλαιο εναι εισαγωγικ και αναλει τα βασικ χαρακτηριστικ που διαφοροποιον τις μικρς απ τις μεγλου μεγθους επιχειρσεις. Το δετερο κεφλαιο αναλει το θεωρητικ και εμπειρικ πλασιο που συνδεται με τη διαδικασα διεθνοποησης. Στο τρτο κεφλαιο διερευννται οι κυριτεροι παργοντες που επιδρον στην εξαγωγικ επιτυχα μας
επιχερησης, με βση τις διφορες εμπειρικς ρευνες που χουν πραγματοποιηθε
μχρι σμερα. Στο τταρτο κεφλαιο αναλονται τα συμπερσματα απ την
πρωτογεν ρευνα που πραγματοποιθηκε σε δεγμα ελληνικν εξαγωγικν
επιχειρσεων της Β. Ελλδας. Τλος, το πμπτο κεφλαιο παρχει πληροφορες
σχετικ με τα κυριτερα μτρα στριξης των Ευρωπαων εξαγωγων που προωθε η
1
ΕΕ, καθς και κποιες πηγς πληροφρησης για την εξαγωγικ δραστηριτητα και γενικτερα τη διεθνοποηση.
Στο σημεο αυτ, θα θελα να ευχαριστσω θερμ τον επιβλποντα καθηγητ μου κ. Γιννη Χατζηδημητρου, για τη συνεχ καθοδγηση και μπρακτη υποστριξη
που μου παρεχε σε λη τη διρκεια εκπνησης της εργασας αυτς. Οι γνσεις του
στα θματα της διεθνοποησης καθς και το διαρκς ενδιαφρον και η επιμον του
στε να ολοκληρωθε η προσπθεια αυτ με τον καλτερο δυνατ τρπο υπρξαν
για μνα πολτιμα.
1.1 ΟΡΙΣΜΟΣ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ
να σοβαρ πρβλημα στην ταυτοποηση των Μικρομεσαων Επιχειρσεων
(ΜΜΕ) και κατ’ επκταση του ειδικο τους βρους στην οικονομα και την πολιτικ
εναι ο «ορισμς» τους. Ο ορισμς των ΜΜΕ αποτλεσε κατ καιρος επκεντρο
αντιπαραθσεων, λγω της μεσης συσχτισς του με τα κνητρα, τα κοινοτικ προγρμματα και τις κρατικς ενισχσεις (ΟΚΕ 2001).
Σμφωνα με το γενικ ορισμ του ΟΟΣΑ (2000), οι ΜΜΕ εναι μη θυγατρικς, ανεξρτητες επιχειρσεις που απασχολον λιγτερους απ ναν δεδομνο αριθμ εργαζομνων, ο οποος ποικλλει μεταξ των χωρν. Στις περισστερες περιπτσεις το αντατο ριο εναι 250 εργαζμενοι, το οποο ισχει και στην Ευρωπακ νωση. Σε κποιες χρες το ριο αυτ φτνει στους 200 εργαζομνους, εν στην
περπτωση των ΗΠΑ, ΜΜΕ θεωρονται οι επιχειρσεις με λιγτερους απ 500 εργαζομνους. Μικρς επιχειρσεις θεωρονται συνθως αυτς που απασχολον
λιγτερους απ 50 εργαζομνους, εν ως πολ μικρς επιχειρσεις (ΠΜΕ) λογζονται σες χουν το πολ δκα , σε ορισμνες περιπτσεις, πντε εργαζομνους. Εκτς απ τον αριθμ εργαζομνων, για τον ορισμ των ΜΜΕ χρησιμοποιονται και οικονομικο δεκτες, πως ο κκλος εργασιν, τα μεγθη του ισολογισμο κ., καθς και κποια ποιοτικ κριτρια, το συνηθστερο των οποων
εναι η ανεξαρτησα της επιχερησης. Παρ την λλειψη ενς παγκσμια αποδεκτο ποσοτικο καννα, οι ΜΜΕ ως
τξη επιχειρσεων διακρνονται καθαρ σε οποιαδποτε χρα, ανεπτυγμνη αναπτυσσμενη. Οι παργοντες που τις διακρνουν εναι στην ουσα ποιοτικο και συγκριτικο.
Οι ποιοτικο παργοντες, πολλο απ τους οποους χρησιμοποιονται συχν, παρλληλα με τους ποσοτικος δεκτες, για τον ορισμ των ΜΜΕ, δνουν μφαση στα στοιχεα που διακρνουν τις ΜΜΕ απ τις μεγαλτερες επιχειρσεις. Δο βασικ
στοιχεα, κοιν στους περισστερους ορισμος με βση ποιοτικ χαρακτηριστικ,
εναι οι ισχυρο δεσμο μεταξ της επιχερησης και του ιδιοκττη, καθς και η
ανεξρτητη ιδιοκτησα (συνθως απ να τομο, μα οικογνεια μα μικρ ομδα
ατμων). λλα κριτρια εναι η λλειψη κυριαρχας στον κλδο και ο τρπος λψης
των αποφσεων, οι οποες βασζονται συνθως σε προσωπικος και υποκειμενικος
παργοντες. Επιπλον, στις ΜΜΕ δεν υπρχει σαφς διαχωρισμς μεταξ
3
προσωπικν και επιχειρησιακν περιουσιακν στοιχεων, εν το προσωπικ μερδιο που χει ο επιχειρηματας εναι πολ υψηλτερο απ το αντστοιχο των μεγλων επιχειρσεων. Το γεγονς αυτ αυξνει τους κινδνους και τη δσμευση του επιχειρηματα για την επιτυχα των δραστηριοττων της επιχερησης.
λλα βασικ χαρακτηριστικ στοιχεα του τρπου λειτουργας των ΜΜΕ, πως περιγρψονται στη διεθν βιβλιογραφα (Burns & Dewhurst 1996, Berry 1998,
O’Regan et al. 1998) εναι τα ακλουθα:
Προσωποκρατικ διοκηση με περιορισμνη μεταββαση εξουσιν.
Σοβαρο περιορισμο πρων σε εππεδο διοκησης και ανθρπινου
δυναμικο, καθς και οικονομικν πρων.
Εξρτηση απ ναν μικρ αριθμ πελατν, και δραστηριοποηση σε
περιορισμνες αγορς. Εππεδες, ευλικτες δομς. Υψηλς δυναττητες καινοτομας. Αντιδραστικ νοοτροπα. Ανεπσημες, δυναμικς στρατηγικς.
Οι συγκριτικο παργοντες αφορον στον τρπο με τον οποο οι ΜΜΕ εναι
τοποθετημνες ναντι των μεγλων επιχειρσεων. Ορζονται δηλαδ ως ΜΜΕ σε σχση με τις μεγλες επιχειρσεις που δραστηριοποιονται στον διο οικονομικ χρο. Ως εκ τοτου, οι ΜΜΕ σε μα χρα μπορε να εναι μεγαλτερες απ τις «μεγλες» επιχειρσεις σε λλη χρα.
Η σνταξη ενς ορισμο με βση ποσοτικ κριτρια χει το πλεονκτημα, σε εθνικ εππεδο, τι διευκολνει τη στχευση των εθνικν πολιτικν στη συγκεκριμνη ομδα επιχειρσεων. Διευκολνει επσης την παροχ τεχνικς υποστριξης και τη διχυση των ωφελειν απ τις διφορες πολιτικς και πρωτοβουλες. Καθιστ δυνατ τη φυσικ αναγνριση των ΜΜΕ, ενθαρρνει τη δημιουργα ενσεων ΜΜΕ και διευκολνει τον εντοπισμ των προβλημτων και προοπτικν του τομα.
Πρα απ τον τρπο με τον οποο ορζονται οι ΜΜΕ σε κθε χρα, εκενο που χει σημασα εναι τι, ανεξρτητα απ το απλυτο μγεθος τους, τα προβλματα που αντιμετωπζουν εναι παρμοια στις περισστερες χρες. Το γεγονς αυτ εναι
που τις εντσσει σε μα διακριτ ομδα και εναι οι ποιοτικο και συγκριτικο
Γταργοντες, και χι ο ποσοτικς ορισμς, που εναι κοινο και χουν παγκσμια
φαρμογ.
Σμφωνα με τον επσημο ορισμ της Ευρωπακς Επιτροπς (Σσταση ΕΕΚ
107/1996), ως ΜΜΕ ορζονται οι επιχειρσεις που πληρον τα ακλουθα κριτρια: - Απασχολον λιγτερους απ 250 εργαζομνους
4
- χουν ετσιο κκλο εργασιν που δεν υπερβανει τα 40 εκατ. ECU, ετσιο
συνολικ ισολογισμ που δεν υπερβανει τα 27 εκατ. ECU. σον αφορ στη δικριση μεταξ μικρν και μεσαου μεγθους επιχειρσεων,
σμφωνα με τον ορισμ της ΕΕ η μικρ (small) επιχερηση πρπει να πληρο τα
ακλουθα κριτρια: - Απασχολε λιγτερους απ 50 εργαζομνους και
- χει ετσιο κκλο εργασιν που δεν υπερβανει τα 7 εκατ. ECU, ετσιο
ισολογισμ που δεν υπερβανει τα 5 εκατ. ECU, Πραν των ανωτρω ποσοτικν ορισμν, οι επιχειρσεις πρπει να εναι
ανεξρτητες, δηλαδ να μην ανκουν κατ ποσοστ 25% περισστερο του
κεφαλαου των δικαιωμτων ψφου, σε μα επιχερηση, απ κοινο σε περισστερες επιχειρσεις, οι οποες δεν ανταποκρνονται στους ορισμος της ΜΜΕ
της μικρς επιχερησης (ανλογα με την περσταση). Το ριο αυτ μπορε να αυξηθε σε δο περιπτσεις: Εν η επιχερηση ανκει σε δημσιες εταιρεες συμμετοχν, σε εταιρεες
παροχς επιχειρηματικο κεφαλαου θεσμικος επενδυτς, και υπ τον ρο τι δεν ασκεται λεγχος οτε ατομικ οτε απ κοινο.
Εν η διασπορ του κεφαλαου εναι ττοια, που δεν εναι δυνατν να
καθοριστε ποιος το κατχει και αν η επιχερηση δηλνει τι μπορε ελογα να
υποθσει τι δεν ανκει, κατ ποσοστ 25% περισστερο σε μα επιχερηση, απ κοινο, σε περισστερες επιχειρσεις, οι οποες δεν ανταποκρνονται στον ορισμ της ΜΜΕ της μικρς επιχερησης.
Τλος, ως πολ μικρς (πιοτο) επιχειρσεις, ορζονται αυτς που απασχολον λιγτερους απ 10 εργαζομνους.
Πρσφατα η Επιτροπ εξδωσε να Σσταση στην οποα προτενεται ο επανακαθορισμς των κριτηρων που αφορον στον κκλο εργασιν και τον ισολογισμ. Εφσον τροποποιηθε ο ορισμς που ισχει απ το 1996 σμφωνα με τη να Σσταση, τα να ρια θα χουν ως εξς:
Πολ μικρς Μικρς Μεσαες
Κκλος εργασιν 1 εκατ. ευρ 9 εκατ. ευρ 50 εκατ. ευρ
Ισολογισμς 1,4 εκατ. ευρ 10 εκατ. ευρ 43 εκατ. ευρ
1.2 ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ & ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ
Τα δυνατ και αδνατα σημεα που διακρνουν τις μικρομεσαες απ τις μεγλες
επιχειρσεις καθορζονται κυρως απ τα τυπικ χαρακτηριστικ τους. Τα
χαρακτηριστικ που παζουν καθοριστικ ρλο εναι η ιδιοκτησα, η στεν επαφ με
5
τους πελτες, οι δομς και το μγεθος, τα οποα χουν λα τσο θετικς σο και αρνητικς επιδρσεις (Recklies 2001a).
Λγω του μεγθους τους, πολλς ΜΜΕ χουν απλς δομς και συστματα, που διευκολνουν την ευελιξα και συντομεουν το χρνο αντδρασης. Αποτελον τη
βση για την ικαντητα των ΜΜΕ να προσαρμζονται γργορα σε αλλαγς που
συμβανουν στο περιβλλον. Ωστσο, τα συστματα αυτ συχν βασζονται στις
προσωπικς εμπειρες του ιδιοκττη και χι σε αντικειμενικος παργοντες. Κατ
συνπεια, παραμνουν αμετβλητα, ακμη και αν οι συνθκες απαιτον λλες δομς
και συστματα. Η συνολικ στρατηγικ κατεθυνση συχν εξαρτται εξολοκλρου απ να τομο μα μικρ ομδα ατμων για μεγλο χρονικ διστημα. Επιπλον,
το σχετικ μικρ μγεθος των ΜΜΕ οδηγε σε μειονεκτματα σον αφορ στις
οικονομες κλμακας. Ο Hauser (2000) τονζει τι το μικρ μγεθος ευθνεται για να απ τα
μεγαλτερα πλεονεκτματα των ΜΜΕ - την ικαντητ τους να προσφρουν προσαρμοσμνα και εξειδικευμνα προντα και υπηρεσες. Αυτ ωστσο σημανει τι οι ΜΜΕ δεν μπορον να αξιοποισουν τα πλεονεκτματα κστους που απορρουν απ τη μαζικ παραγωγ. Επιπλον, τα σταθερ κστη επιβαρνουν τη μικρομεσαα επιχερηση πολ περισστερο σε σχση με τις μεγλες επιχειρσεις. Οι ΜΜΕ χουν περιορισμνη πρσβαση στις κεφαλαιαγορς, και βασζονται κυρως σε
τραπεζικ δνεια και στα οικονομικ μσα του ιδιοκττη. Τλος, οι περιορισμο σον αφορ στο ανθρπινο δυναμικ προκπτουν απ την λλειψη οικονομικν πρων για την πρσληψη κατλληλου εργατικο δυναμικο.
Στον πνακα 1.1 παρουσιζονται συνοπτικ τα τυπικ χαρακτηριστικ των ΜΜΕ,
καθς και τα αντστοιχα πλεονεκτματα και μειονεκτματα που επιφρουν σον αφορ στη διαδικασα διεθνοποησης.
6
και μνατζερ εναι το
επιχερηση, σταθερ κουλτορα Υψηλς βαθμς δσμευσης
Στατικ σκψη, περιορισμνη στην
επιχειρηματικς κουλτορας σε νες
Πιθανς συγκροσεις μεταξ εταιρικν στχων και προσωπικν στχων του ιδιοκττη
Στενς σχσεις με πελτες και επιχειρηματικος εταρους
Σταθερ βση για επκταση επιχειρηματικς δραστηριτητας Δυναττητα ανπτυξης συνεργασιν για αμοιβαο φελος Ικαντητα και προθυμα για
δημιουργα συνεργασιν
Απλς δομς - Υψηλς βαθμς ευελιξας και προσαρμοστικτητας
Μικρο χρνοι αντδρασης - Διαλειτουργικ επικοινωνα και συνεργασα εντς της επιχερησης Καινοτομα
Περιορισμνη δυναττητα για περπλοκο σχεδασμ και υλοποηση διεθνν δραστηριοττων
Χαμηλς βαθμς προθυμας για εισαγωγ πιο περπλοκων μεθδων
Μικρ μγεθος Βση για εξειδκευση, για επιτυχα με στρατηγικς σε αγορς
niche
ανθρπινοι) Περιορισμνα κεφλαια για τη χρηματοδτηση επενδσεων και αρχικν λειτουργικν ζημιν
Οι δαπνες για ρευνα αγορς και εσοδο στην αγορ καλπτουν μεγαλτερο ποσοστ των συνολικν δαπανν στις ΜΜΕ σε σχση με τις μεγλες επιχειρσεις Περιορισμνος αριθμς προσωπικο για την ανληψη πρσθετων εργασιν
Απουσα διεθνς μπειρων εργαζομνων
7
διασυνδσεων μεταξ των κρατν, κοινωνιν και επιχειρσεων που σχηματζουν το
σημεριν παγκσμιο οικονομικ σστημα (Acs 1997). Η μεγαλτερη εππτωση της
παγκοσμιοποησης εναι τι οι επιχειρηματικς αποφσεις και δραστηριτητες σε μα
πλευρ του κσμου ασκον σημαντικ επδραση σε λλες περιοχς, και λες οι
επιχειρσεις, ανεξρτητ απ το μγεθος τους, εναι πλον αναγκασμνες να σκφτονται και να λειτουργον με παγκσμιο προσανατολισμ.
Τρεις εναι οι βασικς κινητριες δυνμεις της παγκοσμιοποησης (Hibbert 2000). Η πρτη εναι η αυξανμενη ενσωμτων των παραγωγικν διαδικασιν. Φαινμενα
πως outsourcing, licensing, subcontracting και λλες συνεργατικς προσπθειες
που βασζονται σε ναν αποδοτικτερο διεθν καταμερισμ εργασας αποτελον χι μνο συχν φαινμενα, αλλ και ανγκη για τις επιχειρσεις.
Η δετερη κινητρια δναμη εναι η μεωση απσυρση των θεσμικν φραγμν
στο διεθνς εμπριο και τη ρο των κεφαλαων. Η ανπτυξη και ενοποηση των παγκσμιων αγορν δνει θηση στον ανταγωνισμ και αναγκζει τις κυβερνσεις να υιοθετσουν φιλελεθερες πολιτικς, τσο σε εγχριο σο και σε διεθνς εππεδο.
Η τρτη εναι οι ταχτατες μεταβολς στην τεχνολογα, ιδιατερα σον αφορ στη διχυση και επεξεργασα της πληροφρησης και στις επικοινωνες. Η μεωση του
κστους της τεχνολογας καθιστ ευκολτερο το συντονισμ των δραστηριοττων
ρευνας, μρκετινγκ και παραγωγς αν τον κσμο, και δνει τη δυναττητα μεγαλτερου καταμερισμο της παραγωγικς διαδικασας απ τις επιχειρσεις (Acs et al. 2001). Επιπλον, η βελτωση της επεξεργασας πληροφρησης και των επικοινωνιν δημιουργε μα καλτερη αντληψη των διεθνν οικονομικν ευκαιριν.
Μεταξ των διαφρων επιδρσεων της παγκοσμιοποησης, δο εναι μεσου ενδιαφροντος για τις ΜΜΕ (Hibbert 2000). Η πρτη εναι η αξηση του γκου του διεθνος εμπορου. Η δετερη εναι τι χει εγκαθιδρσει τον ανταγωνισμ ως τον κυραρχο παργοντα στην παγκσμια αγορ, τσο σε εππεδο επιχειρσεων σο και σε εππεδο κρατν.
Ως αποτλεσμα της παγκοσμιοποησης, τα ρια μεταξ εγχριου και διεθνος εμπορου χουν γνει πλον δυσδικριτα, με τη μεωση των προστατευτικν
δασμολογικν και μη δασμολογικν φραγμν. Οι φραγμο αυτο διναν στις ΜΜΕ
Γην επιλογ ετε να αναζητσουν την προστασα των εθνικν πολιτικν τσι στε να
διασφαλσουν τις εγχριες αγορς τους, να αποδεχτον την πρκληση και να
αντιμετωπσουν τον ανταγωνισμ σε διεθνς εππεδο. Με το νοιγμα των αγορν, οι
VIME δεν χουν πια την επιλογ αυτ, καθς γνεται λο και πιο απαρατητο να
8
γνουν ανταγωνιστικς διεθνς τσι στε να λειτουργσουν αποδοτικ, χι μνο στις
διεθνες, αλλ και στις εγχριες αγορς. Η πληροφορικ τεχνολογα ανογει νες ευκαιρες για τις ΜΜΕ, επιτρποντας τα
πλεονεκτματα του μικρο μεγθους (πχ ευελιξα), να συνδυαστον με τις οικονομες
κλμακας και φσματος που παρχονται απ τη δημιουργα ομδων επιχειρσεων,
καθς και απ τη δικτωσ τους με λλες επιχειρσεις φορες πως
πανεπιστμια, ερευνητ&iot