Πόλεμος και...

Click here to load reader

  • date post

    12-Jul-2020
  • Category

    Documents

  • view

    1
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of Πόλεμος και...

  • ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ

    ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

    ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

    ΑΝΟΙΚΤΑ

    ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ

    ΜΑΘΗΜΑΤΑ

    Πόλεμος και Πολιτική

    Μάθημα 12ο: Οι Παγκόσμιοι Πόλεμοι. 1914 – 1918, 1939 – 1945.

    Γεώργιος Μαργαρίτης, Καθηγητής Τμήμα Πολιτικών Επιστημών, ΑΠΘ

  • Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

    Πόλεμος και Πολιτική

    Τμήμα Πολιτικών Επιστημών

    Άδειες Χρήσης

    • Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

    • Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται σε άλλου τύπου άδειας χρήσης, η άδεια χρήσης αναφέρεται ρητώς.

    2

  • Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

    Πόλεμος και Πολιτική

    Τμήμα Πολιτικών Επιστημών

    Χρηματοδότηση

    • Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα.

    • Το έργο «Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης» έχει χρηματοδοτήσει μόνο την αναδιαμόρφωση του εκπαιδευτικού υλικού.

    • Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση» και συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο) και από εθνικούς πόρους.

    3

  • ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ

    ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

    ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

    Οι Παγκόσμιοι Πόλεμοι

    Μάθημα 12ο

    Χρονολογικό πλαίσιο: 1914 – 1918, 1939 – 1945

  • Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

    Πόλεμος και Πολιτική

    Τμήμα Πολιτικών Επιστημών

    Περιεχόμενα μαθήματος

    1. Ο Ά Παγκόσμιος Πόλεμος.

    2. Οι επαναστάσεις ως τέλος και ως συνέχεια του πολέμου.

    3. Ηρώα πεσόντων και πολιτική.

    4. Οι στρατιώτες – αγωνιστές.

    5. Ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος.

    6. Ειδική Βιβλιογραφία.

    7. Ασκήσεις Αυτοαξιολόγησης.

    5

  • Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

    Πόλεμος και Πολιτική

    Τμήμα Πολιτικών Επιστημών

    Σκοποί μαθήματος

    • Προσέγγιση του Ά Παγκοσμίου Πολέμου ως πολέμου φθοράς και χαρακωμάτων.

    • Η ανάδυση επαναστάσεων μέσα από τις στάχτες του Ά Παγκοσμίου Πολέμου.

    • Η γέννηση της «πολιτικής θρησκείας».

    • Η λειτουργία του Κόκκινου Στρατού ως πρότυπου.

    • Οι άμαχοι και η Αντίσταση κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

    6

  • ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ

    ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

    ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

    Ο Ά Παγκόσμιος Πόλεμος 1η ενότητα

  • Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

    Πόλεμος και Πολιτική

    Τμήμα Πολιτικών Επιστημών

    Ά Παγκόσμιος Πόλεμος

    • Ο Α’ Παγκόσμιος πόλεμος

    – οδήγησε τις πολιτικές και

    – στρατιωτικές «συμβάσεις»

    – που γεννήθηκαν με τη Γαλλική Επανάσταση στις έσχατες συνέπειές τους.

    8

  • Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

    Πόλεμος και Πολιτική

    Τμήμα Πολιτικών Επιστημών

    Ο ρόλος της τεχνικής προόδου και του καπιταλισμού

    Οι τεχνικές πρόοδοι,

    • καθώς και η εξάπλωση της ευρωπαϊκής καπιταλιστικής οικονομίας στα πέρατα του κόσμου

    • επέτρεψαν τη στράτευση τεράστιου ποσοστού του πληθυσμού των ισχυρών δυνάμεων στα πεδία των μαχών του πολέμου.

    9

  • Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

    Πόλεμος και Πολιτική

    Τμήμα Πολιτικών Επιστημών

    Χαρακώματα και «πόλεμος φθοράς»

    Ίσως 60.000.000 άνδρες έζησαν – για τέσσερα ολόκληρα χρόνια –

    – την εμπειρία των χαρακωμάτων και

    – του «πολέμου φθοράς»

    – όπου η στρατηγική συνίστατο στην εξάντληση των υλικών

    – αλλά και των ανθρώπινων πόρων του αντιπάλου.

    10

  • Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

    Πόλεμος και Πολιτική

    Τμήμα Πολιτικών Επιστημών

    Ανθρώπινες απώλειες

    Περίπου 8.000.000 από αυτούς τους πολίτες στρατιώτες σκοτώθηκαν στα τέσσερα χρόνια του πολέμου

    • και σχεδόν άλλοι τόσοι έμειναν ανάπηροι, στο σώμα ή στην ψυχή.

    11

  • Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

    Πόλεμος και Πολιτική

    Τμήμα Πολιτικών Επιστημών

    Στρατιώτες το σύνολο των ανδρών

    Σε πολλές από τις εμπόλεμες χώρες το ποσοστό των στρατεύσιμων πολεμιστών πλησίασε ή και αντιστοιχήθηκε με το σύνολο του ενεργού ανδρικού πληθυσμού.

    12

  • Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

    Πόλεμος και Πολιτική

    Τμήμα Πολιτικών Επιστημών

    Πόλεμος και πολιτικά δικαιώματα

    Στην ουσία επρόκειτο για την ολοκληρωτική κινητοποίηση του πολιτικά ενεργού τμήματος του πληθυσμού,

    • δηλαδή του τμήματος εκείνου στο οποίο είχαν παραχωρηθεί «πολιτικά δικαιώματα», όπως εκείνο του «εκλέγειν και εκλέγεσθαι» (επρόκειτο τότε για μια αποκλειστική υπόθεση των ενήλικων ανδρών).

    13

  • Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

    Πόλεμος και Πολιτική

    Τμήμα Πολιτικών Επιστημών

    Η μορφή του πολέμου

    Η μορφή δε του πολέμου, στα κυριότερα και πολυπληθέστερα μέτωπα του,

    • πήρε στατική μορφή,

    • μεταβλήθηκε σε πόλεμο χαρακωμάτων.

    14

  • Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

    Πόλεμος και Πολιτική

    Τμήμα Πολιτικών Επιστημών

    Στατικός πόλεμος χαρακωμάτων

    Οι αντίπαλοι στρατοί δηλαδή αντιπαρατάχθηκαν μέσα σε ένα σύστημα οχυρώσεων του οποίου

    • το κύριο χαρακτηριστικό ήταν ένα ολοένα και πιο πολύπλοκο δίκτυο χαρακωμάτων που συχνά εκτεινόταν σε βάθος πολλών χιλιομέτρων πίσω από την πρώτη γραμμή.

    15

  • Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

    Πόλεμος και Πολιτική

    Τμήμα Πολιτικών Επιστημών

    Φονικός και μακρόχρονος πόλεμος

    Καθώς, εξαι