Σκοπός...

Click here to load reader

  • date post

    25-May-2020
  • Category

    Documents

  • view

    0
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of Σκοπός...

  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3

    Mοντέλα Εκπαιδευτικής Αξιολόγησης

    Σκοπός Το κεφάλαιο αυτό αποσκοπεί στην ανάλυση-χαρτογράφηση του θεωρητικού υποβάθρου πάνω στο οποίο εδράστηκε η ανάπτυξη και η εξέλιξη του επιστημονικού πεδίου της εκπαιδευτικής αξιολόγησης. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη συνοπτική παρουσίαση των σημαντικότερων μοντέλων εκπαιδευτικής αξιολόγησης, της δυναμικής τους και των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών που τα διέπουν.

    Προσδοκώμενα Αποτελέσματα Όταν θα έχετε μελετήσει το κεφάλαιο θα έχετε αποκτήσει δεξιότητες:

    • να γνωρίζετε τι εννοούμε με τον όρο «μοντέλο εκπαιδευτικής αξιολόγησης»,

    • να περιγράφετε από ποιους παράγοντες εξαρτάται η επιλογή ενός μοντέλου αξιολόγησης,

    • να διακρίνετε τα είδη των σημαντικότερων μοντέλων αξιολόγησης με βάση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους,

    • να είστε σε θέση, να τεκμηριώσετε για ποιους λόγους θα πρέπει να γνωρίζουμε το θεωρητικό υπόβαθρο της εκπαιδευτικής αξιολόγησης.

    Λέξεις κλειδιά • Μοντέλο αξιολόγησης

    • Μοντέλα στοχοκεντρικά

    • Μοντέλα διοίκησης-αποφάσεων

    • Μοντέλα επιστημονικής κρίσης • Μοντέλα συμμετοχικά

    • Μοντέλα μέτρησης της εκπαιδευτικής αποτελεσματικότητας

    • Δυναμικό μοντέλο εκπαιδευτικής αποτελεσματικότητας

    • Μοντέλα αυτοαξιολόγησης της σχολικής μονάδας

  • 3.1 Το Θεωρητικό Υπόβαθρο της Εκπαιδευτικής Αξολόγησης Η εκπαιδευτική αξιολόγηση ως αυτόνομο επιστημονικό πεδίο έχει διάρκεια λίγων ετών. Αφετηρία της υπήρξε η εφαρμογή της σε εκπαιδευτικά προγράμματα σπουδών στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής περίπου στα τέλη της δεκαετίας του ’60, ενώ επίσημα άρχισε να καθιερώνεται ως επιστημονικός κλάδος στα μέσα της δεκαετίας του ’80.

    Η ανάδυση πολλαπλών και ποικίλων μοντέλων αξιολόγησης που έχουν καταγραφεί στη διεθνή βιβλιογραφία από το 1933 έως σήμερα, συνθέτουν το θεωρητικό υπόβαθρο πάνω στο οποίο εδράστηκε η ανάπτυξη και η εξέλιξη του επιστημονικού πεδίου της εκπαιδευτικής αξιολόγησης. Σκοπός του παρόντος κεφαλαίου είναι η συνοπτική περιγραφή των σημαντικότερων μοντέλων, η ανάδειξη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών τους, η δυναμική και η προστιθέμενη αξία τους στην εκπαιδευτική πρακτική.

    Με τον όρο «μοντέλο αξιολόγησης» εννοούμε τη δομημένη και χρηστική προσέγγιση η οποία εμπεριέχει τόσο το θεωρητικό πλαίσιο της αξιολόγησης όσο και το σκοπό και τους στόχους που θέτει, τα αντικείμενα που πραγματεύεται, τους ρόλους των συμμετεχόντων συντελεστών, τις ερευνητικές μεθόδους και τα ερευνητικά εργαλεία-μέσα που αξιοποιούνται, το εύρος της εφαρμογής της, καθώς επίσης και την προστιθέμενη αξία και χρήση των αποτελεσμάτων της.

    Στη διεθνή βιβλιογραφία καταγράφεται ένας μεγάλος αριθμός μοντέλων, τα οποία παρουσιάζουν αρκετές ομοιότητες αλλά και διαφοροποιήσεις. Το γεγονός αυτό οφείλεται κυρίως στο διαφορετικό φιλοσοφικό, θεωρητικό και μεδοθολογικό προσανατολισμό που υιοθετούσε - πρέσβευε ο κάθε ερευνητής.

    Τις τελευταίες δεκαετίες, αρκετοί επιστήμονες του πεδίου ασχολήθηκαν με την ταξινόμηση των μοντέλων αυτών με βάση τα κοινά χαρακτηριστικά τους (Bonniol & Vial, 2007· Γραμματικόπουλος, 2006· Δημητρόπουλος, 1999· Fitzpatrick et al., 2004· Lawton, 1982· Stufflebeam, 2001· Willms, 1992· Worthen & Dusen, 1994).

    Στον Πίνακα 3.1 απεικονίζονται τα δημοφιλέστερα μοντέλα, που έχουν προταθεί από διακεκριμένους επιστήμονες του χώρου και έχουν εφαρμοστεί από μεγάλο αριθμό διεθνών φορέων και οργανισμών (π.χ. για την αξιολόγηση εκπαιδευτικών παρεμβάσεων ή προγραμμάτων, κ.λπ.), ταξινομημένα σε έξι κατηγορίες.

    Θα πρέπει να θυμάστε:

    Τα μοντέλα προσφέρουν πρακτικά και χρηστικά παραδείγματα:

    • για το πώς οι πληροφορίες που απαιτούνται για τη διαδικασία της αξιολόγησης μπορούν να συγκεντρωθούν μέσα από συγκεκριμένα εργαλεία και τεχνικές, και

    • πώς μπορούν να αξιοποιηθούν τα αποτελέσματα της αξιολόγησης για την επανατροφοδότηση, τη βελτίωση και τον επανασχεδιασμό του αντικειμένου της αξιολόγησης.

  • Μοντέλα αξιολόγησης Εκπρόσωποι

    1 Στοχοκεντρικά Tyler (1942), Metfessel & Michael (1967), Provus (1971), Hammond (1973)

    2 Αποφάσεων - Διοίκησης Alkin (1969), Stufflebeam (1971)

    3 Επιστημονικής κρίσης ή κρισεοκεντρικά Scriven (1967), Eisner (1969, 1979), Borich (1977)

    4 Συμμετοχικά Stake (1975), Guba (1978)

    5 Μέτρησης της εκπαιδευτικής αποτελεσματικότητας Creemers & Kyriakides (2008)

    6 Αυτοαξιολόγησης της σχολικής μονάδας ΜacBeath (1999, 2005), AEE-YΠΑΙΘΠΑ/ΙΕΠ (2010)

    Πίνακας 3.1: Ταξινόμηση μοντέλων αξιολόγησης

    Στις ενότητες που ακολουθούν θα παρουσιαστούν αναλυτικά η φιλοσοφία και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του κάθε μοντέλου, καθώς επίσης και οι διαφοροποιήσεις που προτάθηκαν από τους κυριότερους εκπρόσωπους τους.

    Θα πρέπει να θυμάστε:

    Η επιλογή μοντέλου αξιολόγησης εξαρτάται από:

    • το σκοπό και τους στόχους της αξιολόγησης,

    • το θεσμικό πλαίσιο και τις απαιτήσεις που αυτό θέτει για τη διαδικασία της αξιολόγησης,

    • τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του αντικειμένου της αξιολόγησης (π.χ. εκπαιδευτικού προγράμματος, εκπαιδευτικής παρέμβασης, κ.λπ.)

    1η Άσκηση Αυτοαξιολόγησης

    Καταγράψτε: α) τι εννοούμε με τον όρο «μοντέλο αξιολόγησης» και β) γιατί είναι απαραίτητο να γνωρίζουμε το θεωρητικό υπόβαθρο του

    επιστημονικού πεδίου της εκπαιδευτικής αξιολόγησης.

    Μετά τη καταγραφή σας, ανατρέξτε στη δική μας απάντηση στο τέλος του κεφαλαίου.

  • 3.2 Στοχοκεντρικά Μοντέλα Tα στοχοκεντρικά μοντέλα ή μοντέλα σκοπών έχουν ως πρωτεύων μέλημά τους τον έλεγχο της επίτευξης των στόχων που έχουν τεθεί. Στοχεύουν δηλαδή στο να διαπιστώσουν αν και σε ποιο