dide- · Web view «Οδηγός για...

Click here to load reader

  • date post

    31-Dec-2019
  • Category

    Documents

  • view

    2
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of dide- · Web view «Οδηγός για...

«Οδηγός για τον εκπαιδευτικό για τη διδασκαλία της Δημιουργικής Γραφής στα Καλλιτεχνικά Γυμνάσια (Α,Β, Γ γυμνασίου)», Αλίκη Συμεωνάκη , Αλεξάνδρα Βασιλοπούλου Ι.Ε.Π. Ιούνιος 2015

Περιεχόμενα

Εισαγωγή 3 A. ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 4 1. Η Δημιουργική Γραφή 4 2. Στοχοθεσία 6 3. Μεθοδολογική προσέγγιση 8 4. Το εργαστηριακό μαθησιακό περιβάλλον (workshop) 9 5. Αξιολόγηση 9 6. Το Πρόγραμμα Σπουδών 11 7. Ο Οδηγός για τον εκπαιδευτικό 12 Β. ΣΧΕΔΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 14 Ι. Δημιουργική Γραφή ποιητικού κειμένου – Η δομική μονάδα, η λέξη 14 ΙΙ. Σχέδια μαθήματος για τον πεζό λόγο 33 ΙΙΙ. Δημιουργία Θεατρικού Κειμένου - Σχέδιο εργασίας 52 Βιβλιογραφία 68

Εισαγωγή[footnoteRef:1] [1: Η εισαγωγή στον Οδηγό για τον Εκπαιδευτικό βασίζεται στην εισαγωγή του Προγράμματος Σπουδών, που συνέταξε η Αλίκη Συμεωνάκη]

Η Δημιουργική Γραφή ως αντικείμενο του ωρολογίου προγράμματος αποτελεί προνόμιο των Καλλιτεχνικών Σχολείων. Η μεγάλη όμως ελευθερία, που εύλογα συνοδεύει την[footnoteRef:2] διδασκαλία, και η υποκειμενική θέαση του εγχειρήματος, συχνά δίνουν την αίσθηση της ευκαιριακής δραστηριότητας, η οποία δεν συνάδει με τα προηγούμενα και τα επόμενα, ούτε αντιλαμβάνεται την Δημιουργική Γραφή σαν διακριτό επιστημονικό πεδίο με στοχοθεσία, σύνολο μεταδοτέας γνώσης και συγκεκριμένες τεχνικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις. Η κατάρτιση συγκεκριμένου Προγράμματος Σπουδών (ΠΣ) για τα Καλλιτεχνικά Γυμνάσια ανάγει την Δημιουργική Γραφή σε ολοκληρωμένη μαθησιακή διαδικασία, εναρμονίζεται με τις επιταγές της διεθνούς επιστημονικής κοινότητας, συνηγορεί υπέρ του διδακτού του πράγματος και επιδιώκει πολλαπλά μαθησιακά –και όχι μόνον- οφέλη. [2: υιοθετείται η αντίληψη του Μίμη Σουλιώτη για την χρήση του τελικού ν (Εφημ. ΤΑ ΝΕΑ, 10/08/2011)]

Εφόσον η καλλιτεχνική έκφραση αποτελεί κατά γενική παραδοχή κορυφαία δυνατότητα του λόγου και υπάρχουν υπολογίσιμες ενδείξεις ότι τόσο η ψυχοσύνθεση των νέων, όσο και η αδιαμόρφωτη ακόμη γλωσσική σκευή προσφέρουν πρωτοτυπία και αυθεντικότητα στην λεκτική πραγμάτωση της σκέψης, κρίνεται σκόπιμο να υιοθετηθεί η Δημιουργική Γραφή ως οργανωμένη και στοχευμένη διδασκαλία δημιουργίας λογοτεχνικού κειμένου, βάσει ενός συγκεκριμένου ΠΣ που να συνοψίζει την διεθνή εκπαιδευτική εμπειρία. Η μύηση στην δημιουργική γραφή[footnoteRef:3] μπορεί να αποτελέσει όπλο του σύγχρονου νέου ανθρώπου, καθώς η παροχή των απαραίτητων εργαλείων για καλλιτεχνική έκφραση προσφέρει, πέραν των γνώσεων, προσωπικό αντίβαρο, θεμιτό και ευκταίο παιδαγωγικά σε εποχές δύσκολες, ανοίγοντας έναν αναγνωστικό (ή και συγγραφικό) δρόμο δια βίου. [3: Δημιουργική Γραφή, όταν γίνεται αναφορά στο αντικείμενο του ωρολογίου προγράμματος ή στο επισημονικό πεδίο / δημιουργική γραφή, όταν εννοείται η ίδια η διαδικασία της γραφής ]

Το νέο ΠΣ συντονίζεται στην φιλοσοφία του Νέου Σχολείου, του Σχολείου του 21ου αιώνα, και ταυτόχρονα αναδεικνύει τον καλλιτεχνικό χαρακτήρα των εν λόγω Σχολείων, που δημιουργήθηκαν για να θεραπεύσουν τις Τέχνες και να προσφέρουν, παράλληλα με την θεμελιώδη γνώση, αισθητική συγκίνηση.

Το Πρόγραμμα Σπουδών ενός καλλιτεχνικού μαθήματος οφείλει:

· να προσφέρει γνώσεις

· να οξύνει την αισθητική κρίση

· να ωθεί σε συμπεριφορές υψηλού ήθους μέσα από την διαμόρφωση αξιακού συστήματος

Οι τρεις αυτοί άξονες δεν αποτελούν αυτόνομες στοχεύσεις, αλλά συναρθρώνονται και συλλειτουργούν, ώστε η μεταδοτέα γνώση να θεμελιώνει την αισθητική καλλιέργεια και να σφυρηλατεί δημιουργικές και ολοκληρωμένες προσωπικότητες. Η Τέχνη αποτελεί κοινωνικό και πολιτισμικό προϊόν, προϊόν που συχνά αντανακλά πολυπολιτισμικές κοινωνίες, και καλεί για σπουδή, για τέρψη, για δημιουργία, για σεβασμό στην ετερότητα.

Όλες οι προτεινόμενες από το ΠΣ δραστηριότητες συνδυάζουν την Επιστήμη με την Τέχνη, στοχεύοντας στην διαμόρφωση ατομικού και κοινωνικού ήθους.

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 1. Η Δημιουργική Γραφή – Η Φιλοσοφία του μαθήματος

Το συγκεκριμένο ΠΣ καταρτίζεται για να ορίσει την πορεία της διδασκαλίας σε ένα αντικείμενο για το οποίο έχει κατά καιρούς αμφισβητηθεί το ίδιο το διδακτόν του πράγματος. Η σύγχρονη επιστήμη όμως ισχυροποιεί την εκτίμηση ότι η γραφή διδάσκεται. Η φιλοσοφία και η αντίληψη του εφικτού του εγχειρήματος εδράζεται στην ίδια την αριστοτελική λογική ότι Τέχνη ίσον Επιστήμη.

Στην εισαγωγή του στο έργο «Αριστοτέλους, Περί Ποιητικής» ο μνημειώδης Ιωάννης Συκουτρής (1937) συνοψίζει εύγλωττα το σύνολο της αριστοτελικής φιλοσοφίας επ’ αυτού: Τέχνη, υπό την αριστοτελική έννοια, σημαίνει επιστήμη. Και της επιστήμης έργο είναι να εξετάζει τα καθόλου, να βρίσκει και να ελέγχει τους γενικούς νόμους, σύμφωνα με τους οποίους ρυθμίζονται τα επιμέρους φαινόμενα. Η εύρεσις των γενικών αυτών νόμων γίνεται με μεθόδους λογικάς και κατ’ εφαρμογήν απολύτως λογικών κανόνων. Είναι υποχρεωμένη η ποιητική, εφόσον θέλει να παραμείνει επιστήμη, να παραμείνει-περιορισθεί σε εκείνα μόνο τα στοιχεία της ποιητικής δημιουργίας, όσα είναι επιδεικτικά τεχνικής. [...] πέραν της τεχνικής σοφίας υπάρχει η προσωπικότης του ποιητή, η οποία δημιουργεί νέους νόμους και προσφέρει ψυχικό περιεχόμενο στους παλιούς, και η προσωπικότης είναι και κάτι το εξωλογικόν - το δαιμόνιον.

Η αντίληψη του Αριστοτέλη ότι Τέχνη=Επιστήμη και ο ορισμός του λογοτεχνήματος ως ενιαίου συνόλου, ως καθόλου, διευκολύνει στο να εντοπισθούν τα στοιχεία που συναρμόστηκαν, ώστε να συνδιαμορφώνουν το όλον και αυτά ακριβώς να αποτελέσουν αντικείμενο διδασκαλίας. Επομένως, η κατάτμηση των παραμέτρων που αναδεικνύουν ένα κείμενο σε προϊόν της Τέχνης του