Anatomija uvod (1)

download Anatomija uvod (1)

of 31

  • date post

    24-May-2015
  • Category

    Documents

  • view

    3.868
  • download

    3

Embed Size (px)

Transcript of Anatomija uvod (1)

  • 1. OPTA ANATOMIJA1

2. Anatomija Anatomija oveka - nauka koja prouava oblik, grau i sastav ovejeg tela. Naziv anatomije - grkog porekla (anatomia) (anatemno) ili (anatemnein) rezati, sei, otvarati seenjem. Seciranje, disekcija (lat. dissecare sei) - najstariji metod u prouavanju grae tela.2 3. Znaaj anatomije Osnova za razumevanje: funkcije organa i sistema patolokih procesa koji dovode do oboljenja. Neophodna za dijagnostiku oboljenja i klasinim ili savremenim metodama.3 4. Uenje anatomije Osnovne tehnike uenja u anatomiji: posmatranje vizuelno predstavljanje (vizualizacija - zamiljanje, trodimenzionalno predstavljanje) poloaja struktura i njihovih odnosa u telu memorisanje latinskih naziva Metode uenja: disekcija na prethodno preparisanim modelima korienjem ANATOMSKIH ATLASA korienje multimedijalnih sredstava (posebni kompjuterski programi) savremena dijagnostika sredstva (CT, MR, PET, UZ) 4 5. Prema nainu i svrsi rada anatomija se deli na: 1. 2. 3. 4. 5.sistematsku topografsku plastinu rendgensku kliniku anatomiju.5 6. Sistematska anatomija Opisuje oblik i grau organa po funkcionalnim sistemima. Sistemi tela su: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12.kotani (systema skeletale) zglobni (systema articulare) miini (systema musculare) za varenje (systema digestorium) za disanje (systema respiratorium) mokrani (systema urinarium) polni (systemata genitalia) endokrini (glandulae endocrinae) kardiovaskularni (systema cardiovasculare) limfni (systema lymphoideum) nervni (systema nervosum) ulni (organa sensuum).6 7. Topografska anatomija Prouava odnose organa i opisuje mesto gde se organ nalazi. Odnosi: 1. holotopske - odnos prema celom telu 2. skeletotopske - odnos prema skeletu 3. sintopski - odnose prema organima Prikazuje: delove organizma (npr. glavu, trbuh) regije (npr. dlan)7 8. Plastina ili povrinska anatomija Prouava spoljanji oblik, tj. izgled oveijeg tela u raznim poloajima.8 9. Rendgenska anatomija Prouava grau tela pomou rendgenskog aparata. Prednost - graa se izuava na ivom organizmu. Nova dijagnostike metode: magnetna rezonanca (MR) kompjuterizovana tomografija (CT) ultrazvuk (UZ) pozitron emisiona tomografija (PET) 9 10. Rendgenska anatomija10 11. Magnetna rezonanca MR11 12. Kompjuterizovana tomografija CT12 13. Ultrazvuna dijagnostika13 14. Pozitron emisiona tomografija PET14 15. Klinika anatomija Prouava odnose izmeu anatomskih struktura i funkcije, koji su znaajni za praktinu medicinu.15 16. ANATOMSKI POLOAJ Standardni referentni poloaj tela opisuje se poloaj struktura. Anatomski poloaj: telo u uspravnom stavu, glava i oi usmerene napred, ruke su prislonjene uz telo s dlanovima okrenutim napred, noge pribliene jedna drugoj.16 17. Anatomske ravni Zamiljene ravni omoguavaju: odreivanje odnosa, poloaja i smera organa; opisivanje preseka predela tela.Ravni: 1. frontalna 2. sagitalna 3. horizontalnaPreseci: 1. transverzalna 2. longitudinalni 3. kosi 17 18. Frontalna ravan Vertikalna, paralelna sa elom Deli telo u prednji i zadnji deo Plana frontalia seu plana coronalia18 19. Sagitalna ravan Vertikalna Prua se od napred prema nazad Deli telo na desni i levi deo Planum medianum - ravan simterije mediosagitalna ravan Plana paramediana parasagitalne ravni19 20. Horizontalna ravan Horizontalna Deli telo na gornji i donji deo Plana horizontalia20 21. Preseci Transverzalni Preseci normalni na osovinu organa Longitudinalni Preseci koji prate uzduno osovinu organa Kosi21 22. Orijentacione linije Za odreivanja poloaja i smera organa Vertikalne orijentacione linije 1. 2. 3. 4. 5. 6.Linea mediana anterior (prednja srednja linija) Linea medioclavicularis (srednja kljuna linija) Linea mamillaris (bradavina linija) Linea axillaris anterior, media et posterior (prednja, srednja i zadnja pazuna linija) Linea scapularis (lopatina linija) Linea mediana posterior (zadnja srednja linija)22 23. ANATOMSKA NOMENKLATURA Nazivi na latinskom jeziku - latinska nomenklatura Nomina Anatomica - anatomski renik U Bazelu, na kongresu anatoma 1895. godine - (BNA) U Jeni 1935. godine - (INA) U Parizu 1955. godine - (PNA). Terminologia Anatomica - poslednja revizija Pariska nomenklature, 1998. g.. 23 24. Nain dobijanja naziva na osnovu naziva u starim jezicima (grkom i latinskom) npr. oesophagus na osnovu doslovnih tj. bukvalnih opisa npr. dvanaestopalano crevo (duodenum) prema funkciji npr. m. levator scapulae na osnovu izgleda npr. appendix vermiformis na osnovu poloaja u telu npr. mm. intercostales prema imenu iz mitologije - tendo calcaneus -Achillis osobe koja je prva opisala neku strukturu - circulus arteriosus cerebri - Willisi24 25. Eponimi Naziv koji je dobijen po nekome ili neemu. Najee - po autorima koji su prvi opisali strukturu U klinikoj praksi esto. Primer: Varolijev most (pons Varolii). Constantin Varolius (XVI vek) - profesor anatomije u Bolonji, prouavao mozak.25 26. Oznake poloaja ili smera superior = gornji inferior = donjicranialis = gornji (u glavi i trupu) caudalis = donji (u glavi i trupu)anterior = prednji posterior = zadnjiventralis = prednji (u glavi i trupu) dorsalis = zadnji (u glavi i trupu)26 27. Oznake poloaja ili smera medialis = blii ravni simetrije, unutranji lateralis = udaljeniji od ravni simetrije, spoljanji medianus = u sredinjoj ravni dexter = desni sinister = levi externus = spoljanji internus = unutranji superficialis = povrni profundus = duboki27 28. Oznake poloaja ili smera ipsilateralis = istostrani (na istoj strani tela) contralateralis = suprotni (na suprotnim stranama tela) proximalis = blii izvoritu tj. korenu (u ekstremitetima ili grane krvnih sudova i ivaca) distalis = udaljeniji od izvorita tj. korena udova28 29. Uobiajene skraenice - za strukture 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.a. - arteria; aa. - arteriae = arterija, arterije art. - articulatio; artt. - articulationes = zglob, zglobovi. lig. - ligamentum; ligg. - ligamenta = veza, veze m. - musculus; mm. - musculi = mii, miii n. - nervus; nn. - nervi = ivac, ivci r. - ramus; rr. - rami = grana, grane v. - vena; vv. - venae = vena, vene 29 30. Uobiajene skraenice - za pravac i poloaj ant. - anterior = napredpost. - posterior = nazaddex. - dexter = desnosin. - sinister = levosup. - superior = goreinf. - inferior = dolelat. - lateralis = spoljanjimed. - medialis = unutranjiint. - internus = unutraext. - externus = spoljaprof. - profundus = duboksuperf.-superficialis=povran30 31. Uobiajene skraenice s. = seu, sive (ili) vie naziva za istu strukturu a. splenica s. a. lienalis var. = varijanta, varijetet31