2. Το θέατρο στην...

Click here to load reader

  • date post

    30-Jan-2020
  • Category

    Documents

  • view

    0
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of 2. Το θέατρο στην...

  • 2. Το θέατρο στην Εκπαίδευση και τη διδασκαλία

    Σύνοψη

    Στο κεφάλαιο αυτό γίνεται μια προσπάθεια να παρουσιαστούν κάποιες από τις βασικές συνιστώσες της εκπαιδευτικής δραστηριότητας του θεάτρου, φιλτραρισμένες από το πλαίσιο της γενικότερης πρότασης: θέ- ατρο και επιστήμη στην Εκπαίδευση. Η επιλογή των θεμάτων είναι καταρχήν αναπόφευκτη λόγω του όγκου της σχετικής βιβλιογραφίας, αλλά και της επιθυμίας των συγγραφέων να προσφερθούν εστιασμένα χρήσιμες πληροφορίες, σχετικές με τις εφαρμογές που θα παρουσιαστούν στη συνέχεια.

    Με τη λογική αυτή περιγράφεται μια γενική τοποθέτηση σχετική με τη λειτουργία του θεάτρου στο χώρο της διαθεματικής/διεπιστημονικής προσέγγισης θεάτρου και επιστήμης. Επιπλέον, μια σύντομη ανάλυση των συνιστωσών του ιδιαίτερου θεατρικού είδους του κουκλοθέατρου, που χρησιμοποιούμε. Στη συνέχεια, πε- ριγράφεται η λογική της δημιουργίας μιας παράστασης και τα βήματα που κάνουν αυτή τη δημιουργία εφικτή μέσα στο εκπαιδευτικό πλαίσιο. Το κεφάλαιο ολοκληρώνεται με μια προσπάθεια παρουσίασης της ζωής του θεατρικού εργαστηρίου, στην περίπτωση του κουκλοθέατρου.

    Μέρη του κειμένου έχουν δημοσιευτεί από τους συγγραφείς στο βιβλίο: «Κουκλοθέατρο στην Εκ- παίδευση-Εκπαίδευση στο Κουκλοθέατρο» που δημοσιεύτηκε το 2012 από τον εκδοτικό οίκο «Πλέθρο». Το βιβλίο αυτό δίνει επιπλέον πληροφορίες για τη γενικότερη θεατρική και εκπαιδευτική κουλτούρα του κουκλο- θέατρου και φωτίζει ίσως σημεία που στο κεφάλαιο αυτό μπορεί και να δημιουργούν απορίες.

    Το πλαίσιο

    Στις μέρες μας, το θέατρο στην Εκπαίδευση ως συστηματική Θεατρική αγωγή εξελίσσεται σε όλες τις βαθμίδες της. Ακολουθεί τη σπειροειδή ανέλιξη του Βruner (1986), όπως ισχύει για όλα τα μαθήματα, από τις απλούστερες μορφές στις πλέον σύνθετες, με μια ισόρροπη σχέση ανάμεσα στην παιδαγωγική σκοπιμότητα και την καλλιτεχνική δημιουργία. Στην Ελλάδα το Θέατρο στην Εκπαίδευση, μέχρι πρόσφατα, ήταν συνδεδεμένο με τις γιορτές και τις εκδηλώσεις του σχολείου, ενώ το κουκλοθέατρο θεωρούταν κατάλληλο αποκλειστικά και μόνο για τα παιδιά της προσχολικής ηλικίας. Η οπτική έχει πια αλλάξει και το θέατρο σήμερα εντάσσεται στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα όχι ως περιστασιακή αναψυχή, αλλά ως συστηματική αγωγή που εξελίσσεται σε δύο παράλληλους άξονες: αφενός τη θεατρική διαπαιδαγώγηση, και αφετέρου τη χρήση του εφαρμοσμένου θεά- τρου ως κοινωνικής δράσης που επιδιώκει κάποια αλλαγή, στη συγκεκριμένη περίπτωση τη μάθηση μέσω της πράξης. Στη βάση αυτή διαμορφώσαμε την παιδαγωγική μας πρόταση, που βασίζεται στις αρχές του θεάτρου,

  • δίνει όμως έμφαση στη διαδικασία και όχι αποκλειστικά στο αποτέλεσμα.

    Καθώς η συζήτηση για το Θέατρο στην Εκπαίδευση εξελίσσεται, διαμορφώσαμε ένα κοινό μάθημα με τον τίτλο «Θεατρικές εφαρμογές και διδακτική της φυσικής», όπου οι φοιτητές μας διδάσκονται παράλληλα και τα δυο αντικείμενα με τρόπο ισορροπημένο. Γίνεται συστηματική προσπάθεια να μην υπερτερεί το ένα αντι- κείμενο έναντι του άλλου, όμως η ισορροπία είναι εύθραυστη και δεν είναι εύκολο να την πετύχεις πάντα, για λόγους που εξετάζουμε παρακάτω.

    Οι στόχοι του κοινού μαθήματος, όπως διαμορφώθηκαν μετά από πολλές δοκιμές, μπορούν να κωδικοποι- ηθούν στα παρακάτω σημεία:

    Κριτική ικανότητα: να αποκτήσουν οι φοιτητές μας μια κριτική ματιά στις εκάστοτε καλλιτεχνικές παραγωγές, να διακρίνουν τις ομορφιές που έχουν οι οπτικές φόρμες, στα υλικά, τις τεχνικές, στις κατασκευές.

    Αισθητική: να κατανοήσουν, όσο είναι δυνατόν, τη φύση του νοήματος και του σκοπού της Τέχνης.

    Καλλιτεχνική παραγωγή: μέσα από την προσωπική καλλιτεχνική παραγωγή να πλησιάσουν τους παραπάνω στόχους:

    • ενεργή, βιωματική συμμετοχή των εκπαιδευόμενων στη διερεύνηση εννοιών και την ανακάλυψη νοη- μάτων στο μάθημα,

    • ενίσχυση του ενδιαφέροντος τους και δημιουργία κινήτρων για τη μάθηση,

    • ενθάρρυνση της συνεργασίας και της επικοινωνίας μεταξύ των εκπαιδευόμενων, καθώς και του συντο- νιστή διδάσκοντα με αυτούς,

    • ενίσχυση στην κριτική προσέγγιση των θεμάτων που εξετάζονται,

    • γνωστική αυτονομία των εκπαιδευόμενων, και προσωπική έρευνα πάνω στα θέματα,

    • εναλλακτικοί τρόποι θεώρησης και επίλυσης προβληματικών καταστάσεων.

    Ανάλογες με το κοινό μας μάθημα είναι και κάποιες διαφοροποιημένες εφαρμογές, που κατά καιρούς έχουν γίνει σε άλλες χώρες όπως: Η Συνεργασία Δημιουργίας διά των Τεχνών (Art Creation Partnership) στις ΗΠΑ, ο θεσμός «Creative Partnerships» που καθιέρωσε το 2002 η βρετανική κυβέρνηση και ο θεσμός «Partenariat» στη Γαλλία (Γιαννούλη, 2011). Στην Αυστραλία αναγνωρίζεται η αξιοποίηση της Τέχνης στην Εκπαίδευση και οι συνεργασίες εντός και εκτός σχολείου (DEECD & Arts Victoria, 2009).

    Στη δική μας προσέγγιση, επιδιώκουμε οι φοιτητές μας, οι οποίοι έχουν ήδη παρακολουθήσει κάποια μα- θήματα θεατρικής έκφρασης, να εφαρμόσουν και να εμβαθύνουν στους κώδικες του θεάτρου. Να γνωρίσουν το θέατρο κάνοντας θέατρο, να ασκήσουν τις πειθαρχίες του και να δημιουργήσουν μια δική τους σπουδή, ακολουθώντας ένα-ένα τα βήματα παραγωγής μιας θεατρικής παράστασης. Παράλληλα, θα μελετούν μια ιδέα που θα προέρχεται από τις επιστήμες, διερευνώντας την με τις τεχνικές του θεάτρου.

    Για πολλά χρόνια, επικράτησε η ιδέα της μάθησης μέσω της τέχνης του κουκλοθέατρου, η οποία οδήγησε στην αντίληψη του κουκλοθέατρου ως εργαλείου που θα βοηθούσε τον εκπαιδευτικό να διδάξει τα θέματα που περιλαμβάνονται στο αναλυτικό πρόγραμμα. Στη δική μας προσέγγιση προηγείται η μάθηση της τέχνης του κουκλοθέατρου. Εξετάζοντα