ùΘ þ ÿ , Γ ù ÿ ù & ÿ þ ù -...

Click here to load reader

  • date post

    04-Oct-2021
  • Category

    Documents

  • view

    3
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of ùΘ þ ÿ , Γ ù ÿ ù & ÿ þ ù -...

στο καθηγητικ σμα για τη μερικ εκπλρωση των υποχρεσεων
απκτησης του μεταπτυχιακο ττλου του Μεταπτυχιακο Προγρμματος
«Οργνωση και Διοκηση Αθλητικν Οργανισμν και Επιχειρσεων» του Τμματος
Οργνωσης και Διαχερισης του Παν/μου Πελοποννσου στην κατεθυνση
«Οργνωση & Διοκηση
Υπεθυνη Δλωση
Με ατομικ μου ευθνη και γνωρζοντας τις κυρσεις που προβλπονται απ τις δια-
τξεις του ρθρου 14 της παραγρφου 2 (Διαγραφς Μεταπτυχιακν Φοιτητν) του
Κανονισμο Λειτουργας Προγρμματος Μεταπτυχιακν Σπουδν, δηλνω υπεθυ-
να τι για τη συγγραφ της Μεταπτυχιακς Διπλωματικς μου Εργασας(ΜΔΕ) δεν
χρησιμοποησα ολκληρο μρος ργου λλου δημιουργο τις ιδες και αντιλψεις
λλου δημιουργο χωρς να γνεται αναφορ στην πηγ προλευσης (βιβλο, ρθρο
απ εφημερδα περιοδικ, ιστοσελδα κλπ.).
Ημερομηνα:7/6/2016
Με επιφλαξη κθε δικαιματος. All rights reserved.
Απαγορεεται η αντιγραφ, αποθκευση και διανομ της παροσας εργασας, εξ ολοκλρου τμμα-
τος αυτς, για εμπορικ σκοπ. Επιτρπεται η ανατπωση, αποθκευση και διανομ για σκοπ μη
κερδοσκοπικ, εκπαιδευτικς ερευνητικς φσης, υπ την προπθεση να αναφρεται η πηγ προ-
λευσης και να διατηρεται το παρν μνυμα. Ερωτματα που αφορον τη χρση της εργασας για κερ-
δοσκοπικ σκοπ πρπει να απευθνονται προς τον συγγραφα.
Οι απψεις και τα συμπερσματα που περιχονται σε αυτ το γγραφο εκφρζουν τον συγγραφα και
δεν πρπει να ερμηνευθε τι αντιπροσωπεουν τις επσημες θσεις του Πανεπιστημου Πελοποννσου
του Τμματος Οργνωσης και Διαχερισης Αθλητισμο
4
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
(Με την επβλεψη του καθηγητ Γεωργιδη Κωνσταντνου) ................................................... 7
ABSTRACT .................................................................................................................................. 8
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 .............................................................................................................................. 9
1.1 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ..................................................................................................... 9
1.2 ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 19Ο ΚΑΙ 20Ο ΑΙΩΝΑ
............................................................................................................................................. 13
1.3 Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ
ΚΑΤΑ ΤΟΝ 19Ο ΚΑΙ 20Ο ΑΙΩΝΑ .............................................................................................. 16
1.3.1 Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ................................................................................... 16
1.3.2 Η ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΚΟΡΙΤΣΙΩΝ .............................................................................. 18
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ............................................................................................................................ 20
2.2 Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΤΟ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟ ΚΙΝΗΜΑ .............................................. 23
2.2.1 Η ΠΡΩΤΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΕΛΛΗΝΙΔΩΝ ΣΤΟΥΣ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ
ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ...................................................................................................................... 30
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ............................................................................................................................ 43
3.1.2 ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΓΕΣΙΑ....................................................... 44
3.2 ΦΥΛΟ ΚΑΙ ΗΓΕΣΙΑ ........................................................................................................... 45
3.3 ΓΥΝΑΙΚΑ ΚΑΙ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗ ......................................................................................... 50
3.4 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ............................................................................................................ 51
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ............................................................................................................................ 52
4.1 ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΙΣ ΤΩΝ Μ.Μ.Ε. ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ ............................ 52
4.1.2 ΤΡΟΠΟΙ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ................................................................................................ 53
4.2 ΜΜΕ ΚΑΙ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ : Η ΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ.......................................... 58
4.2.1 Η ΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΟΥΣ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΥΣ ΤΟΥ ΛΟΝΔΙΝΟΥ ΤΟ 2014 ............... 60
4.3 ΠΛΑΙΣΙΟ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΦΥΛΟΥ ........................................................... 61
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ............................................................................................................................ 63
5.1.2 ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΕΣ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΩΝ ΑΘΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΡΙΩΝ ................ 65
5.2 ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΟΥ ΧΙΤΖΑΜΠ ( ΙΣΛΑΜΙΚΗ ΜΑΝΤΙΛΑ) ....................................................... 67
5.3 ΤΟ ΧΙΤΖΑΜΠ ΚΑΙ ΟΙ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ .................................................................... 68
5.4 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ............................................................................................................ 70
6
ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ
Με την ολοκλρωση της μεταπτυχιακς μου εργασας, θα θελα να εκφρσω τις
θερμς μου ευχαριστες στον καθηγητ μου κ. Κωνσταντνο Γεωργιδη, ο οποος
ανλαβε την επβλεψη αυτς της εργασας καθοδηγντας με πρθυμα απ το πρτο
μχρι το τελικ στδιο. Σημαντικ επσης ταν για μνα η βοθεια του προσωπικο
της Ολυμπιακς Επιτροπς για το δανεισμ βιβλων σχετικν με την εργασα μου.
Χριστνα-Χρυσθεμις Γρυπρη
(Με την επβλεψη του καθηγητ Γεωργιδη Κωνσταντνου)
Ο αθλητισμς και η εξλιξ του αποτελον μεγλο κεφλαιο στην ιστορα των
θεσμν και του πολιτισμο και μολοντι αυτ η διαπστωση ισχει περισστερο στη
χρα μας που δδαξε τις αρχς του αθλητισμο και του Ολυμπισμο, ο αθλητισμς
απ την αρχαιτητα υπρξε πεδο δρσης των αντρν και μχρι και τον δετερο
παγκσμιο πλεμο ο γυναικεος αθλητισμς αγωνιζταν να εξελιχθε. Οι δομικς
αλλαγς της κοινωνας μετ τους δο παγκοσμους πολμους και οι μεταβολς των
αντιλψεων σχετικ με τη θση της γυνακας, συνβαλαν στη σταδιακ αυξανμενη
πρσβαση των γυναικν σε πολλς ανδροκρατομενες κοινωνικς περιοχς πως ο
αθλητισμς, μως ακμα και σμερα το ζτημα «γυνακα και αθλητισμς» δεν παει
να απασχολε τα ευρωπακ θεσμικ ργανα. Στην παροσα εργασα επιχειρεται η
καταγραφ της σταδιακς συμμετοχς της γυνακας στα αθλητικ δρμενα και
αναδεικνονται σημαντικς πτυχς της παρουσας της στον χρο του αθλητισμο.
Λξεις κλειδι: γυνακα, αθλητισμς,συμμετοχ, ιστητα
8
ABSTRACT
(With the supervision of professor Georgiadis Konstantinos)
The sport and its development are a major chapter in the history of institutions and
culture, and although this ascertainment applies more to our country which taught the
principles of sport and Olympism, sport since ancient times was scope of action for
men and up to the second World War, women's sport was struggling to evolve. The
structural changes in society after the two World Wars and the changes of perceptions
on the status of women contributed to gradually increasing women's access to many
male dominated social sites like sports, but even today the issue of "women and
sport" is still occupies the European institutions. This paper attempts το record the
progressive participation of women in sports events and highlights important aspects
of its presence on the sports field.
Keywords:women, sport, participation, equality
Γυνακες δρομες σε αρχαα αγγεο
Η γυνακα, στη μακραωνη ιστορα της ανθρωπτητας, δεν εχε σχση με την
πολιτικ, την οικονομα, την τχνη, τα γρμματα. Ασχολονταν μνο με ,τι της
παραχωροσε το ανδρικ φλο – τις οικιακς δραστηριτητες – και με αυτ που η
δια η φση την προκισε, δηλαδ τη μητρτητα.
Η αθλητικ δραστηριτητα της γυνακας στην πορεα του χρνου, προχρησε δειλ,
σχεδν παρλληλα με την κοινωνικ της θση και τη συμμετοχ της στην οικονομικ
ζω (Αλμπανδης,2004).
Κατ την αρχαιτητα, δο απ τα μεγλα ελληνικ φλα της αρχαας εποχς, οι
Δωριες και οι Αιολες παραχωροσαν στο γυναικεο φλο υψηλ θση στην κοινωνα
και στο δημσιο βο και παρ το γεγονς τι η εκγμναση του σματος ταν στις
περισστερες περιοχς αποκλειστικ προνμιο του ανδρικο φλου, η γυνακα
εκενης της εποχς δεν αποκλειταν απ την ενασχληση με τη φυσικ αγωγ.
10
Το ζτημα της γυναικεας εκγμνασης απασχλησε και τους αρχαους συγγραφες. Ο
αρχαος λληνας φιλσοφος Πλτωνας θεωροσε αδικαιολγητο σφλμα την
παραμληση της φυσικς αγωγς της γυνακας. Ο ιστορικς Πλοταρχος γραφε για
τις Σπαρτιτισσες : « Τα σματα των παρθνων ασκοντο στον δρμο, την πλη, τη
δισκοβολα και το ακντιο για να αντχουν ασφαλς στους πνους του τοκετο και
για να φρνουν στον κσμο παιδι υγι και ερωστα αλλ και για να γνονται οι διες
υγιες και ερωστες » (Ξενοφν, Λακεδαιμονων Πολιτεα, 1.3 – 4).
Φαιννδα (παιχνδι) σε παρσταση αρχαου
αγγεου
Στα ιστορικ χρνια η θληση των γυναικν, κυρως στην Σπρτη και στην Κρτη,
αποτελοσε μρος της αγωγς τους, πως ακριβς και των αγοριν. Αυτ
βεβαινουν και οι πολυριθμες παραστσεις σε αγγεα κλασσικν χρνων, με
σκηνς παλαστρας, που εικονζονται και κορτσια να γυμνζονται (Σκιαδς,1998).
Το 776 π.Χ. , ταν και καταγρφονται οι πρτοι εορτασμο των Ολυμπιακν
Αγνων, υπρχαν αγνες για τους νδρες και τα παιδι αλλ οι γυνακες, ετε ως
αγωνιζμενες ετε ως θεατς, ταν αποκλεισμνες απ αυτος. Εξαρεση αποτελοσε
η παρουσα της ιρειας της Δμητρας Χαμνης, η οποα παρακολουθοσε τους
Αγνες απ επσημη θση. Η εξαρεση αυτ της ιρειας της Δμητρας δεν εναι
τυχαα. Χωρς αμφιβολα υπαινσσεται την αρχικ σχση των Αγνων με τη λατρεα
των δυνμεων της φσης και των θεν που τις εκπροσωποσαν, της Δμητρας της
θες της γονιμτητας της γης, για αυτ και το βραβεο της νκης των Ολυμπιονικν,
ταν ο κτινος, το κλαδ της αγριελις, δηλαδ καρπς της γης (Γιαλορης,1990). Ο
αποκλεισμς των γυναικν – και χι των παρθνων, οι οποες παρακολουθοσαν
τους Αγνες – συνδθηκε μεσα με τη γυμντητα των αθλουμνων.
Στο δρμο προς την Ολυμπα υπρχει το Τυπαο ρος απ που, σμφωνα με τον
νμο, πετοσαν τις γυνακες που τολμοσαν να παρακολουθον τους Αγνες
περνοσαν απ τον Αλφει ποταμ κατ τις απαγορευμνες μρες των αγνων.
11
Καμα γυνακα δεν μαρτυρεται να παραβασε τον καννα εκτς απ την Ροδτισσα
Καλλιπτειρα, κρη του Ολυμπιονκη Διαγρα, η οποα μεταμφιστηκε το 404 π.Χ.
σε γυμναστ προκειμνου να συνοδεσει το γιο της Πεισδορο στους Αγνες. Ο γιος
της τιμντας την οικογενειακ παρδοση των Ολυμπιονικν, απσπασε τη νκη. Ο
ενθουσιασμς μως της Καλλιπτειρας, πρδωσε το φλο της. Δεν τιμωρθηκε μως
σμφωνα με τα προβλεπμενα, λγω της δοξασμνης στους Αγνες γενις της, αλλ
γινε αιτα να θεσπιστε απ ττε κανονισμς που υποχρωνε τους γυμναστς να
εισρχονται γυμνο στο Στδιο (Παυσανας,1989).
Στον αγωνιστικ χρο της Ολυμπας, στο στδιο και στον ιππδρομο
συναγωνζονταν μνο νδρες. Απ τον 4 ο αινα π.Χ. και μετ στον ολυμπιακ
κατλογο των νικητν, μνημονεονται και γυνακες Ολυμπιονκες στα ιπποδρομικ
αγωνσματα και αυτ γιατ δεν ταν ανγκη οι γυνακες να παρευρσκονται στην
Ολυμπα αφο νικητς ανακηρυσσταν ο ιδιοκττης του ππου του ρματος και χι
ο αναβτης ο ηνοχος (Παυσανας, ΙΙΙ,8.1).
Αρχαα Ολυμπα
Ο χρος της Ολυμπας ταν μως και το θατρο μεγαλοπρεπν εορτν, οι οποες
τελονταν προς τιμν της ρας, της κορυφαας θες, βασλισσας του Ολμπου και
συζγου του Δα. Τα Ηραα ταν γυναικεοι Ολυμπιακο Αγνες που ποτ μως δεν
12
συνπιπταν με του ανδρικος Ολυμπιακος Αγνες και τελονταν κθε τσσερα τη.
Δεκαξι γυνακες, αντιπροσωπεοντας τις πλεις της περιοχς, φαιναν ππλο προς
τιμν της ρας και οργνωναν αγνα δρμου μεταξ παρθνων οι οποες
διαγωνζονταν χωρισμνες σε ομλους κατ ηλικα. τρεχαν με τα μαλλι τους λυτ,
το χιτνα τους να ανεβανει λγο πιο πνω και το δεξι τους μο γυμν ως το
στθος. Τους παραχωροσαν για τον αγνα το Στδιο της Ολυμπας, αφαιρονταν
μως το 1/6 απ τη διαδρομ. Οι νικτριες στεφαννονταν με στεφνια ελις και
παιρναν τεμχια απ κρας αγελδας η οποα εχε θυσιασθε προς τιμν της ρας.
Οι αθλτριες που νικοσαν αξινονταν με μια ιδιατερη τιμ να μπορον να
αφιερσουν απεικονσεις τους στο Ηραο, τον να της θες (Παυσανας, , V 16.2 –
8).
Τρεις ακμη πανελλνιοι αγνες, εκτς απ τα Ηραα, περιεχαν εκδηλσεις που
μνο οι γυνακες εχαν το δικαωμα συμμετοχς : τα Πθια, τα σθμια και οι
Κορινθιακο. Στα αγωνσματα αυτ περιλαμβνονταν το λμα εις μκος, αγνες
στβου, αγνες βδην και πιθανν δρμοι μεγλων αποστσεων.
Η συμμετοχ των γυναικν σε αυτος τους πριμους αθλητικος αγνες εναι σαφς
τι εντασσταν στα πλασια του ιερο χαρακτρα αυτν των δρωμνων, χαρακτρας
που ταν και ο πυρνας των Αγνων της Αρχαιτητας. Με την προδο του χρνου
και σο ο ιερς χαρακτρας των Αγνων υποχωροσε, η φυσικ αγωγ των γυναικν
13
παραμελονταν. Η παραμληση της φυσικς αγωγς των γυναικν ενισχθηκε κατ
την εποχ της παρακμς του αρχαου ελληνικο πνεματος και συνεχστηκε και τον
μεσαωνα.
Ελχιστη μεταβολ επλθε στους αινες που ακολοθησαν και μνο στα τλη του
19 ου
αρμζουσα θση στη φυσικ σκηση των κοριτσιν και των γυναικν.
σον αφορ τον ρλο που διαδραμτιζαν οι γυνακες εκενη την εποχ, πολλς
μαρτυρες παραδδουν τα δημοτικ σματα που εναι γεμτα απ επεισδια που
παρουσιζουν τις γυνακες να συμμετχουν στους αγνες των ανδρν κρυμμνες
κτω απ το ανδρικ νδυμα και να συμμετχουν στην επικνδυνη ζω των κλεφτν
(Σκιαδς,1998).
19 Ο ΚΑΙ 20
Βαρνος ντε Κουμπερντν
Για να γνει κατανοητ η εξλιξη της συμμετοχς της γυνακας στον αθλητισμ σε
εγχριο εππεδο, πρπει να παρατεθον ορισμνα στοιχεα που αφορον τις
γυναικεες αθλητικς δραστηριτητες της διας περιδου, σε διεθν κλμακα.
Εναι σημαντικ να τονιστε τι κατ τλη του 19 ου
και τις αρχς του 20 ου
αινα, η
γυμναστικ θεωρθηκε ως μσο αγωγς, σε αντθεση με τα σπορ, «που εμπνονταν
14
απ τη φιλελεθερη ιδεολογα και τον ατομικισμ και περιορζονταν στις επορες
κατηγορες του πληθυσμο» (Κουλορη, 1997) .
Ανασταλτικς παργοντας στη συμμετοχ των γυναικν στους Ολυμπιακος αγνες
στεκταν ο αναβιωτς και ιδρυτς των Αγνων, Βαρνος Πιερ ντε Κουμπερτν, ο
οποος καθ’ λο το διστημα της προεδρας του απ το 1897 ως το 1925 στη Διεθν
Ολυμπιακ Επιτροπ (Δ.Ο.Ε.) εχε απψεις πως αυτ: «Η ιερ κφραση ανδρικο
αθλητισμο, βασιζμενη στο διεθνισμ, στην αφοσωση ως μσο, στην τχνη ως
υπβαθρο και στις επευφημες των γυναικν ως αποζημωση» (Lekarska,1990). Η
θση αυτ του Κουμπερτν εχε καθοριστικ επδραση σε ,τι αφοροσε την
προθηση και τη γενικτερη αποδοχ του αθλητισμο των γυναικν, αφο η Δ.Ο.Ε.
απ την δρυσ της μχρι και σμερα εναι το διεθνς ργανο που ελγχει και
κατευθνει τους Ολυμπιακος Αγνες (Ζικος, 2004). Αυτ εχε ως συνπεια στα
τλη του 19 ου
βρσκεται εκτς συζτησης καθς κατ τον Κουμπερτν «Η Διεθνς Ολυμπιακ
Επιτροπ ανλαβε το ργο να ανανεσει τους Ολυμπιακος Αγνες, σμφωνα με το
πνεμα των αρχαων αγνων και, καθς δεν συμμετεχαν γυνακες στους Αρχαους
Αγνες, ασφαλς δεν πρκειται να υπρξει θση στους σγχρονους» (Chase,1992).
Οι απψεις του Κουμπερτν δεν γνονταν αποδεκτς απ πολλ μλη της Δ.Ο.Ε. , που
υποστριζαν τι οι γυνακες πρεπε να χουν το δικαωμα συμμετοχς στους Αγνες,
διαγωνιζμενες σε αθλματα προσαρμοσμνα στις ικαντητς τους, μως ο
Κουμπερτν διαφωνοσε και με αυτ την ποψη λγοντας τι : «Εφσον οι γυνακες
δεν μπορον να συμμετσχουν σε λα τα αθλματα, γιατ να τους επιτραπε η μερικ
συμμετοχ; Αν παρλα αυτ συμβε κτι ττοιο, θα πρπει να ισχσουν οι διοι ροι
πως και για τους νδρες». Το θμα που αφορ στην ποψη αυτ του Κουμπερτν
για τους Ολυμπιακος Αγνες, ως εκδλωση αποκλειστικ και μνο ανδρικο
αθλητισμο, εναι μεσα συσχετισμνο με την κυραρχη εικνα της γυνακας εκενη
την εποχ. Ο αθλητισμς δεν ταν δημοφιλς ανμεσα στις γυνακες, γεγονς το
οποο οφελεται στο τι το θμα των νμιμων δικαιωμτων των γυναικν, δεν ταν
παρ μνο ευσεβες πθοι. Κυραρχη ταν η εικνα της αδναμης γυνακας, που
εξαρτται απλυτα απ τον νδρα και αναζητ την προστασα του τσο μσα στην
οικογνεια σο και σε κθε λλη κνησ της. Κτω απ αυτ το πρσμα οι γυνακες
15
με κοντ αθλητικ παντελνι, που θα διαγωνζονταν στον αθλητικ χρο, πρπει να
θεωρετο ανθικο (Lekarska,1990).
Παρ’ λα αυτ, σημαντικ κατορθματα των γυναικν στα τλη του 18 ου
και στις
αινα θα σηματοδοτσουν τις διεθνες εξελξεις σχετικ με τη θση
των γυναικν και την προσπθει τους για κατκτηση πολιτικν δικαιωμτων. Η
Αγγλδα Mary Woolstonecraft στα τλη του 18 ο αινα συνγραψε το πρωτοποριακ
ργο της Υπερσπιση των Γυναικεων Δικαιωμτων , μια διακρυξη των
δικαιωμτων της γυνακας στη ζω. Πρκειται για μια παγκσμια πρωτοπορα καθς
διατπωσε το πρτο συστηματικ επιχερημα για τα δικαιματα των γυναικν. Στη
μελτη της δεν παραλεπεται η ιδιατερη μνεα στην παρλληλη σκηση του σματος
και του πνεματος των γυναικν (Woolstonecraft,1792).
Το 1808 η Μαρ Παραντ φτασε στην κορυφ του Λευκο ρους εν στο Παρσι
και στο Eiselen της Γερμανας τα γυμναστρια νοιξαν για τις γυνακες το 1829 και
το 1832 αντστοιχα. Το 1879, το Δουβλνο διοργνωσε το πρτο τουρνου
αντισφαρισης για γυνακες, οι οποες τελικ γιναν δεκτς στο Wimblenton το 1884
και στη Σκωτα το 1892 γινε το πρτο γυναικεο πρωτθλημα κολμβησης.
λες αυτς οι προσπθειες των γυναικν εχαν ως κριο στχο τη συμμετοχ τους
στους Ολυμπιακος Αγνες και χρη στην πεση των φεμινιστικν κκλων, απ το
1900 και μετ, επιτρπηκε βαθμιαα η συμμετοχ των γυναικν σε ορισμνα σπορ
στο πλασιο των Ολυμπιακν Αγνων (Σκιαδς,1998).Στους δετερους Ολυμπιακος
Αγνες που πραγματοποιθηκαν στο Παρσι το 1900, οι γυνακες συμμετεχαν σε δο
αθλματα, στην αντισφαριση και στο γκολφ, επτευγμα σπουδαων γυναικν απ τη
Μεγλη Βρετανα και τις Ηνωμνες Πολιτεες (Lekarska,1990). Σταδιακ και με
κριτριο το «αν εναρμονζονται με τη γυναικεα φση», αθλματα πως η
αντισφαριση (1900), η τοξοβολα (1908), η κολμβηση (1912) και η ξιφασκα
(1924), επτρεψαν τη συμμετοχ των γυναικν στους Αγνες (Σκιαδς, 1998).
16
1.3 Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ
ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 19 Ο ΚΑΙ 20
Ο ΑΙΩΝΑ
Μαθτριες Αρσκειου, 19 ος
αινας
Η εκπαδευση των γυναικν δεν μπορε να απομονωθε απ τις κυραρχες αντιλψεις
κθε εποχς για την κοινωνικ της θση και τον κοινωνικ της ρλο. Σε λον τον 19ο
αινα, η πατριαρχικ οικογνεια περιριζε τη γυνακα στο σπτι και σε καθκοντα
που χαρακτηρζονταν αποκλειστικ γυναικεα, πως η φροντδα για το νοικοκυρι
17
και η ανατροφ των παιδιν. τσι, η μη νταξη της γυνακας στην παραγωγικ
διαδικασα και οι απψεις για τη «γυναικεα φση» και τον «γυναικεο προορισμ»
προσδιρισαν τις μορφς της εκπαδευσς της, η οποα εχε «συμβολικ» λειτουργα
και αποτελοσε ναν ενισχυτικ παργοντα της προκας της. Αντθετα, η ανδρικ
εκπαδευση εχε επαγγελματικ και οικονομικ λειτουργα και αποτελοσε το μσο
για την κατκτηση του δημσιου χρου και τη δημιουργα ενς καλτερου μλλοντος
(Τσουκαλς, 1992).
Το ελληνικ κρτος αμσως μετ την δρυσ του (1830), προσπθησε να
καταπολεμσει τις προλψεις κατ της μρφωσης που επικρατοσαν απ την
περοδο της Τουρκοκρατας και δωσε μεγλη σημασα στην οργνωση της
εκπαδευσης , καθς αυτ θα αποτελοσε εγγηση για την ελευθερα και την προδο.
Οι λληνες λγιοι και παιδαγωγο, επηρεασμνοι απ τις ιδες των Ευρωπαων
διαφωτιστν παιδαγωγν, πρβαλαν την αναγκαιτητα για μρφωση των νων και
υποστριξαν ιδιατερα την εκπαδευση των κοριτσιν. μως, ο ευρωπακς
διαφωτισμς δεν ξεπρασε εκολα τις παραδοσιακς πατριαρχικς αντιλψεις. Το
φλο των μαθητν αποτλεσε σημαντικ μεταβλητ στη διαδικασα της εκπαδευσης
και κατ’ επκταση της γυμναστικς εκπαδευσης (Φουρναρκη,1987).
Την περοδο εκενη η δευτεροβθμια εκπαδευση περιλμβανε το Ελληνικ σχολεο
και το Γυμνσιο, που μως αφοροσαν μνο στην εκπαδευση των αγοριν. Το
κρτος αδιαφοροσε για τη δευτεροβθμια εκπαδευση των κοριτσιν και αυτ
επιβεβαινεται απ το τι κατ το τος του 1837 η συμμετοχ των κοριτσιν στην
εκπαδευση αποτελοσε μνο το 9% των μαθητν. Μχρι και τις αρχς του 20 ου
αινα, τη μριμνα για την δρυση αντερων σχολεων θηλων το κρτος την εχε
αφσει στη δημοτικ και ιδιωτικ –Ελληνικ και ξνη – πρωτοβουλα
(Σκιαδς,1998). Δυτικο ιεραπστολοι αναλμβαναν με ιδιωτικ πρωτοβουλα την
δρυση των σχολεων μσης στθμης και στη διδασκαλα τους διναν μφαση στη
θρησκευτικ μρφωση και στις γνσεις της οικιακς οικονομας (Βουζανδου,
Αλμπανδης & Φανιπουλος,2012).
αινα ρχισε να προβλλεται αργ το ενδιαφρον για
βελτωση και γενκευση της στοιχειδους εκπαδευσης των κοριτσιν αλλ και της
παιδεας των διδασκαλισσν με λγιους και παιδαγωγος να προβανουν σε σειρ
18
προτσεων που μως δεν προωθονταν απ τους γκριτους συνταγματολγους
εκενης της εποχς. Η τρχουσα ποψη εκενης της εποχς υποστριζε τι το
γυναικεο μυαλ υστερε σε σχση με το ανδρικ τι οι γυνακες διαθτουν
φαντασα και καλ μνμη αλλ χι κρση, τι χουν λεπττητα και οξυδρκεια που
αντιλαμβνεται τις λεπτομρειες αλλ δεν εναι προικισμνες με συνθετικς και
φιλοσοφικς ικαντητες, πως ο νδρας (Φουρναρκη,1987).
Κατ τη δεκαετα του 1860 τσο στο Ελληνικ κρτος σο και στις Ελληνικς
κοιντητες της οθωμανικς αυτοκρατορας ρχισε να γνεται αισθητ η αναγκαιτητα
της μρφωσης των Ελληνδων μητρων και να παγινονται τα μηνματα για την
εθνικ αποστολ που πρπει να επιτελσουν. Πλθος Ελληνδων, διδασκαλισσν
αποφοτων του Αρσκειου, καταλαμβνει τη θση του σε κοιντητες της διασπορς
και της οθωμανικς αυτοκρατορας, μια προσφορ που καταγρφεται ως ‘εθνικ
συμβολ’ και η οποα συνεχστηκε ολκληρο τον 19 ο αινα. Συλλογικς γυναικεες
πρωτοβουλες, πως η δρυση του «Συλλγου Κυριν υπρ της Γυναικεας
Παιδεσεως» το 1872, θα δσει το στγμα των καιρν που μχεται με την αντληψη
τι η αντερη εκπαδευση απομακρνει τα κορτσια απ τον οικιακ βο. Η γυναικεα
εσοδος σε τομες οι οποοι παραδοσιακ ανκαν στους ντρες, πως ο χρος των
γραμμτων, της δημοσιογραφας και της θεωρας της παιδεας κλονζουν την
παρδοση. Οι δραστηριτητες αυτς στις οποες εισερχταν σιγ – σιγ το γυναικεο
φλο, διναν ελπδες για την καλυτρευση της θσης του στην Ελληνικ κοινωνα
(Σκιαδς,1998).
1.3.2 Η ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΚΟΡΙΤΣΙΩΝ
Η φυσικ αγωγ των κοριτσιν τον 19 ο αινα ακολουθοσε τη γενικτερη πορεα
της γυναικεας εκπαδευσης, ταν δηλαδ να θμα λιγοστς σημασας, στε να μη
λαμβνεται σοβαρ υπψη οτε απ το κρτος αλλ οτε απ την κοινωνα
(Βουζανδου, Αλμπανδης & Φανιπουλος,2012)
Κατ τις πρτες δεκαετες μετ την δρυση του ελληνικο κρτους, η ανατροφ των
παιδιν ταν μονομερς και εντοπιζταν σχεδν αποκλειστικ στην πνευματικ τους
καλλιργεια. Κθε κνηση για την ανπτυξη της γυμναστικς που εκδηλθηκε στη
διρκεια της Αντιβασιλεας, επηρεασμνη απ την γυμναστικ κνηση στη Γερμανα,
καταδικστηκε σε πλρη αδρνεια εξαιτας του «κρατου της εποχς εκενης
19
Λογιοτατισμο και της μονομερος καλλιργειας των γραμμτων» (Κουλορη,1997).
τσι, η εισαγωγ της γυμναστικς στα σχολεα απασχλησε το νεοσστατο ελληνικ
κρτος το 1834 το οποο μερμνησε για την εισαγωγ των ‘σωματικν γυμνσιων’
δο φορς την εβδομδα στα δημοτικ σχολεα αλλ μνο στα αγρια
(Σκιαδς,1998), εν στα σχολεα θηλων προβλεπταν να γνεται εξσκηση στα
γυναικεα εργχειρα (Βουζανδου, Αλμπανδης & Φανιπουλος, 2012).
Το 1862, η προσωριν κυβρνηση των Βολγαρη, Κανρη και Ροφου δημοσευσε
να πρωτοποριακ νομοθτημα το οποο προβλεπε της εισαγωγ της γυμναστικς
στα καττατα εκπαιδευτρια, αναθτοντας τη διδασκαλα σε υπαξιωματικος
στρατιτες του σματος των πυροσβεστν και ριζαν τι σε κθε γυμνσιο πρεπε
να δημιουργηθον εγκαταστσεις γυμναστικς. Σταθμς τσο για την γυμναστικ
σο και για τον αθλητισμ θεωρεται το 1880 γιατ ττε καθιερθηκε η…