τέχνη και πολιτική: στρατευμένη τέχνη,προπαγάνδα

39
  • Upload

    -
  • Category

    Education

  • view

    316
  • download

    12

Transcript of τέχνη και πολιτική: στρατευμένη τέχνη,προπαγάνδα

Page 1: τέχνη και πολιτική: στρατευμένη τέχνη,προπαγάνδα
Page 2: τέχνη και πολιτική: στρατευμένη τέχνη,προπαγάνδα

Σημασία / ρόλος / αναγκαιότητα τέχνης•αποτελεί ατομική έκφραση δημιουργού

•εκπληρώνει ανάγκη επικοινωνίας μεταξύ δημιουργού – αποδεκτών (μόνο;)

•προσφέρει γνήσια ψυχαγωγία σε αποδέκτες

•ασκεί κοινωνική κριτική, παίρνει θέση σε κρίσιμα ζητήματα

•συνιστά συστατικό στοιχείο παράδοσης και άρα συνεκτικό στοιχείο έθνους

•συγχρόνως προωθεί την αλληλεπίδραση των πολιτισμών

•σφραγίζει μια εποχή = ιστορικό τεκμήριο / πηγή

Page 3: τέχνη και πολιτική: στρατευμένη τέχνη,προπαγάνδα

η θέση της τέχνης στο σχολείο

Ο μαθητής σε ρόλο και αποδέκτη και δημιουργού

→ δημιουργικό σχολείο

→ παράλληλα: κριτική στάση

Page 4: τέχνη και πολιτική: στρατευμένη τέχνη,προπαγάνδα

Γιατί πρέπει να στεκόμαστε κριτικά απέναντι στην τέχνη;

Γιατί συχνά βρίσκεται στην υπηρεσία εξουσιαστικών μηχανισμών/ προπαγάνδας

πώς; Καλλιεργεί σε μεγάλο βαθμό την ενσυναίσθηση (ταύτιση με τους ήρωες, βίωση συναισθημάτων), που μπορεί να «μπλοκάρει» τη λειτουργία της κριτικής σκέψης

Page 5: τέχνη και πολιτική: στρατευμένη τέχνη,προπαγάνδα

Τέχνη

γνήσια ≠ νόθα, κίβδηλη

λαϊκή εμπορευματοποιημένη προσωπική τέχνη για την τέχνη κοινωνική στρατευμένη

Page 6: τέχνη και πολιτική: στρατευμένη τέχνη,προπαγάνδα

Τέχνη για την τέχνη

Κάθε έργο τέχνης συνιστά προσωπική έκφραση και χαρακτηρίζεται από αυτάρκεια κι αυτονομία.

Όμως όπως τονίζει κι ο Σεφέρης:

« η τέχνη για την τέχνη κατάντησε να σημαίνει τη δουλειά ενός ανάπηρου ανθρώπου που φτιάχνει κομψοτεχνήματα κλεισμένος μέσα σε ένα αποστειρωμένο δωμάτιο».

Page 7: τέχνη και πολιτική: στρατευμένη τέχνη,προπαγάνδα

Στρατευμένη τέχνη προδίδει την αυτονομία του δημιουργού, υπηρετεί/ προπαγανδίζει ιδεολογίες / κόμματα, παραμελώντας έτσι το αισθητικό αποτέλεσμα

Όμως: μπορεί ο καλλιτέχνης να αφήσει έξω από το εργαστήρι του τις πολιτικές του ιδέες και τα συναισθήματα που του γεννά η γενικότερη πολιτική κατάσταση; → Αποδεκτή ή σωστότερα αναγκαία η «στράτευση» υπό όρους: να μην επιβάλλεται στον καλλιτέχνη αλλά να αποτελεί εσωτερική του ανάγκη και να καταξιώνεται αισθητικά

Page 8: τέχνη και πολιτική: στρατευμένη τέχνη,προπαγάνδα

Παράδειγμα θετικής στράτευσης

Page 9: τέχνη και πολιτική: στρατευμένη τέχνη,προπαγάνδα

1937 1937 ΜάιοςΜάιος

Παρίσι Παρίσι Διεθνής Έκθεση Διεθνής Έκθεση

Τέχνης και Τέχνης και ΤεχνολογίαςΤεχνολογίας

Ο Πικάσο Ο Πικάσο παρουσιάζει την παρουσιάζει την Γκουέρνικα στο Γκουέρνικα στο

οργανωμένο από τη οργανωμένο από τη δημοκρατική δημοκρατική

κυβέρνηση της κυβέρνηση της Ισπανίας περίπτεροΙσπανίας περίπτερο

Page 10: τέχνη και πολιτική: στρατευμένη τέχνη,προπαγάνδα

ΙούλιοςΙούλιος 1937 1937Μόναχο Μόναχο

(στο Αρχαιολογικό Ινστιτούτο)(στο Αρχαιολογικό Ινστιτούτο)Έκθεση Εκφυλισμένης ΤέχνηςΈκθεση Εκφυλισμένης Τέχνης

Page 11: τέχνη και πολιτική: στρατευμένη τέχνη,προπαγάνδα

Georg GroszΟι στυλοβάτες της κοινωνίας

1926

Page 12: τέχνη και πολιτική: στρατευμένη τέχνη,προπαγάνδα

Georg Grosz. Η ανεργία 1926

Page 13: τέχνη και πολιτική: στρατευμένη τέχνη,προπαγάνδα

Otto Dix Συνέπειες, 1926

Page 14: τέχνη και πολιτική: στρατευμένη τέχνη,προπαγάνδα

ΙούλιοςΙούλιος 1937 1937 Μόναχο Μόναχο

(απέναντι από το Αρχαιολογικό Ινστιτούτο)(απέναντι από το Αρχαιολογικό Ινστιτούτο)

Έκθεση Μεγάλης Γερμανικής Έκθεση Μεγάλης Γερμανικής ΤέχνηςΤέχνης

Page 15: τέχνη και πολιτική: στρατευμένη τέχνη,προπαγάνδα

Ο Προμηθέας (1937) Arno Βreker Ετοιμότητα (1939)

Page 16: τέχνη και πολιτική: στρατευμένη τέχνη,προπαγάνδα

Josef Thorak Συντροφικότη

τα 1937

Page 17: τέχνη και πολιτική: στρατευμένη τέχνη,προπαγάνδα

«επικίνδυνη» λογοτεχνία«επικίνδυνη» λογοτεχνία

9 Μαΐου 1933 9 Μαΐου 1933 μπροστά από το Πανεπιστήμιομπροστά από το Πανεπιστήμιο

HHumboldt του Βερολίνου και σε umboldt του Βερολίνου και σε κεντρικά σημεία ολόκληρης της κεντρικά σημεία ολόκληρης της

ΓερμανίαςΓερμανίας καίγονται 20.000 «επικίνδυνα» καίγονται 20.000 «επικίνδυνα»

βιβλίαβιβλία

Page 18: τέχνη και πολιτική: στρατευμένη τέχνη,προπαγάνδα
Page 19: τέχνη και πολιτική: στρατευμένη τέχνη,προπαγάνδα

Το μνημείο στην πλατεία Μπέμπελ. Μέσα από μια Το μνημείο στην πλατεία Μπέμπελ. Μέσα από μια γυάλινη πλάκα, ο διαβάτης βλέπει σειρές από γυάλινη πλάκα, ο διαβάτης βλέπει σειρές από άδεια ράφια βιβλιοθηκώνάδεια ράφια βιβλιοθηκών

Page 20: τέχνη και πολιτική: στρατευμένη τέχνη,προπαγάνδα

κινηματογράφος

5/12/1930

Ο J. Goebbels διακόπτει την πρεμιέρα του φιλμ «Ουδέν νεώτερον από το Δυτικό Μέτωπο» βασισμένο στο βιβλίο

του Έριχ Μαρία Ρεμάρκ

Page 21: τέχνη και πολιτική: στρατευμένη τέχνη,προπαγάνδα

«Ο Θρίαμβος της Θέλησης» (1934). Το φιλμ της Λένι Ρίφενσταλ απεικονίζει το χρονικό των μεγάλων ναζιστικών

συγκεντρώσεων. Πάνω από 1000 προπαγανδιστικά φιλμ παράχτηκαν στο διάστημα 1933-1942. Πριν την προβολή τους

παρουσιάζονταν επίκαιρα νέα.

Page 22: τέχνη και πολιτική: στρατευμένη τέχνη,προπαγάνδα

1. Ναι! O Ηγέτης θα σας ακολουθεί!

2. «Ένας λαός, μια αυτοκρατορία, ένας ηγέτης»

ΑΛΛΑ ΜΕΣΑ ΠΡΟΠΑΓΑΝΔΑΣ: ΑΦΙΣΕΣ

Page 23: τέχνη και πολιτική: στρατευμένη τέχνη,προπαγάνδα

Αντίστοιχα το καθεστώς του Μεταξά

Page 24: τέχνη και πολιτική: στρατευμένη τέχνη,προπαγάνδα
Page 25: τέχνη και πολιτική: στρατευμένη τέχνη,προπαγάνδα
Page 26: τέχνη και πολιτική: στρατευμένη τέχνη,προπαγάνδα

Η «φυλετική ιατρική» και το πρόγραμμα ευγονικής των Ναζί εξόντωσε περίπου 200.000 ανθρώπους στη Γερμανία

Page 27: τέχνη και πολιτική: στρατευμένη τέχνη,προπαγάνδα

Ο «αιώνιος Εβραίος» και τα

αξεπέραστα στερεότυπα

Page 28: τέχνη και πολιτική: στρατευμένη τέχνη,προπαγάνδα

«Oι νέοι υπηρετούν τον Ηγέτη»«Όλοι οι 10χρονοι στη Χιτλερική Νεολαία»

Page 29: τέχνη και πολιτική: στρατευμένη τέχνη,προπαγάνδα
Page 30: τέχνη και πολιτική: στρατευμένη τέχνη,προπαγάνδα

Αντίστοιχα το καθεστώς Μεταξά

Page 31: τέχνη και πολιτική: στρατευμένη τέχνη,προπαγάνδα

O αρχιτέκτονας Albert Speer σχεδίαζε τις συγκεντρώσεις της Νυρεμβέργης. Τίποτα τυχαίο...

Συγκεντρώσεις - παρελάσεις

Page 32: τέχνη και πολιτική: στρατευμένη τέχνη,προπαγάνδα

Παρέλαση της 4ης Αυγούστου

Page 33: τέχνη και πολιτική: στρατευμένη τέχνη,προπαγάνδα
Page 34: τέχνη και πολιτική: στρατευμένη τέχνη,προπαγάνδα

«Καλώς ήρθατε στο Ράδιο Άντολφ: Ο Φύρερ μας είναι πραγματικά υπέροχος. Οι εχθροί του έθνους όμως...»

Το 1939 το 80% των Γερμανών είχε ραδιόφωνο. «Το ραδιόφωνο είναι το πνευματικό όπλο του

ολοκληρωτικού καθεστώτος» J. Goebbels

Οι Ναζί κατασκεύασαν ραδιόφωνα φθηνά, για να φτάνει η προπαγάνδα τους σε κάθε γερμανικό σπίτι. Επιπλέον, τοποθέτησαν μεγάφωνα σε όλες τις πλατείες των πόλεων. Οι λόγοι του Φύρερ ακούγονταν παντού.

Page 35: τέχνη και πολιτική: στρατευμένη τέχνη,προπαγάνδα

Juden rauss! «Πέταξε τους Εβραίους έξω»: γερμανικό παιδικό παιχνίδι.

Το 1938 πουλήθηκαν ένα εκατομμύριο τέτοια παιχνίδια.

Page 36: τέχνη και πολιτική: στρατευμένη τέχνη,προπαγάνδα

Γελοιογραφία σε σχολικό βιβλίο

Page 37: τέχνη και πολιτική: στρατευμένη τέχνη,προπαγάνδα

Προβλήματα μαθηματικών

• «Ένα βομβαδιστικό αεροπλάνο κατά την απογείωση μεταφέρει 12 ντουζίνες βόμβες, η καθεμία από τις οποίες ζυγίζει 10 κιλά. Το αεροσκάφος απογειώνεται για τη Βαρσοβία το διεθνές κέντρο του Ιουδαϊσμού. Βομβαρδίζει την πόλη. Κατά την απογείωση, με όλες τις βόμβες και γεμάτη τη δεξαμενή με 100 κιλά καυσίμων, το αεροσκάφος ζύγιζε 8 τόνους περίπου. Όταν επιστρέφει από τη σταυροφορία υπάρχουν ακόμη 230 κιλά υλικού. Ποιο είναι το βάρος του αεροσκάφους όταν είναι άδειο;»

• Το να συντηρηθεί ένα νοητικά ανάπηρο άτομο κοστίζει περίπου 4 μάρκα την ημέρα. Υπάρχουν 300.000 νοητικά καθυστερημένα άτομα για φροντίδα. Πόσο κοστίζουν συνολικά αυτά τα άτομα; Πόσα επιδόματα γάμου των 1000 μάρκων θα μπορούσαν να δοθούν με τα ίδια χρήματα;»

Page 38: τέχνη και πολιτική: στρατευμένη τέχνη,προπαγάνδα
Page 39: τέχνη και πολιτική: στρατευμένη τέχνη,προπαγάνδα

Σχεδιάστε ένα ωρολόγιο πρόγραμμα ανθρωπιστικό, που θα καλλιεργούσε την τέχνη, την κριτική σκέψη, την αποδοχή της διαφορετικότητας και την αλληλεγγύη